Archives

Vritet një grua e moshuar nga Kosova në Buchs ZH: tre arrestime deri tani

Posted on by BR

Një grua e moshuar u vra në një krim të dhunshëm në Buchs, Cyrih, të mërkurën në mbrëmje. Tre të dyshuar që ishin në shtëpi u arrestuan, sipas policisë kantonale të Cyrihut.

Policia u njoftua pak pas mesnatës pasi një trup u gjet në një ndërtesë banimi. Policia tha se ekipet e emergjencës që mbërritën në vendngjarje mundën vetëm të konfirmonin vdekjen e gruas.

Viktima është një grua 71-vjeçare nga Kosova. Tre të dyshuarit e arrestuar janë një zvicerane 48-vjeçare dhe dy burra zviceranë të moshës 27 dhe 51 vjeç, sipas raportimeve, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Rrethanat e incidentit, siç është arsyeja pse të dyshuarit u gjetën në shtëpi, janë objekt hetimesh të vazhdueshme, tha një zëdhënëse e policisë kantonale të Cyrihut për Keystone-SDA të mërkurën pasdite. Nuk mund të jepen detaje të mëtejshme në këtë kohë.

Rrethanat e krimit dhe motivi janë ende të paqarta, sipas policisë.

Zyra e Prokurorit Publik për krime të rënda të dhunshme dhe policia kantonale kanë nisur një hetim.

Cili qytet në Shqipëri është prekur më shumë nga emigracioni

Posted on by BR

Në disa qarqe, migracioni shfaqet si një fenomen pothuajse strukturor i jetës familjare.

Berati është më i prekuri me rreth 70% të familjeve që kanë përjetuar emigracionin në një formë ose tjetër, duke qenë qarku me peshën më të lartë në nivel kombëtar. Në këtë zonë, një pjesë e konsiderueshme e familjeve kanë emigrantë të kthyer, çka sugjeron një cikël të plotë migrimi, ku largimi dhe rikthimi janë bërë pjesë e strategjive familjare për mbijetesë dhe përmirësim ekonomik, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Edhe Lezha dhe Vlora paraqesin nivele shumë të larta, me rreth gjysmën e familjeve të prekura nga migracioni, ku në Lezhë spikat veçanërisht prania e emigrantëve aktualë jashtë vendit.

Në qarqe të tjera si Elbasani, Fieri, Durrësi dhe Korça, migracioni mbetet gjithashtu i përhapur, me rreth 35–40% të familjeve të përfshira. Në këto zona, raporti mes emigrantëve jashtë dhe atyre të kthyer është më i balancuar, duke reflektuar një kombinim të migrimit të vazhdueshëm dhe rikthimeve graduale, shpesh të lidhura me moshën, investimet në banesa apo hapjen e aktiviteteve të vogla ekonomike.

Në anën tjetër të spektrit qëndrojnë qarqe si Gjirokastra dhe Kukësi, ku përqindja e familjeve me përvojë emigrimi është dukshëm më e ulët krahasuar me zonat e tjera. Në Gjirokastër, migracioni shfaqet në nivele modeste, ndërsa në Kukës vihet re se pesha kryesore mbetet te emigrantët aktualë jashtë vendit, me më pak raste rikthimi, çka sugjeron një migrim më të zgjatur dhe më pak ciklik.

Tirana dhe Shkodra përfaqësojnë një profil disi të ndryshëm. Në Tiranë, megjithëse emigracioni është i pranishëm, përqindja e familjeve të prekura është më e ulët se në shumë qarqe të tjera, gjë që lidhet me rolin e kryeqytetit si qendër ekonomike dhe magnet për migrim të brendshëm. Në Shkodër, ndërkohë, pesha e emigrantëve jashtë vendit mbetet e ndjeshme, duke reflektuar traditën e gjatë të emigrimit ndërkombëtar nga kjo zonë.

Në disa qarqe emigracioni është bërë një komponent i qëndrueshëm i strukturës familjare dhe ekonomike, ndërsa në të tjera mbetet më i kufizuar ose më i orientuar drejt largimit afatgjatë pa rikthim.

Këto dallime territoriale kanë pasoja të drejtpërdrejta për tregun e punës, zhvillimin lokal dhe politikat publike, veçanërisht në lidhje me kthimin e emigrantëve dhe shfrytëzimin e kapitalit njerëzor që ata sjellin me vete.

“Monedhat më të vjetra” të Zvicrës gjenden pranë një moçali

Posted on by BR

Dy vullnetarë nga Departamenti i Arkeologjisë i Bazelit kanë zbuluar dy monedha ari kelte në një zonë të pyllëzuar pranë Arisdorfit.

Ato datojnë nga afërsisht mesi dhe gjysma e dytë e shekullit të 3-të para Krishtit, duke i bërë ato ndër monedhat më të vjetra kelte të gjetura ndonjëherë në Zvicër, transmeton albinfo.ch.

Ekspertët besojnë se ato ishin oferta për perënditë.

Për shkak të rrallësisë së dy monedhave të arta, arkeologët e Bazelit dhe Muzeu Historik i Bazelit vendosën t’i përfshijnë ato në ekspozitën e vazhdueshme të quajtur “Gjetje Thesari”, që do të ekspozohet nga marsi në një vitrinë të veçantë në Barfüsserkirche në Bazel.

 

Partitë e qendrës së djathtë janë të ndara mbi iniciativën e neutralitetit

Posted on by BR

Një iniciativë e quajtur “Mbrojtja e Neutralitetit Zviceran”, e nxitur nga grupi Pro Suisse si dhe Partia Popullore Zvicerane (SVP), kërkon të sanksionojë “neutralitetin e përhershëm dhe të armatosur” në Kushtetutë, transmeton albinfo.ch.

Ajo kërkon një ndalim pothuajse të plotë të pjesëmarrjes së Zvicrës në sanksionet ndërkombëtare.

Duke mos rënë dakord me këtë dispozitë, Këshilli i Shteteve e ka kundërshtuar atë me një kundërpropozim të drejtpërdrejtë, të sponsorizuar nga Partia e Qendrës.

Megjithatë, Aleanca Zvicerane e Sigurisë, e cila bashkon zyrtarët e zgjedhur nga SVP dhe Partia Liberale-Radikale (FDP), nuk mori pjesë në procesin e konsultimit dhe e konsideron “paqartësinë e qëllimshme” të kundërpropozimit “problematike”.

Vazhdojnë pritjet e gjata në hyrje të Kosovës

Posted on by erezzaademi

Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar në Kosovë, në përditësimin e fundit ka bërë të ditur se në disa prej pikave kufitare në hyrje të Kosovës po vazhdojnë pritjet e gjata.

Pritjet më të gjata janë regjistruar te Dheu i Bardhë, deri në 40 minuta.

Deri në gjysmë ore janë pritjet për të hyrë në vend përmes pikës në Bërnjak dhe Jarinje.

Humbjet e luftës në Ukrainë arrijnë deri në 800 miliardë dollarë amerikanë

Posted on by erezzaademi

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky ka zbuluar se Ukraina vlerëson humbjet e saj totale nga lufta me Rusinë në 800 miliardë dollarë amerikanë, dhe shpreson t’i mbledhë këto fonde përmes fondeve të ndryshme për rindërtimin pas luftës.

“800 miliardë dollarë amerikanë është vlerësimi ynë total i humbjeve nga kjo luftë ruse. Kjo është ajo që po diskutojmë me partnerët tanë”, deklaroi ai.

Tutje, Zelensky theksoi se drafti i dokumentit bazë midis Ukrainës, SHBA-së, Rusisë dhe Evropës për përfundimin e luftës parashikon krijimin e disa fondeve për të adresuar rimëkëmbjen ekonomike të Ukrainës, rindërtimin e zonave dhe rajoneve të dëmtuara, si dhe çështjet humanitare.

“Qëllimi do të jetë mobilizimi i 800 miliardë dollarëve amerikanë përmes kapitalit aksionar, granteve, detyrimeve të borxhit dhe kontributeve nga sektori privat për të ndihmuar Ukrainën të realizojë plotësisht potencialin e saj”, u shpreh ai, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, pika e nëntë e projektplanit për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë parashikon krijimin e disa fondeve për të zgjidhur çështjet që lidhen me rimëkëmbjen e ekonomisë së Ukrainës, me qëllim mobilizimin e 800 miliardë dollarëve amerikanë përmes kapitalit aksionar, granteve, obligacioneve dhe kontributeve nga sektori privat për të ndihmuar Ukrainën të realizojë plotësisht potencialin e saj.

Ligjet që pritet të ndryshojnë gjatë 2026-ës

Posted on by erezzaademi

Nga viti 2026, do të zbatohen ligje dhe rregullore të ndryshme të reja dhe të adaptuara.

1. Ndjekja bëhet vepër penale më vete

Kushdo që ngacmon sistematikisht dhe në mënyrë të përsëritur njerëz të tjerë, që i ngacmon ose i kërcënon ata, tani është drejtpërdrejt i dënueshëm. Nga viti 2026, do të zbatohet një krim i ri i ndjekjes. Ai vepron kur liria e viktimës për të formësuar jetën e tij është e kufizuar ndjeshëm. Megjithatë, ndjekja duhet të raportohet nga viktima. Dënohet në rast dënimi me deri në tre vjet burg ose gjobë.

2. Ndryshime në dispozitën e pensionit

Në vitin 2026, por vetëm në fund të vitit, u pagua pensioni i 13-të AHV. Kjo u vendos nga votuesit në vitin 2024. Ende nuk është e qartë se si do të financohet. Mosha e daljes në pension për gratë po rritet përsëri me tre muaj, tani është 64½ vjet. Zbritjet tatimore për kursimet në Shtyllën e 3-të mbeten të pandryshuara krahasuar me vitin e kaluar. Për herë të parë, megjithatë, për shtyllën e tretë do të paguhen nga ata që nuk e kanë shteruar shumën e plotë në vitin 2025, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

3. Të dhënat e pasagjerëve për udhëtimet ajrore

Linjat ajrore duhet t’u japin autoriteteve të dhënat e pasagjerëve për të gjitha fluturimet për në ose nga Zvicra. Kjo duhet ta bëjë më të lehtë luftimin e terrorizmit dhe krimeve të rënda. Zvicra po zbaton kështu standardet ndërkombëtare.

4. Mbledhja e pajustifikuar e borxheve

Ata që operohen pa asnjë arsye kanë disavantazhe të mëdha – për shembull kur kërkojnë punë ose apartament. Ata që preken do të jenë në gjendje të mbrohen më lehtë në të ardhmen. Nëse kreditori dështon me kërkesën e tij, ekzekutimi mund të mos shpallet më. Përveç kësaj, periudha prej një viti, brenda së cilës duhet të mbrohet vetja, për të arritur fshirjen e hyrjes, lihet jashtë.

5. Kompanitë e sigurimeve shëndetësore paguajnë për vaksinimet

Kompanitë e sigurimeve shëndetësore tani marrin përsipër vaksinime të ndryshme, edhe nëse ekskluziviteti nuk është shteruar ende. Këto përfshijnë vaksinimet kundër difterisë, tetanosit dhe meningokokut. Qëllimi është të rritet shkalla e vaksinimit me masën. Ndërkohë, primet për kompanitë e sigurimeve shëndetësore do të rriten gjithashtu në vitin 2026, me një mesatare prej 4.4 përqind.

6. Më shumë të drejta për blerësit e shtëpive

Ata që blejnë një shtëpi tani përfitojnë nga një mbrojtje më e mirë ligjore. Nëse ndodhin defekte, ato duhet të korrigjohen nga shitësi brenda periudhave të caktuara kohore. Kjo e drejtë për korrigjim nuk mund të përjashtohet më në kontratën e blerjes. Përveç kësaj, afati për njoftimin e mangësive të tilla është vendosur të paktën 60 ditë.

7. Kufijtë po zhvendosen

Në natën e Vitit të Ri, kufijtë kantonalë ndryshojnë. Qyteti i mëparshëm bernas i Moutier me afërsisht 7000 banorët e tij i përket nga 1 janari kantonit të Jurës. Ndryshimi u vendos nga votuesit. Këshilltari Federal Beat Jans tha në pranverë se ndryshimi ishte politikisht dhe ligjërisht “akti përfundimtar” për të zgjidhur “konfliktin më të rëndësishëm ndërkantonal” në Zvicër.

Spiropali: Gjuha shqipe, gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut, të respektohet në ligj dhe në praktikë

Posted on by erezzaademi

Ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme në Shqipëri, Elisa Spiropali, gjatë qëndrimit të saj në Maqedoninë e Veriut, ka viziutar Institutin e Trashëgimisë Shpirtërore dhe Kulturore të Shqiptarëve në Shkup.

Nga atje, ajo deklaroi se puna e Institutit është një pikë referimi jo vetëm për shqiptarët në Maqedoninë e Veriut, por për gjithë hapësirën mbarëshqiptare, veçanërisht në studimet mbi gjuhën shqipe, trashëgiminë kulturore dhe kujtesën historike.

Ajo deklaroi se gjuha shqipe është gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe duhet mbrojtur e kultivuar.

“Në këtë qytet ku historia shqiptare ka lënë gjurmë të thella, nga Shën Tereza te Pjetër Bogdani, nga Hasan Prishtina e shumë figura të tjera, gjejmë themelet mbi të cilat është ndërtuar identiteti, dinjiteti dhe vizioni ynë si komb… Gjuha shqipe është gjuhë zyrtare në Maqedoninë e Veriut dhe duhet mbrojtur e kultivuar.
Të respektohet në ligj dhe në praktikë, të mësohet me dashuri brez pas brezi, si pasuri e përbashkët e mozaikut multietnik. Ajo na bashkon si zë historie dhe rrënjë identiteti. Në çdo shkronjë mban kujtesë, dritë dhe sakrificë që ende jeton”, ka shkruar ajo, transmeton albinfo.ch.

Çfarë është e hapur dhe e mbyllur në Zvicër për Krishtlindje dhe Vitin e Ri?

Posted on by erezzaademi

Meqenëse të dyja këto ditë janë festa zyrtare në Zvicër, shumica e dyqaneve dhe bizneseve të tjera do të jenë të mbyllura, megjithëse disa do të mbeten të hapura.

Ashtu si të gjitha të dielave dhe festave zyrtare në Zvicër, supermarketet dhe shitësit e tjerë me pakicë do të mbyllen në të dyja ditët, megjithëse dyqanet në aeroporte dhe stacionet kryesore të trenave do të mbeten të hapura, si dhe dyqanet e vogla në stacionet e benzinës, si Coop Pronto dhe Migrolino.

Dhe nuk duhet të keni problem të gjeni një vend për të pirë një filxhan çaji sepse shumë kafene/salone çaji do të hapin dyert e tyre gjithashtu.

Sa i përket restoranteve, ndërsa disa do të mbyllen, shumë të tjera do të mbeten të hapura.

A do të funksionojë transporti publik normalisht?

Trenat, si dhe autobusët dhe tramvajet, do të funksionojnë sipas orarit të së dielës, të cilin mund ta kontrolloni në aplikacionin ose faqen e internetit të SBB.

Kjo do të thotë se ato nuk do të funksionojnë aq shpesh sa në ditët e punës, por prapë rregullisht.

Po shërbimet mjekësore?

Farmacitë do të jenë të mbyllura, por ato ‘të shërbimit’ do të hapen, edhe nëse me një orar të kufizuar. Mund të zbuloni se cilat janë të hapura në zonën tuaj dhe orarin e tyre të punës, duke telefonuar numrin e informacionit të përgjithshëm, 1811.

Sa i përket urgjencave shëndetësore, ndërsa zyra e mjekut tuaj do të jetë e mbyllur, spitalet dhe dhomat e urgjencës do të funksionojnë normalisht.

Nëse keni nevojë për ndihmë urgjente mjekësore telefononi 144, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

E njëjta gjë vlen edhe për shërbimet e policisë dhe zjarrfikësve, të cilat mund të kontaktohen 24/7 në numrat 117 dhe 118, përkatësisht.

Megjithatë, mbani mend se, si në çdo ditë tjetër të vitit, duhet të drejtoheni në një shërbim ambulance vetëm nëse gjendja juaj e justifikon vërtet:

Për jo-urgjencë (domethënë, situata kërcënuese për jetën), telefononi shërbimin e referimit mjekësor të kantonit tuaj për të zbuluar se kush është mjeku ose dentisti i detyrës në zonën tuaj.

Ky shërbim do t’ju tregojë gjithashtu (nëse nuk jeni të sigurt) nëse duhet të konsultoheni me një mjek “të rregullt” apo të shkoni direkt në dhomën e urgjencës.

Numrat e tyre ndryshojnë sipas kantoneve; është 0800 33 66 55 në Cyrih, 022 748 49 50 në Gjenevë, 061 261 15 15 në Bazel dhe 0848 133 133 në Vaud.

Indeksi Henley: Rritet fuqia e pasaportës kosovare, udhëtime pa viza në 81 vende

Posted on by erezzaademi

Në Indeksin e Pasaportave Henley, një renditje ndërkombëtare që mat fuqinë e pasaportave, Kosova ka shënuar përparim duke u renditur tani në vendin e 62-të globalisht.

Sipas këtij indeksi, qytetarët me pasaporta të Kosovës mund të udhëtojnë pa vizë në 81 vende të botës, një përmirësim krahasuar me vitin 2024, kur pasaporta kosovare ishte në vendin e 68-të, derisa matjet e fundit janë kryer më 10 dhjetor, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket kontinentit, Kroacia vazhdon të mbetet lider, duke zënë vendin e shtatë me 184 vende të qasshme pa vizë, në të njëjtin nivel me vende si Mbretëria e Bashkuar, Australia dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Krishtlindja dhe Viti i Ri: Saktësia teologjike e gjuhës në traditën katolike dhe etërve të Kishës

Posted on by erezzaademi

Në kontekstin kulturor bashkëkohor, përdorimi i shprehjes së përgjithshme “festat e fundvitit” është bërë një formulë e zakonshme urimi, e cila synon neutralitet dhe përfshirje sociale. Megjithatë, nga perspektiva e teologjisë katolike, një formulim i tillë paraqet një problem thelbësor hermeneutik dhe doktrinar, pasi ai zbeh dallimin midis festave liturgjike të themeluara në misteret e shpëtimit dhe realiteteve thjesht kronologjike. Tradita e Kishës Katolike, e mbështetur në Shkrimin e Shenjtë, Etërit e Kishës dhe mësimin e saj, njeh festa konkrete, të rrënjosura në veprimin historik të Hyjit, dhe jo kategori të paqarta festive.

Krishtlindja si solemnitet i Mishërimit në traditën katolike

Në Kalendarin Liturgjik Romak, Krishtlindja (Nativitas Domini, Lindja e Zotit) kremtohet si solemnitet, duke reflektuar rëndësinë e saj qendrore në ekonominë e shpëtimit. Katekizmi i Kishës Katolike pohon se “Misteri i Mishërimit është themeli i gjithë jetës liturgjike” (KKK, nr. 461). Kjo doktrinë ka rrënjë të thella te Etërit e Kishës.

Shën Atanasi i Aleksandrisë, i cituar shpesh në traditën katolike, shkruan: “Ai u bë njeri që ne të bëhemi hyjnorë” (De Incarnatione, 54), duke theksuar dimensionin soteriologjik të lindjes së Krishtit. Po ashtu, Shën Leoni i Madh, Papë dhe Doktor i Kishës, në një nga predikimet e tij për Krishtlindjen, pohon: “Njihe, o i krishterë, dinjitetin tënd: sepse sot ke hyrë në bashkësi me natyrën hyjnore” (Sermo 1 in Nativitate Domini). Për Leonin, Krishtlindja nuk është thjesht përkujtim, por aktualizim liturgjik i misterit të Mishërimit.

Kështu, reduktimi i Krishtlindjes në një “festë fundviti” përbën një keqkuptim serioz teologjik, pasi ai e zhvendos theksin nga misteri sakramental në një kronologji sekulare.

Viti i Ri në dritën e liturgjisë katolike

Në traditën katolike, dita e 1 janarit nuk festohet thjesht si fillim i vitit civil, por si Solemniteti i Shën Marisë, Nënës së Hyjit. Ky fakt liturgjik është teologjikisht domethënës, pasi e vendos rrjedhën e kohës nën ndërmjetësimin e asaj përmes së cilës Fjala u bë njeri (mish). Ky kremtim lidhet drejtpërdrejt me formulimin kristologjik të Koncilit të Efesit (431), i cili afirmon Marinë si Theotokos.

Shën Augustini, një nga Etërit më autoritativë për teologjinë katolike të kohës, pohon: “Koha është krijesë e Hyjit dhe i nënshtrohet Atij që është i përjetshëm” (Confessiones, XI). Në këtë kuptim, Viti i Ri nuk është një realitet autonom, por një dimension i jetës njerëzore që kërkon shenjtërim përmes lutjes dhe sakramenteve.

Për këtë arsye, Kisha Katolike nuk e trajton Vitin e Ri si një festë në vetvete, por si një moment liturgjik të integruar në ciklin e Krishtlindjes, duke e orientuar kohën drejt Krishtit dhe historisë së shpëtimit.

Gjuha liturgjike dhe autoriteti i mësimit të Kishës

Mësimi i Kishës Katolike ka theksuar vazhdimisht rëndësinë e saktësisë gjuhësore në shprehjen e besimit. Koncili II i Vatikanit pohon se “liturgjia është kulmi drejt të cilit synon veprimi i Kishës dhe burimi prej nga rrjedh fuqia e saj” (Sacrosanctum Concilium, nr. 10). Për pasojë, gjuha që përdoret për të emërtuar festat nuk është neutrale, por pjesë integrale e aktit liturgjik dhe besimor.

Shën Ireneu i Lionit, i pranuar si autoritet i përbashkët në traditën katolike, paralajmëron se deformimi i terminologjisë çon në deformim të besimit (Adversus Haereses, I,10). Në këtë linjë, përdorimi i shprehjes “festat e fundvitit” mund të shihet si një simptomë e një procesi më të gjerë sekularizimi, ku gjuha fetare zëvendësohet nga një diskurs administrativ dhe kulturor.

Përfundim

Në përfundim, tradita katolike, biblike, patristike dhe mësimore – dëshmon se Krishtlindja dhe Viti i Ri nuk mund të trajtohen si një realitet i vetëm i paqartë. Urimi “Gëzuar Krishtlindjen dhe Vitin e Ri” është një shprehje e saktë teologjikisht, që respekton hierarkinë e festave liturgjike, ruan integritetin doktrinar dhe afirmon identitetin katolik në hapësirën publike.

Siç shprehet Shën Leoni i Madh: “Festa e lindjes së Krishtit është festa e rilindjes sonë” (Sermo 26). Prandaj, saktësia e gjuhës nuk është çështje formale, por një akt besnikërie ndaj misterit që Kisha kremton.

Po ashtu shprehja “Për shumë motë Krishtlindjet” është gjuhësisht dhe kuptimisht e gabuar, sepse Krishtlindja nuk është festa e lindjes së shumë Krishtave, por e lindjes së një Krishti të vetëm, Jezu Krishtit. Krishti nuk lind shumë herë, por një herë në histori, dhe kjo ngjarje përkujtohet çdo vit nga besimtarët. Prandaj, përdorimi i shumësit “Krishtlindjet” nuk përputhet me kuptimin e vërtetë të festës. Forma e saktë dhe e drejtë është “Për shumë mot Krishtlindja”, duke ruajtur si saktësinë gjuhësore ashtu edhe domethënien teologjike të kësaj feste të shenjtë.

Për shumë mot Krishtlindja, me shëndet, gëzim dhe dritën e lindjes së Krishtit në zemrat dhe familjet tuaja. Qoftë kjo festë burim paqeje, dashurie dhe shprese për të gjithë. Viti i Ri 2026 ju sjelltë shumë bekime, mbarësi, harmoni dhe suksese në çdo hap të jetës, duke ju gjetur gjithmonë të bashkuar në mirësi dhe besim.

Don Marjan Marku

Rrugët që duhen shmangur në Zvicër gjatë Krishtlindjeve

Posted on by erezzaademi

Autoritetet rrugore në Zvicër kanë paralajmëruar se periudha e Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri mund të sjellë trafik të rënduar në autostradat zvicerane, por u kanë kërkuar shoferëve të shmangin devijimet në rrugët dytësore.

Zyra Federale Zvicerane e Rrugëve (OFROU) parashikon trafik të rënduar në autostrada gjatë periudhës së Krishtlindjeve dhe Vitit të Ri, veçanërisht në rrugët drejt qendrave të skive.

Autostradat A1, A2, A3, A9 dhe A13 do të preken veçanërisht, veçanërisht në rajonet e Cyrihut, Bernës, Bazelit, Lucernit dhe Luganos, si dhe rreth tuneleve Gotthard dhe San Bernardino.

Kulmi i trafikut të kthimit pritet midis 1 dhe 4 janarit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

OFROU rekomandon që shoferët të qëndrojnë në autostrada, edhe në rast trafiku të rënduar, në mënyrë që të shmangin shkaktimin e trafikut shtesë në qytetet aty pranë. Shoferët që marrin devijime për të shmangur trafikun në autostradë mund të mbingarkojnë rrugët dytësore, të prishin transportin publik dhe të rrisin rrezikun e aksidenteve, deklaron organi.

Në një deklaratë të kohëve të fundit, OFROU shtoi: “Trafiku lokal privat dhe i biznesit është ndërprerë, ashtu si transporti publik dhe lëvizshmëria e butë në rrugët kantonale dhe komunale, dhe rreziku i aksidenteve rritet. Prandaj është e rëndësishme që udhëtarët të qëndrojnë në autostradë edhe në rast të bllokimit të trafikut, qoftë edhe vetëm për respekt për popullsinë lokale.”

Ngadalësime priten gjithashtu gjatë sezonit festiv në disa rrugë kryesore në Alpe, veçanërisht në Bernese Oberland, Graubünden dhe Valais.

Në kryqëzimet hekurudhore-rrugore Furka (VS/UR), Lötschberg (VS/BE) dhe Vereina (GR), kohët e pritjes janë të mundshme gjatë nisjeve (nga ora 8:00 deri në 16:00) dhe kthimeve (nga ora 11:00 deri në 18:00).

Sipas OFROU, në Lötschberg puna në tunelin e majës do të përfundojë në mesin e dhjetorit, duke lejuar rifillimin e shërbimeve çdo gjysmë ore.

Punimet e riparimit të dëmtimeve nga betoni në tunelin e majës Lötschberg do të përfundojnë kur të hyjë në fuqi orari i ri të dielën, më 14 dhjetor, dhe shërbimi i trenit të makinave do të rifillojë frekuencën e tij të zakonshme gjysmë-orëshe.

Trena shtesë do të vihen në shërbim gjatë periudhave të ngarkuara. Trenat e makinave BLS midis Brig dhe Iselle do të qarkullojnë çdo orë gjatë festave të Krishtlindjeve dhe në fundjavë.

Leyla Ibrahimi-Salahi uron udhëtarët: “Na pret një 2026 plot risi”

Posted on by albinfo.ch

CEO e Air Prishtinës, Leyla Ibrahimi-Salahi, ka uruar të gjithë udhëtarët dhe partnerët për festat e fundvitit, duke falënderuar për besimin dhe mbështetjen e vazhdueshme gjatë vitit 2025. Falë partneriteteve të forta, Air Prishtina ka ofruar çmime të favorshme dhe lidhje të sigurta për mijëra udhëtarë.

Përmes një postimi të bërë në rrjete sociale ajo ka parlajmëruar risi në vitin 2026: «Viti i ardhshëm do të jetë edhe më emocionues: në 2026 festojmë 45-vjetorin tonë!  Njëkohësisht, nga vera zgjerojmë rrjetin tonë me Tiranën dhe Vlorën – plotësimi i përkryer i destinacioneve tona Prishtina, Shkupi dhe Ohri. Më shumë lidhje, më shumë fleksibilitet dhe më shumë mundësi për udhëtimet tuaja!», ka thënë Leyla Ibrahimi.

Cilat çështje ishin më të rëndësishme për të huajt në Zvicër në vitin 2025?

Posted on by erezzaademi

Ndërsa viti po i afrohet fundit, ne shqyrtojmë se si emigracioni ka formësuar diskursin politik, ekonomik dhe shoqëror të Zvicrës në vitin 2025.

Tema e emigracionit ka nxitur debate dhe polemika të nxehta në Zvicër gjatë gjithë vitit.

Çështja kryesore midis tyre – dhe një që do të mbetet edhe në vitin 2026 – është propozimi i së djathtës ekstreme për të kufizuar në mënyrë drastike numrin e shtetasve të huaj që lejohen të punësohen dhe të jetojnë në Zvicër sapo popullsia e vendit të arrijë 10 milionë.

Kjo iniciativë – e nisur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP) e krahut të djathtë – pritet të votohet në një referendum në qershor 2026 dhe disa sondazhe të mëdha kanë treguar se ka një shans të mirë për t’u miratuar nga votuesit.

Sa i përket zyrtarëve të zgjedhur, deputetët kanë deklaruar, pothuajse unanimisht (me përjashtim të SVP), se një ligj i tillë do të ishte i dëmshëm për ekonominë e Zvicrës.

Ka disa çështje të tjera që lidhen me imigracionin që bënë lajm në Zvicër në vitin 2025:

Mungesa e të drejtës së votës për shtetasit e huaj

Në referendumet lokale të mbajtura në nëntor, votuesit në dy kantone refuzuan t’u jepnin të drejtë vote banorëve të tyre të huaj afatgjatë.

Shumica dërrmuese e votuesve në kantonet e Vaud (63.6 përqind) dhe Appenzell-Ausserrhoden (72.8) hodhën poshtë masat për t’u dhënë të drejtë vote kantonale të huajve që jetojnë në zonat e tyre.

Ashtu si në përpjekjet e mëparshme të tilla në kantone të tjera, arsyeja kryesore e përmendur për shkallën e lartë të refuzimit ishte se votimi është vetëm për shtetasit zviceranë dhe të huajt që dëshirojnë t’u jepet kjo e drejtë duhet të natyralizohen.

Dhe duke folur për shtetësinë zvicerane, dy zhvillime pozitive kanë ndodhur në vitin 2025

Njëra është se Qyteti i Bazelit është gati të ulë tarifat e natyralizimit.

Parlamenti kantonal votoi në dhjetor në favor të uljes së tarifave për shtetësinë zvicerane ose – në disa raste – heqjes së tyre tërësisht.

Kushdo nën moshën 25 vjeç nuk do të paguajë më tarifa kantonale dhe komunale, dhe për këtë arsye do të duhet të paguajë vetëm një tarifë federale prej 100 frangash.

Njerëzit me të ardhura të ulëta do të përjashtohen gjithashtu nga tarifat.

Kostot për të rriturit e moshës 25 vjeç e lart po ulen gjithashtu: çmimi i ri është 900 franga në vend të 1,750 frangave deri më tani.

Lajmi tjetër i mirë, të paktën për ata që jetojnë në Cyrih, është se disa komuna brenda kantonit kanë lehtësuar një nga kërkesat për marrjen e shtetësisë.

Konkretisht, disa komuna në Cyrih po mbështeten gjithnjë e më pak në intervistat personale me aplikantët si pjesë e procedurës së shtetësisë zvicerane.

Në vend të kësaj, ata preferojnë të vlerësojnë integrimin e kandidatit nga letrat e motivimit – deklarata personale që shpjegojnë pse dëshirojnë të bëhen shtetas zviceran dhe që detajojnë vlerësimin e tyre për vlerat zvicerane, mënyrën e jetesës dhe shoqërinë në përgjithësi.

Mbështetje për integrimin

Një studim i kohëve të fundit tregon se, në krahasim ndërkombëtar, shtetasit e huaj në Zvicër “kanë një nivel të mirë arsimimi, një shkallë shumë të lartë punësimi dhe përpiqen aktivisht të mësojnë një gjuhë kombëtare”.

Duke iu përgjigjur studimit, Këshilli Federal pranoi se, “në përgjithësi, integrimi në tregun e punës po funksionon shumë mirë në Zvicër”, duke theksuar se “shkalla e punësimit të emigrantëve është 77 përqind, një nga më të lartat në OECD. Pothuajse gjysma e këtyre individëve mbajnë vende pune me aftësi të larta, që është gjithashtu një shifër e lartë në nivel ndërkombëtar”, transmeton albinfo.ch.

Dhe ndërsa jemi në temën e pagave…

Shifrat qeveritare të publikuara në nëntor zbuluan se pagat e disa banorëve të huaj që kanë leje B janë mjaft më të larta se ato me leje C – dhe madje tejkalojnë të ardhurat e qytetarëve zviceranë.

Pse ndodh kjo?

Gjithçka varet nga kjo: pozicionet më të larta (dhe më të paguara) drejtuese në kompanitë shumëkombëshe u shkojnë shtetasve amerikanë dhe britanikë të cilët, si shtetas të vendeve të treta, punojnë në Zvicër me një leje B.

“Lejet B shpesh lidhen me role të specializuara ose të larta për të cilat ndonjëherë ka shumë pak kandidatë në tregun zviceran”, tha për The Local Samuel Mete, Drejtor i Lartë për Adecco.

Bashkitë nuk janë efikase në verifikimin e dokumenteve të identitetit të huaj

Posted on by erezzaademi

Një shtetas i huaj që aplikon për leje në Zvicër duhet të paraqesë një pasaportë ose kartë identiteti në komunën e tij të banimit.

Pasaportat e falsifikuara – praktikisht të padallueshme nga dokumentet origjinale – paraqiten vazhdimisht, por punonjësit e administratës lokale nuk janë të trajnuar në teknikat e zbulimit dhe shpesh nuk janë të njohur me tiparet e sigurisë së pasaportave nga vendet e tjera, transmeton albinfo.ch.

Për të korrigjuar këtë situatë, Shoqata e Shërbimeve për Banorët Zviceranë po planifikon një kurs të madh trajnimi, në mënyrë që punonjësit komunalë në të gjithë vendin të mund të njohin pasaportat e falsifikuara dhe të reagojnë në mënyrë të përshtatshme.

Më pak kërkesa për azil nga Kosova në BE

Posted on by albinfo.ch

Pas liberalizimit të vizave për 29 vendet e zonës Schengen, kishte shqetësime se udhëtimet pa viza mund të sillnin rritje të migrimit të parregullt nga Kosova. Kjo u konfirmua pjesërisht gjatë vitit 2024, kur, sipas të dhënave të Eurostat-it, u shënua rritje e kërkesave për azil.

Megjithatë, në vitin e dytë të zbatimit të këtij regjimi, trendi ka ndryshuar. Edhe pse janari i këtij viti shënoi numrin më të lartë të kërkesave për azil për një fillimvit, në muajt pasues vërehet rënie e ndjeshme. Në disa periudha, numri i azilkërkuesve nga Kosova ka qenë madje më i ulët se para liberalizimit të vizave.

Sipas të dhënave nga ReL, këtë vit është shënuar edhe rënie drastike e numrit të azilkërkuesve nën moshën 14 vjeç, ndërsa dallimi mes burrave dhe grave që kërkojnë azil pothuajse është zhdukur. Kjo shihet si zhvillim pozitiv, pasi rritja e madhe e migrimit do të mund të rrezikonte vetë liberalizimin e vizave.

Bashkimi Evropian ka në dispozicion Mekanizmin e pezullimit të vizave, i cili mund të aktivizohet në rast keqpërdorimesh apo rritjeje të konsiderueshme të migrimit të parregullt. Për më tepër, këtë muaj Këshilli i BE-së e ka përfshirë Kosovën në listën e vendeve të sigurta të origjinës, duke synuar përshpejtimin e kthimit të migrantëve dhe vështirësimin e kërkesave për azil nga qytetarët kosovarë, përcjell albinfo.ch.

 

Zvicra përballet me ngadalësim ekonomik në 2026

Posted on by albinfo.ch

Zvicra pritet të përjetojë një ngadalësim të rritjes ekonomike në vitin 2026, sipas parashikimit më të fundit të publikuar nga Instituti KOF për Ekonominë Zvicerane. Raporti i dimrit tregon se rritja e Produktit të Brendshëm Bruto (PBB) do të jetë më e ulët krahasuar me vitet e fundit, si pasojë e ndikimeve globale dhe sfidave në tregjet ndërkombëtare.

Sipas KOF, rritja e PBB-së për vitin 2025 parashikohet rreth 1.4 për qind, ndërsa për vitin 2026 pritet të bjerë në 1.1 për qind. Megjithatë, ekonomia zvicerane mund të rifitojë ritëm në vitin 2027, me një rritje të PBB-së të vlerësuar në 1.7 për qind.

Instituti thekson se ngadalësimi i rritjes është rezultat i një kombinimi faktorësh, përfshirë dobësimin e kërkesës globale, barrierat tregtare dhe pasigurinë ekonomike në disa nga ekonomitë kryesore botërore. Këto zhvillime po ndikojnë negativisht në eksport dhe investime, duke kufizuar potencialin e zgjerimit ekonomik në afatmesëm.

Në të njëjtën kohë, raporti vlerëson se kërkesa e brendshme – veçanërisht investimet dhe konsumi – do të mbetet një shtyllë e rëndësishme për stabilizimin e ekonomisë. Megjithatë, kjo nuk pritet të mjaftojë për të kompensuar plotësisht dobësitë e sektorit të eksporteve.

Ekspertët e KOF nënvizojnë se politikat fiskale dhe monetare që nxisin investimet, inovacionin dhe punësimin mund të ofrojnë një shtysë pozitive për ekonominë zvicerane. Në këtë kuadër, debati mbi masat stimuluese pritet të jetë një nga temat qendrore të politikave ekonomike gjatë vitit të ardhshëm.

Pavarësisht sfidave në tregjet globale, parashikimet e KOF sugjerojnë një rritje të moderuar, por të qëndrueshme për Zvicrën në afat të mesëm, nëse kushtet ekonomike vazhdojnë të stabilizohen, përcjell albinfo.ch.

 

Frangu zviceran mbetet i fortë!

Posted on by albinfo.ch

Monedha zvicerane po vazhdon të konfirmohet si një nga  më të qëndrueshme dhe më të forta në tregjet financiare ndërkombëtare, duke reflektuar pasigurinë globale dhe prirjen e investitorëve për t’u orientuar drejt valutave të sigurta. Në ditët e fundit, kursi i këmbimit me euron ka mbetur në nivele relativisht të ulëta, çka ka përforcuar më tej frangën dhe ka ushtruar ndikim të drejtpërdrejtë mbi ekonominë eksportuese të vendit.

Sipas vëzhgimeve nga tregjet valutore, kjo forcë e frangës lidhet me tensionet gjeopolitike, paqartësitë ekonomike në disa rajone të botës si dhe me pritjet e kujdesshme të investitorëve për vitin 2026. Në kohë pasigurie, franga perceptohet si “strehë e sigurt”, duke rritur kërkesën për të dhe duke mbajtur të lartë vlerën e saj.

Pasojat më të dukshme po i ndjejnë kompanitë zvicerane që mbështeten te eksporti. Një frangë e fortë i bën produktet zvicerane më të shtrenjta për konsumatorët e huaj, duke ulur konkurrueshmërinë në tregjet ndërkombëtare. Sektorë si industria e makinerive, kimia dhe prodhimi industrial janë ndër më të goditurit nga kjo situatë.

Ekspertët ekonomikë paralajmërojnë se presioni mbi eksportuesit mund të vazhdojë edhe gjatë vitit 2026, nëse franga mbetet në këto nivele. Përballë kësaj sfide, disa kompani tashmë po shqyrtojnë masa si optimizimi i kostove, zgjerimi në tregje të reja apo rritja e prodhimit jashtë Zvicrës.

Ndërkohë, Banka Kombëtare e Zvicrës ka mbajtur deri tani një qasje të përmbajtur, pa ndërhyrje të drejtpërdrejta në tregun valutor. Megjithatë, zhvillimet ekonomike dhe monetare në Evropë dhe më gjerë pritet të jenë vendimtare për drejtimin që do të marrë franga në muajt në vijim.

Forcimi i vazhdueshëm i frangës mbetet një sfidë serioze për ekonominë zvicerane, veçanërisht për eksportuesit, të cilët do të duhet të përshtaten me realitetin e ri për të ruajtur pozicionin e tyre konkurrues në tregjet ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch.

 

Trenat në Zvicër më të mbushur se kurrë në ditët para festave

Posted on by albinfo.ch

Trafiku hekurudhor në Zvicër po përjeton një rritje të ndjeshme të fluksit të udhëtarëve në prag të festave të fundvitit. Qytetet kryesore dhe linjat ndërurbane janë veçanërisht të ngarkuara, pasi shumë qytetarë po udhëtojnë për pushime, vizita familjare apo për të kaluar festat në zonat alpine.

Kompanitë hekurudhore zvicerane kanë bërë të ditur se gjatë këtyre ditëve trenat po operojnë pranë kapaciteteve maksimale. Në disa linja janë shtuar kompozicione shtesë, ndërsa personeli në stacione është përforcuar për të ndihmuar në menaxhimin e fluksit dhe për të informuar udhëtarët në kohë reale.

Sipas autoriteteve të transportit publik, rritja e trafikut lidhet edhe me kthimin e shumë mërgimtarëve dhe turistëve që po udhëtojnë drejt Zvicrës ose brenda vendit. Veçanërisht të frekuentuara janë linjat që lidhin Cyrihun, Bernën dhe Bazelin me rajonet malore dhe destinacionet turistike dimërore.

Udhëtarët janë këshilluar që të planifikojnë udhëtimet paraprakisht dhe të përdorin rezervimet online, sidomos në oraret e pikut. Po ashtu, rekomandohet fleksibilitet në oraret e udhëtimit për të shmangur vonesat dhe mbipopullimin në trenat më të kërkuar.

Autoritetet theksojnë se, pavarësisht ngarkesës së shtuar, siguria dhe funksionimi i rregullt i transportit mbeten prioritet. Ekipet teknike janë në gatishmëri për të reaguar shpejt në rast vonesash apo ndërprerjesh të papritura.

Situata pritet të mbetet e ngarkuar edhe në ditët në vijim, deri pas festave, kur fluksi i kthimit do të rrisë sërish presionin mbi rrjetin hekurudhor, shkruan SRF,përcjell albinfo.ch.

Turqia ndalon plane terroriste për sulme gjatë Vitit të Ri në Evropë, shkatërrohet celula e ISIS

Posted on by Alb

Një seri sulmesh terroriste që planifikoheshin në vende të ndryshme të Evropës gjatë natës së ndërrimit të viteve janë parandaluar falë veprimeve të shpejta të autoriteteve.

Policia turke, pas një hetimi të përbashkët me shërbimet e inteligjencës, ka arrestuar kreun e një celule të ISIS-it, i cili kishte mbërritur në Turqi nga zona kufitare mes Pakistanit dhe Afganistanit.

Burimet zyrtare nga Komanda e Xhandarmërisë në Ankara bëjnë me dije se ky individ ishte trajnuar në kampet stërvitore të ISIS dhe mbante një rol drejtues brenda grupit terrorist. Ai kishte mbijetuar disa sulme ajrore të forcave të armatosura turke në kufi.

Arrestimi i tij dhe i disa bashkëpunëtorëve u realizua pas informacionit të siguruar nga shërbimet sekrete, të cilat tregonin se ISIS po planifikonte sulme ndaj zonave të populluara gjatë natës së ndërrimit të viteve.

Autoritetet deklaruan se celula kishte në plan përdorimin e armëve të zjarrit, kryerjen e atentateve vetëvrasëse, vendosjen e autobombave dhe përplasjen me automjete ndaj turmave. Qendrat tregtare dhe tregjet publike u identifikuan si zona me rrezik të lartë, ndërsa stafet e tyre u urdhëruan të forconin masat e sigurisë.

Qëllimi i kësaj celule, e cila kishte një rrjet të sofistikuar rekrutimi, ishte të promovonte ndikimin e saj dhe të krijonte frikë mes popullsisë.

“Ryanair” ndëshkohet me 255 milionë euro për abuzim me pozitën dominante

Posted on by Alb

Autoriteti Italian i Konkurrencës (AGCM) ka vendosur sot një gjobë prej mbi 255 milionë eurosh për linjën ajrore “Ryanair”, për abuzim me pozicionin e saj dominues dhe për pengimin e agjencive të udhëtimit në aksesin e shërbimeve të saj.

Sipas AGCM, kompania irlandeze ka zbatuar një strategji që e ka bërë më të vështirë për agjencitë të kombinojnë fluturimet e saj me ato të kompanive të tjera, gjatë periudhës prill 2023 – prill 2025.

Autoriteti shpjegon se qëllimi i kësaj praktike ishte të pengonte ose ta bënte më të kushtueshme dhe të vështirë blerjen e fluturimeve të “Ryanair” nga faqja e saj online, veçanërisht kur ato kombinoheshin me shërbime të tjera ajrore ose të udhëtimit dhe sigurimit.

“Këto veprime kanë kufizuar mundësinë e agjencive për të blerë fluturime të ‘Ryanair’ dhe për t’i kombinuar ato me shërbime të tjera, duke ulur kështu konkurrencën si direkt, ashtu edhe indirekt,” theksoi AGCM.

Kjo nuk është hera e parë që “Ryanair” ndëshkohet në Itali; në vitin 2019, kompania ishte gjobitur me tre milionë euro për tarifat e bagazheve të kabinës, një vendim që më vonë u rrëzua nga një gjykatë administrative.

Distria Krasniqi ndër 10 sportistët më të mirë të Ballkanit, Kosova spikat në 2025

Posted on by Alb

Xhudistja kosovare Distria Krasniqi ka arritur të hyjë në listën e 10 sportistëve më të shquar të Ballkanit për vitin 2025, sipas sondazhit prestigjioz “Balkan Athlete of the Year” të organizuar nga Agjencia Telegrafike Bullgare (BTA). Suksesi i saj si kampione e Evropës dhe nënkampione e botës në kategorinë deri në 52 kg e ka bërë të dallueshme në rajon, transmeton albinfo.ch.

Në këtë edicion të 52-të të sondazhit morën pjesë agjencitë kombëtare të lajmeve nga e gjithë Ballkani, përfshirë edhe Kosovën. Ky vit shënoi nominimin e 47 sportistëve, ndërsa fituesi dhe renditja përfundimtare do të shpallen më 16 shkurt në Sofje, në të njëjtën ditë ku BTA publikoi buletinin e saj të parë në vitin 1898.

Përveç Krasniqit, lista e Top 10 përfshin edhe emra të njohur të sportit botëror si Nikola Jokiç, Giannis Antetokounmpo, David Popovici dhe Alperen Şengün. Ceremonia e ndarjes së çmimeve do të mbahet më 16 shkurt 2026 në Sofje, ku sportistët më të mirë të rajonit do të nderohen nga përfaqësues të agjencive pjesëmarrëse.