Kushtrim Gashi sjell muzikën klasike shqiptare në Emmendingen

Shoqata kulturore Die Sterne Kosovas (Yjet e Kosovës) fton në një koncert me muzikë shqiptare të dielën, më 8 shkurt, në ZfP Festhalle në Emmendingen. Kushtrim Gashi do të prezantojë Ansamblin Kamertal.

Shoqata e përmendur është themeluat në vitin 2008 në Emmendingen, ndërsa në vitin 2009 festoi për herë të parë përvjetorin e saj në Festhalle të Qendrës për Psikiatri (ZfP). Për kryetarin Tahir Shabani, fakti që koncerti i ansamblit të ri zhvillohet pikërisht në këtë vend, 17 vjet pas festës së parë të shoqatës, ka edhe një domethënie nostalgjike, transmeton albinfo.ch gazetën gjermane Badische Zeitung.

Kjo erdhi si rezultat i një zhvillimi të natyrshëm: dy vite më parë, Sonja Schieting, përgjegjëse për integrim në ZfP, kishte kontaktuar Shabanin – i cili gjithashtu punon aty – për një program kulturor për punonjësit. Planifikimet kishin nisur. Më pas erdhi kërkesa nga ansambli i ri. Për Tahir Shabanin, kjo ishte një mundësi e shkëlqyer për të sjellë një ansambël profesionist, i cili do të interpretojë muzikë klasike shqiptare, siç tregon ai me entuziazëm.

Ansambli është themeluar tre muaj më parë nga kompozitori dhe dirigjenti Kushtrim Gashi. Ai nuk është i panjohur në Emmendingen: së fundmi, në nëntor 2024, ai ishte mysafir në Steinhalle me Orkestrën Rinore Simfonike të Kosovës, me rreth 40 anëtarë.

Për Ansamblin Kamertal, Gashi ka bashkuar muzikante dhe muzikantë shqiptarë; disa prej tyre i njeh nga studimet në Akademinë e Arteve në Prishtinë. Shumica jetojnë sot në rajonin e Darmstadt-it, ndërsa Artida Bakija vjen nga Zvicra.

Vetë Gashi jeton që nga viti 2011 në Darmstadt, ku ka studiuar edhe për kompozim. Sipas Gashit, muzika dhe arti krijojnë ura lidhëse – dhe pikërisht kjo e lidh atë me Tahir Shabanin. Që nga viti 2010, Shabani ka organizuar për Die Sterne Kosovas ekspozita të artistëve figurativë; e para u mbajt në Fondacionin Metzger-Gutjahr.

Artistët pjesëmarrës fillimisht ishin pak të njohur – kjo ka ndryshuar me kalimin e kohës: u zhvilluan ekspozita të tjera, edhe në bashkëpunim me artistë vendas.

Një efekt të ngjashëm, Shabani e dëshiron edhe për muzikantet dhe muzikantët shqiptarë.

Ata që kanë ndjekur koncertin e Orkestrës Rinore mund të gëzohen për një rikthim të veprave të kompozitorëve shqiptarë; atëherë programi përbëhej rreth 60 për qind nga muzikë shqiptare, ndërsa pjesa tjetër ishte muzikë gjermane dhe ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch. Publiku, megjithatë, kërkoi më shumë muzikë klasike shqiptare, siç tregon Shabani.

Kësaj dëshire tani i përgjigjet Ansambli Kamertal. Megjithatë, në program është përfshirë edhe një kompozitor gjerman, Johannes Brahms – Vallja Hungareze nr. 5, plot energji, përshtatet në mënyrë të përkryer me veprat e dhjetë kompozitorëve shqiptarë të shekullit XX.

Ansambli përbëhet nga: Delina Hajra Gashi, soprano Kelvina Karaj, violinë Fidan Osmani, klarinetë Endrit Berisha, violonçel Artida Bakija, flaut dhe okarinë Kushtrim Gashi, drejtues i ansamblit dhe piano. Koncerti do të mbahet të dielën, më 8 shkurt, duke filluar nga ora 13:00, në Festhalle të Qendrës Psikiatrike në Emmendingen.

Kjo orë është zgjedhur enkas për t’u dhënë mundësi pjesëmarrjeje edhe familjeve me fëmijë të vegjël. Pas një pauze të shkurtër, në ora 14:30 do të performojë grupi i vallëzimit për fëmijë i shoqatës Die Sterne Kosovas.

Individët dhe përfaqësuesit e mëposhtëm kanë konfirmuar pjesëmarrjen e tyre në eventin në ZfP Festhalle më 8 shkurt 2026: Z. Joachim Saar, Zëvendëskryetar Bashkie; Z. Martin Horn, Kryetar Bashkie i Freiburgut; Znj. Donika Gërvalla-Schwarz, Ministre e Punëve të Jashtme të Republikës së Kosovës; Stefanie Wernet, kandidate e CDU-së për parlamentin e shtetit – zona zgjedhore Emmendingen; dhe Ardian Krasniqi, boksier profesionist gjerman i peshave të lehta, kampion në fuqi i WBO-së në kategorinë ndërkontinentale, aktualisht i renditur i 11-ti në renditjen botërore të WBO-së.

Më pas do të ketë edhe shërbim ushqimi dhe pije. Hyrja është falas, ndërsa donacionet janë të mirëpritura. Nëse ka ende vende të lira, edhe mysafirët pa paralajmërim janë të mirseardhur

18 vjeçari ngjitet mbi tren, vdes nga goditja elektrike

Një “surfer” 18-vjeçar u godit nga rryma elektrike dhe u plagos për vdekje të enjten në mbrëmje në Beinwil am See, Aargau. Shoku i tij 17-vjeçar, i cili ishte ngjitur gjithashtu në çatinë e trenit Seetalbahn, shpëtoi pa lëndime.

Policia kantonale e Aargaut u njoftua në orën 7:30 të mbrëmjes se dy surferë treni ishin ngjitur në çatinë e një treni në linjën hekurudhore SBB midis Beinwil am See dhe Mosen, Lucernë, transmeton albinfo.ch. Sipas gjetjeve fillestare, dy të rinjtë kishin hipëur në tren në stacionin e Lenzburgut, njoftoi policia kantonale të premten.

18-vjeçari iu ishte afruar shumë komponentëve elektrikë të trenit dhe për pasojë pësoi një goditje elektrike fatale. Kjo goditje e fuqishme e hodhi atë nga çatia e trenit në lëvizje.

Shoku i tij 17-vjeçar nuk u lëndua në incident. Një ekip kujdesi i ofroi mbështetje në vendngjarje, shkruam sda.ch.

Policia kantonale ka nisur një hetim për të përcaktuar rrethanat e sakta të aksidentit. Zyra e prokurorit publik ka hapur një hetim.

Për operacionin e rikuperimit, si linja hekurudhore ashtu edhe rruga kryesore midis Beinwil am See dhe Mosen u mbyllën për disa orë. Përveç policisë kantonale të Aargau-t, zyrtarë nga policia rajonale e Aargau-t Jugor dhe policia e Lucernit u përfshinë në operacion. Një ambulancë dhe personel nga brigada e zjarrfikësve të Hekurudhave Federale Zvicerane (SBB) ishin gjithashtu në vendngjarje.

Ekziston rreziku i vdekjes. Një incident i ngjashëm ndodhi më 24 janar në stacionin Zofingen në kantonin e Aargau-t. Një 17-vjeçar u ngjit në një vagon mallrash gjatë natës. Një goditje elektrike e goditi për vdekje adoleshentin.

Policia kantonale thekson se ekziston një rrezik ekstrem për jetën në afërsi të binarëve dhe linjave ajrore. Në asnjë rrethanë nuk duhet të hyni në zonat e binarëve ose të hipni në vagonët e trenave, përcjell albinfo.ch. Rreziku nga afrimi i trenave ose goditjet elektrike është gjithmonë i pranishëm.

Vetëm pak javë më parë një i ri në Kntonin e Solothurnit, me prejardhje nga Kosova kishte pësuar vdekje nga goditja elektrike gjatë ngjitjes në çati të trenit.

 

 

Çfarë dihet për përkatësinë kombëtare të banorëve të huaj të Cyrihut në vitin 2026

Popullsia e Cyrihut ka arritur një nivel të ri, por të dhënat zbulojnë gjithashtu informacione interesante rreth të huajve që e quajnë qytetin më të madh të Zvicrës “shtëpi”.

Pavarësisht më pak fëmijëve të lindur në qytet vitet e fundit (trendi i vërejtur edhe në vende të tjera të Zvicrës), më shumë njerëz se kurrë më parë – 452,421 – jetonin në qytetin e Cyrihut deri në fund të vitit 2025.

Gati 34 përqind (33.9, për të qenë të saktë) janë shtetas të huaj, nga 32.3 përqind pesë vjet më parë.

Kjo është ajo që del nga një analizë e re e publikuar nga zyra e statistikave të qytetit më 6 shkurt.

Çfarë tjetër zbulojnë këto të dhëna rreth banorëve të huaj të Cyrihut?

Ato renditin 10 kombësitë kryesore të përfaqësuara në qytet.

Nuk është çudi që, duke pasur parasysh si gjuhën ashtu edhe afërsinë gjeografike, gjermanët përbëjnë numrin më të lartë (32,600) të popullsisë së huaj të Cyrihut.

Ata pasohen nga njerëz nga Italia (18,106), Spanja (8,734), Portugalia (6,907), Franca (5,985), Austria (5,141), Greqia (3,804), Turqia (3,535), Polonia (3,419) dhe Eritrea (3,411).

Të gjithë jetojnë në Cyrih me një leje B ose C.

Ne gjithashtu e dimë se sa njerëz nga këto 10 vendet kryesore morën shtetësinë zvicerane në vitin 2024 – viti i fundit për të cilin këto statistika janë të disponueshme.

Edhe këtu, njerëzit nga Gjermania kryesojnë tabelën (1,385).

Shtetasit e Italisë vijnë më pas, me 258 qytetarë që morën pasaporta zvicerane, të ndjekur nga Spanja (171); Franca (154); Mbretëria e Bashkuar (96); Greqia (87); Hungaria, Rusia dhe Eritrea (81); dhe Polonia (78), shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Vini re se këta njerëz nuk shfaqen më në statistikat e Cyrihut për vitin 2025 nën kategorinë e “të huajve”, por llogariten me pjesën tjetër të popullsisë zvicerane.

Dhe duke folur për natyralizimin…

Shifrat nga dhjetori 2025 tregojnë se komunat në Cyrih po mbështeten gjithnjë e më pak në intervistat personale me aplikantët si pjesë e procedurës së shtetësisë zvicerane, duke preferuar në vend të kësaj të vlerësojnë integrimin e kandidatit nga letrat e tyre të motivimit.

Është një deklaratë personale që shoqëron aplikimin për natyralizim.

E shkruar në gjuhën zyrtare të kantonit ku jeton kandidati, ajo duhet të shpjegojë pse dëshiron të bëhet zviceran.

Për shembull, një letër e suksesshme detajon vlerësimin e kandidatit për vlerat zvicerane, mënyrën e jetesës dhe shoqërinë në përgjithësi.

Ajo gjithashtu duhet të përmendë përfshirjen ose aktivitetet e tyre vullnetare në punët e komunitetit tuaj – qoftë nëpërmjet një kori lokal, shkolle apo brigade zjarrfikëse.

Dhe ka më shumë lajme që lidhen me natyralizimin

Cyrihu ka shkallën e dytë më të lartë të natyralizimit në Zvicër pas Gjenevës, por ekzistojnë dallime në numra midis komuniteteve më të pasura dhe më pak të pasura.

Në fakt, ekzistojnë dallime të konsiderueshme bazuar në pasuri.

Komunat e pasura përreth Liqenit të Cyrihut – i ashtuquajturi “Bregu i Artë” – regjistrojnë më shumë aplikime, pavarësisht një përqindjeje të ulët të banorëve të huaj të kualifikuar.

Çfarë tregojnë studime të tjera rreth banorëve të huaj të Cyrihut?

Sipas një analize të re të publikuar nga qyteti në janar, çdo vit, rreth 40,000 njerëz largohen nga Cyrihu, dhe 55 përqind (22,000) janë shtetas të huaj.

Megjithatë, studimi nuk tregoi arsyet e zhvendosjeve.

Prandaj, nuk dihet nëse të huajt janë kthyer në vendet e tyre të origjinës apo thjesht janë zhvendosur diku tjetër brenda Zvicrës.

Gjykata e Apelit anulon paraburgimin për të dyshuarit për manipulime me vota në Prizren

Gjykata e Apelit e ka anuluar aktvendimin e Gjykatës Themelore në Prizren, duke e kthyer në rivendosje çështjen e caktimit të paraburgimit ndaj D.Sh., J.H., S.B., A.L., Q.K., A.V., F.L., M.H., dhe G.P., të dyshuar për manipulim me vota në Prizren.

Përmes vendimit të marrë më 4 shkurt 2026 Apeli ka aprovuar pjesërisht si të bazuara ankesat e mbrojtjes së të pandehurve: D.Sh., J.H., S.B., A.L., Q.K., F.L., M.J., dhe G.P., avokatëve: Rinard Pulaj, Blerim Mazreku, Muhamet Shalaj, Hysen Gashi, Kushtrim Muqaj, Bekim Parallangaj, Xhelil Elshani dhe Valon Kabashi, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Sipas kësaj gjykate, të pandehurit mbeten nën masën e paraburgimit deri në marrjen e një vendimi të ri.

Në vendimin e Apelit thuhet se Themelorja më 24 janar ua caktoi paraburgimin të pandehurve: D.Sh., J.H., S.B., A.L., Q.K., A.V., F.L., M.J., dhe G.P.

Kundër këtij aktvendimi, ankesë kishin paraqitur avokatët: Rinard Pulaj, Blerim Mazreku, Muhamet Shalaj, Hysen Gashi, Kushtrim Muqaj, Bekim Parallangaj, Xhelil Elshani dhe Valon Kabashi, transmeton albinfo.ch.

Avokati i D.Sh., Rinard Pulaj kishte paraqitur ankesë për shkak të shkeljes së të drejtës për liri dhe siguri të garantuar me Kushtetutë, shkeljes së dispozitave procedurale që garantojnë respektimin e të drejtës dhe gabimeve në fakte, të cilat kanë rezultuar me gjetje të gabuara nga ana e gjykatës lidhur me pretendimet për plotësim të kushteve për caktimin e paraburgimit.

Mbrojtja kishte propozuar që të ndryshohet aktvendimi i ankimuar dhe që masa e paraburgimit të zëvendësohet me ndonjë masë më të butë.

Mbrojtësi i J.H., avokati Blerim Mazreku kishte paraqitur ankesë për shkak të të gjitha bazave ankimore, duke i propozuar Apelit që të mbrojturit të tij t’i ndërpritet masa e paraburgimit dhe të mbrohet në liri, ose t’i zëvendësohet me ndonjë masë më të butë.

Mbrojtësi i A.L., avokati Hysen Gashi kishte ushtruar ankesë për shkak të shkeljes së dispozitave ligjore të KPPK-së, duke propozuar që të mbrojturit të tij t’i caktohet ndonjë masë më e butë sikurse është paraqitja në stacion policor.

Mbojtësi i S.B., avokati Muhamet Shalaj kishte paraqitur ankesë për shkak të shkeljeve thelbësore të dispozitave të procedurës penale, konstatimit të gabuar dhe jo të plotë të gjendjes faktike dhe shkeljes së dispozitave të Kodit Penal, me propozim që t’i ndërpritet paraburgimi S.B.

Edhe avokati i F.Ll., Bekim Parallangaj kishte ushtruar ankesë për shkak të së drejtës për liri dhe siguri të garantuar me Kushtetutë, shkeljes së dispozitave procedurale që garantojnë respektimin e të drejtës dhe gabimeve në fakte, të cilat kanë rezultuar me gjetje të gabuara nga ana e gjykatës lidhur me pretendimet për plotësimin e kushteve për caktim të paraburgimit. Propozoi që të anulohet aktvendimi i ankimuar ose të zëvendësohet paraburgimi me ndonjë masë alternative.

Mbrojtësi i Q.K., avokati Kushtrim Muqaj kishte ushtruar ankesë për shkak të zbatimit të gabuar të dispozitave të KPPRK-së, duke propozuar ndryshimin e aktvendimit të ankimuar, t’i ndërpritet paraburgimi ose t’i zëvendësohet me ndnjë masë alternative sikurse është paraqitja në stacion policor.

Edhe mbrojtësi i G.P., avokati Valon Kabashi kishte ushtruar ankesë për shkak të shkelejeve thelbësore të dispozitave të procedurës penale, duke propozuar që të mbrojturit të tij t’i caktohet masa e paraqitjes në stacion policor.

Dhe mbrojtësi i M.J., avokati Xhemil Elshani kishte ushtruar ankesë për shkak të shkeljes së dispozitave procedurale dhe vërtetimit të gabuar dhe jo të plotë të gjendjes faktike, duke propozuar që të ndërpritet masa e paraburgimit dhe t’i zëvendësohet me masën e paraqitjes në stacion policor.

Në anën tjetër, Prokuroria e Apelit me parashtresë ka propozuar që ankesat e mbrojtjes të refuzohen si të pabazuara dhe të vërtetohet aktvendimi i ankimuar.

Gjetjet e Apelit:

Gjykata e Apelit gjen se aktvendimi i ankimuar është i përfshirë në shkelje esenciale të dispozitave të procedurës penale, lidhur me dyshimin e bazuar, në cilat prova mbështetet dyshmi i bazuar dhe arsyetimin e caktimit të kësaj mase.

Sipas Apelit, gjyqtarja e procedurës paraprake në arsyetimin e aktvendimit të ankimuar nuk ka dhënë arsyet të qarta dhe konkrete mbi bazën e të cilave do të vërtetohej dyshimi i bazuar se nëntë të pandehurit kanë kryer veprat për të cilat dyshohen, e që do të ishte edhe bazë ligjore për caktimin e masës së paraburgimit.

Rënia e udhëtimeve të zviceranëve drejt SHBA-së pritet të vazhdojë

Më pak turistë zviceranë po udhëtojnë drejt Shteteve të Bashkuara. Pavarësisht kushteve optimale financiare, me dollarin në nivelin më të ulët kundrejt frangës që nga viti 2015, mbërritjet në Shtetet e Bashkuara nga Zvicra pritet të bien përsëri.

“Ne presim që mbërritjet nga Zvicra të bien me rreth 20-25% në vitin 2026, nën nivelin 300,000”, ankohet Heinz Zimmermann, kryetar i komitetit Visit USA (Vusa), i cili promovon Shtetet e Bashkuara si një destinacion turistik.

Vitin e kaluar, numri i udhëtarëve ra me 10.6% në 361,000. Për krahasim, para pandemisë, 474,550 njerëz vizituan Shtetet e Bashkuara në vitin 2019.

“Faktorët racionalë për të udhëtuar drejt Shteteve të Bashkuara – dollarë të ulët, bileta avioni tërheqëse – dhe faktorët emocionalë janë aktualisht në konflikt”, shpjegon ai. Kryesisht janë vizitorët e parë që hezitojnë, shumë prej tyre shtyjnë planet e tyre për të udhëtuar në Shtetet e Bashkuara, ndërsa të ashtuquajturit vizitorë “të përsëritur” vazhdojnë të kalojnë Atlantikun.

Të enjten, rreth njëqind agjenci udhëtimesh u mblodhën në Cyrih për të zbuluar destinacione dhe atraksione të ndryshme amerikane. I organizuar nga Visit USA, eventi u mundëson agjentëve të udhëtimit të mësojnë më shumë rreth klientëve të tyre dhe të përcjellin lajmet e fundit.

“Ne duam të qëndrojmë të pranishëm, pasi tregu zviceran është i rëndësishëm pavarësisht madhësisë së tij të vogël”, thotë Zimmermann, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch. Në situatën aktuale, ky është një investim afatgjatë.

Midis ekspozuesve, një hidhërim i caktuar është i dukshëm. “Imazhi i Shteteve të Bashkuara është përkeqësuar në mënyrë dramatike dhe politikat e Trump po kanë një efekt shkatërrues në turizmin ndërkombëtar”, tha David O’Donnell, nënkryetar i komunikimit në Meet Boston, zyra e turizmit për rajonin.

Situata bëhet edhe më frustruese nga fakti se qytetet kryesore në Bregun Lindor, përfshirë Bostonin, janë në tërësi më progresive dhe kundërshtojnë politikat e Presidentit të SHBA-së Donald Trump. “Rajoni ynë është shtëpia e disa prej institucioneve kryesore arsimore dhe kërkimore në botë, dhe është një pjesë kyçe e identitetit tonë”.

Bostoni mirëpret rreth 25,000 vizitorë zviceranë çdo vit, shumica (75%) për qëllime argëtimi. Fuqia blerëse e këtyre udhëtarëve i bën ata një klientelë të njohur.

“Vizitorët zviceranë shpenzojnë rreth 295 dollarë (230 CHF) për person në ditë, pa përfshirë hotelin dhe biletat e avionit”, tha O’Donnell.

Qyteti do të përfitojë nga statusi i tij si qytet pritës për Kupën e Botës në futboll këtë verë. “Ne ende kemi disa vende të lira për verën, për ata që duan të ndiejnë emocionet e qytetit”, tha O’Donnell. Megjithatë, Bostoni dëshiron të pozicionohet si një destinacion për katër stinët, dhe në veçanti ka zgjeruar aktivitetet e tij gjatë sezonit të dimrit.

Është e vështirë të marrësh përgjigje të sakta nga linjat ajrore mbi gjendjen e rezervimeve të verës. Edelweiss pranon, megjithatë, se “rezervimet për Shtetet e Bashkuara aktualisht po dëshmohen më të vështira”, thotë një zëdhënës. “Duke pasur parasysh situatën gjeopolitike, po shohim një rënie të përgjithshme të rezervimeve, veçanërisht midis udhëtarëve zviceranë. Meqenëse shumica e destinacioneve tona në Shtetet e Bashkuara shërbehen vetëm nga pranvera ose vera e tutje, shifrat aktuale të rezervimeve janë ende relativisht të ulëta. Prandaj, në këtë kohë nuk është e mundur të jepet një vlerësim përfundimtar për sezonin e verës”, shtoi ai.

Tesla del nga dhjetë makinat më të shitura elektrike në Zvicër

Për vite me radhë, prodhuesi i makinave Tesla kryesonte fushën për sa i përket shitjeve të makinave elektrike në Zvicër. Tani kompania amerikane ka rënë nga dhjetë vendet e para. Një ekspert i industrisë nuk është i befasuar.

Për vite me radhë, Tesla ishte sinonim i elektromobilitetit. Makinat e prodhuesit amerikan ishin përkatësisht të njohura me blerësit. Kjo nuk është më rasti: muajin e kaluar, për herë të parë në vite, nuk kishte asnjë model të vetëm Tesla midis dhjetë makinave të reja elektrike më të shitura në Zvicër.
Në vend të kësaj, fusha udhëhiqet nga prodhuesit evropianë, siç tregojnë shifrat e fundit nga shoqata e importuesve Auto-Schweiz. Modelet Škoda Elroq dhe Enyaq kryesojnë renditjen, të ndjekura nga Volvo EX30 dhe BMW X1.

Në total, vetëm 83 automjete Tesla u regjistruan rishtazi në Zvicër në janar. Kjo përfaqëson një rënie prej rreth dy të tretash krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Një vështrim prapa në vitin e kaluar është gjithashtu i kthjellët: kompania amerikane shiti gjithsej 6,448 automjete në vitin 2025 – mbi një të katërtën më pak se në vitin e kaluar, transmeton albinfo.ch. Në krahasim, shitjet e makinave elektrike në Zvicër u rritën me një total prej 15% në vitin 2025. Se si e shpjegon kompania performancën e saj të dobët në Zvicër mbetet e paqartë. Tesla nuk iu përgjigj një pyetjeje nga agjencia e lajmeve AWP.

Eksperti i industrisë Ferdinand Dudenhöffer nuk është i befasuar nga ky zhvillim. Ai përmend disa arsye. “Tesla ka automjete gri, asgjë vërtet të re dhe inovative.” Konkurrentët tani janë teknologjikisht superiorë ndaj ish-pionierit amerikan, shton ai.

Dudenhöffer gjithashtu sheh probleme me gamën e modeleve. Tesla nuk përfaqësohet në klasën kompakte dhe kompania ka hequr dorë nga klasa luksoze. “Dhe Model Y dhe Model 3 janë në thelb një model në dy variante.”

Përveç kësaj, prodhuesi amerikan tani nuk ka një pikëmbështetje të qëndrueshme. Në SHBA, politikat e Presidentit Donald Trump kanë ushtruar presion mbi tregun e makinave elektrike, ndërsa prodhuesit evropianë janë pozicionuar fort në Evropë. “Dhe në Kinë, qendra e botës për makinat elektrike, Tesla është tejkaluar nga BYD dhe prodhues të tjerë kinezë.”

Shefi i kompanisë kontroverse Elon Musk dhe afërsia e tij me Trump ka të ngjarë të ushtrojnë presion mbi shifrat e shitjeve, sipas Dudenhöffer. “Kjo është një arsye e rëndësishme për përkeqësimin e gjendjes së Teslës.”

Viti 2025 ishte një vit i keq për pionierin e makinave elektrike në mbarë botën. Tesla e mbylli vitin me një rënie të lehtë të shitjeve për herë të parë. Dërgesat madje ranë për të dytin vit radhazi, duke rënë me pothuajse një të dhjetën në 1.6 milion automjete.

Megjithatë, Musk e vuri rëndësinë e shitjeve të makinave për Teslën në perspektivë para investitorëve dhe theksoi se e ardhmja e kompanisë qëndron në robotaksinë autonome dhe robotët e ngjashëm me njerëzit. Kompania është ende në hapat e saj fillestarë në të dyja fushat dhe përballet me konkurrencë të fortë.

Rritje e re e shkallës së papunësisë në janar, ka arritur në 3.2%

Përkeqësimi i tregut të punës në Zvicër vazhdoi në fillim të vitit. Numri i anëtarëve të zyrave rajonale të punësimit (ORP) u rrit me 3.4% gjatë një muaji në 152,280 persona. Shkalla e papunësisë u rrit për të dytin muaj radhazi, pasi ngeci në nëntor.

Përqindja e të papunëve u rrit me 0.1 pikë përqindjeje në 3.2%, sipas shifrave të publikuara të premten nga Sekretariati i Shtetit për Ekonominë (Seco). Është e nevojshme të kthehemi në tetor 2020 për të gjetur një nivel të tillë, gjatë një serie rritjesh të njëpasnjëshme që e çuan pjesën e të papunëve në 3.7% në janar 2021, përpara një rënieje që filloi në mars të të njëjtit vit.

Megjithatë, pas ndryshimeve sezonale (CVS), shkalla u ul me 0.1 pikë përqindjeje në 2.9%.

Të gjitha moshat e përfshira

Të gjitha grupmoshat preken nga rritja. Numri i përfituesve midis moshës 15 dhe 24 vjeç u rrit me 1.0% në 13,785 persona, me një normë të rritur me një pikë përqindjeje, në 3.2%. Midis të moshuarve, përqindja u rrit në të njëjtën mënyrë në 2.9%, për 42,029 të regjistruar (+3.4%).

Numri i kërkuesve të punës arriti në 236,319, që përfaqëson një rritje prej 2.0% gjatë një muaji dhe një normë prej 5.0%, shkruan RTS. Vendet e lira të punës të shpallura në ORP u rritën me 36.1% në 48,904 njësi, transmeton albinfo.ch.

Jura gjithmonë në krye

Situata u përkeqësua më tej në Jura, ku shkalla e papunësisë arriti në 5.5%, duke u rritur me 0.1 pikë gjatë një muaji. Dy kantone frëngjishtfolëse pësuan një rritje prej 0.2 pikësh, përkatësisht Gjeneva (5.2%) dhe Valais (4.1%). Vaud sheh rritjen e normës së saj në 4.9% nga 4.8%. Status quo-ja mbizotëroi në kantonet e Neuchâtel (4.8%) dhe Fribourg (2.9%). Rajoni frëngjishtfolës i Jurës së Bernës regjistroi një rritje prej 0.3 pikësh në 4.9%.

Në kantonet më të populluara të Bernës dhe Cyrihut, rritja është identike me atë të vendit, përkatësisht 2.4% dhe 3.0%. Appenzell Rhodes-Intérieures mbetet më pak i prekur nga papunësia, siç dëshmohet nga një përqindje e pandryshuar prej 0.9%.

Papunësi e pjesshme

Uljet e orëve të punës prekën 11,607 persona në janar, 7.6% më shumë se shtatorin e kaluar pas një periudhe tremujore të mbledhjes së të dhënave, vëren Seco. Kompanitë e prekura nga puna me kohë të shkurtër ishin 775 (+9.6%).

Seco gjithashtu ofron numrin e personave që kanë shteruar të drejtat e tyre të sigurimit të papunësisë në nëntor, d.m.th. 2832 (-12.7% gjatë një muaji).

Më shumë se 8 milionë CHF janë shpenzuar për fushatat e votimit të 8 marsit

Mbështetësit dhe kundërshtarët e katër çështjeve që do të hidhen në votim më 8 mars kanë njoftuar shuma që arrijnë në total 8.75 milionë CHF, sipas Zyrës Federale të Auditimit Zviceran të premten.

Iniciativa “200 CHF janë të mjaftueshme!”, e cila dëshiron të ulë tarifën vjetore të licencës televizive dhe radiofonike të Korporatës Zvicerane të Transmetimeve (SBC) nga 335 CHF në 200 CHF, po tërheq mbështetjen më të madhe, me 5.77 milionë CHF të premtuara, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Vota e dytë është për iniciativën e fondit për klimën, e cila i bën thirrje qeverisë të ndajë midis 0.5% dhe 1% të PBB-së për investime klimatike. Rreth 2.04 milionë CHF u deklaruan në favor të kësaj iniciative.

Pastaj 940,000 CHF u deklaruan për ligjin federal mbi taksimin individual. Reforma e parlamentit synon të heqë “dënimin e martesës” dhe propozon që çiftet e martuara të paraqesin dy deklarata të veçanta tatimore.

Mbështetësit dhe kundërshtarët e iniciativës së parave të gatshme, e cila dëshiron të garantojë furnizimet me monedha dhe kartëmonedha dhe përdorimin e frangës si monedhë kombëtare, nuk kanë deklaruar asnjë shumë. Politikanët duhet të deklarojnë fushatat me buxhete që tejkalojnë 50,000 CHF dhe donacione që tejkalojnë 15,000 CHF.

Hagë: Refuzohet ankesa e Thaçit për shkelje të të drejtave të tij në rastin kundër administrimit të drejtësisë

Gjykata Kushtetuese e Dhomave të Specializuara të Kosovës në Hagë ka refuzuar ankesën e Hashim Thaçit lidhur me pretendimet për shkelje të të drejtave të tij themelore gjatë procedurave në rastin kundër administrimit të drejtësisë.

Përmes avokatëve Sophie Menegon dhe Luka Mishetiq, Thaçi e kishte dorëzuar ankesën më 29 dhjetor 2025, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Në ankesën e tij, Thaçi pretendon se caktimi i gjyqtarit që autorizoi masat e veçanta hetimore, edhe si gjyqtar i procedurës paraprake, nuk ishte në përputhje me ligjin.

Përveç kësaj, në ankesë është thënë se janë shkelur të drejtat e Thaçit për respektimin e jetës private dhe familjare për shkak të masave të veçanta hetimore që janë autorizuar nga gjyqtarët në fjalë, transmeton albinfo.ch.

“Parashtruesi po ashtu u ankua se masat e posaçme hetimore dhe masat e tjera të autorizuara ndaj tij nuk ishin marrë “në përputhje me ligjin”, meqë gjyqtari i vetëm në dosjen hetimore dhe gjyqtarja e procedurës paraprake në Çështjen 12 ishin caktuar në kundërshtim me nenin 33 të Ligjit. Sipas Parashtruesit, kjo përbënte shkelje të të drejtës së tij për respektimin e jetës private dhe familjare sipas nenit 36 të Kushtetutës dhe nenit 8 të Konventës”, thuhet në vendim.

Kushtetuesja i ka shpallur të papranueshme ankesat e parashtruara nga Hashim Thaçi, duke vlerësuar se ato janë të parakohshme dhe të pambështetura. Aty thuhet se sipas Kushtetutës dhe Ligjit për Dhomat e Specializuara, individët mund t’i drejtohen asaj vetëm kur paraqitet qartazi pamja e një shkeljeje kushtetuese dhe pasi të jenë shteruar mjetet juridike efektive.

Gjithashtu, DhSK hodhi poshtë pretendimet për shkelje të së drejtës për respektimin e jetës private dhe familjare, duke vlerësuar se ato ishin të formuluara në mënyrë të përgjithshme dhe pa specifikuar vendime apo masa konkrete që do të përbënin shkelje të nenit 36 të Kushtetutës dhe nenit 8 të Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.

“Po ashtu, Dhoma konstaton se ankesa e Parashtruesit lidhur me shkeljen e të drejtës së tij për respektimin e jetës private dhe familjare sipas nenit 36 të Kushtetutës dhe nenit 8 të Konventës, për shkak të masave të autorizuara ndaj tij, është e pambështetur dhe nuk zbulon pamjen e një shkeljeje të të drejtave kushtetuese të Parashtruesit. Prandaj, edhe kjo pjesë e Referimit duhet të shpallet e papranueshme në përputhje me Rregullën 14 (f) të Rregullave të DhSK-së”, thuhet në vendim.

Ndryshe, fillimi i gjykimit ndaj Hashim Thaçit, Bashkim Smkajt, Isni Kilajt, Fadil Fazliut dhe Hajredin Kuçit për vepra penale kundër administrimit të drejtësisë, është caktuar më 27 shkurt 2026.

Hashim Thaçi ndodhet në Qendrën e Paraburgimit në Hagë që nga nëntori i vitit 2020. Ai është duke u gjykuar për krime lufte, si dhe më 2024 i është ngritur aktakuza kundër administrimit të drejtësisë.

Lidhur me rastin kundër administrimit të drejtësisë, Bashkim Smakaj, Fadil Fazliu dhe Isni Kilaj u arrestuan më 5 dhjetor 2024 në Kosovë dhe u transferuan në objektin e paraburgimit në DhSK, më 6 dhjetor 2024 në bazë të aktakuzës së konfirmuar dhe fletarrestimeve të lëshuara nga Haga.

Ndërsa, Thaçit i është dorëzuar fletarrestimi në objektin e paraburgimit në Hagë më 5 dhjetor 2024, gjithnjë sipas njoftimit të DhSK-së.

Kurse, Hajredin Kuçit i është dorëzuar aktakuza e konfirmuar dhe fletëthirrja për t’u paraqitur para gjykatëses së procedurës paraprake për paraqitjen e parë, e cila u mbajt 9 dhjetor.

Sipas aktakuzës, Thaçi individualisht dhe përmes veprimeve të përbashkëta me grupet; Grupi Fazliu (Fadil Fazliu dhe FahriFazliu), Grupin Smakaj (Bashkim Smakaj, Blerim Shala dhe Artan Behrami) si dhe Grupin Kilaj (Isni Kilaj dhe Vllaznim Kryeziu), kanë ndjekur një model të sjelljes për të penguar personat zyrtarë në kryerjen e detyrave zyrtare.

Në aktakuzë thuhet se Thaçi ka udhëhequr dhe marrë pjesë në këto përpjekje përmes vizitave të tij në objektet e paraburgimit gjatë kohës sa ishte i paraburgosur në kuadër të gjykimit të tij për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Aty thuhet se anëtarët e Grupit Fazliu, Grupit Smakaj dhe Grupit Kilaj u koordinuan për të ndikuar në dëshmitarët e ZPS-së gjatë vizitave jo të priveligjuara të datave 2 korrik, 9 shtator dhe 6 tetor 2023.

Si rrjedhojë, ndaj Thaçit rëndojnë tri akuza për pengim të personit zyrtar në kryerjen e detyrave zyrtare, tri për shkelje të fshehtësisë së procedurës dhe katër akuza për mosbindje ndaj gjykatës.

Kthimi afatgjatë në Brienz konsiderohet i mundur

Jeta në fshatin Graubünden të Brienz/Brinzauls në Zvicrën lindore, i cili u kërcënua nga një rrëshqitje dheu, duket përsëri e mundur në planin afatgjatë. Sipas ekspertëve, rreziku ka ndryshuar në një mënyrë të tillë që nuk do të ketë më evakuime të gjata në vitet e ardhshme.

Herën e fundit që popullsia u evakuua ishte për 62 javë.
Kishte dy arsye për këtë, u tha gjeologu Reto Thöny të prekurve të enjten në mbrëmje. Njëra ishte suksesi i tunelit të kullimit dhe tjetra ishte rrëzimi i shkëmbinjve nëntorin e kaluar.

Megjithatë, komuna përgjegjëse e Albulas po i përmbahet projektit të zhvendosjes. Autoritetet duan t’u japin të prekurve një dritare të re kohore deri më 9 mars për t’u regjistruar për zhvendosje parandaluese.

Rreth një e treta e popullsisë së përgjithshme e kanë bërë tashmë këtë. Megjithatë, ata tani kanë mundësinë të anulojnë procedurën për shkak të situatës së re të rrezikut, theksoi Roland Tremp nga grupi i projektit të zhvendosjes. Zhvendosja ka një çmim: ata të prekur do të duhet t’u shemben shtëpitë e tyre të vjetra në Brienz/Brinzauls.

Qeveria zvicerane prezanton planin për të ndaluar mungesën e banesave të përballueshme

Zyra Federale e Strehimit (FHO) përshkroi planin e saj për të frenuar mungesën e strehimit. Ai përfshin një numër masash për të rritur strehimin publik.

Mungesa nuk kufizohet më vetëm në qytete, por po prek të gjithë vendin. Ajo po penalizon kryesisht personat me të ardhura të ulëta dhe gjithnjë e më shumë klasën e mesme, tha drejtori i FHO-së, Martin Tschirren, për shtypin. Shkalla e vendeve të lira të punës ka rënë nga 1.72% në 1% midis viteve 2020 dhe 2025, dhe qiratë janë rritur me 23.7% midis viteve 2009 dhe 2023.

Qeveria beson se ndërtimi i më shumë strehimeve publike do të ndihmojë në mbajtjen e çmimeve të përballueshme. Në muajt e fundit, ajo ka ndërmarrë një numër hapash në këtë drejtim.

Në veçanti, Këshilli Federal qeverisës dëshiron të rrisë fondin rrotullues, i cili përdoret për të dhënë kredi pronarëve të ndërtesave jofitimprurëse për ndërtimin, rinovimin dhe blerjen e pronave. Fondi do të rritet me 150 milionë CHF nga viti 2030, shkruan swissinfo. “Kjo masë do të na mundësojë të përmbushim kërkesën për kredi, e cila është dyfishuar vitet e fundit”, shpjegoi Tschirren, transmeton albinfo.ch.

Falë kapitalit punues, 1,400 shtëpi dalin në treg çdo vit. Megjithatë, sipas një vlerësimi nga drejtori i FHO-së, nevojiten midis 5,000 dhe 6,000 shtëpi çdo vit për të përmbushur kërkesën.

Në dhjetor, qeveria vendosi gjithashtu të mbajë zarfin e financimit të përdorur për të garantuar ndërtimin e banesave publike. Gjithashtu vendosi të mos e ulë mbështetjen për banesat publike, siç parashikohet në planin e kursimeve.

Nga ana e saj, Shoqata Zvicerane e Zhvilluesve të Strehimit me Përfitim Publik beson se Këshillit Federal i mungon ambicia. Shuma shtesë e caktuar për fondin e kapitalit punues nuk është e mjaftueshme për të përmbushur kërkesën, e cila ka arritur nivele rekord vitet e fundit, thuhet në një njoftim për shtyp. Do të nevojiten të paktën 300 milionë CHF.

Kreditë për garancitë gjithashtu duhet të rriten. Federata vlerëson se do të nevojiten 2.3 miliardë franga zvicerane për të përmbushur kërkesën aktuale, ndërsa Këshilli Federal e vlerëson shifrën në 1.92 miliardë franga zvicerane.

Zvicra është lider në kamionët e rinj elektrikë

Kur bëhet fjalë për makinat elektrike, Zvicra nuk i ka arritur objektivat e saj. Por makinat e rënda elektrike në rrugë janë në korsinë e shpejtë: Askund tjetër në Evropë nuk janë regjistruar kaq shumë kamionë elektrikë të rëndë. Si duket ky bum dhe çfarë fshihet pas tij?

Kamionët elektrikë e kanë kapur fuqishëm vitet e fundit: Pjesa e tyre e kamionëve të regjistruar rishtazi nga 3.5 ton tani është 21.3 përqind. Çdo kamion i pestë i regjistruar rishtazi në këtë vend është pra plotësisht i fuqizuar. Kjo e bën Zvicrën numrin 1 në Evropë – përpara Holandës (18.2 përqind), Norvegjisë (16.9 përqind) dhe Suedisë (16.6 përqind). Kjo tregohet nga shifrat për vitin 2025 të Shoqatës Evropiane të Prodhuesve të Automobilave ACEA. Në të kundërt, makinat elektrike të regjistruara rishtazi në Zvicër tani kanë një pjesë tregu prej 23 përqind; megjithëse kjo është gjithashtu një rritje, shkalla e rritjes është dukshëm më e ulët se në vendet e tjera evropiane.

Një arsye e rëndësishme ka të ngjarë të jetë se makinat blihen kryesisht nga individë privatë – shpesh të prodhuar nga brenda dhe në fund të dekurajuara nga çmimi më i lartë i blerjes së modeleve E. Në rastin e kamionëve, nga ana tjetër, blerësit janë kompanitë, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch. Ata bëjnë llogaritjen totale: Kamionët elektrikë janë rreth dy ose tre herë më të shtrenjtë për t’u blerë sesa motorët me djegie të brendshme, por në të njëjtën kohë, varësisht nga modeli, janë rreth tre herë më të lirë për t’u drejtuar.

Pra, a janë kamionët elektrikë ekonomikisht më tërheqës?

Po, me kalimin e kohës, kamionët elektrikë janë ekonomikisht më tërheqës sesa kamionët me naftë, gjë që është thelbësore sepse tani janë të përjashtuar nga taksa e trafikut të rëndë LSVA e lidhur me performancën. Sidomos me kamionët elektrikë pati edhe përparim të shpejtë teknik: Nëse në fillim nuk mund të ngisnit as me rimorkio, kamionët elektrikë sot vijnë shumë larg me një karikim baterie në Zvicër në shkallë të vogël – deri në 400 ose edhe 600 kilometra. Makinat elektrike vijnë në një distancë të ngjashme sot; ende ka frikë nga distanca. Pajisjet e pamjaftueshme të karikimit, veçanërisht për qiramarrësit, gjithashtu kanë një efekt pengues këtu.

A ishte viti 2025 një shpenzim apo kamionët elektrikë në Zvicër do të mbeten në korsinë e shpejtë?

Kompanitë e kamionëve elektrikë do të përballen me kosto të konsiderueshme shtesë në vitet e ardhshme: Një taksë për zëvendësimin e automjeteve elektrike për të gjitha automjetet elektrike është ende në fazën e konsultimit. Nga viti 2029, dy vjet më herët se sa ishte planifikuar, Këshilli Federal gjithashtu dëshiron të heqë përjashtimin LSVA për kamionët elektrikë. Kjo çon në pasiguri midis përfaqësuesve të industrisë. Në të njëjtën kohë, megjithatë, më shumë kamionë elektrikë u regjistruan përsëri më 26 janar sesa në fund të vitit të kaluar. Në këtë trend, çmimet e shitjes për kamionët elektrikë ka të ngjarë të vazhdojnë të bien ndjeshëm, ndërsa kostot operative mbeten më të lira se ato të kamionëve me naftë. Ka edhe disa subvencione të reja. Të paktën deri më tani, e gjithë kjo i mban kamionët elektrikë në korsinë e shpejtë.

Sa CO2 lëshojnë në të vërtetë kamionët krahasuar me flotën e makinave në Zvicër?

Me një pjesë prej tre të katërtave, makinat e pasagjerëve përbëjnë pjesën më të madhe të të gjitha mjeteve të transportit në rrugët zvicerane. Dhe në përputhje me rrethanat, sipas një eksperti nga Zyra Federale e Energjisë, ato gjithashtu lëshojnë shumë më tepër CO2, afërsisht derdhen pothuajse shtatë herë më shumë se kamionët me motorë me djegie të brendshme.

Gjakovë: Ndalohen 22 të dyshuar për vjedhje votash

22 prej 24 kryesuesve të ekipeve të numërimit në Gjakovë janë ndaluar për 48 orë, me vendim nga Prokurori i Shtetit 48 orëve, pas dyshimeve për falsifikim të rezultatit zgjedhor në këtë komunë.

Bëhet e ditur se të dyshuarit janë intervistuar sot në stacionin policor të kësaj komune dhe brenda afatit ligjor, Prokuroria Themelore e këtij rajoni, do të kërkojë edhe caktimin e masës së sigurisë, paraburgimin apo ndonjë masë alternative, transmeton albinfo.ch.

Zgjedhjet e 28 dhjetorit kanë ndezur shumë debat pasi u vërejtën mospërputhje të mëdha të votave të kandidatëve për deputetë pas një rinumërimi të pjesshëm të urdhëruar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. Si rezultat, KQZ vendosi rinumërim të plotë të votave, ndërsa të gjitha prokuroritë nisën hetimet.

Kërkohet reagim ndërkombëtar pas arrestimit të ish-ushtarit të UÇK-së në Serbi

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës në Kosovë ka njoftuar se shtetasi i Republikës së Kosovës dhe ish-ushtari i UÇK-së, Mitehat Llozhani, është arrestuar nga autoritetet serbe menjëherë pas hyrjes në Serbi, në pikën kufitare Batrovci, në kufi me Kroacinë.

Sipas njoftimit, menjëherë pas marrjes së informatave për rastin janë ndërmarrë të gjitha veprimet institucionale. Zyra Ndërlidhëse e Republikës së Kosovës në Serbi ka adresuar një kërkesë zyrtare pranë Zyrës Ndërlidhëse të Serbisë në Kosovë, duke kërkuar konfirmimin e arrestimit, sqarimin e arsyeve konkrete të ndalimit, si dhe informacione të tjera relevante për trajtimin e mëtejmë të rastit, transmeton albinfo.ch.

Bëhet e ditur se në lidhje me rastin është njoftuar Delegacioni i Bashkimit Evropian në Serbi, ndërsa janë dërguar nota verbale edhe pranë misioneve diplomatike të vendeve të Quint-it të akredituara në Serbi, me qëllim sigurimin e angazhimit të partnerëve ndërkombëtarë në mbrojtje të të drejtave dhe sigurisë së shtetasit të Republikës së Kosovës.

MPJD bën të ditur se ambasadori i Republikës së Kosovës në Serbi, Jetish Jashari, është në kontakt të vazhdueshëm me familjen e të arrestuarit dhe se, përmes Zyrës Ndërlidhëse, do të procedohet kërkesa zyrtare për lejimin e vizitës ndaj Mitehat Llozhanit.

Ministria i ka bërë thirrje Bashkësisë Ndërkombëtare që të rrisë presionin ndaj autoriteteve të Serbisë, duke theksuar se praktikat e arrestimit dhe keqtrajtimit të shtetasve të Republikës së Kosovës përbëjnë shkelje të normave dhe standardeve ndërkombëtare për të drejtat e njeriut.

Zjarr masiv në Lucernë, ndërhyjnë rreth 100 zjarrfikës

Një zjarr i madh shpërtheu të premten në mëngjes në qytetin e Lucernës, duke përfshirë plotësisht një shtëpi në Baselstrasse. Pamje dhe video të publikuara në rrjetet sociale tregojnë tym të dendur mbi çatitë e zonës, ndërsa autoritetet reaguan menjëherë, përcjell albinfo.ch.

Sipas dëshmitarëve okularë, zjarri u vu re rreth orës 9:10, kur u dëgjuan sirenat e shërbimeve emergjente. Një banore e zonës tregoi se pasi dëgjoi sirenat, doli në ballkon dhe pa se ndërtesa ishte në flakë.

Policia kantonale e Lucernës konfirmoi ndërhyrjen. Zëdhënësi i saj, Christian Bertschi, bëri të ditur se njoftimi për zjarrin në Baselstrasse ishte marrë rreth orës 9:05. Zjarrfikësit mbërritën shpejt në vendngjarje dhe konstatuan se shtëpia ishte në flakë të plotë.

Sipas Thomas Lang, oficer mediatik i zjarrfikësve, tre persona u evakuuan nga objekti i përfshirë nga zjarri. Ata nuk pësuan lëndime dhe gjendja e tyre shëndetësore u verifikua nga mjekët në vendngjarje.

Në një njoftim për media të publikuar pasdite, zjarrfikësit bënë të ditur se bëhej fjalë për një zjarr masiv banese, i cili u përhap edhe në papafingo. Për këtë arsye u aktivizua një operacion i madh emergjent, ku morën pjesë rreth 100 forca ndërhyrëse.

Falë reagimit të shpejtë, zjarri u vu nën kontroll brenda një kohe të shkurtër. Për të lokalizuar dhe shuar vatrat e fshehura të zjarrit, u përdor edhe një dron zjarrfikës me kamerë termike, i cili ndihmoi në shuarjen e plotë të flakëve. /Albinfo.ch

https://www.blick.ch/schweiz/video-zeigt-dichten-rauch-haus-in-luzern-steht-in-vollbrand-id21664510.html

 

Qyteti i Cyrihut shënon numrin më të lartë të banorëve në histori

Në qytetin e Cyrihut jetojnë më shumë njerëz se kurrë më parë. Sipas një njoftimi të publikuar të premten nga autoritetet e qytetit, në fund të vitit 2025 numri i banorëve arriti në 452 421 persona, duke shënuar një rekord historik, përcjell albinfo.ch.

Gjatë vitit të kaluar, në Cyrih lindën 4535 fëmijë, ndërsa 3043 persona humbën jetën. Në të njëjtën periudhë, qyteti regjistroi 40 123 ardhje të reja dhe 37 858 largime, çka solli një rritje neto të popullsisë prej 3757 banorësh gjatë vitit 2025.

Autoritetet theksojnë se numri i lindjeve është stabilizuar në një nivel të ulët. Ndërmjet viteve 2014 dhe 2021, në qytet lindnin çdo vit mbi 5100 foshnja, por nga viti 2021 në 2022 ndodhi një rënie e papritur – nga 5261 në 4538 lindje.

Sipas qytetit, rënia prej 723 lindjesh brenda një viti është një fenomen i paprecedentë në 130 vitet e fundit, që nga bashkimi i parë administrativ i Cyrihut. Një rënie kaq e fortë nuk u shënua as gjatë të ashtuquajturit “shkëputje e pilulës” në vitet 1960, përcjell tutje albinfo.ch.

Autoritetet e cilësojnë rënien e lindjeve në vitin 2022 si një ngjarje të jashtëzakonshme, ndërsa nga viti 2022 deri në 2025 numri i lindjeve ka mbetur përafërsisht i njëjtë çdo vit.

Sipas një ankete të zhvilluar para dhjetë vitesh me banorë të moshës 20 deri në 39 vjeç, dy faktorët kryesorë që ndikonin në vendimin për të pasur fëmijë ishin cilësia e marrëdhënies në çift dhe situata financiare. Këta faktorë vazhdojnë të jenë të rëndësishëm edhe sot, por qyteti thekson se tani kanë marrë peshë më të madhe edhe kushtet e punës, mundësitë për kujdesin e fëmijëve dhe ndarja e përgjegjësive prindërore.

Nga njoftimi për media rezulton gjithashtu se në fund të vitit 2025 në Cyrih jetonin 20 049 fëmijë të moshës 0 deri në 4 vjeç, dukshëm më pak se në vitin 2018, kur kjo grupmoshë përbëhej nga mbi 23 000 fëmijë. Ky rënie, sipas autoriteteve, nuk lidhet drejtpërdrejt me rënien e lindjeve në vitin 2022, por është pjesë e një tendence afatgjatë dhe të vazhdueshme. /Albinf.ch

Hetimet zbulojnë detaje të reja për arrestimin e kosovarit në Cyrih

Një shtetas kosovar, 40 vjeç, i cili të hënën sulmoi një burrë hebre ortodoks në Cyrih, është dërguar në paraburgim. Lajmi u konfirmua të premten në mëngjes nga Prokuroria për agjencinë Keystone-SDA, përcjell albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, ekzistojnë disa arsye që justifikojnë masën e paraburgimit, përfshirë rrezikun e përsëritjes së veprës penale, rrezikun e arratisjes si dhe mundësinë e pengimit të hetimeve. I dyshuari është i njohur për policinë, nuk ka vendbanim të përhershëm në Zvicër dhe, edhe pas sulmit, është shprehur në mënyrë antisemitike.

Prokuroria bën të ditur se 40-vjeçari ka jetuar përkohësisht jashtë Zvicrës. Për shkak të mungesës së një vendbanimi të qëndrueshëm dhe deklaratave të tij pas ngjarjes, autoritetet e drejtësisë e kanë konsideruar të nevojshme ndalimin e tij në paraburgim, shkruan blick.

Sipas Zyrës së Migracionit të Cyrihut, autoritetet kanë tentuar prej vitesh të ndërmarrin masa ligjore ndaj këtij personi. Ai ishte dëbuar nga Zvicra disa vite më parë, por Gjykata Federale Administrative kishte urdhëruar pranimin e tij të përkohshëm nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM). Pas largimit të tij të mëvonshëm nga vendi, SEM konstatoi skadimin e këtij statusi. Autoritetet kanë bërë të ditur se ai do të dëbohet nga Zvicra sapo vendimi të bëhet i formës së prerë.

Sulmi ndodhi të hënën, kur i dyshuari goditi një burrë që identifikohej qartë si hebre ortodoks. Kalorës të rastit ndërhynë për të ndaluar sulmin, ndërsa policia e qytetit të Cyrihut arrestoi agresorin pak më vonë. Viktima pësoi vetëm lëndime të lehta, kryesisht gërvishtje.

Sipas mediave zvicerane, i dyshuari është i njohur për policinë, por jo për vepra të ngjashme dhune. Rastet e mëparshme lidhen kryesisht me vjedhje dhe thyerje banesash. /Albinfo.ch

Hotel luksoz në Crans-Montana mbyllet për shkelje sigurie

Një hotel luksoz në Crans-Montana (VS) është mbyllur me efekt të menjëhershëm, për shkak të moszbatimit të rregullave të detyrueshme për mbrojtjen nga zjarri. Vendimi është marrë nga autoritetet komunale, pasi hoteli nuk ka përmbushur kërkesat e vendosura brenda afatit të caktuar, përcjell albinfo.ch.

Sipas një njoftimi të komunës, hoteli ishte paralajmëruar disa herë për të korrigjuar mangësitë e konstatuara në fushën e parandalimit të zjarreve. Gjatë kontrolleve periodike të kryera në muajin gusht të vitit të kaluar, në hotelin “Golf dhe Sport” u zbuluan disa shkelje serioze të standardeve të sigurisë. Megjithë thirrjet e përsëritura nga autoritetet, masat e kërkuara nuk u zbatuan.

Më 16 dhjetor 2025, hoteli u urdhërua zyrtarisht që t’i përmirësonte mangësitë deri më 15 janar, por ky ultimatum kaloi pa asnjë veprim konkret nga ana e menaxhmentit.

Për këtë arsye, komuna, edhe me rekomandimin e delegatit aktual të sigurisë, vendosi mbylljen e menjëhershme të hotelit. Policia është e autorizuar të zbatojë vendimin e mbylljes, ndërsa Crans-Montana Tourismus do të ndihmojë në sistemimin e mysafirëve të prekur në akomodime alternative.

Autoritetet theksojnë se masa është marrë për të garantuar sigurinë e vizitorëve dhe personelit, duke nënvizuar rëndësinë e respektimit të rregullave të sigurisë, veçanërisht në objektet hoteliere. /Albinfo.ch

Parlamenti kritikon ashpër kushtet e paraburgimit në Vaud

Një raport i ri i Komisionit për Vizitat në Burgje të Këshillit të Madh të kantonit Vaud nxjerr në pah probleme serioze dhe të përsëritura në kushtet e paraburgimit në burgjet e këtij kantoni. Gjetjet e komisionit vijnë pas vizitave në disa institucione korrektuese dhe vetëm pak ditë pas një kryengritjeje të dhunshme në një burg në kantonin Fribourg, çka ka rritur shqetësimet për gjendjen e sistemit penitenciar në Zvicrën Perëndimore, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportit vjetor, mbipopullimi mbetet një nga problemet kryesore. Veçanërisht alarmante është situata në burgun Bois-Mermet, ku kapaciteti është tejkaluar me 166 për qind, si dhe në burgun Croisée, me 143 për qind mbipopullim. Komisioni thekson se kjo gjendje ndikon negativisht si te të burgosurit ashtu edhe te personeli, duke rritur presionin, stresin dhe rreziqet në menaxhimin e përditshëm të burgjeve. Për këtë arsye, kërkohen zgjidhje sa më të shpejta nga autoritetet kompetente.

Raporti vë gjithashtu theks të veçantë te kujdesi mjekësor për personat me çrregullime psikike. Sipas komisionit, numri i rasteve të tilla është në rritje “në mënyrë shqetësuese” dhe përbën një “sfidë të madhe” për ofrimin e mbështetjes terapeutike të përshtatshme brenda sistemit të vuajtjes së dënimit. Mungesa e burimeve dhe e strukturave të specializuara e vështirëson edhe më tej trajtimin adekuat të këtyre personave.

Një tjetër problem serioz lidhet me qëndrimin e zgjatur të të ndaluarve në burgjet e policisë. Komisioni ka konstatuar raste ku persona janë mbajtur deri në 62 ditë, ndonëse ligji parashikon një kohë maksimale prej vetëm 48 orësh. Sipas raportit, kjo praktikë bie ndesh me funksionin ligjor të këtyre ambienteve, të cilat janë të destinuara vetëm për ndalim të përkohshëm.

Në përfundim, Komisioni për Vizitat në Burgje u bën thirrje autoriteteve që të ndërmarrin masa urgjente, në mënyrë që burgjet e policisë të rikthehen në qëllimin e tyre fillestar dhe të përmirësohen kushtet e paraburgimit, duke garantuar respektimin e standardeve ligjore dhe humane për trajtimin e personave të ndaluar.

Presidentja Osmani: Kosova është e bekuar me mbështetjen e Emirateve të Bashkuara Arabe

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka njoftuar se është pritur në takim nga Presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe, Sheikh Mohamed bin Zayed Al Nahyan, me të cilin ka diskutuar për thellimin e bashkëpunimit ndërmjet dy vendeve, përcjell albinfo.ch.

Përmes një postimi në rrjetet sociale, Osmani ka falënderuar presidentin e Emirateve për, siç tha ajo, lidershipin vizionar dhe mbështetjen e vazhdueshme ndaj Kosovës ndër vite, duke theksuar se bashkëpunimi ndërmjet dy shteteve ka hyrë në një fazë të re zhvillimi.

Ajo ka përmendur se partneriteti Kosovë–Emiratet është forcuar në disa fusha, duke veçuar liberalizimin e vizave dhe mbështetjen në sektorin e zhvillimit. Në këtë kuadër, Osmani ka shprehur mirënjohje për kontributin e Emirateve në sistemin shëndetësor në Kosovë, përfshirë edhe vazhdimin e projektit për ndërtimin e spitalit të ri të gjinekologjisë.

 

Presidentja ka bërë të ditur se gjatë takimit është diskutuar edhe për projekte të reja në fushën e shëndetësisë dhe sektorë të tjerë zhvillimorë, për të cilat, sipas saj, ka marrë mbështetje nga pala emirate.

Osmani ka theksuar gjithashtu se Kosova, sipas saj, vazhdon të ketë mbështetjen e Presidentit Mohamed bin Zayed dhe të popullit të Emirateve të Bashkuara Arabe.

Banesat në Zvicër, qeveria synon rritjen e ndërtimit përmes fondeve publike

Qeveria zvicerane ka prezantuar masa të reja për të adresuar krizën në tregun e banesave, e cila po përkeqësohet në mbarë vendin. Të enjten, Zyra Federale për Banesa (BWO) bëri të ditur planin e saj për të zbutur mungesën në rritje të banesave, përcjell albinfo.ch.

Sipas BWO-së, qeveria synon të rrisë fondin rrotullues që përdoret për dhënien e kredive ndaj zhvilluesve publikë të banesave. Këto mjete financiare do të shërbejnë për ndërtimin, rinovimin dhe blerjen e pronave të reja banesore.

Falë këtij fondi rrotullues, çdo vit në treg shtohen rreth 1.400 njësi banimi të reja. Megjithatë, kjo shifër mbetet larg nevojave reale të vendit.

Sipas vlerësimeve të Zyrës Federale për Banesa, Zvicra ka nevojë për rreth 5.000 deri në 6.000 njësi banimi çdo vit për të përballuar kërkesën në rritje të popullsisë dhe presionin në tregun e pasurive të paluajtshme.

Autoritetet paralajmërojnë se, pa masa shtesë dhe investime afatgjata, mungesa e banesave mund të vazhdojë të thellohet, duke ndikuar drejtpërdrejt në çmimet e qirave dhe në aksesin e qytetarëve ndaj strehimit të përballueshëm.

A janë çmimet e larta dhe pagat e ulëta problemi më i madh për qytetarët shqiptarë?

Ekonomia vazhdon të jetë problemi kryesor që shqetëson qytetarët shqiptarë. Sipas një studimi global të publikuar nga Gallup dhe të prezantuar në World Governments Summit, 58 për qind e të rriturve në Shqipëri e identifikojnë situatën ekonomike si sfidën më të madhe me të cilën përballet vendi.

Të anketuarit përmendin kryesisht rritjen e çmimeve, pagat e ulëta dhe standardin e jetesës si shqetësimet më të mëdha. Studimi bazohet në përgjigjet e qytetarëve nga 107 vende të botës, të cilëve u është kërkuar të përshkruajnë me fjalët e tyre problemin kryesor kombëtar.

Në nivel global, mesatarisht 23 për qind e të rriturve e shohin ekonominë si çështjen më të rëndësishme. Sipas raportit, banorët e vendeve me të ardhura më të ulëta kanë më shumë gjasa ta konsiderojnë ekonominë si problemin kryesor, krahasuar me ata që jetojnë në vende me të ardhura më të larta.

Studimi evidenton se shqetësimet ekonomike dominojnë në shumë vende, pavarësisht dallimeve në zhvillim. Ndër shembujt e përmendur janë Malawi, ku problem mbetet pasiguria ushqimore, Venezuela që përballet me krizë ekonomike dhe politike, si dhe Bolivia, ku inflacioni ka rënduar ndjeshëm situatën ekonomike.

Analiza sipas nivelit të të ardhurave tregon se në vendet me të ardhura të larta, rreth 21 për qind e qytetarëve përmendin ekonominë ose vështirësinë për të përballuar nevojat bazë. Kjo përqindje rritet në 31 për qind në vendet me të ardhura mesatare të larta, në 36 për qind në vendet me të ardhura mesatare të ulëta dhe në 38 për qind në vendet me të ardhura të ulëta, ku një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve përmendin drejtpërdrejt sigurimin e ushqimit dhe strehimit.

Në tërësi, Gallup identifikon 12 kategori kryesore shqetësimesh në nivel global. Vetëm 1 për qind e qytetarëve deklarojnë se vendi i tyre nuk përballet me probleme, ndërsa 4 për qind refuzojnë të përgjigjen ose nuk japin mendim.

Katër fusha dominojnë në rang botëror: ekonomia me 23 për qind të përgjigjeve, punësimi me 10 për qind, politika dhe qeverisja me 8 për qind dhe siguria publike me 7 për qind. Së bashku, këto çështje përbëjnë rreth gjysmën e shqetësimeve të shprehura nga qytetarët.

Në nivel më të ulët renditen problematikat që lidhen me ushqimin dhe strehimin, çështjet sociale, mjedisin dhe ndryshimet klimatike, si dhe shëndetësinë, secila me rreth 3 për qind të përgjigjeve. Arsimi përmendet nga 2 për qind e të anketuarve, ndërsa emigracioni dhe infrastruktura nga rreth 1 për qind.

Sa i përket rajoneve, ekonomia renditet si shqetësimi kryesor pothuajse kudo, me përjashtim të Amerikës së Veriut, ku qytetarët vendosin në krye çështjet politike. Në Azi-Paqësor dhe Europë, politika renditet zakonisht e dyta, ndërsa në Afrikën Sub-Sahariane, vendet e ish-Bashkimit Sovjetik dhe në Lindjen e Mesme e Afrikën e Veriut, më të theksuara janë problemet që lidhen me punësimin. Në Amerikën Latine dhe Karaibe, shqetësimet për sigurinë dhe rendin publik renditen menjëherë pas ekonomisë.

Raporti nënvizon se perceptimi i qytetarëve për problemet kombëtare lidhet ngushtë me përvojën e tyre të përditshme, si mundësia për të përballuar jetesën, sigurimi i një pune të qëndrueshme, besimi tek institucionet dhe ndjenja e sigurisë personale, më shumë sesa me treguesit formalë makroekonomikë. /Albinfo.ch