Archives

KMDLNJ-ja kërkon hetim: Faturat e rrymës për dhjetor përbëjnë abuzim të rëndë ekonomik

Posted on by erezzaademi

Këshilli për Mbrojtjen e të Drejtave dhe Lirive të Njeriut në Kosovë, i ka cilësuar si abuzim të rëndë ekonomik ndaj qytetarëve të Kosovës faturat e energjisë elektrike për muajin dhjetor, ndërsa kanë kërkuar nga Prokuroria Speciale që të hetojë punën e Zyrës së Rregullatorit të Energjisë.

KMDLNJ-ja ka thënë se ka pranuar një numër të madh ankesash nga qytetarët, të cilët raportojnë se faturat e dhjetorit janë mbi 70 për qind më të larta krahasuar me muajin paraprak.

Sipas reagimit, një rritje e tillë është e pabesueshme, e pakuptueshme dhe e pajustifikueshme, sidomos duke marrë parasysh se temperaturat mes dy muajve nuk kanë pasur dallime të ndjeshme, çka përjashton rritjen e konsumit si arsye.

“KMDLNJ-ja vlerëson se kjo situatë përbën abuzim të drejtpërdrejtë ekonomik dhe rëndon në mënyrë disproporcionale mbi buxhetin e familjeve kosovare, duke thelluar varfërinë dhe pasigurinë sociale”, thuhet në reagim, përcjell albinfo.ch.

Tutje, organizata ka akuzuar ZRRE-në se, që nga themelimi i saj, ka vepruar vazhdimisht në dëm të qytetarëve dhe paguesve të rregullt të energjisë elektrike, duke fryrë faturat në kundërshtim me ligjin dhe sipas KMDLNJ-së, këtë e dëshmon edhe një vendim gjyqësor që ka konstatuar diskriminim të qytetarëve në baza etnike dhe politike, pa pasuar kompensim për dëmet e shkaktuara.

Ndër të tjera, KMDLNJ-ja vlerëson se mbështetja institucionale që Qeveria e Kosovës i ka dhënë ZRRE-së e bën atë bashkëpërgjegjëse për situatën aktuale, duke e identifikuar si pjesë të procesit të varfërimit të qytetarëve ndërsa shprehet shqetësim edhe për blerjen e energjisë elektrike me çmime të larta, kryesisht nga tregtarë serbë dhe grekë, si dhe për dyshime të bazuara për korrupsion që, sipas KMDLNJ-së, përfshijnë ambasadorin Martin Berishaj dhe ministren në detyrë të Ekonomisë, Artane Rizvanolli.

“Këto praktika ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e çmimit të energjisë për konsumatorët fundorë. Licencimi i operatorëve për tregti me energji elektrike në baza nepotiste dhe politike nxit dyshime serioze për korrupsion institucional të mirëplanifikuar”, thuhet në reagim, duke theksuar si alarmante dhënien e monopolit të tenderëve për shitblerje të energjisë një shtetasi serb, Vuk Hamoviç.

KMDLNJ-ja i ka bërë thirrje Prokurorisë që të hetojë punën e ZRRE-së që nga fillimi i veprimtarisë së saj, dhënien e licencave monopolizuese, proceset e licencimit me baza nepotiste e politike, vendosjet politike në pozita kyçe si dhe të gjitha kontratat për blerje dhe shitje të energjisë elektrike.

Po ashtu, organizata ka paralajmëruar se një rritje e re e çmimit të energjisë elektrike, e paraparë të shqyrtohet nga ZRRE-ja në mars 2026, do ta përkeqësonte edhe më tej gjendjen ekonomike të familjeve kosovare, duke ndikuar drejtpërdrejt në rritjen e çmimeve të të gjitha produkteve dhe shërbimeve. KMDLNJ-ja ka ftuar qytetarët që të kundërshtojnë çdo rritje të çmimit të rrymës, pavarësisht se cila qeveri është në pushtet.

Të paktën 2000 persona janë të shtrirë në shtrat në Zvicër me simptoma të gripit

Posted on by erezzaademi

Të paktën 2000 persona janë aktualisht të shtrirë në shtrat me grip në Zvicër. Gripi sezonal vazhdon të fitojë terren. Konfederata ka një të tretën më shumë raste se javën e kaluar.

Një total prej 2178 rastesh të konfirmuara në laborator me grip u regjistruan në Zvicër dhe Lihtenshtajn javën e kaluar, njoftoi të mërkurën Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH). Kjo përfaqëson gati 24 raste për 100,000 persona, rreth dy herë më shumë se në të njëjtën kohë një vit më parë.

Të paktën 2000 persona janë aktualisht të shtrirë në shtrat me grip në Zvicër. Gripi sezonal vazhdon të fitojë terren. Konfederata ka një të tretën më shumë raste se javën e kaluar.

Një total prej 2178 rastesh të konfirmuara në laborator me grip u regjistruan në Zvicër dhe Lihtenshtajn javën e kaluar, njoftoi të mërkurën Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH). Kjo përfaqëson gati 24 raste për 100,000 persona, rreth dy herë më shumë se në të njëjtën kohë një vit më parë.

Numri i konsultave për simptomat e gripit është gjithashtu dukshëm më i lartë se vitin e kaluar. Nga 100,000 banorë, rreth 200 janë konsultuar me një mjek për një temperaturë të lartë të papritur, kollë ose dhimbje fyti. Kjo përfaqëson më shumë se 18,000 njerëz, sipas FOPH. Vitin e kaluar në të njëjtën kohë, vetëm 80 nga 100,000 njerëz, ose pak më shumë se 7,000 njerëz në total, ishin konsultuar me një mjek për simptoma të tilla, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Viruse të tjera që qarkullojnë

Viruset e gripit shkaktojnë një epidemi pothuajse çdo dimër, me përjashtim të sezonit të gripit 2020/2021. Për shkak të masave të marra për të ndaluar pandeminë Covid 19, epidemia e gripit nuk ndodhi atë dimër. Rastet e gripit u shfaqën vetëm në mënyrë sporadike.

Përveç viruseve të gripit që shkaktojnë gripin, viruse të tjera qarkullojnë në mesin e popullsisë zvicerane. Midis tyre, virusi respirator sincicial (VRS), i cili mund të shkaktojë infeksione të traktit respirator. Në ujërat e zeza, ngarkesa e RSV aktualisht po rritet në disa rajone, sipas FOPH, duke treguar fillimin e një vale të kësaj gjendjeje.

Koronavirusi gjithashtu vazhdon të qarkullojë, por vala e Covid 19 ka tejkaluar tashmë një kulm të përkohshëm në tetor. Javën e kaluar, numrat ranë pak krahasuar me javën e kaluar. Aktualisht ato janë më të ulëta se numri i rasteve të gripit.

Presidenti Begaj dhe kryeministri Rama urojnë Krishtlindjen

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Shqipërisë, Bajram Begaj ka uruar sot të gjithë besimtarët për Krishtlindje.

Përmes një postimi në rrjetin social “X”, ai ka uruar shpresë, paqe e begati.

“Krishtlindje të gëzuara, plot shpresë e begati për të gjithë miqtë tanë të krishterë! Le të jetë kjo Krishtlindje burim paqeje dhe gëzimi, si dhe një mundësi për të kaluar çaste të lumtura me njerëzit tuaj më të dashur”, shkroi Begaj, transmeton albinfo.ch.

Kryeministri Edi Rama nga ana tjetër, ka shoqëruar urimin me pamje të shkëputur nga frontespici i veprës monumentale të Pjetër Bogdanit, “Çeta e Profetëve”.

“Mirëmëngjes dhe me këtë imazh të shkëputur nga frontespici i veprës monumentale të Pjetër Bogdanit, ‘Çeta e Profetëve’, ju uroj Gëzuar Krishtlindjen”, ka shkruar ai.

Foto FB: Edi Rama

 

Fjalori zvicerano-gjerman që duhet të dini për Krishtlindje

Posted on by erezzaademi

Ka shumë të ngjarë që shumica e njerëzve në Zvicër do t’ju kuptojnë qartë nëse uroni “Gëzuar Krishtlindjet” në anglisht. Por nëse jetoni në pjesën zvicerano-gjermane të vendit dhe doni të përshtateni, ta thoni në gjuhën tuaj amtare është zgjidhja.

Të huajt që jetojnë në rajonet frëngjishtfolëse dhe italishtfolëse të Zvicrës e kanë (relativisht) të lehtë: shumica, nëse jo të gjitha, shprehjet që lidhen me Krishtlindjet dhe sezonin e festave në përgjithësi, janë të njëjta me ato në Francë dhe Itali: Joyeux Noël et Bonne Nouvelle Année në frëngjisht dhe Buon Natale e Buon Anno në italisht.

(Nëse doni të mbuloni të gjithë fushën gjuhësore të Zvicrës, këto dy shprehje janë Bellas festas da Nadel dhe Vantirevel Bumang në romansh).

Po në lidhje me gjuhën më të përhapur të Zvicrës, gjermanishten zvicerane?

Sigurisht, mund të përhapni urime të mira dhe gëzim në gjermanishten standarde, të cilën të gjithë e kuptojnë shumë mirë, megjithëse ndoshta nuk do ta pranojnë se e kuptojnë.

Është e drejtë të thuhet se zviceranët i kuptojnë gjermanët shumë më mirë sesa anasjelltas; shumë të ardhur nga Gjermania do t’ju thonë, në fakt, se gjermanishtja zvicerane është një gjuhë krejtësisht e ndryshme, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Por a ka vërtet një ndryshim midis këtyre dy gjuhëve?

Epo, gjykoni ju.

Le të shohim se si shprehjet e Krishtlindjeve ndryshojnë nga njëra-tjetra:

Gëzuar Krishtlindjet në gjermanishten standarde: Frohe Weihnachten

Gëzuar Krishtlindjet në gjermanishten zvicerane: Schöni Wiehnacht

Gëzuar Festat në gjermanisht: Schöne Feiertage, në gjermanishten zvicerane, Schöni Festtage

Pema e Krishtlindjeve: Weihnachtsbaum në gjermanisht, kundrejt versionit të gjermanishtes zvicerane: Wiehnachtsbuum

Dhuratat e Krishtlindjeve janë Geschenke në gjermanisht dhe Geschenkli në zviceran

Në Gjermani, Babagjyshi i Krishtlindjeve është Weihnachtsmann, por në rajonet zvicerano-gjermane, ai shndërrohet në Samichlaus

Kënga e Krishtlindjeve është Weihnachtslied në gjermanisht dhe Wiehnachtsliedeli në Zvicër.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme, nëse doni t’u uroni dikujt një Vit të Ri të Gëzuar në Gjermani, thjesht thoni Frohes Neues Jahr.

Në gjermanishten zvicerane është më shumë si një dredhi gjuhësore: E guets Nöis! ose Gleckliches Nejohr!

Tregu evropian i mbushur me vetura kineze

Posted on by BR

Pasi i kaloi dy dekada karrierë të suksesshme duke prodhuar interiore për markat kryesore botërore të automobilave, Tomasi, ish-menaxher i lartë në një kompani shumëkombëshe italiane, u largua nga industria e makinave në vjeshtën e vitit 2025.

“Mendoj se është e mbaruar”, i tha çeku Radios Evropa e Lirë (REL), duke shpjeguar arsyen kryesore pse u largua nga biznesi.

“Industria ka marrë fund”, shtoi Tomasi, i cili kërkoi që mbiemri i tij të mos përdoret në këtë tekst, transmeton albinfo.ch.

Industria e famshme evropiane e automobilave përballet me rrezikun e një vërshimi automjetesh kineze me cilësi të lartë dhe çmime jashtëzakonisht të ulëta – disa deri në 10.290 euro në tregje të caktuara – të cilat nisën të mbërrijnë në kontinent veçanërisht pas pandemisë së Covid-19.

Zero taksa për regjistrimin e veturave elektrike. A mjafton?

Ekspertët paralajmërojnë se ky fluks rrezikon një industri që për dekada ka shërbyer si shtylla kurrizore e prodhimit evropian.

Pavarësisht tarifave të vendosura nga Brukseli në vitin 2024, deri në 35 për qind për disa automjete elektrike (EV) kineze, përveç një takse importi prej 10 për qind, shitjet e automjeteve kineze në Evropë pothuajse u dyfishuan mes viteve 2024 dhe 2025.

Mbi gjysmë milioni modele kineze janë shitur vetëm në nëntë muajt e parë të këtij viti. Gjiganti kinez i automjeteve elektrike, BYD, raportoi rritje vjetore të shitjeve prej 225 për qind, duke u bërë prodhuesi kryesor i automjeteve elektrike më i shitur në BE gjatë disa muajve të vitit 2025, pavarësisht tarifave.

Prodhues të tjerë i anashkaluan barrierat tregtare të BE-së për automjetet elektrike duke dërguar automjete me motorë me djegie të brendshme dhe hibride, të cilat nuk i nënshtrohen të njëjtave detyrime.

Tarifat e BE-së në makinat elektrike kineze hyjnë në fuqi këtë javë

Industria automobilistike e Kinës daton që nga vitet ‘50, por prodhuesit e saj për një kohë të gjatë kanë vuajtur nga reputacioni i cilësisë së dobët dhe dizajnit të rëndomtë, prandaj edhe industria e saj nuk lulëzonte në botë.

Por, kjo ka ndryshuar së fundmi.

Para se ekonomia botërore të ndalej në vitin 2020 për shkak të pandemisë së koronavirusit, Tomas thotë se profesionistët teknikë në industrinë evropiane të automobilave i shpërfillnin markat kineze, duke thënë: “janë të tmerrshme, nuk dinë të prodhojnë. Do t’u duhen 20, 30, 40 vjet për të arritur nivelin tonë dhe deri atëherë ne do të jemi shumë më përpara”.

“Ajo që ndodhi është se, praktikisht për pesë vjet, ata na tejkaluan”, tha ai. “Tani makinat e tyre janë vërtet të jashtëzakonshme”.

Një stuhi e përsosur

Prodhuesit kinezë kanë gëzuar kamotshëm përparësi në kosto falë përdorimit të energjisë së lirë, kryesisht me bazë qymyri, si dhe një fuqie punëtore me fuqi minimale negociuese. Por së fundmi, një stuhi e përsosur faktorësh ka bërë të mundur që makinat kineze të kenë çmim shumë më të ulët se konkurrentët perëndimorë.

Si reagim ndaj pushtimit të Ukrainës nga Kremlini në vitin 2022, BE-ja ndaloi importet e çelikut nga Rusia. Kina, ndërkohë, ka rritur ndjeshëm importet e metaleve me cilësi të lartë nga ky vend.

Për më tepër, industria automobilistike kineze ka qenë në gjendje të shfrytëzojë rritjen e paparë të prodhimit gjatë dekadës së fundit. Industria e makinave në Kinë ishte më e madhja në botë qysh në vitin 2009, por prodhuesit ishin kryesisht të përqendruar në tregun e brendshëm të tejngopur.

Kjo ndryshoi kur luftërat e ashpra të çmimeve brenda Kinës i shtynë prodhuesit të shikonin jashtë. Në vitin 2023, Kina e tejkaloi Japoninë duke u bërë eksportuesi më i madh i makinave në botë, duke prodhuar dhjetëra milionë automjete çdo vit.

Dhe pastaj kemi subvencionet e dyshuara në këtë industri.

Kina e ka mohuar se i mbështet prodhuesit e makinave, por një hetim i BE-së në vitin 2024 zbuloi se fondet publike ishin “të pranishme në të gjithë zinxhirin e furnizimit”, nga minierat që nxjerrin lëndët e para deri te anijet që transportojnë automjetet elektrike drejt Evropës.

Shtetet e Bashkuara, në vitin 2024, vendosën një tarifë prej 100 për qind mbi automjetet elektrike kineze, pasi hetimi i tyre arriti në përfundimin se industria amerikane e automobilave po “dëmtohej ndjeshëm” nga disa modele të subvencionuara kineze.

Paul Bennet, partner drejtues në firmën këshilluese automobilistike Madox Square me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, i tha REL-it se hyrja rrufe e automjeteve kineze në tregun evropian mund të jetë me më shumë sesa thjesht biznes.

“Në përgjithësi, edhe pse përfitimet ekonomike janë të qarta, aspektet gjeopolitike të kësaj strategjie nuk duhen anashkaluar”, tha ai.

“Sipas mendimit tim, ka gjasa që kjo të jetë pjesë e përpjekjeve më të gjera të Kinës për të riformësuar dinamikat ekonomike globale dhe për të forcuar pozicionin e saj në skenën botërore”, sipas tij.

Derisa disa aktorë të brendshëm thonë se Evropa ende mund të ketë mundësi për t’u kundërpërgjigjur, koha po soset.

Bennet shkroi në shtator se e ardhmja e industrisë automobilistike të kontinentit, e cila punëson rreth 13.2 milionë njerëz dhe mbështet miliona vende pune të tjera në biznese të varura, tani “është tejet e pasigurt”.

Mbrojtja ndaj tarifave

Sipas rregullave të tanishme të tregut, një automjet kinez i prodhuar brenda BE-së nuk do t’i nënshtrohej të njëjtave tarifa si ato të importuara nga jashtë bllokut. Prodhuesit kinezë po lëvizin shpejt për të shfrytëzuar këtë kusht.

BYD i Kinës është në proces të ndërtimit të një fabrike prej 4.6 miliardë dollarësh në Hungari dhe, në Barcelonë, makinat tashmë po prodhohen nga ndërmarrja e përbashkët mes Ebro-EV Motors të Spanjës dhe markës kineze Chery.

Udhëheqësi i Kinës, Xi Jiping, me kryetaren e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, më 2023.

Ka bisedime edhe për baza të tjera prodhimi në vende të tjera të BE-së, përfshirë Italinë dhe Poloninë. Gjithashtu, marka kineze automobilistike kanë ngritur njësi prodhimi në Serbi.

Bennet i tha REL-it se Serbia ka mundësi të jetë zgjedhur për një sërë faktorësh, përfshirë marrëveshjet e tregtisë së lirë të Beogradit me Rusinë dhe BE-në, si dhe perspektivën e anëtarësimit të ardhshëm në Bashkimin Evropian, duke e bërë vendin “një investim afatgjatë dhe tërheqës, që potencialisht ofron qasje më të lehtë në tregjet e BE-së në të ardhmen”.

Ndërkohë, shumë marka evropiane të makinave po përballen me një bazë në tkurrje konsumatorësh në Kinë – dikur një treg kyç – si edhe në tregun vendas, për shkak të rritjes së shitjeve të makinave kineze të importuara në Evropë.

Bennet ka bërë thirrje që prodhuesit e makinave të ushtrojnë trysni ndaj Komisionit Evropian për të detyruar krijimin e ndërmarrjeve të përbashkëta ku shumica e pronësisë të jetë në duart e markave evropiane, sa herë që kompanitë kineze vendosin kapacitete prodhuese brenda BE-së.

Të tjerë kanë kërkuar që BE-ja dhe Shtetet e Bashkuara t’i hapin tregjet për njëra-tjetrën, duke përjashtuar Kinën. Pekini dhe Brukseli kanë rifilluar gjithashtu negociatat për një çmim minimal të garantuar për automjetet elektrike kineze në tregun evropian, me qëllim kufizimin e nënçmimit të prodhuesve vendas.

Veterani i industrisë, Tomasi, shqetësohet se nëse ky trend vazhdon, baza më e gjerë industriale e Evropës mund të vihet në rrezik.

Ai ka frikë nga “pasoja shumë më të mëdha sesa mund t’i paramendosh tani, si humbja e vetë-mjaftueshmërisë industriale dhe e dijes teknike, duke çuar në rreziqe të mëdha sigurie në të ardhmen”.

Sektori i automobilave, thotë ai, mbetet “nxitësi më i madh industrial dhe djepi për inxhinierët e rinj, me karriera në mbrojtje, kërkim dhe zhvillim”.

Tomasi thotë se e ka të vështirë të parafytyrojë një zgjidhje politike për kërcënimin ekonomik ndaj prodhuesve evropianë të makinave. Por, shton ai, “shpresoj se e kam gabim, vërtet shpresoj se e kam gabim”.

Edhe mediat australiane shkruajnë për Shqipërinë

Posted on by BR

Nëse po planifikoni një udhëtim në Evropë për vitin 2026, atëherë Shqipëria është një nga zgjedhjet më të mira, shkruan John Walsh për faqen e njohur australiane të udhëtimeve travel.nine.com.au.

“Sigurisht, nëse është hera juaj e parë në Evropë, ju do të dëshironit të shihnit Kullën Eiffel apo Koloseun, por këshilla jonë do të ishte të kërkoni disa destinacione të reja dhe ka disa të shkëlqyera që ofrohen, mes tyre Shqipëria.

Ky vend është ende relativisht i pazbuluar nga shumica e turistëve, shkruan ATSh, transmeton albinfo.ch.

Një sondazh i vitit 2024 tregoi se Shqipëria kishte rritjen e tretë më të lartë të turizmit në botë dhe më të madhen nga çdo vend evropian.

Ndikim mund të ketë pasur edhe nga sensacioni i muzikës pop në Mbretërinë e Bashkuar Dua Lipa.

Ajo është me prejardhje shqiptare dhe iu dha edhe nënshtetësia shqiptare në vitin 2022 për promovimin nga ana e saj të Shqipërisë përmes muzikës dhe medieve të saj sociale.

Shqipëria ka një reputacion në rritje për plazhet e saj të pastra dhe bukurinë natyrore, të cilat krahasohen me Greqinë dhe Italinë.

Qytetet historike të Beratit dhe Gjirokastrës janë të dyja vende të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Parku Kombëtar i Thethit ofron ecje në natyrë të klasit botëror.

Nxitja më e madhe janë çmimet e ulëta për akomodim dhe ushqim”, shkruan https://travel.nine.com.au

Zgjedhjet e 28 dhjetorit a do të zgjedhin ngërçin politik në Kosovë

Posted on by BR

Fushata zgjedhore në Kosovë për zgjedhjet e jashtëzakonshme të 28 dhjetorit është në fazën finale, ndërkohë që edhe Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, KQZ, po bën tashmë përgatitjet e fundit për ditën e diel kur mbahet procesi i votimit. KQZ tashmë ka certifikuar listat votuese dhe partitë politike, si dhe ka përcaktuar edhe qendrat e votimit në Kosovë dhe jashtë saj, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Për zgjedhjet e 28 dhjetorit garojnë 22 subjekte politike, prej tyre janë 18 parti politike, 3 koalicione parazgjedhore, si dhe 2 iniciativa qytetare dhe një kandidat i pavarur. Të drejtë vote, sipas KQZ-së, kanë 2 milionë e 76 mijë e 290 votues. Procesi zgjedhor brenda vendit do të zhvillohet në 948 qendra të votimit, me gjithsej 2.614 vendvotime. Qendra votimi do të ketë edhe jashtë Kosovës, ku votimi fizik organizohet në 16 ambasada dhe 13 konsullata në disa shtete të botës. Mbi 84 mijë qytetarë jashtë Kosovës kanë aplikuar për votim dhe nga to 76 mijë aplikime janë miratuar, që përfshijnë votimin me postë dhe votimin fizik në ambasada dhe konsullata të Kosovës.

33% e kandidateve në Kosovë janë gra

Në zgjedhjet e jashtëzakonshme të 28 dhjetorit në Kosovë, sipas të dhënave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, janë akredituar rreth 860 vëzhgues vendorë dhe ndërkombëtarë për të monitoruar nga afër procesin zgjedhor. Në këto zgjedhje garojnë gjithsej 1180 kandidatë për deputetë që i ka certifikuar Komisioni Qendror i Zgjedhjeve. Rreth  67 për qind janë burra, ndërkaq rreth 33 për qind janë gra. “Ndryshe nga listat e subjekteve politike, KQZ nuk ka obligim të drejtpërdrejtë ligjor për të garantuar kuotën minimale gjinore prej 30 për qind në përbërjen e Këshillave të Vendvotimeve. Megjithatë, në aktin nënligjor për themelimin dhe përbërjen e Këshillave të Vendvotimeve, KQZ ka përcaktuar këtë standard si pjesë e politikave pozitive dhe masave afirmative, me qëllim të avancimit të përfaqësimit gjinor dhe forcimit të barazisë në administrimin zgjedhor”, deklaron kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniqi.

Debati për Listën Serbe

Në zgjedhjet e përgjithshme të 28 dhjetorit garon edhe Lista Serbe,  e cila e ka mbështetjen e Beogradit zyrtar. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, me insistimin e përfaqësuesve të Vetëvendosjes në këtë organ, edhe kësaj radhe tentoi që mos ta certifikojë Listën Serbe, por ishte Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa, PZAP, që urdhëroi KQZ-në që ta certifikojë Listën Serbe dhe kjo parti tashmë zyrtarisht merr pjesë në zgjedhje. Tentimi për mos ta certifikuar Listën Serbe nxiti reagime të ashpra nga faktori ndërkombëtar. Ambasada e SHBA-së në Kosovë tha se “përjashtimi i një partie që përfaqëson komunitetin serb do të dëmtonte standardet demokratike, përfshirjen e komuniteteve dhe stabilitetin rajonal”, duke nënvizuar se një proces zgjedhor i besueshëm duhet të jetë gjithëpërfshirës. Edhe Bashkimi Evropian pati shprehur shqetësim serioz, duke vlerësuar se politizimi i procesit të certifikimit në KQZ është i dëmshëm për integritetin e zgjedhjeve. BE theksoi se “pjesëmarrja e partive të komuniteteve joshumicë është thelbësore për zgjedhje të lira dhe të ndershme, si dhe për përputhjen e Kosovës me standardet evropiane”. Për OSBE-në, tentimi për ta penguar Listën Serbe që të marrë pjesë në zgjedhjet në Kosovë “mund të perceptohej si shkelje e parimeve të zgjedhjeve gjithëpërfshirëse, duke rrezikuar kredibilitetin ndërkombëtar të procesit zgjedhor në Kosovë”.

Zgjidhje e ngërçit politik pas zgjedhjeve?

Analistët politikë, nga ana e tyre, thonë se zgjedhjet e 28 dhjetorit në Kosovë karakterizohen nga fakti se janë zgjedhje të jashtëzakonshme,  të thirrura për të zgjidhur bllokimin institucional të krijuar për më shumë se nëntë muaj pas zgjedhjeve të rregullta të 9 shkurtit, kur asnjë parti nuk arriti të formojë qeverinë. Analisti Blerim Burjani i tha DW-së se ai “nuk beson dhe nuk është optimist se ka një këndellje të partive politike në bërjen e koalicioneve dhe formimin e institucioneve pas zgjedhjeve”.

“Pozicionet dhe qëndrimet e subjekteve politike nuk kanë ndryshuar. Njëherë po merren me fushata dhe nuk ka deklarime apo zotime se do të themelojnë institucionet pas zgjedhjeve pa humbur kohë. Disa liderë opozitarë po thonë se opozita kësaj radhe do ta bëjë qeverinë, kjo mbetet për t’u parë, derisa Vetëvendosja nuk po jep deklarata shpresëdhënëse se do të lëshojë pe nga qëndrimet e tyre të mëparshme dhe gjasat për bllokadë të sërishme janë të mëdha”, thotë Burjani, duke shtuar se megjithatë duhet pritur rezultati i zgjedhjeve. “Asgjë nuk është e garantuar e as e negociuar në mes subjekteve politike. Moszgjedhja eventuale e presidentes në fund të marsit sërish nënkupton zgjedhje”, thotë Burjani.

Pak para zgjedhjeve, ambasadorët e vendeve të QUINT-it vazhdimisht bëjë thirrje që zgjedhjet parlamentare të 28 dhjetorit të zhvillohen në mënyrë të rregullt, të lirë dhe demokratike, duke theksuar rëndësinë e stabilitetit politik për të ardhmen evropiane të vendit. Bashkimi Evropian, në një deklaratë të mëhershme, ka thënë se një proces zgjedhor i besueshëm është kusht thelbësor për rikthimin e plotë të bashkëpunimit me institucionet evropiane, zhbllokimin e ndihmave financiare, si dhe avancimin e dialogut për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë.

Ku do të shkojnë shqiptarët për festat e fundvitit

Posted on by BR

Për shqiptarët, modelet e zgjedhjes këtë vit tregojnë një kombinim të qartë midis relaksit të shpejtë, vizita në kryeqytete evropiane dhe një lëvizjeje të qëllimshme drejt destinacioneve më të largëta dhe luksoze, nga Dubai e deri te Kroacia dhe Mali i Zi, ku oferta e paketave bëhet aleati kryesor i familjeve dhe grupeve që duan një paketë “të mbyllur” pa surpriza logjistike, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Shifra të publikuara në faqet e agjencive që punojnë me tregun shqiptar tregojnë se kërkesa për Viti të Ri dhe Krishtlindje mbetet e lidhur ngushtë me paketat e organizuara: udhëtime 3-4 ditore drejt kryeqyteteve të Evropës lindore dhe Perëndimore, që vijnë me çmime nga rreth 345 euro deri në 550 euro për personi dhe oferta më luksoze drejt Lindjes së Mesme që kapin 900 euro për person kur përfshihet edhe fluturimi dhe akomodimi në hotele 4-5 yje. Kjo panoramë e paketave, nga Vjena dhe Barcelona te Parisi dhe Dubai, është e dukshme në katalogët e agjencive shqiptare për fundvitin.

Nga ana e destinacioneve, trendi nuk është një rikthim i vetëm në vendet tradicionale. Ndërsa Vjena, Parisi dhe qytetet e mëdha të Evropës Perëndimore mbeten të preferuara për ato që kërkojnë tregje të ndriçuara me tregje të Krishtlindjeve dhe festa publike të organizuara, një pjesë e konsiderueshme e udhëtarëve shqiptarë po zgjedhin qytete më të afërta por të ndryshme në atmosferë: Stambolli mbetet një destinacion “i dyfishtë” i aksesueshëm për nga koha e fluturimit dhe i pasur në ofertë kulturore, ndërsa destinacionet bregdetare të Ballkanit si Budva, Kotor apo Dubrovnik po pozicionohen si alternativa të arsyeshme për ata që duan një fundvit me më pak udhëtime ajrore dhe më shumë natyrë, darka tradicionale dhe evente lokale, sipas komunikimeve me agjencitë në vend.

Tendenca këtë vit

Tendenca e fundit tregon se shqiptarët po kalojnë nga udhëtime relativisht standarde festive drejt përvojave unike dimërore, me një pjesë në rritje që synon jo vetëm shëtitjet në qytete të bukura, por edhe vendet ku ndjenja e festës duket të jetë pjesë e natyrës së saj më autentike, një trend që pritet të forcohet edhe për sezonet e ardhshme të festave. Çmimet për paketat drejt Lapland në periudhën e festave janë dukshëm më të larta sesa një udhëtim tradicional në Evropë.

Paketat që përfshijnë fluturimet, akomodimin për disa netë, eksplorimi i zonës dhe darka festive zakonisht fillojnë nga rreth 1,000 euro për person e lart, dhe për paketat më luksoze apo ato me më shumë aktivitete tematike mund të kapin edhe 2,000 euro për person nëse përfshihen edhe netë shtesë, transferta dhe guidë për shikimin e dritave veriore që njihen si Aurora borealis.

Këto shifra i afrohen kostove tipike të paketave të plota në destinacione luksoze si Dubai apo Oman, Singapor, Maldive, por për shumë udhëtarë shqiptarë justifikohen nga përvoja “magjike” e dimrit arktik që nuk e gjen në vendet tradicionale të qytetit apo plazhit.

Një tjetër tendencë e këtij viti ishte Kajro, sidomos pas reklamimit masiv për hapjen e Muzeut në këtë qytet, i cili konsiderohet muzeu më i madh në botë për një qytetërim të vetëm. Paketat për Egjipt nisin nga 650 euro personi për akomodime 4 net.

Kosto

Kostoja mesatare e paketave jep edhe një tregues të sjelljes së konsumatorit: për një city break 3-4 netësh në një qytet evropian me fluturim dhe hotel 3-4 yje, çmimet vijojnë të luhaten rreth 350–550 euro për person, ndërsa paketa të shkurtuara jashtë Evropës apo me akomodim më të mirë (4-5 yje dhe evente speciale për ndërrim vitesh) mund të kapin 800–900 euro për person.

Shërbimet “all inclusive” apo paketat drejt destinacioneve si Dubai, që kërkojnë edhe fluturim më të gjatë dhe shërbime ekskluzive për ndërrim vitesh, shpjegojnë pjesën më të lartë të gamës së çmimeve.

Në anën tjetër, oferta më ekonomike për udhëtime rajonale, për shembull paketa 2-3 ditore në bregdetin e Malit të Zi ose një itinerar Dubrovnik–Budva me autobus dhe hotel me çmime prej rreth 100–200 euro, vijnë si alternativa për familjet me buxhete më të kufizuara. Këto nivele çmimesh reflektojnë jo vetëm koston e fluturimeve dhe akomodimit, por edhe presionin ndaj shërbimeve gjatë periudhave të pikut të sezonit.

Një ndryshim i ndjeshëm krahasuar me vitet e para të paspandemisë shfaqet në modalitetin e prenotimit: konsumatorët shqiptarë po kërkojnë më shumë paketë “të mbyllur” me asistencë lokale, guida në shqip dhe transferime të sigurta, ndërsa një pjesë e udhëtimeve të fundit bëhen me fluturime low-cost të kombinuara me akomodim të rezervuar vetë dhe guidë me ndihmë nga Chatgpt-ja.

Oferta të vazhdueshme promocionale nga linjat low-cost dhe shitjet sezonale si Black Friday kanë ulur koston e fluturimeve për periudha të caktuara, por për periudhën pikë (rreth 24 dhjetorit deri në 2 janar) disponueshmëria e ulët dhe shtesat për bagazhe/transferime shpesh shndërrojnë një biletë të lirë në një shpenzim më të lartë në total.

Efekti është i dyfishtë: disa udhëtarë që duan të kursejnë priren të rezervojnë distanca më të afërta dhe paketa me autobus, ndërsa ata që kërkojnë përvojë “festive” me aktivitete të organizuara zgjedhin paketat më të shtrenjta që përfshijnë darkë gala dhe aktivitete speciale.

Luks në rritje

Si pasojë e kombinimit të këtyre faktorëve, agjencitë në kryeqytet tregojnë se pritet që edhe për festa të rritet peshorja e udhëtimeve rajonale dhe e arratisjeve të organizuara për datat 25-26-27-28, pasi raportohet që dita e premte është marrë si leje masivisht, për të përfituar një pushim prej 4 ditësh.

Agjencitë turistike shqiptare po përshkruajnë një sezon ku diversiteti i kërkesës (nga familjarët që duan paketa të sigurta te çiftet që kërkojnë arratisje romantike) do të përcaktojë ofertën: më shumë paketa me guida në shqip, oferta për grupe dhe paketim eventesh të tjera (koncerte, darka speciale).

Lidhur me impaktin ekonomik, rritja e kërkesës sidomos për paketat që përfshijnë fluturim dhe akomodim do të sjellë fluks parash drejt operatorëve turistikë lokalë dhe shërbimeve të lidhura, por do të rrisë edhe presionin mbi disponueshmërinë dhe çmimet gjatë periudhave të pikut.

Për natën e ndërrimit të viteve operatorët raportojnë që shumica e kërkesave janë brenda vendit, ndërsa arratisjet preferohen nga data 1 e në vijim, ku sipas tyre diversiteti i kërkesave nis nga ski në rajon për 250 euro personi, deri në plazh në Maldive apo Dubai për paketa mbi 1300 euro personi.

S’ka pritje të gjata në kufijtë e Kosovës

Posted on by BR

Janë përditësuar të dhënat nga Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar lidhur me kolonat në pikat kufitare në Kosovë.

Sipas të dhënave të fundit, pritjet për hyrje dhe dalje nga Kosova janë të shkurta, transmeton albinfo.ch.

Raportohen pritje deri në 5 minuta në hyrje në, Bërnjak, Dheu i Bardhë, Glloboqicë, Stançiq, Mutivodë, Vërmicë, Han të Elezit, Jarinje, Kullë, Merdarë, Qafë të Morinës, Muçibabë dhe Qafë të Prushit.

Festat e fundvitit: Rritet numri i udhëtimeve ajrore në Kosovë

Posted on by BR

Evidencat e Sistemit të Menaxhimit të Integruar, flasin për rreth 500 mijë hyrje të qytetarëve të Kosovës përmes pikëkalimeve kufitare tokësore dhe ajrore.

Ndërkohë, një fluks i shtuar shihet në Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës.

Bazuar në të dhënat zyrtare të Policisë, të nxjerra nga Sistemi i Menaxhimit të Integruar dhe raportimet nga rajonet përkatëse, gjatë javës së kaluar janë regjistruar rreth 500 mijë hyrje të qytetarëve të Kosovës përmes pikëkalimeve kufitare tokësore dhe ajrore.

Zyrtarja për informim në ANP ” Adem Jashari ” në Prishtinë bën të ditur që festat e fund vitit janë duke i sjellur shumë bashkëkombës tonë, ndërkohë që linjat tona me vende tjerë të BE-ë janë ato të cilat po krijohen që të ketë qarkullim sa më të lirë e të mundshëm për qytetar të vendit tonë.

Kulmi i hyrjeve është shënuar gjatë fundjavës, ndërkohë krahasuar me vitin e kaluar është regjistruar një rritje prej 8 për qind në udhëtimet ajrore, shkruan RTK, transmeton albinfo.ch.

“Që nga 1 dhjetori deri më tani kemi procesuar rreth 270 mijë qytetarë. Nëse marrim totalin e udhëtarëve për vitin 2025, shohim një trend të vazhdueshëm rritjeje, me rreth 8% më shumë udhëtarë krahasuar me vitin 2024”, tha Valentina Gara, zyrtare për komunikim me publikun në ANP.

Aeroporti ka realizuar edhe avancime teknologjike për përmirësimin e shërbimeve.

“Shërbimet e reja, të mundësuara nga digjitalizimi dhe avancimet teknologjike, i lejojnë udhëtarët të kryejnë proceset e tyre, përfshirë regjistrimin e valixheve, pa pritur gjatë në radhë”, tha Gara.

Investimet në teknologji bashkëkohore, shtimi i stafit dhe linjat e reja ndërkombëtare po mundësojnë kursimin e kohës dhe afrimin e bashkëkombësve me atdheun, duke mbështetur lëvizjen e lirë të qytetarëve.

Mesazhi i paqes nga ipeshkvi Dodë Gjergji

Posted on by BR

Ipeshkvi i Dioqezës Prizren-Prishtinë Dodë Gjergji, ka përçuar mesazhin e paqes dhe harmonisë, me rastin e Krishtlindjes, një nga kremtimet më të rëndësishme në kalendarin festave të krishtera.

Mesha solemne e Krishtlindjes në Katedralen “Shën Nënë Tereza” është udhëhequr nga ipeshkvi Dodë Gjergji, transmeton albinfo.ch.

Ai ndër tjera tha se Kosova ka nevojë për stabilitet më të madh politik dhe të përshpejtojë rrugën drejt hyrjes në familjen evropiane dhe të ruajë vlerat e shoqërisë.

“Bota sot po përballet me frikën e shkatërrimit, pasi ka mbetur pa dashuri, po flet me gjuhën e urrejtjes, sepse e ka humbur fuqinë e arsyes dhe po merren vendim sipas interesave të fortëve dhe jo sipas drejtësisë. Mjerisht, kjo mënyrë e të menduarit, kjo formë e veprimit dhe kjo qasje ndaj njerëzit tjetrit po merr jetë njerëzish gjithandej botës ku ka luftë, padrejtësi e varfëri. Kjo ka plagosur rëndë ndërgjegjen politike të botës. Mbi të gjitha po shkatërron shpresat e brezave të ri dhe po i bën të paaftë ata që të jetojnë në paqe dhe dashuri. Nuk është e mirë as gjendja mes nesh e për këtë nuk mund ta fajësojmë askënd, por të ndihemi bashkëfajtorë për çdo situatë që nuk e kemi në nivelin e duhur… E ndjej të nevojshme t’ju ftoj të jemi më të përgjegjshëm për të restauruar gjendjen në të cilin kemi jetuar në vitin që po lëmë pas, duke kryer obligimin qytetar, pasi do të kontribuojnë të gjithë që vendi të ketë stabilitet të qëndrueshëm politik, të përshpejtojë hapat drejt familjes evropiane dhe të arrijë të ruajë vlerat bazike të shoqërisë sonë”, tha Dodë Gjergji.

Krishtlindja pas Pashkëve është festa më e rëndësishme për të krishterët. Rëndësia e ditës së Krishtlindjes nisi të rritet pas kurorëzimit të Karlit të Madh në vitin 800, ditën e Krishtlindjes.

Sot dita e Krishtlindjes kremtohet me shfaqjen e skenës së lindjes së Krishtit, pemën e Krishtlindjes, shkëmbimin e dhuratave dhe Kartolinave, familjen e bashkuar, dhe ardhjen e Shën Nikollës apo Plakut të Vitit të Ri në prag të Krishtlindjes apo mëngjesin e Krishtlindjes.

Në historinë e krishterë, lindja e Krishtit sjell mrekullinë e mishërimit – Zoti e bën veten plotësisht njerëzor duke marrë pamjen e një fëmije të pafuqishëm, por diçka e mrekullueshme ndodh në të vërtetë në çdo lindje.

Në Ditën e Krishtlindjes, të enjten, nga ora 11:00 mbahet mesha në Katedralen “Shën Nënë Tereza”, ndërsa nga ora 18:00 mesha në Kishën e “Shën Ndout” në “Ulpianë”, Prishtinë.

FMN: Shqipëria, një nga ekonomitë me rritjen më të shpejtë në Europë

Posted on by Alb

Shqipëria vazhdon të regjistrojë një nga ritmet më të larta të rritjes ekonomike në Europë, duke u mbështetur tek turizmi, inflacioni i ulët, borxhi publik në rënie dhe rezervat e forta valutore, sipas Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), pas përfundimit të Konsultimit të Nenit IV për vitin 2025.

Bordi Ekzekutiv i FMN-së parashikon që ekonomia shqiptare do të vazhdojë të rritet me ritme të qëndrueshme, duke arritur 3,5% në 2025 dhe 3,6% në 2026, kryesisht falë konsumit privat dhe mbështetjes së sektorit të turizmit. FMN nënvizon se ekonomia tashmë ka kaluar nivelin e saj para pandemisë, falë një kombinimi të politikave fiskale dhe monetare të mençura.

Inflacioni pritet të rritet gradualisht, nga 2,2% në 2025 drejt objektivit prej 3% në gjysmën e dytë të vitit 2026, për shkak të tregut të ngushtë të punës dhe rritjes së pagave.

Deficiti i llogarisë korrente parashikohet të jetë 2,8% e PBB-së në 2025 dhe të rritet gradualisht deri në rreth 3,5% të PBB-së në afatin e mesëm, si rezultat i rritjes së importeve të nxitura nga të ardhurat më të larta dhe investimet kapitale publike.

FMN vlerëson se disiplina fiskale ka ndihmuar në uljen e borxhit publik, i cili pritet të zbresë nën 50% të PBB-së, ndërsa rezervat e forta valutore kanë përmirësuar pozicionin e jashtëm të vendit. Në këtë kuadër, qeveria po ecën përpara me reforma të guximshme për të arritur anëtarësimin në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030.

Megjithatë, FMN paralajmëron se rreziqet ndaj ekonomisë janë kryesisht të jashtme. Faktorë si tensionet gjeopolitike, masat tregtare, luhatjet e çmimeve të mallrave dhe paqëndrueshmëria e tregjeve financiare globale mund të ndikojnë tek partnerët kryesorë të Shqipërisë. Nga brenda, ulja e popullsisë në moshë pune mund të krijojë mungesa në tregun e punës dhe presione inflacioniste.

Për të ruajtur stabilitetin ekonomik dhe për të mbyllur boshllëqet drejt BE-së, FMN thekson rëndësinë e reformave të brendshme. Prioritet mbetet ruajtja e rezervave fiskale përmes administrimit më të mirë tatimor, modernizimit të taksës së pronës dhe rritjes së transparencës dhe efikasitetit të shpenzimeve publike.

FMN paralajmëron gjithashtu për rreziqet e politikave fiskale nëse presionet mbi shpenzimet nuk menaxhohen, veçanërisht pas vitit 2030 për shkak të ndryshimeve demografike dhe shpenzimeve për mbrojtjen dhe klimën. Rekomandohen reforma për rritjen e të ardhurave, përmirësimin e shpenzimeve dhe transparencën fiskale.

Në lidhje me nismën e “Paqes Fiskale”, FMN vëren se ajo mund të dëmtojë përparimin e mëparshëm në administrimin dhe përputhshmërinë tatimore.

Sa i përket politikës monetare, FMN e konsideron qëndrimin aktual të Bankës së Shqipërisë të përshtatshëm, por rekomandon gatishmëri për të reaguar shpejt ndaj zhvillimeve të tregut, veçanërisht nëse efektet dytësore nga rritja e pagave janë më të forta se sa pritej. Shtimi i fleksibilitetit të kursit të këmbimit dhe mbështetja për normat e interesit rekomandohen për ruajtjen e stabilitetit të çmimeve.

Në sektorin financiar, FMN sugjeron monitorim të kujdesshëm të kreditimit në pasuri të paluajtshme, ekspozimeve valutore dhe borxhit sovran, si dhe forcimin e rregulloreve dhe mbikëqyrjes bankare.

Në planin afatmesëm, arritja e konvergjencës së të ardhurave me BE-në kërkon reforma strukturore në produktivitet, kapitalin njerëzor, tregun e punës, qeverisjen dhe luftën kundër korrupsionit.

Konsultimi i ardhshëm sipas Nenit IV do të zhvillohet brenda ciklit standard 12-mujor.

9 vende skijimi në Zvicër me borë të garantuar

Posted on by Alb

Nëse po planifikoni pushime dimërore në Zvicër, disa stacione skish janë të sigurta për borë, falë lartësisë, akullnajave ose borës artificiale. Ja disa nga më të njohurat:

Zermatt (VS) – deri në 3883 m: Klein Matterhorn dhe Gjelit Theodul sigurojnë borë nga maji deri në tetor.

Saas-Fee (VS) – deri në 3600 m: Sezoni zgjat nga nëntori deri në prill, me mundësi për ski herët në mëngjes.

Corvatsch dhe Diavolezza (GR) – deri në 3303 m: Borë pluhur deri në fund të prillit dhe sezon i gjatë për freerider-ët.

Engelberg-Titlis (OW) – deri në 3020 m: Akullnaja e Titlisit siguron borë nga tetori deri në maj.

Flims Laax (GR) – deri në 3018 m: Zona ofron 216 km pista dhe borë të garantuar mbi 2000 m.

Andermatt (UR) – deri në 2961 m: Trashësi e madhe e borës deri në dy metra në fshat, ideal për ski të thellë.

Arosa Lenzerheide (GR) – deri në 2865 m: Më shumë se gjysma e pistave mund të mbulohen me borë artificiale.

Davos Klosters (GR) – deri në 2844 m: Borë artificiale dhe pista të përgatitura nga nëntori deri në prill.

Adelboden-Lenk (BE) – deri në 2362 m: 60% e pistave mund të mbulohen me borë artificiale.

Këto destinacione ofrojnë jo vetëm ski të shkëlqyer, por edhe aktivitete të tjera dimërore si snowshoeing, sledge apo relaks në spa.

Për ata që duan borë të garantuar dhe pushime pa stres, Zvicra ka stacionet perfekte për çdo sezon.

Zvicra 2026: 7 ndryshime ligjore që duhen ditur

Posted on by Alb

Në vitin 2026, disa ligje dhe rregullore të reja do të hyjnë në fuqi në Zvicër. Ja shtatë ndryshimet më të rëndësishme:

Ngacmimi bëhet krim i veçantë – Kushdo që ngacmon apo kërcënon sistematikisht një person tjetër do të ndëshkohet deri në 3 vite burg ose gjobë. Viktima duhet të raportojë ngacmimin.

Ndryshime në pensione – Pagesa e 13-të e AHV do të bëhet për herë të parë në fund të vitit 2026. Mosha e pensionit për gratë do të rritet në 64.5 vjeç.

Të dhënat e pasagjerëve – Aviokompanitë duhet të japin autoriteteve të dhënat e pasagjerëve për të gjitha fluturimet drejt dhe nga Zvicra, për të luftuar krimin dhe terrorizmin.

Mbrojtje kundër mbledhjes së padrejtë të borxheve – Ata që ndjeken pa shkak do të kenë më shumë mundësi të mbrohen, dhe procedurat nuk do të publikohen nëse kërkesa dështoi.

Sigurimet shëndetësore mbulojnë vaksinat – Vaksinat, përfshirë ato kundër difterisë, tetanosit dhe meningokokut, do të paguhen nga sigurimet, pavarësisht deduktibilit. Primet do të rriten mesatarisht me 4.4%.

Më shumë të drejta për blerësit e shtëpive – Shitësi duhet të rregullojë defektet brenda afateve të caktuara, dhe afati për raportimin e defekteve do të jetë të paktën 60 ditë.

Ndryshimi i kufijve kantonalë – Qyteti Moutier kalon nga kantoni Bernë në kantonin Jura, pas miratimit nga votuesit.

Berlini, kryeqyteti i jetës së natës, përballet me krizë në klubet e natës

Posted on by Alb

Berlini, i njohur prej vitesh si kryeqyteti i festave në botë, po përballet me një krizë në skenën e tij të njohur të klubeve. Inflacioni, qiratë e larta dhe audiencat në rënie po çojnë drejt “vdekjes së klubeve” (Clubsterben).

Para pandemisë, ndikimi ekonomik i jetës së natës në Berlin ishte rreth 1.5 miliardë euro. Sot, të rinjtë dalin më pak dhe shumë klube historike kanë mbyllur dyert. Një nga bastionet e fundit të skenës boheme është Jonny Knüppel, një klub techno i menaxhuar nga një kolektiv, që së fundmi ka organizuar një fushatë mbledhjeje fondesh për të mbijetuar, transmeton albinfo.ch.

Të rinjtë po kërkojnë alternativa më të lira, si baret apo dyqanet e hapura natën (Spätis), ndërsa çmimet e hyrjes në klubet e njohura janë rritur ndjeshëm. Një në dy klube në Berlin po konsideron të mbyllet në vitet e ardhshme, duke rrezikuar statusin e qytetit si kryeqytet i festave.

Anesteziologu francez i dyshuar për 30 helmime konsiderohet “vrasës serial” nga drejtësia

Posted on by Alb

Anesteziologu francez, i dënuar më 18 dhjetor me burgim të përjetshëm për helmimin e 30 pacientëve gjatë operacioneve, 12 prej të cilëve humbën jetën, u përshkrua nga drejtësia si një “vrasës serial”. Gjykata kishte vendosur një minimum dënimi prej 22 vjetësh.

Pas një procesi të jashtëzakonshëm që zgjati tre muaj e gjysmë, mjeku 53-vjeçar u shpall fajtor për kontaminimin e qeseve të transfuzionit të pacientëve që kryenin operacione të vogla në dy klinika private në Besançon (lindje), gjatë periudhës 2008–2017.

Ai ka mohuar gjithmonë fajësinë dhe ka apeluar vendimin, duke sfiduar dënimin me burgim të përjetshëm me minimum 22 vjet.

Sjellja e një “vrasësi serial”

Në arsyetimin e gjykatës, të siguruar nga AFP, theksohet se anesteziologu synonte pacientët e disa kolegëve të tij me qëllim dëmtimin e tyre. Ai shpesh ndërhynte për të provuar t’i rivendoste në jetë pacientët dhe për të treguar aftësitë e tij, por pa sukses në 12 raste.

Gjykata vlerëson se personazhi i tij ishte “i ndarë”: një pjesë e vetes në marrëdhënie të shëndetshme me familjen dhe një pjesë e plagosur në mjedisin profesional. Ai ishte i motivuar nga “dëshira e marrëdhënies me figurën e babait”, duke u konsideruar në familje si “roskën e shëmtuar”.

Në klinikën Saint-Vincent, ku ndodhi shumica e helmimeve, ai gjeti një “fushë loje” që i mundësoi të fitonte njohjen profesionale që dëshironte nga babai i tij, duke përfituar njëfarë aureole brenda sallës së operacionit, thekson gjykata.

Viktimat dhe rreziku i përsëritjes

Gjykata përshkruan se pacientët u trajtuan në mënyrë të objektivizuar dhe dehumanizuar, ndërsa krimet ishin të pazgjedhura dhe viktimat nuk kishin lidhje mes tyre ose me të akuzuarin. Gjykata paralajmëron një “rrezik të madh përsëritjeje të krimeve”.

Avokati Frédéric Berna, që përfaqëson shumë palë civile, deklaroi se arsyetimi i gjykatës “hedh dritë përfundimtarisht mbi gënjeshtrat që i akuzuari dhe mbrojtja e tij i kanë përsëritur për tetë vjet e gjysmë për të mbuluar gjurmët e tyre”.

Për shkak të rrezikut “për vetëvrasje”, mjeku francez është vendosur në izolim, tha drejtori i burgut për gazetën L’Est Républicain.

Zvicra ekstradon në Gjermani një të dyshuar për spiunazh rus

Posted on by Alb

Më shumë se shtatë muaj pas arrestimit të tij në kantonin Thurgau, një person i dyshuar si agjent rus u ekstradua të martën nga Zvicra drejt Gjermanisë. Ai u paraqit përpara gjyqtarit hetues të Gjykatës Federale të Drejtësisë në Karlsruhe.

Sipas Prokurorisë Federale Gjermane, i dyshuari është vendosur në paraburgim për veprimtari të dyshuar si agjent në shërbim të Rusisë.

Autoritetet gjermane bëjnë të ditur se i akuzuari, së bashku me dy bashkëpunëtorë, dyshohet se u ka ofruar disa personave – që supozohej se vepronin me mandat të Rusisë – kryerjen e akteve të zjarrvënies dhe sulmeve me eksploziv ndaj transportit të mallrave në Gjermani.

Pajisje shpërthyese dhe ndezëse

Sipas hetimeve, këta persona kishin për detyrë “ndarjen e roleve dhe dërgimin e pakove që përmbanin pajisje shpërthyese ose ndezëse nga Gjermania drejt marrësve në Ukrainë, pajisje që do të aktivizoheshin gjatë transportit”.

Njëri prej tyre dyshohet se në fund të muajit mars kishte dorëzuar dy pako testuese në Këln, të cilat përmbanin, ndër të tjera, pajisje gjurmimi GPS. Sipas hetuesve, urdhri për këtë veprim ishte dhënë nga personi që tashmë është paraqitur para autoriteteve gjyqësore në Karlsruhe.

I dyshuari ishte arrestuar në mesin e muajit maj në kantonin Thurgau, me kërkesë të Prokurorisë Federale Gjermane.

Zvicër: Linjat e tensionit të lartë do të vendosen kryesisht mbi tokë

Posted on by Alb

Këshilli Kombëtar i Zvicrës ka vendosur që linjat e tensionit të lartë të vendosen kryesisht mbi tokë, ndërsa vendosja e tyre nën tokë do të lejohet vetëm në raste të veçanta. Ky vendim synon të përshpejtojë zgjerimin dhe modernizimin e rrjetit elektrik.

Rrjeti elektrik në Zvicër është i vjetruar dhe shumë prej linjave janë ndërtuar 50 deri në 80 vjet më parë. Me rritjen e nevojave për energji elektrike, autoritetet kërkojnë të shkurtojnë procedurat dhe të realizojnë projektet më shpejt.

Sipas vendimit, linjat ajrore kanë përparësi, sepse ndërtohen më shpejt dhe kushtojnë më pak sesa linjat e vendosura nën tokë. Ndërkohë, kushtet për vendosjen nën tokë janë bërë më të rrepta.

Disa politikanë e kanë kritikuar këtë vendim, duke thënë se ai nuk do të ulë ankesat e qytetarëve dhe nuk do t’i përshpejtojë procedurat ligjore.

Projektligji do të shqyrtohet më tej nga Këshilli i Shteteve vitin e ardhshëm. Aktualisht, rreth 99% e linjave të tensionit të lartë në Zvicër janë ajrore.

Mbi 2 mijë persona të shtrirë në shtrat nga gripi në Zvicër

Posted on by Alb

Të paktën 2.000 persona aktualisht janë të detyruar të qëndrojnë në shtrat për shkak të simptomave të gripit. Gripi sezonal vazhdon të përhapet me ritme të shpejta, ndërsa autoritetet federale raportojnë rreth një të tretë më shumë raste krahasuar me javën e kaluar.

Sipas njoftimit të Zyrës Federale të Shëndetit Publik (BAG/FOPH), javën e kaluar në Zvicër dhe Lihtenshtajn janë regjistruar gjithsej 2.178 raste të konfirmuara laboratorikisht të gripit. Kjo përkthehet në afro 24 raste për çdo 100.000 banorë, gati dyfish më shumë sesa në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.

Dallime të mëdha rajonale

Në nivel rajonal, numri më i lartë i rasteve të konfirmuara për 100.000 banorë është raportuar në:

Ticino – 66,59 raste

Basel-City – 42,21 raste

Valais – 40,13 raste

Ndërkohë, kantonet me numrin më të ulët të rasteve janë:

Glarus – 2,36

Obwalden – 2,52

Nidwalden – 11,03

Rritje e ndjeshme e konsultave mjekësore

Edhe numri i konsultave mjekësore për simptoma të ngjashme me gripin është dukshëm më i lartë krahasuar me vitin e kaluar. Rreth 200 persona për çdo 100.000 banorë janë drejtuar te mjeku për shkak të temperaturës së lartë të papritur, kollës apo dhimbjes së fytit.

Kjo përfaqëson më shumë se 18.000 persona në total, sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik. Në të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, vetëm 80 persona për 100.000 banorë – rreth 7.000 gjithsej – kishin kërkuar ndihmë mjekësore për këto simptoma.

Viruse të tjera në qarkullim

Viruset e gripit shkaktojnë pothuajse çdo dimër një epidemi, me përjashtim të sezonit 2020/2021, kur për shkak të masave kundër pandemisë së Covid-19, gripi pothuajse nuk u shfaq dhe rastet ishin sporadike.

Përveç gripit, në popullatën zvicerane qarkullojnë edhe viruse të tjera, përfshirë virusin respirator sincicial (RSV), i cili mund të shkaktojë infeksione të rrugëve të frymëmarrjes. Sipas FOPH, ngarkesa e RSV-së në ujërat e zeza është në rritje në disa rajone, çka tregon fillimin e një vale të re infeksionesh.

Ndërkohë, koronavirusi vazhdon të qarkullojë, por vala e Covid-19 ka kaluar tashmë kulmin e saj të përkohshëm në muajin tetor. Javën e kaluar, numrat kanë shënuar një rënie të lehtë dhe aktualisht janë më të ulët sesa rastet e gripit.

KQZ lejon votimin në përfaqësitë diplomatike edhe me dokumente të skaduara

Posted on by Alb

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka vendosur që në votimin e 27 dhjetorit 2025, në përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës, votuesit të lejohen të identifikohen edhe me dokumente të skaduara të vlefshmërisë.

Ky vendim u mor në kuadër të mbledhjes së 105-të të KQZ-së për këtë vit, e cila është zhvilluar me procedurë qarkulluese. Sipas KQZ-së, vendimi vjen pas evidentimit të disa rasteve në zgjedhjet e fundit për Kuvendin e Kosovës, të mbajtura më 8 shkurt 2025, kur votues të regjistruar për votim jashtë vendit ishin paraqitur me dokumente identifikimi të skaduara, transmeton albinfo.ch.

KQZ ka bërë të ditur se votuesit që janë regjistruar paraprakisht për të votuar fizikisht në përfaqësitë diplomatike më 27 dhjetor, do të mund të identifikohen në vendvotim me njërin nga këto dokumente të lëshuara nga Republika e Kosovës, edhe nëse kanë afat të skaduar:

letërnjoftim,

pasaportë,

leje të vozitjes.

Po ashtu, në të njëjtën mbledhje, në kuadër të përgatitjeve për organizimin e zgjedhjeve të parakohshme për Kuvendin e Kosovës, KQZ ka marrë edhe disa vendime të tjera me rëndësi operative. Ato përfshijnë miratimin e pagesës për një objekt privat që do të shërbejë si Qendër Votimi në komunën e Mitrovicës së Jugut, vendimin për transportin e materialeve zgjedhore nga Qendrat Komunale të Numërimit në Këshillat e Vendvotimeve dhe anasjelltas, si dhe autorizimin e stafit rezervë të Këshillave të Vendvotimit dhe stafit mbështetës në procesin zgjedhor.

KQZ ka theksuar se këto vendime synojnë lehtësimin e procesit të votimit dhe garantimin e mbarëvajtjes së zgjedhjeve të ardhshme

Sa kohë kalojnë shqiptarët në internet

Posted on by BR

Qëndrimi në internet është bërë një nga gjërat më të nevojshme për qytetarët, sidomos për çështje pune apo lehtësirat e përditshme të teknologjisë.

Balkan Barometer ka sjellë disa të dhëna nga anketa që u është bërë qytetarëve në lidhje me kohën e qëndrimit në internet sipas orëve. Këto aktivitete në internet përfshijnë qëndrimin në rrjetet sociale, shfletimin në web apo edhe blerjet online, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Sipas anketës, 27% e qytetarëve shpenzojnë deri në një orë në ditë në internet, duke e përdorur atë kryesisht për komunikim bazë, informim apo shërbime të thjeshta online. Ndërkohë, 37%  deklarojnë se e përdorin internetin të paktën 2-3 orë në ditë, përqindja më e lartë mes kategorive, çka tregon se interneti është kthyer në një mjet të domosdoshëm në përditshmëri.

Një tjetër grup i rëndësishëm përfaqësohet nga 16% e të anketuarve që kalojnë 4-5 orë në ditë online, çka lidhet më së shumti me përdorimin e rrjeteve sociale, ndjekjen e mediave online, si edhe blerjet apo shërbimet digjitale. Megjithatë, përdorimi më intensiv i internetit mbetet i kufizuar,  vetëm 7%, deklarojnë përdorim prej 6 orësh ose më shumë në ditë.

Në anën tjetër, 12% e qytetarëve në Shqipëri deklarojnë se nuk e përdorin fare internetin, një tregues që nënvizon vazhdimësinë e hendekut digjital në vend. Në krahasim me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Shqipëria pozicionohet afërsisht pranë mesatares rajonale, por dallon për përqindjen relativisht më të ulët të përdoruesve intensivë të internetit. Kjo sugjeron se, pavarësisht rritjes së aksesit dhe zgjerimit të shërbimeve online, përdorimi i avancuar i teknologjisë digjitale ende nuk është bërë normë për një pjesë të popullsisë.

Vritet një grua e moshuar nga Kosova në Buchs ZH: tre arrestime deri tani

Posted on by BR

Një grua e moshuar u vra në një krim të dhunshëm në Buchs, Cyrih, të mërkurën në mbrëmje. Tre të dyshuar që ishin në shtëpi u arrestuan, sipas policisë kantonale të Cyrihut.

Policia u njoftua pak pas mesnatës pasi një trup u gjet në një ndërtesë banimi. Policia tha se ekipet e emergjencës që mbërritën në vendngjarje mundën vetëm të konfirmonin vdekjen e gruas.

Viktima është një grua 71-vjeçare nga Kosova. Tre të dyshuarit e arrestuar janë një zvicerane 48-vjeçare dhe dy burra zviceranë të moshës 27 dhe 51 vjeç, sipas raportimeve, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Rrethanat e incidentit, siç është arsyeja pse të dyshuarit u gjetën në shtëpi, janë objekt hetimesh të vazhdueshme, tha një zëdhënëse e policisë kantonale të Cyrihut për Keystone-SDA të mërkurën pasdite. Nuk mund të jepen detaje të mëtejshme në këtë kohë.

Rrethanat e krimit dhe motivi janë ende të paqarta, sipas policisë.

Zyra e Prokurorit Publik për krime të rënda të dhunshme dhe policia kantonale kanë nisur një hetim.