Iriqi shpallet kafsha zvicerane e vitit 2026

Iriqi është shpallur Kafsha e Vitit 2026 nga organizata e ruajtjes së natyrës Pro Natura. Një nga kafshët e egra më të dashura të Zvicrës, iriqi përballet me një zhdukje graduale të habitateve të përshtatshme.

Iriqi ka qenë i pranishëm në Zvicër për rreth 20,000 vjet, shkroi Pro Natura në një njoftim për shtyp të hënën. Jetëgjatësia e iriqit mund të shpjegohet me tokën bujqësore të përshtatur me stilin e tij të jetesës, me bimë me lartësi mesatare dhe insekte dhe krimba të mjaftueshme për t’u ushqyer.

Megjithatë, kjo situatë ka ndryshuar ndjeshëm gjatë shekullit të kaluar, paralajmëron Pro Natura. Gardhet, grumbujt e gjetheve dhe degët janë bërë më të rralla, përrenjtë janë kanalizuar nën tokë dhe prodhimi bujqësor është bërë më intensiv, duke bërë që iriqi të humbasë shumicën e habitateve të tij në zonat bujqësore.

Përballë këtij fenomeni, iriqi ka gjetur një habitat alternativ në kopshtet dhe parqet e fshatrave dhe qyteteve. Ky ndryshim nuk është pa rrezik, megjithatë, pasi afërsia e njerëzve, makinave dhe kositëseve të barit është shpesh fatale për iriqët.

Si për iriqët e rinj ashtu edhe për ata të rritur, çështja e ushqimit është qendrore. Edhe pse iriqët nuk e kanë problem të shijojnë çdo gjë që u del përpara, ata mund të tretin vetëm ushqimin me origjinë shtazore, siç transmeton Pro Natura.

Prandaj, ajo specializohet në insekte dhe bie në dimër kur mungojnë insektet. Megjithatë, ushqimi i insekteve tenton të jetë më i rrallë gjatë pjesës tjetër të vitit, duke e bërë detyrën e iriqëve edhe më të vështirë, shkruan albinfo.ch.

Pro Natura thekson se iriqi është klasifikuar si “potencialisht i kërcënuar” në Zvicër që nga viti 2022 dhe në Bashkimin Evropian që nga viti 2024. Në mars të vitit 2026, organizata po lançon një projekt të quajtur “Bonjour nature” (Përshëndetje natyrë), i cili synon të mbështesë njerëzit që duan të krijojnë kopshtet e tyre në një mënyrë natyrale në Zvicër.

KQZ: Rezultatet përfundimtare mund të shpallen shumë më herët, sot nis numërimi i votave me kusht

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Kosovë ka njoftuar se të gjitha aktivitetet në kuadër të numërimit të votave po përfundojnë më herët sesa që ishte planifikuar, çka sipas KQZ-së, i hap rrugë shpalljes së rezultatit përfundimtar, shumë më herët se më 19 janar.

“Në planifikimet e KQZ-së, përfundimi i aktiviteteve në QKN është paraparë të bëhet deri më 7 janar, por sipas dinamikës së punës kjo është arritur në mesditën e 3 janarit. Numërimi i votave nga votimi në përfaqësitë diplomatike dhe nga votimi me postë ishte planifikuar të bëhet nga data 7 janar, por ka përfunduar më 3 janar.  Gjithashtu, edhe numërimi i votave me kusht dhe votave të personave me nevoja të veçanta ishte planifikuar të fillonte më 16 janar, por sipas planifikimeve kjo mund të fillojë gjatë ditës së sotme.  Nga kjo mund të përfundojmë se edhe rezultatet përfundimtare të planifikuara për t’u shpallur më së largu deri më 19 janar, mund të shpallen shumë më herët”, thuhet në njoftimin e KQZ-së, transmeton albinfo.ch.

Bëhet e ditur se po planifikohet që sot të fillohet me numërimin e votave me kusht dhe atyre të personave me nevoja të veçanta, derisa aktualisht është duke vazhduar numërimi i votave me postë.

“Në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve (QNR) është duke vazhduar procesi i numërimit të fletëvotimeve që i takojnë votimit jashtë Kosovës, përkatësisht votimit përmes postës dhe së shpejti do të fillojmë me numërimin e fletëvotimeve që i takojnë votimit me kusht dhe fletëvotimeve nga votimi i personave me nevoja të veçanta. Fletëvotimet e numëruara deri më tani janë nga më shumë se 28 mijë pakot me fletëvotime që ishin tërhequr, para vitit të ri, nga dy kutitë postare të KQZ-së, njëra në Berlin dhe tjetra në Bernë. Ndërkaq, më 2 janar, nga kutitë postare në Pragë, Londër, Paris, Zagreb, Stokholm, Stamboll, New York, Kanbera dhe Kopenhagë, janë tërhequr 8,180 pako të tjera me fletëvotime, të cilat gjatë ditës do të arrijnë në Kosovë. Procesi i tërheqjes së pakove me fletëvotime nga kutitë postare jashtë vendit përmbyllet sot”, thuhet në njoftimin e KQZ-së.

Ish-presidenti i Kosovës ankohet në Kushtetuese për shkeljen e të drejtave të njeriut

Mbrojtja e ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, ka dërguar ankesë në Gjykatën Kushtetuese të Hagës dhe sipas parashtresës mbrojtja thekson se Hashim Thaçit i janë shkelur të drejtat elementare të njeriut, në rastin e dytë për pengim të drejtësisë.

Kryetarja e Gjykatës Speciale, ka caktuar panelin e gjyqtarëve të Kushtetueses, që do ta trajtojnë ankesën.

Thaçi sipas ankesës është viktimë e shumë shkeljeve në rastin e pengimit të drejtësisë.

“Z. Thaçi është një individ të cilit i janë dhënë të drejta sipas Kushtetutës. Ai është viktimë e shkeljeve të përcaktuara në këto parashtresa, në lidhje me caktimin e paligjshëm si të Gjyqtarit të Vetëm ashtu edhe të Gjyqtarëve të Procedurës Paraprake. Të dy Gjyqtarët e Vetëm dhe të dy Gjyqtarët e Procedurës Paraprake kanë lëshuar vendime në lidhje me z. Thaçi si pjesë e procedurave penale të ngritura kundër tij nga Prokuroria Speciale në Rastin 12, pavarësisht se nuk janë caktuar në përputhje me ligjin. Ndër të tjera, vendimet kanë autorizuar regjistrimin e fshehtë të vizitave dhe telefonatave të z. Thaçi në qendrën e paraburgimit; sekuestrimin dhe kontrollin e kompjuterit të tij; ndalimin e tij të përsëritur dhe vazhdimin e paraburgimit; kufizimet për vizitorët e tij personalë gjatë këtij paraburgimi; dhe aktakuzën e tij në Rastin 12”, thuhet në këtë parashtresë, raporton Nacionale, transmeton albinfo.ch.

Në këtë parashtresë, avokatët theksojnë se këto shkelje, njollosin procesin që është përcjellur me veprime jo të ligjshme.

“Shkeljet e veçanta të Nenit 31 të ngritura nga kjo kërkesë nuk janë çështje që mund të korrigjohen në një fazë të mëvonshme të çështjes. Nuk ka asnjë hap që Gjyqtari i Vetëm i Gjykimit mund të ndërmarrë që do të korrigjojë parregullsinë që njollos këto procedura. Çështja është ndërtuar kryesisht mbi prova të cilat janë marrë në një mënyrë që nuk është në përputhje me Ligjin e Gjykatës Speciale të KSK-së, pasi ato janë autorizuar nga gjyqtarë që nuk janë caktuar siç duhet dhe në mënyrë të rregullt sipas Rregullës. Më e rëndësishmja, Aktakuza nuk është lëshuar në përputhje me Ligjin, dhe kjo pavlefshmëri nuk mund të korrigjohet përveçse me një vendim të ri konfirmimi nga një Gjyqtar i Procedurës Paraprake i caktuar siç duhet”, thuhet më tutje në parashtrim.

Avokatët kanë përmendur të drejtat që ka Thaçi për privatësi, dhe faktin se me vendimet e gjyqtarëve, atij i janë incizuar fshehtas bisedat, dhe i janë marrë pajisjet personale.

“Më qartë, si Gjyqtar i Vetëm dhe Gjyqtar i Procedurës Paraprake, si Gjyqtarja Masselot ashtu edhe Gjyqtari Guillou dhanë urdhra që mundësonin regjistrimin e fshehtë të bisedave private të Z. Thaçi dhe aksesin në këto biseda nga ZPS-ja dhe të tjerët. Ata gjithashtu nxorën urdhra që mundësonin sekuestrimin dhe kontrollin e kompjuterit të Z. Thaçi, si dhe nxjerrjen e të dhënave prej tij, të cilat përfshinin korrespondencën dhe shkrimet e tij personale”, thuhet më tutje.

Andaj, mbrojtja e Thaçit ka kërkuar që të konstatohet shkelja e të drejtave të njeriut, të theksohet se urdhrat për incizimin e bisedave dhe sekuestrimin e pajisjeve kanë cenuar privatësinë e Thaçit, dhe se aktakuza është e cenuar me këto shkelje.

Ulet çmimi i naftës pas sulmit të SHBA-së në Venezuelë

Pas sulmit të SHBA-së në Venezuelë, ku u arrestua presidenti Nicolas Maduro me bashkëshorten e tij, çmimi i naftës ka shënuar rënie.

Tregjet treguan rënie të çmimeve të naftës, çmimi i Brent crude ra rreth 60.15 dollarë për fuçi, ndërsa WTI ishte nën presion në tregjet globale, shkruan TheGuardian, transmeton albinfo.ch.

Presidenti amerikan Donald Trump ka vënë rezervat e mëdha të naftës venezueliane në qendër të strategjisë së tij për ndryshimin e regjimit, duke sugjeruar se kompanitë amerikane të naftës mund të shpenzojnë miliarda dollarë për rindërtimin e infrastrukturës energjetike të vendit.

Megjithatë, analistët vërejnë se rënia e çmimeve nuk është vetëm për shkak të ngjarjes ushtarake, por edhe për faktin që Venezuela aktualisht prodhon relativisht pak naftë në masë globale (shumë më pak se më parë për shkak të viteve të mospërmirësimit, sanksioneve dhe uljes së prodhimit), dhe tregjet globale janë ende të mbingopura me furnizim.

Festat zyrtare austriake dhe pushimet shkollore për vitin 2026

Planifikimi i punës, udhëtimit ose kohës familjare në Austri kërkon një pasqyrë të qartë të festave zyrtare dhe datave të pushimeve shkollore. Më poshtë është një udhëzues i plotë dhe i azhurnuar për festat zyrtare në Austri në vitin 2026 dhe pushimet shkollore në Vjenë për vitin shkollor 2025/2026.

Austria ka disa festa zyrtare në të gjithë vendin në vitin 2026. Shumica e bizneseve, zyrave dhe shkollave janë të mbyllura në këto ditë, me përjashtime të kufizuara.

1 Janar – Dita e Vitit të Ri

6 Janar – Epifania (Nata e Dymbëdhjetë)

6 Prill – E Hëna e Pashkëve

1 Maj – Dita e Punës

14 Maj – Dita e Ngjitjes në Qiell

25 Maj – E Hëna e Djathit të Shenjtë (E Hëna e Pentekostit)

4 Qershor – Korpi i Krishtit

15 Gusht – Ngjitja në Qiell e Marisë

26 Tetor – Festa Kombëtare Austriake

1 Nëntor – Dita e Gjithë Shenjtorëve

8 Dhjetor – Konceptimi i Papërlyer

Shënim: Dyqanet lejohen ligjërisht të hapen në këtë ditë

25 Dhjetor – Dita e Krishtlindjeve

26 Dhjetor – Dita e Shën Stefanit (Dita e Boksit)

Këto data janë veçanërisht të rëndësishme për punonjësit, punëdhënësit, udhëtarët dhe familjet që organizojnë pushime në Austri.

PUSHIME SHKOLLËRORE NË VJENË 2025/2026

Kalendari shkollor i Vjenës ndryshon pak nga provincat e tjera austriake, shkruan theinternational. Datat e mëposhtme vlejnë posaçërisht për shkollat ​​e Vjenës, transmeton albinfo.at.

Pushimet e Vjeshtës: 27 Tetor – 31 Tetor 2025

Pushimet e Krishtlindjeve: 24 Dhjetor 2025 – 6 Janar 2026

Pushimet semestrale: 2 Shkurt – 8 Shkurt 2026

Pushimet e Pashkëve: 28 Mars – 6 Prill 2026

Pushimet e Pentekostit: 23 Maj – 25 Maj 2026

Pushimet e Verës: 4 Korrik – 6 Shtator 2026

Pushimet shkollore janë të rëndësishme për prindërit që planifikojnë kujdesin për fëmijët, udhëtimet familjare ose koordinimin e orareve të punës me fëmijët në moshë shkollore.

Rrëzohet nga GJKKO kërkesa e Ilir Metës, lihet në burg

GJKKO në Shqipëri ka rrëzuar sërish kërkesën e presidentit të PL-së, Ilir Meta për zbutje të masës së sigurisë, duke lënë në fuqi arrestin me burg ndaj tij. Avokati i Metës, Kujtim Cakrani duke folur për mediat tha se klienti i tij nuk mund të mbahet në paraburgim.

Sipas tij, çështja e Metës po zvarritet nga prokuroria ose gjykata, shkruan euronews. Cakrani shtoi se Meta nuk mund të lërë dot garanci pasurore për të dalë nga qelia sepse sipas tij ai nuk disponon pasuri, transmeton albinfo.ch.

Ilir Meta u arrestua më 21 tetor të vitit 2024. Meta dhe Monika Kryemadhi dyshohen se duke bashkëpunuar me njëri-tjetrin dhe me funskionarë të tjerë shtetërorë kanë shfrytëzuar postet e tyre shtetërore dhe politike për të favorizuar kompani private.

Ata akuzohen gjithashtu për veprimtari të tjera me lobime në SHBA dhe shitblerje banesash në këmbim të përfitimit të shumave të konsiderueshme parash, të cilat janë përpjekur t’i fshehin, duke mos i deklaruar në ILDKPI dhe KQZ.

Numërohen 85% e votave me postë, ja rezultatet aktuale

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve në Kosovë në përditësimin e fundit ka njoftuar se janë numëruar mbi 85% të votave të ardhura me postë.

Sips të dhënave aktuale, 71.04% të votave janë për Lëvzijen Vetëvendosje, e cila pasohet nga Lidhja Demokratike e Kosovës me 10.42%, transmeton albinfo.ch.

Partia Demokratike e Kosovës është e treta me 9.90% ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës 4.40%.

Numërohen 80 % të votave me postë, LVV prin bindshëm

Në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve janë numëruar 80.43 për qind të votave me postë për zgjedhjet e parakohshme të 28 dhjetorit.

Lëvizja Vetëvendosje kryeson në këto vota me 71.29 për qind, pasuar nga LDK-ja me 10.66 për qind dhe PDK-ja me 9.04 për qind.

E në rezultatet e përmbledhura, ku përfshihen gjitha votat, kur janë numëruar 95.98 për qind të vendvotimeve, Vetëvendosja kryeson me rekord prej 50.52 për qind, pasuar nga PDK-ja me 20.48 për qind dhe LDK-ja me 13.37 për qind, transmeton albinfo.ch.

Vetëvendosja ka vendosur rekord edhe për nga numri i votave totale të mbledhura. Aktualisht i ka rreth 463 mijë. E, lideri i Vetëvendosjes, Albin Kurti, po ashtu ka vendosur rekord si më i votuari. I ka afro 382 mijë vota. I dyti në listën e Vetëvendosjes, Glauk Konjufca, është te afro 300 mijë vota.

Në top 10 kandidatët më të votuar nëntë janë nga Lëvizja Vetëvendosje.

Në Top 10 është edhe kreu i PDK-së, Bedri Hamza, që ka marrë rreth 158 mijë vota.

Zvicër: Mungesa e vezëve në supermarkete

Jemi në prag të një mungese kombëtare vezësh.

Ka raportime për rafte të zbrazëta të supermarketeve në të gjithë vendin.

Shitësi me pakicë Migros thotë se kërkesa për vezë është rritur vazhdimisht gjatë dy viteve të fundit dhe prodhimi nuk është në gjendje të përballojë kërkesën.

Është normale që kërkesa për vezë të rritet pas periudhave të festave, pasi shumë njerëz i shohin vezët si një ushqim të lirë dhe të shëndetshëm, transmeton albinfo.ch.

Mendohet gjithashtu se kërkesa do të mbetet e lartë këtë muaj, pasi është ‘Veganuary’ – na nxitin të provojmë një stil jetese vegjetarian ose vegan – megjithëse vezët nuk janë vegane, natyrisht, por ato mund të shihen si një alternativë e mirë ndaj mishit.

Veganuary po nxitet nga shumë shitës me pakicë.

Fluturime të reja midis Zvicrës dhe Egjiptit do të fillojnë në qershor

Nesma Airlines egjiptiane njoftoi se, duke pasur parasysh “kërkesën e lartë të vazhdueshme për pushime në plazh në Egjipt”, po zgjeron rrjetin e saj të itinerareve me fluturime direkte midis Hurghadës dhe Cyrihut dhe EuroAirport Bazelit.

Do të nisë fluturimet e saj nga Bazeli më 28 qershor, duke operuar të enjteve dhe të dielave për në Hurghada deri më 15 tetor, transmeton albinfo.ch.

Fluturimet për në Cyrih do të pasojnë më 11 korrik, të mërkurën dhe të shtunën deri më 21 tetor.

Muriqi me 10 gola, lë pas shumë yje

Sulmuesi i Kosovës, Vedat Muriqi, ka gjetur golin e dhjetë në La Liga me fanellën e Mallorcës. Sulmuesi dardan, shënoi me penallti në minutën 90+1, ndaj Gironës, në duelin që u fitua nga këta të fundit me rezultatin 1:2, transmeton albinfo.ch.

Pavarësisht përpjekjeve, Muriqi nuk arriti të shmangte humbjen e skuadrës së tij që renditet në vendin e 15-të në kampionat me 18 pikë në 18 ndeshje.

Këtë sezon 31-vjeçari është aktivizua 17 ndeshje në kampionat me Mallorcën, sezonin më produktiv, sulmuesi i Kosovës, e ka pasur në vitin 2022/2023, ku në 35 ndeshje realizoi 15 gola dhe 3 asistime.

Sulmuesi nga Kosova lë pas Lewandowskin në listën e golashënuesëve më të mirë të kampionatit, ndërsa përpara sheh vetëm Ferran Torresin (11 gola) dhe Mbapen (18 gola).

Ndërkohë, poshtë tij në listën e golashënuesëve më të mirë të La Ligës gjendjen yje si Yamal, Rafinha, Vinicius Junior, Julian Alvarezi etj..

Qytetarët zviceranë paralajmërohen të mos udhëtojnë drejt Venezuelës

Ministria e Jashtme e Zvicrës (FDFA) ka lëshuar një paralajmërim udhëtimi të dielën, duke i paralajmëruar qytetarët zviceranë të mos udhëtojnë drejt Venezuelës, transmeton albinfo.ch.

“Është e pasigurt nëse siguria mund të garantohet në të gjithë vendin pas operacioneve ushtarake të kryera më 3 janar 2026. Situata është shumë e tensionuar dhe evolucioni i saj mbetet i pasigurt.”

Për më tepër, “demonstrata me përleshje të dhunshme janë të mundshme”, tha FDFA, duke shtuar se “ekziston rreziku që udhëtarët e huaj të arrestohen, të merren në pyetje dhe të ndalohen. Ndihma konsullore nuk mund të garantohet në rast ndalimi.”

Rrahmani: Më kishte munguar goli

Amir Rrahmani realizoi një gol në fitoren 0:2 të Napolit ndaj Lazios. Pas sfidës, mbrojtësi bëri komentin e tij.

“Ne gjithmonë përgatisim këto goditje standarde, nuk kisha shënuar prej një viti dhe jam shumë i kënaqur.

Kemi lojtarë të fortë dhe mund të jemi shumë të rrezikshëm, më kishte munguar shumë goli, gjithmonë është bukur kur shënon dhe skuadra fiton.

Është bukur të mos pësosh gol, do të thotë që jemi një skuadër solide dhe duhet të kemi këtë vazhdimësi”, tha kapiteni i Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Në pesë edicionet e fundit, nga ai 2021/2022 e tutje, Rrahmani i ka 11 gola në kampionatin italian.

Asnjë mbrojtës tjetër nuk ka shënuar kaq shumë gola në Serie A gjatë kësaj periudhë.

Debati në Parlamentin zviceran për shpejtësinë në autostradat zvicerane

Kufiri i shpejtësisë në autostradat zvicerane është zakonisht 120 km/orë, por qeveria po mbështetet gjithnjë e më shumë në kufizimet prej 80 km/orë gjatë orëve të pikut për të parandaluar bllokimet e trafikut dhe emetimet.

Megjithatë, deputeti Thomas Knutti ka paraqitur një mocion parlamentar kundër uljes së shpejtësisë, duke argumentuar se kjo masë është “qasja e gabuar si nga perspektiva e inxhinierisë së trafikut ashtu edhe nga ajo ekonomike”, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në fakt, “ndryshimet e shpeshta në shpejtësi destabilizojnë rrjedhën e trafikut, rrisin rrezikun e aksidenteve dhe çojnë në sjellje joefikase të drejtimit”, shkroi Knutti në mocion. “Ato krijojnë pikërisht bllokimet e trafikut që supozohet të parandalojnë”.

Për të mbështetur pretendimin e tij, ai përmendi shembullin e autostradës A2 pranë Pratteln (Basel-Country) ku, pavarësisht një kufiri shpejtësie prej 80 km/orë, bllokimet e trafikut deri në 45 minuta ndodhin rregullisht gjatë orës së pikut.

Megjithatë, një deputet tjetër, Jon Pult, ka thënë se propozimi i Knutti do të shkaktonte “dëme të mëdha në mjedis” dhe për këtë arsye ai do ta kundërshtojë atë.

Mungesa e borës: Mbyllet teleferiku me vendndodhjen më të ulët në Zvicër

Për 62 vjet, teleferiku Telli T-bar në Morschach, Kantoni Schwyz, ishte një vend takimi për fëmijët dhe familjet në dimër. Tani kjo ka mbaruar, pasi gazeta “Messenger” raporton se Parku Zviceran i Pushimeve po pezullon funksionimin e teleferikut me efekt të menjëhershëm.

“Teleferiku po plaket, dimrat po shkurtohen – pyetja e së ardhmes së teleferikut T-bar në Morschach ka kohë që është ngritur”, thuhet në njoftimin për shtyp nga bashkia. Në rreth 600 metra mbi nivelin e detit, teleferiku Telli T-bar ishte një nga teleferikët më të ulët në Zvicër. Gazeta lokale, madje e quan atë “teleferiku më i ulët”, shkruan 20min, transmeton albinfo.ch.

Rregullore të ndryshme, të tilla si kërkesa për praninë e një menaxheri piste dhe ndalimi i funksionimit në mjegull, do ta bënin të vështirë mirëmbajtjen e teleferikut të skive Telli në vendndodhjen e tij aktuale. “Një mbulesë e caktuar dëbore është e nevojshme për të lejuar pistat e pastruara me makineri dhe për të operuar sezonin komercialisht,” vazhdoi komuna. Prandaj, Swiss Holiday Park ka vendosur që teleferiku i skive T-bar nuk do të operohet më në të ardhmen.

Sa herë ishte inspektuar lokali ku ndodhi tragjedia

Që nga zjarri në barin Le Constellation në Crans-Montana, i cili mori dhjetëra jetë dhe la shumë të plagosur rëndë, është ngritur pyetja nëse dhe si mund të ishte parandaluar zjarri. Rregulloret e sigurisë nga zjarri dhe inspektimet e bareve po vihen gjithashtu nën shqyrtim.

Pronarët ose operatorët e barit janë në fund të fundit përgjegjës për sigurinë. Në kantonin e Valais, inspektimet e sigurisë nga zjarri janë përgjegjësi e vetë komunave – jo e kantonit, siç është rasti diku tjetër. Prandaj, përgjegjësia kryesore i takon komunës, e cila gjithashtu lëshon leje dhe duhet të kryejë inspektime të rregullta. A i kreu Crans-Montana inspektimet në përputhje me rregulloret?

“Asnjë qëndrim i shkujdesur”

Kryetari i bashkisë, Nicolas Féraud, fillimisht refuzoi të komentonte për këtë çështje. Të shtunën, ai foli për një stacion radiofonik zviceran RTS, shkruan 20min, transmeton albinfo.ch.

“Bashkia e Crans-Montana nuk ndoqi një qasje të shkujdesur ndaj inspektimit të bareve”

Një pronar bari nga Crans-Montana, i cili dëshiron të mbetet anonim, nuk është dakord. Për “FOCUS online” Ai tha të shtunën: “Jam inspektuar vetëm dy herë në dhjetë vjet.” Meqenëse dera e tij hapet nga brenda dhe nuk ka mjaftueshëm rrugë shpëtimi, nuk lejohet të ketë më shumë se 60 mysafirë brenda. Por: “Këshilli lokal më tha fjalë për fjalë në atë kohë: ‘Nëse e shkel këtë, nuk do të ketë gjoba. Por nëse ndodh diçka, unë vetë do të duhet të mbaj pasojat.'”

Ai shton: “Jo gjithçka në ndërtesën ku ndodhet bari im përmbush rregulloret e sigurisë nga zjarri. Por këshillit lokal nuk duket se i intereson.”

“Dalja e emergjencës shpesh e mbyllur”

Matteo (22) nga Siders gjithashtu shprehu shqetësime. Ai kishte frekuentuar shpesh barin Le Constellation dhe i tha 20 Minuten: “Gjithmonë pyesja veten se si do të dilnin njerëzit nëse do të kishte zjarr.” Ai i gjeti panelet e tavanit veçanërisht shqetësuese. Ai shtoi: “Disa miq të mi më thanë se dalja e emergjencës shpesh ishte e mbyllur dhe e papërdorshme.”

Ai gjithashtu ngrit akuza kundër komunës. “Nuk e kuptoj pse nuk e inspektuan më me kujdes ose më shpesh.” Bari është shumë i njohur dhe frekuentohet nga shumë njerëz, veçanërisht të rinjtë. “Nuk mendoj se kjo është sjellje normale nga komuna”

Pyetja se kur dhe sa shpesh është inspektuar Le Constellation mbetet pa përgjigje. Autoritetet ende nuk kanë komentuar publikisht.

Inspektimet periodike janë të detyrueshme

Është fakt që ndërtesat e aksesueshme publikisht në Zvicër duhet të inspektohen një herë në vit. Sipas rregulloreve të Valais, “inspektimet periodike” janë të detyrueshme për parandalimin e zjarreve. Megjithatë, jo të gjitha komunat e Valais mund të zbatojnë rregulloret e sigurisë nga zjarri me të njëjtën rreptësi.

Në përgjithësi, inspektimet duhet të kryhen “çdo vit për ndërtesat që janë të aksesueshme për publikun ose që paraqesin rreziqe të veçanta”. Kjo është përcaktuar në “Ordinancën në lidhje me masat e parandalimit të zjarreve”.

Pronari i barit, Jacques Moretti, i tha «24heures»: “Ne jemi inspektuar vetëm tre herë në dhjetë vjet”. Nëse kjo është e vërtetë, komuna ka dështuar në detyrën e saj.

Komuna po vepron si paditëse.

Pavarësisht këtyre akuzave, komuna do të marrë pjesë në procedurat si paditëse civile, siç njoftoi të shtunën. “Këshilli komunal i Crans-Montanës vendosi unanimisht në një seancë të posaçme të marrë pjesë në procedurat penale si palë civile”, thuhet në deklaratë. Kjo do t’i lejojë asaj të kontribuojë në mënyrë aktive në një sqarim të plotë të fakteve.

Komuna ia ka dorëzuar të gjitha dokumentet e disponueshme zyrës së prokurorit publik të Valais. “Me këtë hap, dhe në përgjithësi përmes bashkëpunimit të saj të plotë me gjyqësorin, bashkia synon të kontribuojë në një sqarim të plotë të fakteve – dhe shpreson që rrethanat e tragjedisë të mund të sqarohen shpejt.”

Nicolas Féraud theksoi: “Komuna mbështet plotësisht viktimat, familjet e tyre dhe të gjithë ata që vuajnë nga kjo ngjarje tragjike. Autoritetet bashkiake do të bashkëpunojnë plotësisht me sistemin e drejtësisë gjatë gjithë hetimit.”

Specialistë të Çështjeve Publike

Njoftimi për shtyp në lidhje me këtë vendim nuk u dërgua nga komuna, por nga firma e komunikimit të jashtëm Dynamic Groups.

Dynamics Group punëson rreth 35 persona në Bazel, Bernë, Gjenevë, Lozanë dhe Cyrih. “Ne këshillojmë kompanitë, organizatat dhe drejtuesit se si të shfrytëzojnë mundësitë dhe të kapërcejnë sfidat – në tregun e kapitalit, median, politikën dhe shoqërinë”, thuhet në faqen e internetit. Ekipi përbëhet nga specialistë në zhvillimin e strategjisë, menaxhimin e komunikimit, analizën e tregut dhe atë financiare, si dhe çështjet publike.

Bar i rindërtuar vetë

Dihet gjithashtu se bari, ku ndodhi tragjedia, iu nënshtrua rinovimeve të gjera në vjeshtë dhe dimër të vitit 2015 – të kryera nga vetë pronari i barit. Imazhet e rinovimeve po qarkullojnë, duke përfshirë shkallët e ngushtuara dhe panelet akustike, të cilat u instaluan dhjetë vjet më parë dhe tani janë pjesë e hetimit në vazhdim.

Pas katastrofës së zjarrit: Sa të sigurta janë baret dhe klubet zvicerane?

Qindra të ftuar u mblodhën nëpër një shkallë të ngushtë për të dalë jashtë barit Le Constellation në Crans-Montana në natën e Vitit të Ri. Ngjarja rezultoi fatale për shumë njerëz. Dyzet vetë humbën jetën dhe 119 u plagosën, disa prej tyre rëndë, shkruan 20min, transmeton albinfo.ch.

Edhe pse ligji përcakton një inspektim vjetor nga oficerët e sigurisë nga zjarri, pronari i barit pretendon se është inspektuar vetëm tre herë në dhjetë vjet.

Tani e tutje, nuk do të ketë më fishekzjarrë.

Shumë qytete zvicerane dhe fshatra malorë kanë bare dhe klube nëntokësore të arritshme vetëm nëpërmjet shkallëve të gjata dhe të ngushta. Të tjerat janë bare të vogla, shpesh të veshura me qilima, perde dhe tendë. A është ende e sigurt vizita e këtyre klubeve?

Të paktën në kantonin Graubünden, inspektimet e sigurisë nga zjarri janë një dukuri e rregullt, thotë Elham Nevzadi i Viva Club Chur. Fatkeqësia e zjarrit e preku thellë atë dhe ekipin e tij. Edhe pse klubi e kaloi inspektimin e sigurisë nga zjarri me sukses të shkëlqyer në shtator dhe stafi i sigurisë madje merr pjesë në programin e trajnimit të zjarrfikësve, ai tani ka ndërmarrë veprime. “I thashë stafit tim dje se nuk do të lejojmë më fishekzjarrë. Ato nuk lejohen në lokalin tim.”

“Tragjedia tregon se sa të rëndësishme janë kontrollet”

Pronari i restorantit në Cyrih, Michel Péclard, thekson gjithashtu se sa të rrepta janë policia e zjarrfikësve: “Ata janë shumë të drejtpërdrejtë – për shembull, te Lulu më kërcënuan drejtpërdrejt se do ta mbyllnim dyqanin sepse instaluam një perde mbrojtëse nga era në hyrje.”

Péclard pranon se shpesh është bezdisur nga inspektimet dhe rregulloret. “Në fund të fundit, mund të ndodhë shpejt që një raft rrobash të bllokojë papritur rrugën e arratisjes – veçanërisht në dimër.” Për më tepër, zbatimi i rregulloreve të sigurisë nga zjarri mund të jetë shumë i kushtueshëm. “Por kjo tragjedi, e cila na trishton të gjithëve thellë, na tregon se sa të rëndësishme janë këto inspektime.”

Nuk lejohen materiale të ndezshme për dekorim

Shërbimi i Mbrojtjes dhe Shpëtimit i Cyrihut (SRZ) konfirmoi me kërkesë se në qytetin e Cyrihut kryhen inspektime të rregullta të paralajmëruara dhe të pa paralajmëruara për të siguruar pajtueshmërinë me rregulloret dhe funksionalitetin e daljeve të emergjencës. “Për shërbimet tona të emergjencës, është veçanërisht e rëndësishme që rrugët e arratisjes të jenë lehtësisht të arritshme dhe që shenjat e sigurisë dhe ndriçimi i emergjencës të jenë të pranishme dhe qartë të dukshme”, tha zëdhënësja e SRZ për median, Nadine Girod.

Baret dhe klubet i mirëpritën shumë këto inspektime të sigurisë nga zjarri, thotë Alexander Bücheli i Komisionit Zviceran të Avokatëve dhe Klubeve (SBCK). Ekzistojnë rregullore, për shembull, në lidhje me alarmet e zjarrit dhe numrin e daljeve të emergjencës, të cilat përcaktojnë se sa njerëz lejohen në një klub ose bar. “Gjithashtu është rregulluar që asnjë material i ndezshëm nuk mund të përdoret për dizajnin dhe dekorimin e brendshëm.”

“Rregulloret më të rrepta” në Zvicër

Nuk ka rëndësi nëse lokali ndodhet në një ndërtesë të vjetër apo të re, thotë Bücheli. “Rregulloret e sigurisë nga zjarri janë gjithmonë po aq të rrepta.” Ai thekson: “Kërkesat e sigurisë për baret dhe klubet zvicerane janë ndër më të rreptat në botë.”

Nëse tragjedia në Crans-Montana do të bëjë që të rinjtë të dalin edhe më pak, është aktualisht e parëndësishme, thotë Bücheli: “Kjo pyetje nuk është përparësi për Komisionin e Avokatëve dhe Klubeve. Mendimet tona janë me familjet dhe të dashurit e viktimave.”

 

 

 

Grup ekstremist i majtë i dyshuar pas ndërprerjes së energjisë në Berlin

Policia e Berlinit njoftoi të dielën se dyshon se një grup ekstremist i majtë qëndron pas një sulmi me zjarr të shtunën, që la pa energji dhjetëra mijëra shtëpi në qytet. Rreth 45,500 shtëpi mbetën pa rrymë pas një zjarri që u kontrollua shpejt dhe përfshiu disa linja tensioni të lartë mbi një urë pranë një centrale elektrike në jugperëndim të Berlinit.

Një zëdhënës i policisë tha të dielën se një deklaratë për marrjen e përgjegjësisë nga grupi ekstremist i majtë “Vulkangruppe” (“Grupi Vullkan”) e publikuar online ishte “besueshme”.

Në këtë deklaratë, Grupi Vullkan thotë se centrala në lagjen Lichterfelde u “sabotoi me sukses”, duke sqaruar se “ekonomia e bazuar në karburant fosil ishte objektivi i kësaj veprimi, jo ndërprerjet e energjisë”.

Grupi Vullkan ka marrë përgjegjësinë edhe për një akt sabotimi në një fabrikë Tesla pranë Berlinit në mars 2024, ku linjat elektrike që furnizonin fabrikën u vunë në zjarr, transmeton albinfo.ch.

Kryebashkiaku i Berlinit, Kai Wegner, dënoi veprimin, duke theksuar: “Ekstremistët e majtë të dyshuar vunë në rrezik jetën e njerëzve, veçanërisht të pacientëve në spitale, si dhe të moshuarve, fëmijëve dhe familjeve.”

Shkollat mbeten të mbyllura

Sipas autoriteteve të qytetit, shumica e spitaleve dhe klinikave të prekur nga ndërprerja e energjisë janë rikthyer në funksion të dielën, por pritet që shkollat e prekura të mbeten të mbyllura për momentin.

Ministrja rajonale e Ekonomisë së Berlinit, Franziska Giffey, tha se energjia ishte rikthyer për rreth 10,000 shtëpi. Megjithatë, sipas operatorit të rrjetit elektrik të qytetit, Stromnetz Berlin, do të jetë e nevojshme të pritet deri të enjten për të rikthyer energjinë për të gjithë konsumatorët, pasi temperaturat e ulëta po ngadalësojnë riparimin e kabllove.

Autoritetet dyshojnë për zjarrvënie edhe në shtator, kur një zjarri dëmtoi linjat elektrike në Berlin dhe shkaktoi një ndërprerje të madhe të energjisë. Një grup antimilitarist mori përgjegjësinë për atë zjarr online.

Policia e St. Gallen regjistron 23 vjedhje gjatë festave

Policia kantonale e St. Gallen ka regjistruar disa vjedhje gjatë periudhës së festave dhe në fillim të vitit të ri.

Gjatë festave, vjedhjet kanë ndodhur në qytetet St. Gallen dhe Flawil. Kryerësit e panjohur kanë sulmuar apartamente në ndërtesa me shumë familje. Ende nuk dihet saktësisht se çfarë është vjedhur, por është raportuar dëmtim i pronës.

Policia gjithashtu raporton një seri vjedhjesh që ndodhën në fillim të vitit të ri. Kriminelët kanë synuar komunat Eggersriet, Waldkirch dhe Niederhelfenschwil. Në të paktën një rast janë vjedhur para dhe është shkaktuar dëmtim prone, transmeton albinfo.ch.

Një dyqan në Gossau u thye natën e Vitit të Ri, duke shkaktuar dëmtime dhe duke vjedhur para, sipas raportimeve. Gjithashtu, midis 1 dhe 2 janarit, pajisje elektrike u vodhën nga një zyrë në Au që kishte pësuar thyerje.

Të shtunën në mëngjes, individë të panjohur hynë në një ndërtesë shkollore në Oberriet, detyruan hyrjen në klasa dhe i kontrolluan ato, njofton policia. Ende po vlerësohet shuma e mallrave të vjedhura dhe dëmtimet e shkaktuara.

Spiunë dhe dronë: Si u kap Maduro nga ushtarët amerikanë në 2 orë e 20 minuta

Një mision sekret amerikan arriti të arrestojë presidentin venezuelas Nicolas Maduro pas muajsh monitorimi të çdo lëvizjeje të tij. Një ekip i vogël, me një burim brenda qeverisë venezuelase, kishte ndjekur se ku flinte, çfarë hante, çfarë vishte dhe madje kafshët e tij shtëpiake.

Operacioni, i quajtur “Absolute Resolve”, përfshiu muaj planifikimi dhe trupa elitare amerikane që praktikuan hyrjen në një kopje të shtëpisë së Maduros në Karakas. Misioni filloi natën e së shtunës me urdhër të ish-presidentit amerikan Donald Trump, dhe zgjati 2 orë e 20 minuta.

Forcat speciale amerikane, duke përfshirë njësinë Delta Force, hynë në kompleksin e Maduros pas sulmeve nga ajri, toka dhe deti. Disa avionë dhe helikopterë u përdorën për të neutralizuar sistemet e mbrojtjes ajrore. Video nga qyteti treguan shpërthime dhe tym mbi Karakas.

Maduro dhe gruaja e tij u arrestuan dhe u dërguan nën paraburgim drejt Nju Jorkut për t’u përballur me akuza penale. Sipas autoriteteve amerikane, asnjë anëtar i shërbimit amerikan nuk u vra gjatë operacionit.

Operacioni ka shkaktuar reagime të ashpra ndërkombëtare. Presidenti i Brazilit, Lula da Silva, e ka cilësuar këtë veprim si një precedent shumë të rrezikshëm për komunitetin ndërkombëtar

Identifikohen të gjitha viktimat e tragjedisë në Crans Montana

Të gjitha viktimat e tragjedisë në Crans-Montana janë identifikuar dhe familjet e tyre janë njoftuar, njoftoi të dielën komandanti i policisë kantonale të Valais, Frédéric Gisler, për RTS.

Dhjetë nga viktimat e identifikuara janë zviceranë. Ata përfshijnë një vajzë 14-vjeçare, dy të mitur 15-vjeçarë dhe një grua 18-vjeçare, si dhe dy djem 16-vjeçarë dhe një djalë 17-vjeçar. Gjithashtu janë identifikuar një burrë 18-vjeçar, një burrë 20-vjeçar dhe një burrë 31-vjeçar. Mes viktimave të reja janë edhe tre italianë 16-vjeçarë, një rumun 18-vjeçar, një francez 39-vjeçar dhe një turk 18-vjeçar, transmeton albinfo.ch.

Një ditë kombëtare zie është planifikuar për të premten, më 9 janar, njoftoi Guy Parmelin në një konferencë për shtyp të dielën. Një minutë heshtje është planifikuar në orën 14:00, gjatë së cilës do të bien të gjitha kambanat e kishave në të gjithë vendin, për një ceremoni përkujtimore në Crans-Montana.

Kantonet po organizojnë mbështetje psikologjike në shkolla, pasi mësimi do të rifillojë të hënën si zakonisht. Në Valais, shkollat në rajonin Haut-Plateau do të mbyllen të premten pasdite për ditën kombëtare të zie, ndërsa shkollat e tjera do të respektojnë një minutë heshtje.

Një hetim penal është hapur kundër menaxherëve të lokalit “Le Constellation” pas tragjedisë (40 të vdekur dhe 119 të plagosur, shumica rëndë), njoftuan së bashku policia kantonale dhe prokuroria publike e Valais të shtunën. Çifti akuzohet për vrasje nga pakujdesia, lëndime trupore nga pakujdesia dhe zjarrvënie nga pakujdesia. Vlen parimi i pafajësisë deri në vendim të formës së prerë.

Sipas gjetjeve fillestare dhe dëshmive, qirinj piroteknikë mund të kenë shkaktuar zjarrin vdekjeprurës. Hetimi do të shqyrtojë gjithashtu instalimin e shkumës akustike në tavan që u përfshi nga zjarri. Do të përcaktohet nëse ky material zëvendësues i zërit përmbushte standardet e sigurisë dhe nëse kontribuoi në tragjedi.

Rreth njëzet shkolla të prekur në kantonin e Vaud nga tragjedia e Crans Montanës

“Rreth njëzet shkolla kanë kërkuar ndihmë pas tragjedisë në Crans-Montana,” tha Frédéric Borloz, Këshilltar Shtetëror i Vaud-it për arsimin, në programin Forum. Ai shtoi se psikologë dhe profesionistë të tjerë do të dërgohen në këto shkolla.

“Këto njësi do të jenë aty për nxënësit, për prindërit, por edhe për mësuesit. Do të jetë e nevojshme të veprohet shpejt, por gjithashtu edhe në plan afatgjatë, për të identifikuar nxënësit që janë veçanërisht të prekur, që nuk mund ta shprehin dhe që mund të përfundojnë në një situatë të brishtë,” shtoi Frédéric Borloz, duke theksuar gjithashtu valën e solidaritetit që u shfaq pas kësaj tragjedie.