Ambasadori i Austrisë në Kosovë, Georg Schnetzer, i ka dorëzuar sot Medaljen e Artë të Meritave të Republikës së Austrisë Profesor Edmond Hajrizit, themelues dhe rektor i Universitetit për Biznes dhe Teknologji (UBT). Çmimi i lartë shtetëror vjen si vlerësim për kontributin e tij shumëvjeçar në zhvillimin e arsimit të lartë dhe forcimin e marrëdhënieve akademike e ekonomike ndërmjet Austrisë dhe Kosovës.
Prof. Edmond Hajrizi themeloi UBT-në në vitin 2001, me vetëm 29 studentë, ndërsa sot institucioni numëron mbi 15 mijë studentë në disa kampuse dhe konsiderohet si universiteti më i madh privat në vend. Që nga fillimi, UBT është ndërtuar mbi modele dhe standarde austriake të arsimit, duke ofruar programe ndërdisiplinore, të orientuara në praktikë dhe të bazuara në inovacion.
Në hapat e parë të zhvillimit të UBT-së, bashkëpunimi me profesorët dhe hulumtuesit e Universitetit Teknik të Vjenës (TU Wien) dhe institucionet e tjera austriake ka qenë thelbësor. Me kalimin e viteve, UBT është shndërruar në një urë të rëndësishme akademike mes dy vendeve, duke zgjeruar partneritetet me universitete, institute kërkimore dhe qendra ekselence në Austri. Mes aktiviteteve të përbashkëta veçohet edhe programi EUROTRIP, i cili u mundëson çdo vit studentëve të UBT-së vizita studimore në Austri.
Përtej dimensionit akademik, UBT ka kontribuar edhe në forcimin e lidhjeve ekonomike ndërmjet Austrisë dhe Kosovës, përmes bashkëpunimeve me Odën Ekonomike të Austrisë (WKÖ), organizatat për zhvillim ekonomik (WIFI) dhe institucione të tjera. Po ashtu, UBT ka organizuar vazhdimisht aktivitetin “Ditët e Austrisë”, ndërsa ka luajtur një rol kyç në promovimin e modelit austriak të arsimit profesional dual në Kosovë.
Prof. Hajrizi ka lidhje të thella akademike dhe profesionale me Austrinë. Pas përfundimit të doktoraturës në TU Wien, ai nisi karrierën në këtë vend duke punuar në kompani si Siemens dhe Austro-Tech në pozita menaxheriale të projekteve softuerike. Marrëdhëniet e tij akademike me TU Wien vazhdojnë edhe sot.
Si ndërmarrës dhe inovator, ai ka themeluar mbi 30 kompani e laboratorë në vende të ndryshme, si dhe parkun e parë të shkencës dhe teknologjisë në Kosovë. Hajrizi është fitues i çmimeve prestigjioze ndërkombëtare, anëtar i Akademisë Evropiane të Shkencave dhe Arteve, dhe kontribuues aktiv në nisma që avancojnë arsimin, kërkimin, inovacionin dhe zhvillimin teknologjik.
Medalja e Artë e Meritave nga Republika e Austrisë përbën një vlerësim të rëndësishëm për kontributin e tij dhe një dëshmi të bashkëpunimit të qëndrueshëm mes dy vendeve.
A do t’i shohim ndonjë ditë dyqanet ushqimore në Zvicër apo Gjermani të ekspozojnë me krenari Produced in Kosovo? Kur do të nisë një shpërndarje në shkallë të gjerë e specialiteteve kosovare, të afta të rivalizojnë me ato që vijnë nga Kroacia apo Maqedonia? Pyetja mbetet ende e hapur, ndërsa disa do të përgjigjeshin me ironi: atë ditë kur vetë kosovarët do të njohin vlerën e prodhimit të tyre bujqësor dhe kur shteti më në fund do ta mbështesë këtë sektor po aq sa promovon degët e tjera të ekonomisë.
Suhareka, në jug të Kosovës, është një nga komunat kryesore bujqësore të vendit.
Edhe pse ekonomia kosovare po bëhet gjithnjë e më e njohur ndërkombëtarisht përmes sektorit të tretë që po zhvillohet me ritme të shpejta, themeli i saj historik dhe shoqëror mbetet thellësisht rural. Dhe bujqësia, ndonëse pak e mekanizuar, vazhdon të jetë një shtyllë ekonomike: në vitin 2022 ajo përfaqësonte 7.4 për qind të PBB-së dhe përfshinte 23 për qind të fuqisë punëtore. Sigurisht, madhësia mesatare e fermave, e vlerësuar nga FAO (Organizata e Kombeve të Bashkuara për Ushqim dhe Bujqësi) ndërmjet 1.5 dhe 3.2 hektarë, pasqyron trashëgiminë e një modeli vetëfurnizues: gati 50 për qind e sipërfaqes së përgjithshme të tokës së punueshme, pak mbi 420 mijë hektarë (që përbëjnë rreth gjysmën e territorit të Kosovës), shfrytëzohet nga ferma që kanë më pak se 5 ha, dhe njëra në dy nuk i kalon 1 ha. Prania e përhapur e traktorëve të vegjël të kuq IMT, të vjetër por të pathyeshëm, të përsosur për këto sipërfaqe, është një dëshmi e qartë vizuale e kësaj.
Disa fermerë kanë arritur të investojnë në makineri bujqësore të përshtatura për sipërfaqe të mëdha, si këta dy traktorë në afërsi të Suharekës.
Megjithatë, brenda gjysmë shekulli, struktura bujqësore e vendit ka kaluar një zhvillim të jashtëzakonshëm, gjë që shihet nga projektet e shumta inovative që kanë marrë jetë, falë sipërmarrësve të vegjël të qëndrueshëm dhe punëtorë, të cilët besojnë në konceptet e tyre dhe arrijnë të bashkohen për të krijuar sinergji efektive si në tregun e brendshëm ashtu edhe në eksport. Disa shembuj të tillë do të paraqiten në pjesën e dytë të kësaj serie prej tre artikujsh kushtuar bujqësisë kosovare. Modele frymëzuese, që kanë ditur të shfrytëzojnë potencialin bujqësor të vendit, një vend ku në disa rajone pothuajse çdo familje zotëron ende tokë të punueshme, po aq sa kanë ditur të shkojnë përtej tij. Dhe mbi të gjitha, ndërmarrje që arrijnë të kapërcejnë pengesat e shumta strukturore, madje edhe shoqërore, që ngadalësojnë zhvillimin e tyre. Duke i analizuar këto të fundit, kuptohet edhe më mirë merita e fermerëve që i përkushtohen profesionit të tyre dhe e shndërrojnë atë në një histori suksesi.
albinfo.ch albinfo.chalbinfo.ch
Traktori i fortë IMT, një mbijetues i epokës jugosllave, i përshtatur në mënyrë të përkryer për sipërfaqet e vogla të shumicës së fermave në Kosovë.
Sigurisht, do të ishte e padrejtë të thuhej se shteti i Kosovës i lë bujqit të arrangohen vetë. Bujqësia mbështetet realisht, si përmes një sistemi pagesash direkte të ngjashëm me atë të Zvicrës dhe vendeve të Bashkimit Evropian, ashtu edhe përmes subvencioneve të dhëna nga Ministria e Bujqësisë ose, në nivel rajonal, nga departamentet përkatëse të komunave. Por në praktikë, kjo mbështetje funksionon vetëm pjesërisht.
Fusha mes Suharekës dhe Mushtishtit (jug i Kosovës).
Së pari, sepse sistemi i pagesave direkte lidhet me sipërfaqen e deklaruar dhe për këtë arsye është i cenueshëm ndaj abuzimeve: për shkak të një farë paqartësie të krijuar nga copëtimi i skajshëm i fermave, shumë pronarë përfitojnë ndihma pa kultivuar asgjë në copën e tokës që posedojnë. Ministria e Bujqësisë, e vetëdijshme për problemin, po përpiqet të ndryshojë kriteret e dhënies së subvencioneve, duke u bazuar më shumë në shifrat reale të prodhimit sesa në sipërfaqen e regjistruar në kadastër. Një punë e gjatë, që kërkon hapa të ngadaltë por të qëndrueshëm.
Së dyti, edhe pse Ministria e Bujqësisë ka një buxhet subvencionesh prej 30 deri në 35 milionë euro në vit, pra më të madhin ndër ministritë, kërkesat e kalojnë shumëfish këtë shumë. Shefi i projektit dhe bashkëthemelues i BIOKS, një ndërmarrje shërbimi e specializuar në mbështetjen e bizneseve që kërkojnë të sigurojnë kredi dhe subvencione nga qeveria apo investitorët e huaj, Naim Kicaj është personi ideal për ta ditur këtë, aq më tepër kur më shumë se një e treta e klientëve të tij janë bujq. “Nga tetë kërkesa që arrijnë në ministri, vetëm njëra merr financim, tregon ky banor i Suharekës, një prej rajoneve kryesore bujqësore të Kosovës. Dhe ndërprerja e financimeve të USAID të vendosur nga administrata amerikane nuk do ta përmirësojë situatën.”
albinfo.chalbinfo.chalbinfo.ch
Ashtu si shumë ferma të tjera në Kosovë, edhe kjo fermë në afërsi të Suharekës bazohet në diversifikim. Mes dhjetëra arrave të mbjella së fundmi, pula të rritura në natyrë kullosin lirshëm.
Sigurisht, kur një sipërmarrës bujqësor arrin të sigurojë financimin për një projekt të caktuar, mbështetja nuk është e vogël, pasi shuma maksimale mund të variojë nga 100 mijë deri në 400 mijë euro për një projekt të madh në një sektor të caktuar, për shembull përpunimin e produkteve të mishit ose perimeve.
Por duhet arritur të kalohet përmes pengesave të shumta juridike dhe administrative për të përfituar nga fondet qeveritare. “Ndryshe nga pagesat direkte, subvencionet shtetërore nuk jepen automatikisht në bazë të sipërfaqes së punuar ose prodhimit,” shpjegon Naim Kicaj. “Patjetër duhet të plotësohet një nga tre kushtet e mëposhtme: të mund të dëshmohet pronësia e parcelës, të mund të dëshmohet se parcela i ka përkitur njërit prej të parëve në vijë të drejtë familjare, ose të ekzistojë një kontratë qiraje e nënshkruar te noteri. Mirëpo privatizimi i kooperativave shtetërore, të cilat ishin sistemi mbizotërues para luftës, ka bërë që 75 për qind e tokave bujqësore të Kosovës të mbeten pa pronar ligjor.” Kështu, shumë fermerë nuk kanë as mundësinë të kërkojnë një subvencion. Të vetëdijshme për problemin, autoritetet kanë krijuar një procedurë të certifikimit të pronësisë që kërkon praninë e dëshmitarëve, por kjo, ndonëse duket e thjeshtë, mund të bëhet shumë e ndërlikuar, sidomos kur trashëgimtarët jetojnë jashtë vendit. “Ky është një pengesë madhore për investimet në sektorin bujqësor,” thekson specialisti.
albinfo.ch
Rritja e pulave në afërsi të Suharekës.
Pasiguria juridike lidhur me pronësinë e tokës ka sjellë edhe një efekt anësor të dëmshëm që vërehet prej disa vitesh: tkurrjen e sipërfaqeve bujqësore në favor të parcelave të destinuara për industrinë. “Ekziston një planifikim hapësinor që përcakton se cilat parcela janë në zonë të mbrojtur, por shpesh shohim ndërtime të objekteve industriale në ato toka që teorikisht duhet të mbeten për bujqësi”, shprehet një burim në Departamentin e Pronave dhe Kadastrës në Suharekë. Ndërtimi i zonave industriale që respektojnë planin hapësinor do ta evitonte këtë problem, dhe kjo është ajo që po synon të bëjë Komuna.
Me pak fjalë, nuk është e lehtë të zhvillosh një projekt bujqësor në një kontekst të tillë. Aq më tepër që infrastruktura rurale mbetet shumë e mangët; shumë rrugë fshati dhe rrugë shërbimi për bujqësi janë në gjendje të keqe, madje të pakalueshme, dhe kërkesat për ndërhyrje hasin në buxhetet e kufizuara të komunave. Sa i përket ujitjes, ajo mbetet e pasigurt. Disa fshatra në zonat rurale presin prej dekadash të lidhen me një rrjet furnizimi me ujë dhe mund të mbështeten vetëm te pusët e ndërtuara nga banorët me shpenzimet e tyre, edhe pse shkurtësia e sezonit bujqësor e zbut për momentin ndikimin e thatësirave verore.
Vreshta në afërsi të Suharekës.
Së fundi, faktorët shoqërorë po ashtu e ngadalësojnë zhvillimin e sektorit. Bujqësia shpesh perceptohet si një veprimtari me pak vlerë krahasuar me sektorin e patundshmërisë apo atë të shërbimeve. Gratë janë aktive në këtë fushë, madje ndonjëherë edhe në krye të fermave inovative, por ato duhet të luftojnë për t’u njohur plotësisht si sipërmarrëse të pavarura. Sa i përket sinergjive kolektive, të domosdoshme të paktën për të lehtësuar barrën financiare që blerja e makinerive të prodhimit ose përpunimit ia imponon familjeve bujqësore, ato fatkeqësisht pengohen nga një mosbesim i vjetër ndaj kooperativave bujqësore, të lidhura me epokën socialiste.
Mbarështimi i lopëve qumështore dhe shitja direkte e qumështit dhe djathit janë baza e fermës së Drita Kabashit në Sallagrazhdë, në Komunën e Suharekës.
Si pasojë, pavarësisht gjallërisë së disa iniciativave lokale (si ato që do t’i prezantojmë në pjesën tonë të ardhshme), vendi është larg vetë-mjaftueshmërisë ushqimore. Varësia nga importet, veçanërisht përmes zinxhirëve të supermarketeve si VIVA Fresh, SPAR apo CONAD, të cilët kanë dominuar ndjeshëm mbi tregjet e fshatrave dhe dyqanet e vogla ushqimore, në një vend ku popullsia po përqendrohet gjithnjë e më shumë në qytete paraqet një problem. Ajo ngre çështje të sigurisë ushqimore në afat të gjatë, por edhe të shëndetit publik, pasi lidhet me praninë e produkteve të përpunuara shpesh me cilësi të dobët dhe që vijnë nga sisteme agro-industriale shumë intensive të vendeve fqinje si Maqedonia e Veriut, Kroacia e të tjera. E megjithatë, Kosova i ka të gjitha mundësitë për të prodhuar mirë, për të ushqyer mir dhe për të eksportuar mirë.
Islanda është bërë pjesë e një grupi vendesh që do të bojkotojnë Festivalin e Këngës Eurovision 2026, pas vendimit të Unionit Evropian të Transmetimeve (EBU) për të lejuar Izraelin të marrë pjesë në këtë konkurs.
Sipas raportimeve të BBC, Islanda i është bashkuar Spanjës, Irlandës, Sllovenisë dhe Holandës në vendimin për të mos marrë pjesë në Eurovision, i cili këtë vit do të zhvillohet në Austri, transmeton albinfo.ch.
Transmetuesi kombëtar islandez, RUV, tha se pjesëmarrja e Izraelit ka shkaktuar ndarje mes anëtarëve të EBU-së dhe debat të gjerë tek publiku.
Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka deklaruar se anëtarësimi i vendit në Bashkimin Evropian deri në vitin 2030 është plotësisht i realizueshëm.
Në Tiranë po zhvillohet Forumi Ekonomik, ku Rama ishte prezent gjatë hapjes së edicionit të pestë së bashku me zyrtarë të tjerë.
Gjatë fjalës së tij, Rama theksoi se Shqipëria po transformohet në një korridor zhvillimi nga veriu në jug dhe se vendi është i gatshëm për investime cilësore dhe afatgjata.
“Shqipëria qëndron si një shtyllë stabiliteti dhe partner i besueshëm në një Evropë që po ripërcakton sigurinë dhe ekonominë. Ne kemi përparuar shpejt me kapitujt e negociatave me BE, kemi dyfishuar buxhetin dhe PBB-në, ndërkohë që deficiti është minimal. Turizmi po rritet, infrastruktura po modernizohet nga portet tek hekurudhat, dhe transformimi digjital po zhvillohet me ritme të shpejta,” tha Rama, duke cituar “TRT Balkan”
Kryeministri gjithashtu vuri në dukje se revolucioni digjital ka ndryshuar mënyrën e qeverisjes dhe funksionimin e biznesit.
“Evropa 2030 nuk është vetëm një shpresë, por destinacioni ynë. Negociatat janë aktive, kapitujt po ecin përpara dhe objektivi është realist, por me kusht që Evropa të mbajë premtimin. Anëtarësimi në 2030 është i mundshëm dhe ne nuk presim Evropën, por e ndërtojmë atë këtu,” shtoi ai.
Rama theksoi se zhvillimi i infrastrukturës moderne do ta bëjë Shqipërinë një nyje logjistike mes Ballkanit dhe Evropës.
Ministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, Elisa Spiropali, pjesë e forumit, nënvizoi rëndësinë e Shqipërisë për sigurinë dhe zhvillimin rajonal dhe kontributin e saj në integrimin kontinental. Ajo theksoi gjithashtu mbështetjen për dialogun Kosovë–Serbi dhe thellimin e bashkëpunimit në rajon.
Forumi ka fokus diskutimi mbi ndryshimet globale, zhvillimin ekonomik të Shqipërisë si qendër rajonale, rrugën drejt BE-së dhe sfidat për investimet. Organizator është Forumi Ekonomik i Delfit, ndërsa pjesëmarrës janë zyrtarë, biznesmenë dhe ekspertë ndërkombëtarë.
Një shpërthim i madh nafte ka ndodhur mbrëmjen e së mërkurës në rajonin Brandenburg në veri-lindje të Gjermanisë, si pasojë e një “incidenti” në një tubacion nafte, njoftuan autoritetet rajonale.
“Ekipet e emergjencës janë në vendngjarje” për të zgjidhur situatën, e cila ka ndodhur “në nivelin e një valvule” të këtij tubacioni që i përket rafinerisë PCK, tha zëdhënësi i Ministrisë së Mjedisit të Brandenburgut.
Rafineria, e cila është në pronësi të një filiale gjermane të gjigantit rus të naftës Rosneft, është nën kontrollin e qeverisë gjermane që nga shtatori i vitit 2022.
Incidenti ndodhi në tubacionin që lidh portin gjerman të Rostock-ut (në veri) pranë bregdetit të Detit Baltik me Schwedt-in, vendndodhjen e rafinerisë në kufi me Poloninë. Qeveria rajonale nuk ka dhënë ende informacione mbi shkakun apo përmasat e dëmit.
Shkaktuar nga punimet ndërtimore
Sipas një zëdhënësi të rafinerisë, i intervistuar nga AFP, “gjetjet fillestare” tregojnë se “incidenti është shkaktuar nga punimet përgatitore për një test sigurie të planifikuar për nesër, të enjten, në tubacion.”
“Ndërhyrja e qëllimshme nga jashtë mund të përjashtohet në këtë fazë,” shtoi ajo. Sipas mediave rajonale, nafta po rrjedh nga tubacioni në një lartësi prej të paktën dhjetë metrash.
Që nga janari i vitit 2023, pas embargos së vendosur në nivel evropian pas pushtimit të Ukrainës, rafineria ka ndaluar furnizimin me naftë ruse.
Aktualisht, rafineria operon me zgjidhje alternative ndaj naftës ruse, duke marrë dërgesa përmes portit të Rostock-ut dhe portit të Gdansk-ut në Poloni.
Statistikat e Sekretariatit Shtetëror për Migracionin (SEM) tregojnë se rreth 62% e të huajve të dënuar për vjedhje deportohen, ndërsa përdhunuesit dhe vrasësit deportohen më rrallë – përkatësisht nën 50% dhe 38%. Kjo ka shkaktuar shqetësim në opinionin publik, raporton blick transmeton albinfo.ch.
Ekspertja ligjore Antonia Straden shpjegon se këto shifra nuk tregojnë një trajtim më të butë ndaj krimeve të rënda. Arsyeja kryesore është se numri i rasteve për përdhunim dhe vrasje është shumë i vogël, ndërsa ekzekutimi i deportimit shpesh vonohet për arsye ligjore dhe praktike, si:
Mbrojtja ndërkombëtare ndaj deportimeve në vende me rrezik torturash ose përndjekjesh,
Pengesa nga shteti i origjinës (mungesa e dokumenteve ose refuzimi për rikthim),
Dënime të gjata me burg që pengojnë deportimin menjëherë.
Straden thekson: “Rasti individual është vendimtar.” Disa persona nuk mund të deportohen menjëherë pavarësisht nga urdhri i gjykatës, për shkak të lidhjeve familjare ose kontekstit të veçantë social.
Shifrat nuk tregojnë se Zvicra është më e butë me përdhunuesit apo vrasësit, por reflektojnë faktorë praktikë, ligjorë dhe numra të vegjël rastesh.
Presidenti amerikan Donald Trump dhe administrata e tij po kritikon Evropën dhe BE-në për “censurë”, imigracion masiv dhe burokraci të tepruar. Strategjia e re kombëtare e sigurisë së SHBA-së paralajmëron për “shkatërrim civilizacional” dhe kërkon që Evropa të marrë përgjegjësitë e veta për mbrojtjen deri në vitin 2027, transmeton albinfo.ch.
Ekspertët e diplomacisë, si ish-ambasadori zviceran Walter B. Gyger, thonë se disa kritika janë të bazuara, duke theksuar burokracinë e lartë të BE-së dhe varësinë e Evropës nga SHBA-ja. Politologu Stefan Fröhlich paralajmëron se Evropa duhet të bëjë më shumë për të ruajtur ndikimin e saj dhe për të mos mbetur pasive.
Ministri i Jashtëm zviceran Ignazio Cassis tha se mesazhi i Trump është që Europa, përfshirë Zvicrën, duhet të marrë fatin e vet në dorë dhe të forcojë mbrojtjen dhe pavarësinë e saj.
Analistët paralajmërojnë se tensionet midis SHBA-së dhe Evropës mund të nxisin debate për unitetin evropian dhe rolin e kontinentit në marrëdhëniet ndërkombëtare.
Për shkak të punimeve ndërtimore në Tunelin Bazë të Gotthardit, pasagjerët e trenave zviceranë duhet të përgatiten për kohë më të gjata udhëtimi në gjysmën e dytë të janarit 2026. Pothuajse të gjithë trenat do të udhëtojnë përmes rrugës malore.
Siç njoftoi Hekurudha Federale Zvicerane, punimet do të kryhen 24 orë në ditë në tunelin 57 kilometra nga 12 deri më 23 janar 2026. Pothuajse të gjithë trenat EC dhe IC do të ridrejtohen përmes rrugës panoramike të vjetër.
Për pasagjerët, kjo do të thotë se udhëtimi do të zgjasë rreth një orë më shumë. Përjashtime bëjnë lidhjet e hershme dhe të vona, si dhe trenat që udhëtojnë midis Gjermanisë dhe Italisë, të cilët do të përdorin tunelin bazë. Edhe trenat me mallra mund të përdorin tunelin bazë, por me kapacitet të reduktuar.
Hekurudha Zvicerane e justifikoi mbylljen e gjatë të tunelit me punime mirëmbajtjeje. Disa nga këto punime kryhen gjatë natës të fundjavave, por intervalet tetë-orëshe nuk janë të mjaftueshme për disa lloj punimesh.
Për punime më të mëdha, një e treta e tunelit mund të mbyllet vazhdimisht për disa ditë në intervale të paracaktuara.
Punimet e ardhshme përfshijnë rinovimin e radios së tunelit, e cila do të zëvendësohet në faza midis 2024 dhe 2027. Radioja e tunelit ka qenë në funksion që para hapjes së tunelit dhe ka arritur fundin e jetës së saj shërbyese.
Swatch Group po hetohet nga Autoriteti Italian i Konkurrencës (AGCM) për dyshime mbi praktika konkurruese të pandershme. Hetuesit dyshojnë se kompania ka imponuar çmime fikse për shitësit e saj në Itali. Swatch po bashkëpunon plotësisht me hetimin dhe synon të sqarojë çdo shkelje të mundshme.
Grupi japonez Citizen, që përfshin markat Frédérique Constant, Alpina, Bulova dhe Vagary, po ashtu është nën vëzhgim për të njëjtat arsye. Autoriteti Italian thotë se kompanitë monitorojnë çmimet e shitësve dhe mund të marrin masa ndaj atyre që ofrojnë zbritje.
Në Turqi, Swatch ka përjetuar greva nga punonjësit e 16 dyqaneve të saj këtë vit, ku punonjësit arritën rritje page dhe ulje të orëve të punës pas një grevë dyjavore.
Shitjet e Swatch Group kanë vazhduar të bien në gjysmën e parë të vitit 2025, ndërsa sfidat e kompanisë shtrihen si në tregun vendas ashtu edhe në atë ndërkombëtar.
Duke filluar nga kjo e diel, udhëtimi midis Annemasse dhe Aeroportit të Gjenevës merr një nxitje të mirëpritur.
Léman Express po lançon linjën e saj të re L7, duke ofruar një lidhje të drejtpërdrejtë përmes tunelit të ri Châtelaine – duke shkurtuar 22 minuta, transmeton albinfo.ch.
Për momentin, shërbimi përfshin një tren herët në mëngjes për të ndihmuar udhëtarët të kapin fluturimet e para, dhe një kthim vonë në mbrëmje për ata që zbarkojnë natën.
L7 do të ketë gjithashtu ndalesa në Gjenevë, si Eaux-Vives, Champel dhe Pont-Rouge, si dhe Vernier. Por do të anashkalojë Cornavin.
Doganat për produktet zvicerane të eksportuara në Shtetet e Bashkuara janë ulur nga 39% në 15%, me efekt retroaktiv që nga 14 nëntori, njoftoi Konfederata Zvicerane. Përjashtimet për ilaçe, kimikate, ar dhe kafe mbeten në fuqi.
Në këmbim, Zvicra ul tarifat për peshq, produktet detare dhe disa produkte bujqësore, si dhe ofron kuota bilaterale pa tarifa për mish viçi, bisoni dhe pulë. Importuesit mund të kërkojnë rimbursim të tarifave nga autoritetet doganore, transmeton albinfo.ch.
Organizata Economiesuisse ka mirëpritur uljen e tarifave, duke theksuar se kjo do të ruajë vende pune dhe do t’i japë kompanive zvicerane akses më të mirë në tregun amerikan.
Austria ka një problem me racizmin, tha sot raportuesja speciale për format e reja të racizmit e Kombeve të Bashkuara, Ashwini KP, duke deklaruar se, megjithëse shoqëria austriake është e larmishme, format raciste të paragjykimeve dhe ndjenja e superioritetit janë “të rrënjosura thellë dhe të përhapura gjerësisht”.
Pavarësisht ligjeve ekzistuese mbi barazinë dhe mosdiskriminimin, Austria duhet “të marrë urgjentisht masa shtesë kyçe”, tha raportuesi, raportoi Spiegel.
Populizmi i krahut të djathtë, vlerësoi ajo, po bëhet gjithnjë e më i pranishëm në nivel federal dhe provincial, gjë që “inkurajon ndjeshëm” racizmin, shkruan Euronews, transmeton albinfo.ch.
Ashvini KP shprehu gjithashtu habi për ” pranimin e koncepteve etno-nacionaliste sipas të cilave identiteti austriak është i lidhur në thelb me ngjyrën e bardhë të lëkurës”.
Ajo kritikoi gjithashtu ndalimin e planifikuar të shamisë për vajzat nën moshën 14 vjeç. Në raport, ajo deklaroi se kishte “dyshime serioze” në lidhje me masën, sepse ajo mbështet stereotipin se “vajzat myslimane janë të cenueshme nga natyra” dhe se “shamia është një simbol i njëanshëm i shtypjes”.
Sipas saj, në Austri ekziston një mungesë gatishmërie e përhapur për të njohur racizmin dhe pasojat e tij.
Sistemit të internetit Starlink të Elon Musk i është dhënë leje lokale për të hapur një nga stacionet më të mëdha tokësore në Evropë në Leuk në kantonin Valais.
Zona është tashmë shtëpia e disa sistemeve të mëdha të komunikimit satelitor, transmeton albinfo.ch.
Vendasit po kundërshtojnë instalimin – duke pretenduar se frekuencat që do të përdoren nga sistemi tokësor do të jenë më të forta dhe më të larta se çdo sistem tjetër.
Ata gjithashtu pretendojnë se sistemi po përdoret për qëllime ushtarake. Ata po planifikojnë tani t’i çojnë ankesat e tyre në kanton, gjë që mund ta prishë projektin.
Ky vit pritet të jetë i dyti ose i treti më i nxehtë në histori, potencialisht vetëm pas vitit 2024, që shënoi temperatura rekord, sipas Shërbimit të Ndryshimeve Klimatike të Bashkimit Evropian (C3S).
Gjithashtu, 2025 pritet të përmbyllë periudhën e parë trevjeçare ku temperatura mesatare globale ka kaluar 1.5 gradë Celsius mbi periudhën paraindustriale 1850-1900, kur njerëzit filluan djegien industriale të lëndëve djegëse fosile.
Moti ekstrem vijoi të godiste rajonet në mbarë botën këtë vit. Tajfuni Kalmaegi vrau më shumë se 200 persona në Filipine muajin e kaluar. Spanja pësoi zjarret më dramatike në tridhjetë vitet e fundit, për shkak të kushteve të motit. “Këto etapa nuk janë abstrakte, ato reflektojnë frekuencën në rritje të ndryshimeve klimatike,” theksojnë studiuesit, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.
Viti i kaluar ishte më i nxehti në histori. Ndërsa modelet natyrore të motit i ndryshojnë temperaturat nga viti në vit, shkencëtarët kanë dokumentuar një trend të qartë ngrohjeje globale me kalimin e kohës. Ata kanë konfirmuar se shkaku kryesor i kësaj ngrohjeje janë emetimet e gazeve serrë nga djegia e lëndëve fosile.
10 vitet e fundit kanë qenë 10 vitet më të ngrohta që kur filluan regjistrimet, njoftoi Organizata Botërore Meteorologjike më herët këtë vit.
Kufiri global prej 1.5 gradë Celsius është limiti i ngrohjes që vendet u zotuan të parandalojnë nën Marrëveshjen e Parisit të vitit 2015. Por OKB ka deklaruar se objektivi nuk është realisht i arritshëm dhe u bëri thirrje qeverive që të reduktojnë sa më shpejt emetimet e dioksidit të karbonit.
Këtë fundjavë, ndryshimi i orarit hyn në fuqi. Për shërbimet ndërkombëtare, Hekurudhat Federale Zvicerane tani synojnë të shërbejnë më shumë destinacione pa u kërkuar pasagjerëve të ndërrojnë trena, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.
Në të ardhmen, Zyra Federale e Transportit synon gjithashtu lidhje më të drejtpërdrejta. Qëllimi i ardhshëm është të mundësojë udhëtimin nga Zvicra në Londër në më pak se gjashtë orë, pa ndërruar trena. “Ne po zhvillojmë lidhje të mira me të gjitha vendet dhe në të gjitha drejtimet”, deklaron ministria.
Muajin e kaluar, Komisioni Evropian prezantoi planin e tij të veprimit për transportin hekurudhor me shpejtësi të lartë. Objektivi i këtij projekti ambicioz është të ndërtojë linja të reja me shpejtësi të lartë dhe të zvogëlojë ndjeshëm kohën e udhëtimit midis qyteteve evropiane.
Lidhje më të mira evropiane
Pavarësisht pozicionit qendror të Zvicrës në Evropë, KE synon të zgjerojë lidhjet duke anashkaluar shtetin alpin.
BE synon të krijojë dy linja të reja hekurudhore deri në vitin 2040: një nga Varshava në Detin Baltik dhe tjetrën nga Parisi në Lisbonë nëpërmjet Madridit. Në rrugët ekzistuese, kohët e udhëtimit pritet të ulen ndjeshëm. Për shembull, udhëtimi nga Berlini në Romë do të reduktohet nga 14 orë e 30 minuta në 10 orë e 15 minuta, dhe udhëtimi nga Parisi në kryeqytetin italian do të zgjasë 8 orë e 45 minuta në vend të 10 orë e 50 minutave.
“Ne do të bëjmë gjithçka që mundemi për të shmangur mbetjen prapa”, tha Véronique Stephan, drejtuese e tregut të pasagjerëve në Hekurudhat Federale Zvicerane, për transmetuesin publik zviceran RTS.
Gjeneva Ndërkombëtare po përballet me një nga sfidat e saj më serioze në dekada.
Qyteti, i cili pret 40 organizata ndërkombëtare dhe gati 500 OJQ, është tronditur nga shkurtime të ndjeshme të buxhetit pas reduktimit të kontributeve amerikane.
Tani, konkurrenca po intensifikohet: Austria dhe Italia thuhet se po bëjnë fushatë për të tërhequr institucione të mëdha – madje edhe disa qytete në Gjirin Persik, transmeton albinfo.ch.
UNICEF tashmë ka filluar të zhvendosë një pjesë të konsiderueshme të selisë së saj në Romë, dhe Organizata Ndërkombëtare e Punës po studion një zhvendosje të disa qindra posteve në Torino për të ulur kostot.
Ministri i jashtëm, Ignazio Cassis, thotë se disa qytete po pozicionohen në mënyrë agresive për të bindur organizatat me bazë në Gjenevë të zhvendosen.
Qeveria zvicerane po kërkon të ndihmojë Gjenevën ndërkombëtare. Votat parlamentare pritet të injektojnë 200 milionë CHF javën e ardhshme – më shumë se 5% sesa ishin caktuar më parë.
Megjithatë, shumë kompani po i planifikojnë vendimet e tyre për personelin më me kujdes duke pasur parasysh tremujorin e parë të vitit të ardhshëm ose po i shtyjnë disa prej tyre, sipas anketës së publikuar të martën nga agjencia e rekrutimit Manpower, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.
Perspektiva neto e punësimit (NEO) u rrit me dy pikë përqindjeje krahasuar me tremujorin e mëparshëm në 27% – por ra me dy pikë krahasuar me vitin e kaluar. Kjo mat përqindjen e kompanive që duan të punësojnë punonjës të rinj minus ata që po shkurtojnë stafin.
Kompanitë hezitojnë
Shumica e punëdhënësve zviceranë po e mbajnë numrin e tyre të punonjësve konstant. Rreth një e treta mendojnë se ekipet e tyre ekzistuese janë të mjaftueshme. Kompani të tjera po vonojnë punësimin e stafit të ri për shkak të pasigurive ekonomike ose e konsiderojnë tregun të qëndrueshëm aktualisht.
Planet e rekrutimit gjithashtu kanë të bëjnë kryesisht me zëvendësimin e punonjësve që janë larguar nga kompania – 30% e kompanive të anketuara që duan të punësojnë staf të ri e përmendin këtë si arsyen kryesore. Të tjera përmendin iniciativat e rritjes ose zhvillimin e fushave të reja të biznesit. Dhe iniciativat për të promovuar diversitetin luajnë një rol për një të pestën e mirë.
Ekzistojnë gjithashtu arsye strategjike, të tilla si përqendrimi në ruajtjen e fuqisë punëtore ekzistuese ose mungesa e projekteve dhe zgjerimeve të mëdha. Kompanitë që po zvogëlojnë fuqinë e tyre punëtore përmendin kryesisht ristrukturimin dhe përshtatjen ndaj kërkesës, por edhe programet e efikasitetit dhe ndryshimin e kërkesave të kualifikimit.
Dallimet sipas sektorit dhe rajonit
Rënia është më e theksuar midis punëdhënësve më të mëdhenj të vendit në veçanti: kompanitë me më shumë se 5,000 punonjës raportojnë perspektivën më të dobët me një NEO prej 9%, një rënie e dukshme krahasuar me vitin e kaluar.
Tabloja ndryshon gjithashtu sipas sektorit. Perspektiva është veçanërisht e zymtë në sektorët e financave/sigurimeve dhe tregtisë/logjistikës. Në nivel rajonal, Zvicra qendrore tregon rënien më të rëndësishme. Edhe pse Cyrihu mbetet në një nivel relativisht të lartë punësimi, ai po përjeton gjithashtu një rënie nga viti në vit.
Rezultatet bazohen në një anketë globale nga e cila u përcaktuan rezultatet përkatëse për Zvicrën. Edicioni i ardhshëm i anketës së Manpower do të publikohet në mars 2026 dhe do të ofrojë informacion mbi tremujorin e dytë të vitit 2026.
Ish-kryetari i Malishevës, Isni Kilaj, është liruar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë, pasi gjykatësi vendosi se mbajtja e tij në paraburgim nën akuzat për pengim të drejtësisë nuk ishte “as e arsyeshme, as proporcionale”.
Gjykata Speciale njoftoi të mërkurën se gjykatësi erdhi në përfundim se e drejta themelore e Kilajt për lirim peshon më shumë sesa rreziku që ai të ketë ndikim në procesin e drejtësisë në gjyqin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, i cili është buzë përfundimit.
Kilaj – së bashku me ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, ish-ministrin e Drejtësisë, Hajredin Kuçi, ish-shefin e Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë, Bashkim Smakaj dhe Fadil Fazliun – akuzohen për pengim të drejtësisë në gjyqin për krime lufte kundër Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit.
Gjykimi ndaj tyre do të nisë më 24 shkurt.
Kilaj u arrestua dhjetorin e kaluar dhe prej atëherë është mbajtur në paraburgim në qytetin holandez. Ai është deklaruar i pafajshëm për këto akuza.
Gjykatësi tha në vendimin e tij se rrethanat kanë ndryshuar që prej rishikimit të paraburgimit të Kilajt në tetor dhe se mbajtja e tij në paraburgim nuk ishte më e arsyeshme.
Gjykatësi gjithashtu mori parasysh se koha që Kilaj e ka kaluar në paraburgim tani e tejkalon dënimin minimal sipas ligjit me të cilin ai do të përballej në qoftë se do të shpallej fajtor për veprat penale për të cilat është akuzuar, sipas njoftimit.
“Nuk është paraqitur asnjë provë që tregon se Kilaj ishte orvatur të pengonte procesin gjatë periudhës së lirimit të tij të mëparshëm me kushte në vitin 2024; se ka përfunduar paraqitja e provave në çështjen Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit dhe se rreziku që Kilaj mund të ndikojë në dëshmitarët e prokurorisë në Çështjen 12 është shumë i ulët duke marrë parasysh rrethanat e tyre specifike”, thuhet në njoftim.
Kjo është hera e dytë që Kilaj lirohet me kusht nga Gjykata Speciale, pasi në maj 2024 ishte liruar pas dhënies së një dorëzanie prej 30.000 eurove.
Ndër arsyet e lirimit të tij asokohe ishte edhe fakti se aktakuza ndaj tij për pengimin e drejtësisë pritej të ndryshonte. Kilaj i kaloi pothuajse gjashtë muaj në paraburgim pas arrestimit fillestar. Gjykata Speciale e Kosovës e ka selinë në Hagë të Holandës dhe përbëhet nga gjyqtarë dhe avokatë ndërkombëtarë, pasi u themelua Kuvendi i Kosovës në vitin 2015, për t’i gjykuar rastet kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së sipas ligjit të Kosovës.
Gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së, Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Selimi për krime lufte, pritet të përfundojë në fillim të vitit të ardhshëm. Që të gjithë ata i mohojnë akuzat për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit para dhe gjatë luftës së viteve 1998–1999.
Brahim Gjaferaj nga Rugova është një ndër të rinjtë e Kosovës që është larguar nga atdheu para tridhjetë viteve, por jo vetëm.
Ai në zemër të Gjenevës solli veshjet kombëtare të Rugovës, çiftelinë e sharkinë, solli motivet burimore të valleve të Rugovës.
Braha, siç e quajmë ne miqtë e tij, nuk e kishte harruar as lahutën e bjeshkëve krenare të Rugovës.
Gjithmonë Braha ishte i pranishëm aty ku kërkohej prezantimi i kulturës shqiptare.
Ai kultivoi për dekada e me shumë pasion trashëgiminë kulturore mu ashtu siq e kishte marrë nga të parët e tij.
Me Brahen njihemi prej më shumë se dy dekada. Ishte ndër të rinjtë më të përkushtuar në aktivitetet kulturore përderisa unë punoja si animatore sociokulturore në Universitetin popullor shqiptar e më pas në qendrën rinore Rinia Kontakt.
Gjithmonë i gatshëm në përkrahje të promovimit të vlerave kulturore shqiptare, Braha punonte punë të rënda si shumë mërgimtarë por, në mbrëmje dhe vikendeve, ai ishte ndër të parët që respektonte orarin e aktiviteteve, njeri motivues dhe me një diciplinë të rrallë. Madje nuk kursente as të ardhurat e tij financiare që i fitonte me shumë djersë kur kishim të realizonim projekte kulturore edhe jashtë kantonit të Gjenevës.
Një dashuri e madhe e përshkruante karakterin e tij djaloshar për etnomuzikologjinë shqiptare. Gjithmonë ishte këmbëngulës dhe mbronte me xhelozi melosin kombëtar.
Në vallet dhe meloditë e tij rugovase nuk lejonte ndërhyrje e modifikime. Idhnak në kuptimin pozitiv, Braha mbronte me shpirt trashëgiminë kulturore të vendlindjes së tij.
Ai e kishte shumë të qartë se Lahuta ishte simbol i kulturës shqiptare edhe kur disa të tjerë e cilësonin Brahën e Lahutën e tij « bjeshkatar të prapambetur »!
Braha gjithnjë ishte aty ku e kërkonte vendi për prezantimin e kulturës shqiptare ndonëse nuk i jepnin hapësirën që ai meritonte.
Braha e dinte mirë se Lahuta nuk ishte vetëm një vegël muzikore por ajo është kujtesë kolektive, epikë, identitet dhe frymëmarrje historike shqiptare.
Atyre që nuk e njihnin Lahutën, Braha ua sqaronte me një definicion teknikisht të thjesht: « Lahuta është një instrument kordofon me një tel të vetëm, i cili luhet me një hark të vogël (si tek violina).
Zakonisht është prej druri arre, thane apo panje, e zbukuruar me motive tradicionale, shpesh me kokën e një zogu, kalorësi apo kaprolli. Në vendlindjen time pothuajse të gjithë e kishim këtë vegël brenda kullave tona si pjesë e pandashme e thesarit malësor dhe ajo nuk guxohej të prekej pa leje».
Artisti i bjeshkëve të Rugovës në Gjenevë edhe më të rinjëve të lindur në mërgatë ua sqaronte me krenari se si « Lahuta ka qenë instrumenti shoqërues i këngeve epike që përdorej në këngët e kreshnikëve, në trimëritë dhe betejat historike, në këngët tek legjendat e maleve, kur u këndohej veprave të heronjve. »
Edhe në Gjenevë Braha ëndërronte, sa herë merrte Lahutën, në sytë e tij shfaqeshin bjeshkët e Rugovës. Ndonëse i ri në moshë, ai hynte e këndonte në petkun e lahutarit, që zakonisht ishte një burrë i moshuar që mbante gjallë historinë e brezave përmes këngës me një zë të lartë e të qëndrueshëm, ritëm të ngadaltë, intonacion të ngjashëm me recitimin epik.
Sot kur po flasim për Lahutën e cila po përjeton një rilindje si pjesë e traditës epike të këngëve kreshnike në Listën e Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të UNESCO-s, Lahuta po përdoret edhe nga artistë bashkëkohorë, shfaqet në skenë dhe ekspozita, studiohet si pjesë e etnomuzikologjisë dhe ajo vazhdon të jetë një nga simbolet më të forta të identitetit shqiptar.
Duke e njohur mirë rolin e lahutës, që ishte simbol i burrërisë, nderit, besës, qëndresës dhe kujtesës së popullit, këtë vit Brahim Gjaferaj, në Ditën ndërkombëtare të të zhdukurve me dhunë më 30 gusht, e në përkujtim të të gjithë atyre që u kidnapuan e janë zhdukur me dhunë edhe gjatë luftës në Kosovë, në mënyrën më dinjitoze të mundshme, ai para Organizatës së Kombeve të Bashkuara ( OKB-së) në Gjenevë, ka hapur, me Lahutën e tij manifestimin përkujtimor « Përderisa i kujtojmë, ata jetojnë « . Manifestim ky që ishte nderuar nga autoritetet gjenevase, komunitete të shumta që jetojnë në këtë kanton dhe me një pjesëmarrje të zëshme nga Republika e Kosovës të përfaqësuar nga Komisioni qeveritar për të zhdukurit me dhunë dhe Zyra për krime të rënda të luftës.
Para se të shkruhet historia, Brahimi thotë se lahuta përcjellë zërin e saj të shenjtë, duke e treguar historinë tonë aty ku jemi.
Le të vazhdojë të çmohen artistët e popullit dhe pasuria jonë kulturore kombëtare.
Fotografia: Nga manifestimi përkujtimor publik para ndërtesës së OKB-së në Gjenevë, më 30 gusht 2025 me rastin e Ditës Ndërkombëtare të të Zhdukurve me Dhunë.
Shtetet e Bashkuara të Amerikës do t’u kërkojnë turistëve nga dhjetëra shtete, përfshirë Shqipërinë, që të dorëzojnë historikun e plotë 5-vjeçar të llogarive të tyre në rrjetet sociale si kusht për të hyrë në territorin amerikan – kështu parashesh një propozim i ri i publikuar nga autoritetet amerikane, shkruan BBC, përcjell albinfo.ch.
Kjo masë e re do të prekë qytetarët e dhjetëra vendeve që aktualisht mund të udhëtojnë në SHBA deri në 90 ditë pa vizë, vetëm duke plotësuar formularin online ESTA (Electronic System for Travel Authorization).
Që nga rikthimi në Shtëpinë e Bardhë në janar të vitit 2025, presidenti Donald Trump ka shtrënguar ndjeshëm politikat kufitare, duke përmendur gjithnjë sigurinë kombëtare si arsye kryesore.
Ekspertët thonë se kërkesa e re mund të krijojë pengesa të mëdha për turistët dhe mund të cenojë të drejtat e tyre digjitale dhe privatësinë.
Propozimi vjen në një moment kur SHBA-ja pret fluks të madh turistësh të huaj: në vitin 2026 do të bashkë-organizojë Kupën e Botës në futboll (së bashku me Kanadanë dhe Meksikën), ndërsa më 2028 do të presë Lojërat Olimpike në Los Angeles.
Dokumenti është paraqitur nga Dogana dhe Mbrojtja Kufitare (CBP) dhe Departamenti i Sigurisë Kombëtare (DHS). Ai është publikuar në Federal Register – gazeta zyrtare e qeverisë federale amerikane.
“Ky element i ri të dhënash do t’u kërkojë aplikantëve për ESTA të japin informacionin e rrjeteve sociale të përdorura gjatë 5 vjetëve të fundit”, thuhet shkurt në tekst, pa dhënë detaje se cilat të dhëna konkrete do të kërkohen (p.sh. vetëm emrat e llogarive apo edhe përmbajtjen e postimeve).
Përveç rrjeteve sociale, propozimi parasheh gjithashtu mbledhjen e numrave të telefonit të përdorur gjatë 10 vjetëve të fundit, emailet e përdorura gjatë pesë vjetëve të fundit dhe informacione më të detajuara për anëtarët e familjes
Aktualisht, ESTA kushton 40 dollarë dhe u jepet qytetarëve të rreth 40 vendeve (ndër to Shqipëria, Britania e Madhe, Irlanda, Franca, Gjermania, Australia, Japonia etj.), duke u lejuar hyrjen në SHBA për një periudhë 2-vjeçare.
Megjithëse pritet të shkurtohen mijëra vende pune në Zvicër vitin e ardhshëm, parashikimi neto i punësimit (NEO) është rritur me 2 përqind, duke arritur në 27 përqind krahasuar me tremujorin e kaluar, transmeton albinfo.ch.
Të dhënat dalin nga një sondazh i publikuar të martën nga agjencia e rekrutimit Manpower, e cila mat përqindjen e kompanive që planifikojnë të punësojnë staf të ri.
Megjithatë, perspektivat ndryshojnë sipas sektorëve. Situata shihet më e vështirë në sektorin financa/asekurime dhe tregti/logjistikë, ku pritshmëritë për punësim janë më të ulëta.
Nga ana rajonale, zona e Mittelland shënon rënien më të madhe në planet e rekrutimit. Ndërkohë, Cyrihu ruan një nivel relativisht të lartë të punësimit, por edhe aty vërehet një rënie krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar.
Qeveria federale ka aprovuar një paketë financimi prej 100 milionë frangash për një periudhë katërvjeçare, e cila synon të mbështesë qendrat e kujdesit ditor për fëmijët. Përveç kësaj, pritet të ofrohet edhe një kompensim për kujdesin ditor për prindërit që punojnë, i cili do të financohet përmes kontributeve nga punëdhënësit, punonjësit dhe kantonet, përcjell albinfo.ch.
Masa e miratuar të martën ka për qëllim të përforcojë kujdesin jashtëfamiljar për fëmijët dhe të nxisë pjesëmarrjen profesionale të prindërve në tregun e punës.
Ligji Federal për Mbështetjen e Kujdesit Plotësues Familjar për Fëmijët përfaqëson kundërpropozimin indirekt ndaj iniciativës popullore “Për kujdes familjar plotësues të mirë dhe të përballueshëm për të gjithë”.
