Zvicra nuk paguan ndihmë për personat me aftësi të kufizuara që jetojnë jashtë vendit

Zvicra vazhdon të refuzojë pagesën e shtesës për kujdes (ndihmë për persona të varur) për pensionistët me aftësi të kufizuara që jetojnë jashtë territorit të saj, duke lënë shumë prej tyre pa mbështetje financiare për nevojat e përditshme.

Rasti i pensionistes Scarlett Laney McKenzie ka rikthyer në vëmendje këtë çështje. Ajo ka punuar dhe kontribuar për vite në Zvicër, por pasi u zhvendos në Spanjë, humbi të drejtën për të përfituar ndihmën për kujdes, pavarësisht gjendjes së rënduar shëndetësore. Spanja, nga ana tjetër, nuk e mbulon pasi ajo nuk ka kontribuar në sistemin e saj social, transmeton albinfo.ch.

Sipas ligjit zviceran, kjo ndihmë u jepet vetëm personave që banojnë brenda vendit. Edhe pse rregullat evropiane parashikojnë që përfitimet sociale të ndiqen nga qytetarët në vendet ku ata jetojnë, Zvicra ka bërë përjashtim në marrëveshjen për lëvizjen e lirë.

Ekspertët ligjorë vlerësojnë se kjo politikë është e qëllimshme dhe nuk presin ndryshime, edhe pse çështja është dërguar në Gjykatën Federale. Ndërkohë, shumë pensionistë dhe persona me aftësi të kufizuara që jetojnë jashtë Zvicrës vazhdojnë të përballen me kosto të larta për kujdesin e përditshëm.

Gratë nën shtypje në Afganistan: Së shpejti nuk do të ketë më mjeke femra

Që nga marrja e pushtetit nga talibanët në verën e vitit 2021, është bërë gjithnjë e më e qartë se regjimi po zbaton në mënyrë të rreptë politika autoritare. Gratë janë veçanërisht të goditura – të drejtat e tyre po kufizohen sistematikisht dhe jeta e përditshme është nën kontroll të fortë.

Këtë e thekson ish-ministrja afgane për Çështjet e Grave dhe aktivistja në mërgim, Sima Samar, e cila paralajmëron për një përkeqësim të shpejtë të situatës. Sipas saj, në ligjet e reja, edhe kafshët si qentë, devetë dhe pulat janë më të mbrojtura sesa gratë afgane, transmeton albinfo.ch.

Edhe Michael Kunz, president i organizatës “Afghanistanhilfe Schaffhausen”, e konfirmon këtë trend negativ. Organizata, prej gati 40 vitesh, është ndër më të mëdhatë private që veprojnë në Afganistan, duke mbështetur shkolla, duke menaxhuar spitale dhe jetimore, si dhe duke ofruar ndihma ushqimore.

Ndihma ende funksionon, por me kufizime

Sipas Kunz, pavarësisht vështirësive, ndihma humanitare vazhdon të ketë ndikim:

“Duke marrë parasysh të gjitha pengesat, ndihma është ende relativisht efektive. Megjithatë, ka faktorë që ndikojnë negativisht, sidomos në arsim.”

Aktualisht, vajzave u lejohet të ndjekin shkollën vetëm deri në klasën e gjashtë. Pasojat e këtij ndalimi pritet të ndihen më vonë.

“Në një moment, nuk do të ketë më mjeke apo mami të trajnuara. Sistemi shëndetësor do të mbetet vetëm për burra – dhe kjo është diçka që nuk e duam,” thekson ai.

Gratë në shëndetësi – ndër të vetmet që ende punojnë

Sektori i shëndetësisë është një nga të paktët ku gratë ende lejohen të punojnë, por me kufizime të forta. Për shembull, pacientet femra duhet të trajtohen vetëm nga staf femëror.

Edhe në arsim ka ende mësuese gra, por sipas Kunz, kjo situatë nuk do të zgjasë gjatë:

“Me kalimin e kohës, ato do të zhduken dhe shkollat nuk do të mund të funksionojnë më.”

Ndalohen aktivitetet kulturore

Organizata menaxhon edhe tre jetimore, ku situata është përkeqësuar ndjeshëm. Aktivitetet kulturore janë ndaluar plotësisht – nuk lejohen teatër, sport për vajzat apo evente kulturore.

“Instrumentet muzikore u shkatërruan që ditën e parë,” tregon Kunz.

Së fundmi, vendimi i talibanëve për t’i vendosur jetimoret nën kontroll shtetëror po krijon sfida të mëdha për vazhdimin e punës humanitare.

A po arrin ndihma te njerëzit?

Megjithë vështirësitë, Kunz thotë se ndihma po arrin te popullsia dhe po bën dallim të madh:

“Në një vend ku më shumë se gjysma e popullsisë varet nga ndihma ushqimore, çdo ndihmë ka rëndësi. Edhe në arsim, është më mirë që një vajzë të ndjekë shkollën për gjashtë vite dhe të mësojë të lexojë e të shkruajë, sesa të mos shkojë fare në shkollë.”

Kurti nis takimet me opozitën për zgjedhjen e Presidentit, pret Bedri Hamzën

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ka pritur sot në takim kryetarin e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK) dhe deputetin e Kuvendit, Bedri Hamza, me të cilin ka diskutuar për zhvillimet aktuale politike dhe bashkëpunimin institucional.

Gjatë takimit, Kurti e falënderoi Hamzën për bashkëpunimin në Kuvend, veçanërisht në procesin e votimit të marrëveshjeve ndërkombëtare. Nga ana e tij, Hamza shprehu gatishmërinë për koordinim parlamentar në çështje që lidhen me interesin shtetëror dhe kombëtar.

Biseda u përqendrua edhe në nevojën për të hapur një kapitull të ri komunikimi dhe dialogu konstruktiv ndërmjet qeverisë dhe opozitës, në funksion të forcimit të pluralizmit partiak dhe demokracisë në vend.

Një nga temat kryesore ishte edhe procesi i zgjedhjes së Presidentit, për të cilin, sipas afateve kushtetuese, kanë mbetur edhe 10 ditë. Në këtë drejtim, u theksua domosdoshmëria e bashkëpunimit politik, duke pasur parasysh se për një votim të suksesshëm kërkohen së paku dy të tretat e votave të deputetëve të Kuvendit.

Ndërkohë, është bërë e ditur se kryeministri Kurti do të vazhdojë takimet me përfaqësues të partive politike, ku nesër pritet të zhvillojë një takim edhe me kryetarin e Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku.

Sindrit Vokshi nuk arriti të fitojë garën, Cosmo do të përfaqësojë Austrinë në Festivalin e Këngës në Eurovision në Vjenë

Me këngën “Tanzschein”, Cosmo fitoi në konkursin “Vienna Calling” ndaj 11 kandidatëve të tjerë. Pjesë e kësaj gare, ishte edhe artisti shqiptar, Sidrit Vokshi.

Cosmo, 19-vjeçar, do të përfaqësojë Austrinë në Festivalin e 70-të të Këngës Eurovision në Vjenë. Këngëtari vjenez arriti të fitojë kundër njëmbëdhjetë konkurrentëve të premten në mbrëmje në shfaqjen e ORF “Vienna Calling”. Me këngën elektro-dance “Tanzschein”, Cosmó do të jetë në finalen e madhe të garës më të madhe muzikore në Evropë, më 16 maj në “Wiener Stadthalle”, shkruan albinfo.at

Pjesë e kësaj gare, ishte edhe këngëtari shqiptar me banim në Austri, Sidrit Vokshi. Ai konkuroi me këngën “Wenn ich rauche”, një këngë që sipas tij shpreh një dhimbje personale dhe flet për ndarjen e tij nga e dashura. Kritikët por edhe mediat austriake e vlerësuan lartë talentin shqipta dhe këngën e tij, por duket që vota e publikut ishte vendimtare që ai mos të merr “bileten” për të përfaqësuar Austrinë në Eurovision që këtë vit do të mbahet pikërisht në kryeqytetin austriak.

Rinovimi i hershëm i abonimit “Half Fare Plus” krijon abonime të dyfishta

Rinovimi i abonimit “Half Fare Plus” përpara skadimit mund t’u shkaktojë probleme përdoruesve, duke krijuar situata me dy abonime aktive njëkohësisht dhe humbje të ditëve të vlefshmërisë.

Sipas raportimeve të SRF, disa klientë të Swiss Federal Railways (SBB) që e rinovuan abonimin rreth një javë para përfundimit, panë që abonimi i ri hynte në fuqi menjëherë, ndërsa i vjetri vazhdonte të ishte aktiv. Kjo çon në mbivendosje dhe, praktikisht, në humbje të disa ditëve të abonimit të ri.
Përdoruesit e prekur theksojnë se kjo është e papranueshme dhe e krahasueshme me një “abonim të dyfishtë”. Sipas tyre, në format tradicionale të abonimeve të transportit publik, një situatë e tillë nuk do të lejohej.
SBB ka deklaruar se problemi lidhet me sistemin teknik dhe se nuk mund të ndërhyhet në këto raste. Megjithatë, organizata Alliance SwissPass ka njoftuar se do të përmirësojë njoftimet për klientët, duke i informuar qartë se abonimi i ri fillon menjëherë edhe nëse i vjetri nuk ka skaduar.

Ndërkohë, probleme janë raportuar edhe kur abonimi nuk rinovohet. Për shkak se sistemi i pagesave (Easy Ride) i regjistron udhëtimet një ditë më vonë, disa përdorues nuk kanë mundur të përdorin kredinë në ditën e fundit dhe janë detyruar të paguajnë më pas biletën.

Autoritetet kanë konfirmuar se bëhet fjalë për një problem teknik dhe se një zgjidhje është në përgatitje, por ende pa një afat të saktë zbatimi.

Kompanitë zvicerane shpresojnë për rimbursime pasi Trump hoqi dorë nga tarifat doganore

Ekonomia zvicerane është ende e zhytur në pasiguri pas vendimit të Gjykatës Supreme të SHBA-së për të pavlefshëm tarifat e Donald Trump, dhe më pas kundërsulmin e këtij të fundit. Por disa eksportues janë tashmë të vendosur të kërkojnë rimbursime për taksat e paguara padrejtësisht.

Të dielën në NZZ am Sonntag, CEO i markës së orëve Breitling flet për shuma të konsiderueshme që shpreson të rikuperojë, ndërsa prodhuesi i çokollatave Läderach shqyrton gjithashtu mundësinë e një rimbursimi. Dhe nëse loja nuk fitohet paraprakisht, kompanitë me një degë në Shtetet e Bashkuara do të kishin shansin e tyre.

Për kompanitë e tjera, do të ishte jashtëzakonisht komplekse. “Rimbursimet mund të bëhen vetëm për personin në Shtetet e Bashkuara që ka paguar taksat, d.m.th. distributorët, importuesit ose klientët”, tha Philippe Cordonnier, kreu frëngjishtfolës i ombrellës Swissmem, transmeton albinfo.ch.

Në total, gati 2 miliardë dollarë në taksa doganore u vendosën për mallrat zvicerane midis prillit dhe nëntorit 2025.

Sipas SonntagsZeitung, Këshilli Federal synon të mbajë dialogun me Donald Trump me qëllim arritjen e një marrëveshjeje. Ministri i Ekonomisë Guy Parmelin kujton se skenari i anulimit ishte shqyrtuar tashmë në mandatin e negociatave dhjetorin e kaluar. E njëjta gjë vlen edhe për komitetet e politikës së jashtme të Dhomave dhe kantoneve, të cilat nuk kërkojnë ndërprerjen e diskutimeve me Uashingtonin.

E njëjta gjë vlen edhe për kryetaren e Sekretares së Shtetit për Çështjet Ekonomike (SECO) Helene Buddliger Artieda, e cila supozon se administrata Trump do të vazhdojë kursin e saj në politikën tregtare. “Tarifat e reja doganore nuk duhen përjashtuar”, paralajmëron ajo në SonntagsBlick.

Për pjesën tjetër, efektet konkrete afatgjata të vendimit të Gjykatës Supreme mbeten ende të paqarta për Zvicrën. Gjithçka mbetet e mundur. Pyetja që lind është nëse duhet të ndiqen negociata dypalëshe për të arritur një normë fikse, e cila do të përfshinte rrezikun që Zvicra të ngrijë në këtë kontratë. Konfederata mund të vendosë gjithashtu të ketë një politikë më të pritshme dhe të parë.

Për ekonomistin Stefan Legge, një lektor në Universitetin e St. Gallen, situata e re ligjore në SHBA nuk ndryshon “pothuajse asgjë” për Zvicrën. Për këtë specialist në politikën tatimore dhe tregtinë ndërkombëtare, këto ngjarje nuk janë një surprizë aq e madhe, dhe Donald Trump, i përgatitur, “gjithmonë mund t’i bëjë shumë, shumë keq Zvicrës nëse dëshiron”. Sepse një gjë është e sigurt: do të futen tarifa të reja doganore.

“Tarifat doganore janë aq qendrore për politikën e tij sa ai do të përdorë të gjithë gamën e bazave ligjore, secila me avantazhet dhe disavantazhet e veta”, vazhdon ekonomisti në një intervistë me Matin Dimanche dhe SonntagsZeitung. Ai rekomandon që Zvicra të vazhdojë të tregojë përmbajtje dhe të nxjerrë në pah “interesat e përbashkëta”. Sidomos pasi me marrëveshjen aktuale, e cila parashikon një sërë përjashtimesh, ajo është “pozicionuar saktë”.

Gjermania: Rregullat e reja synojnë t’u japin azilkërkuesve më shpejt qasje në punë

Ministri i Brendshëm gjerman Alexander Dobrindt thotë se dëshiron të përshpejtojë integrimin e azilkërkuesve në fuqinë punëtore.

Në një intervistë me numrin e së dielës të gazetës tabloide Bild, ai tha se kishte hartuar një “plan të menjëhershëm punësimi” që do t’u lejonte azilkërkuesve të gjenin një punë pas tre muajsh në Gjermani.

“Kushdo që vjen këtu duhet të jetë në gjendje të punojë – dhe shpejt”, tha Dobrindt. “Forma më e mirë e integrimit është në botën e punës”, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit, migrantët do të jenë në gjendje të fillojnë të punojnë edhe nëse kërkesat e tyre për azil janë ende duke u përpunuar.

Një zëdhënëse e Dobrindt i tha Bild se nëse një azilkërkues zgjedh të punojë apo jo nuk do të ketë ndikim në rezultatin e kërkesës së tij për azil. Ajo shtoi se ata që punojnë në përgjithësi do të jenë në gjendje të mbajnë të ardhurat e tyre dhe se çdo e ardhur do të kompensohet me përfitimet sociale të marra.

Azilkërkuesit që tashmë janë refuzuar ose nuk bashkëpunojnë me autoritetet, për shembull duke dhënë informacion të rremë, do të përjashtohen nga plani, raportoi gazeta.

Lajmet që karakterizuan Zvicrën javën e parafundit të shkurtit

Zvicra do t’i japë përparësi imigracionit dhe marrëdhënieve me BE-në në vitin 2026, si dhe plani i qeverisë zvicerane për ta bërë vendin më pak të kushtueshëm për turistët e huaj, janë vetëm dy nga lajmet që karakterizuan këtë javë në Zvicër.

Prioritetet e Zvicrës në vitin 2026: Imigracioni dhe marrëdhëniet me BE-në

Këtë vit, disa çështje të nxehta do të jenë veçanërisht në fokus në Zvicër, me rezultatet e tyre që potencialisht do të riformësojnë drejtimin që ekonomia e vendit, si dhe politikat e brendshme dhe të jashtme, do të marrin në të ardhmen.

Ato përfshijnë lëvizjen drejt ratifikimit të paketës së re të marrëveshjeve me Bashkimin Evropian, pasojat e një referendumi të ardhshëm për kufizimin e imigracionit dhe bashkëpunimin me Presidentin Trump në mënyrë që të mbrohet ekonomia e vendit e orientuar drejt eksportit.

Qeveria planifikon ta bëjë Zvicrën më të përballueshme për turistët e huaj

Shumë njerëz që vizitojnë nga jashtë e konsiderojnë Zvicrën shumë të shtrenjtë, veçanërisht krahasuar me vendet e tjera.

Por qeveria zvicerane ka një plan për ta ndryshuar këtë.

Konkretisht, dëshiron të ulë pragun e rimbursimit prej 300 frangash të TVSH-së – nga 300 franga aktuale në 150.

Kjo do të thotë që vizitorët e huaj do të jenë në gjendje të përfitojnë më shumë nga paratë e tyre ndërsa bëjnë pazar në Zvicër.

Gruaja amerikane akuzon zviceranët se janë armiqësorë

Një banore amerikane e Zvicrës ka shkaktuar një stuhi pasi ka postuar në mediat sociale se sa keq po trajtohet në Zvicër nga disa vendas.

Por reagimet ndaj videos së saj kanë qenë të përziera.

Ndërsa shumë nga mbi 15,600 komentues simpatizojnë gjendjen e saj të vështirë, të tjerë sugjeruan se ndoshta ajo trajtohet në këtë mënyrë sepse nuk është përpjekur të integrohet ose të mësojë gjuhën.

Bazeli nuk dëshiron t’u ngarkojë të rinjve tarifa shtetësie

Bazeli-Vendi mund të ndjekë shembullin e kantonit të tij simotër, Bazel-City, duke hequr tarifat për të huajt nën moshën 25 vjeç që aplikojnë për shtetësi zvicerane.

Kjo tarifë aktualisht është 1,550 franga – më e larta në Zvicrën Veriperëndimore – por një deputet nga Partia Social Demokrate ka paraqitur një mocion në parlamentin kantonal, duke kërkuar ta bëjë procesin e natyralizimit më të përballueshëm për të huajt e rinj.

Ekonomia zvicerane po rifiton forcën

Ekonomia e Zvicrës u rikthye në rritje, kryesisht falë sektorit të shërbimeve, pasi tarifat e larta të SHBA-së bllokuan eksportet dhe uli PBB-në në tremujorin e tretë.

“Sektori i shërbimeve pa një rritje të lehtë, ndërsa sektori industrial ngeci”, tha Ministria e Ekonomisë, duke shtuar se “Eksportuesit janë kufizuar nga konteksti i vështirë ndërkombëtar”, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Për vitin 2025 në tërësi, rritja e PBB-së arriti në 1.4 përqind, nga 1.2 përqind një vit më parë.

‘Pabarazia rajonale’: Si i përcaktojnë kantonet primet e tyre të sigurimit shëndetësor

Çdo vit, kostoja e sigurimit të detyrueshëm shëndetësor të Zvicrës rritet – më shumë në disa kantone sesa në të tjerat.

Sipas ekspertëve, ky fenomen është për shkak të një mori faktorësh rajonalë, duke përfshirë infrastrukturën e ndryshme shëndetësore dhe nivelet e financimit qeveritar, demografinë, si dhe sa e sëmurë është popullsia lokale – domethënë, sa shpesh banorët e një kantoni të caktuar kërkojnë trajtim mjekësor.

Papa Leoni: Paqja në Ukraina nuk duhet të vonohet

Papa Leoni XIV ka bërë thirrje më të forta për paqe në Ukrainë, teksa ky vend po përgatitet të shënojë katër vjet nga pushtimi rus.

“Sa viktima, sa jetë dhe familje të shkatërruara! Sa shumë shkatërrim, sa vuajtje të papërshkrueshme,” ka deklaruar papa teksa u është drejtua besimtarëve të mbledhur në Sheshin e Shën Pjetrit për lutjen e përjavshme Angelus, transmeton albinfo.ch.

Ndër të tjera, ai ka bërë thirrje po ashtu që paqja të mos vonohet.

“Paqja nuk mund të vonohet. Është një nevojë urgjente që duhet të gjejë vend në zemrat tona dhe të përkthehet në vendime të përgjegjshme”, ka thënë ai.

Për shkak të mashtrimeve me sigurime, bëhet e vështirë të lidhësh një kontratë të re

Nëse kontrata e mëparshme e sigurimit të përgjegjësisë është ndërprerë për mashtrim, qoftë edhe minimal, mund të jetë e vështirë të gjesh një sigurim të ri. Kjo është ajo që i ndodhi një personi, rasti i të cilit u paraqit te Johnny Dousse, përfaqësues i sigurimeve private dhe avokatit të popullit të SUVA-s për Zvicrën frëngjishtfolëse.

Sigurimi i përgjegjësisë civile (RC) na mbulon në rast dëmi të shkaktuar ndaj palëve të treta, për shembull nëse thyejmë një objekt me vlerë. Ky sigurim nuk është i detyrueshëm në Zvicër, por rekomandohet fuqimisht, sepse shumica e kompanive e kërkojnë atë për të marrë me qira pronën.

Alain* është i pavarur. Gjatë një shërbimi profesional, ai dëmton pronën e një klienti. Logjikisht, ai duhet të kishte përdorur sigurimin e tij të përgjegjësisë profesionale. Por, duke qenë se zbritja e këtij sigurimi (2500 franga) është më e lartë se zbritja e RC-së së tij private (500 franga), ai vendos ta deklarojë kërkesën në sigurimin e tij privat, duke e kaluar atë si dëm që ka ndodhur në sferën e tij private, raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Pa fat për të: sigurimi i tij kontakton personin e dëmtuar, i cili i tregon se në çfarë konteksti ka ndodhur fatkeqësia. Rezultati: siguruesi ndërpret kontratën e Alain. Ky i fundit nuk e kundërshton këtë ndërprerje dhe merr përsipër gabimin e tij. Nga ana tjetër, ai përballet me një problem: ai nuk mund të marrë më një sigurim të ri privat të përgjegjësisë.

Dy kushte për mashtrim

Përdorimi i sigurimit tuaj privat të përgjegjësisë për dëmet që kanë ndodhur në kontekstin profesional, a është një mashtrim që meriton ndërprerjen e kontratës suaj?

“Ligji i Kontratave të Sigurimit përcakton se çfarë është një kërkesë mashtruese në nenin 40 të tij. Ekzistojnë dy kushte që duhen përmbushur: duhet të keni fshehur ose deklaruar një fakt që, nëse do t’i ishte njohur kompanisë, do ta kishte çuar këtë të fundit të mos ofronte. Dhe ne gjithashtu duhet të kemi idenë e mashtrimit të kompanisë dhe kështu ta bëjmë atë të ofrojë kur nuk duhet ta bënte”, përgjigjet Johnny Dousse, përfaqësues i sigurimeve private dhe avokati i popullit i SUVA-s për Zvicrën frëngjishtfolëse, në programin On en parle.

“Në rastin e auditorit, në fakt, ky i fundit u përpoq vullnetarisht ta mashtronte kompaninë duke e bërë të besonte se e kishte kryer dëmin në një mjedis privat, kur ishte në një mjedis profesional dhe se ishte në dijeni të tij. Pra, jemi në kontekstin e mashtrimit. Nëse ka mashtrim, sado i vogël, kompania legjitimohet të vazhdojë me atë që quhet zgjidhje e kontratës së sigurimit, pra një përfundim para afatit të maturimit”, vazhdon Johnny Dousse.

Emri i personit që mashtroi regjistrohet në HIS

Kur mashtrimi vërtetohet, përveç përfundimit të kontratës, siguruesi e ka emrin e mashtruesit të regjistruar në një regjistër të veçantë, HIS. Ai do të shfaqet atje për 7 vjet. “HIS është një sistem informacioni dhe raportimi që synonte të luftonte mashtrimin dhe u krijua nën kujdesin e Shoqatës Zvicerane të Sigurimeve në shkurt 2021. Ky sistem identifikon njerëzit që kanë kryer akte të tipit mashtrim. Ekziston mashtrim sigurimi, por edhe veprime të tjera si ngurrimi, mashtrimi ose gënjeshtra për të marrë përfitime”, thotë Johnny Dousse.

Siguruesit nuk kanë qasje në regjistrin HIS kur lidhin një kontratë. Prandaj, si mund ta shpjegojmë që është kaq e komplikuar të gjesh sigurim?

Më e lehtë pas disa vitesh

“Vetëm tetë kompanitë që i janë bashkuar këtij sistemi kanë mundësinë ta përdorin atë, dhe vetëm për menaxhimin e një kërkese. Për mua, ajo që shpjegon pse ky i siguruar ka vështirësi në gjetjen e sigurimit që mund ta mbulojë atë është propozimi i kompanisë në përfundim të një kontrate. Në këtë propozim, shpesh ekziston një pyetje e tipit: ‘a keni pasur ndonjëherë një kompani që ka ndërprerë një sigurim të të njëjtit lloj në pesë vitet e fundit?’ Kur kjo pyetje përgjigjet në mënyrë pozitive, kompanitë ngurrojnë të duan të mbulojnë këtë lloj rreziku”, analizon Johnny Dousse.

Pyetjet e kompanive në propozimin e sigurimit shpesh kthehen në tre ose edhe pesë vjet. Pas kësaj periudhe, nuk ka më detyrim për të informuar për ndërprerjen e një kontrate të vjetër. Atëherë ka të ngjarë që do të jetë më e lehtë të gjesh një sigurues që ka të ngjarë të pranojë një kontratë të re.

Vazhdon kaosi nga bllokimi i Librazhd–Qafë Thanë, fshatra të izoluara, banorët e kalojnë rrugën në këmbë

Bllokimi i aksit Librazhd–Qafë Thanë po vazhdon shkaktimin e kaosit në qarkullim dhe ka izoluar dhjetëra fshatra përreth, duke vështirësuar ndjeshëm lëvizjen e automjeteve dhe të banorëve drejt shërbimeve bazë.

Rrëshqitja masive e dheut ka izoluar plotësisht zonën, duke e bërë të pamundur kalimin jo vetëm për mjetet e transportit të rëndë dhe automjetet private, por edhe për autoambulancat dhe zjarrfikëset, shkruan euronews, transmeton albinfo.ch.

Situata ka krijuar vështirësi të mëdha për banorët, shumë prej të cilëve janë detyruar të kalojnë zonën e rrezikshme në këmbë.

Banorë të zonës – mes tyre fëmijë nën dy vjeç dhe të moshuar – kanë ecur rreth 2 kilometra në temperatura të ulëta për të kaluar në anën tjetër të aksit, ku i kanë pritur të afërmit me automjete.

Ndërkohë, deri më tani, aksi vijon të jetë i paralizuar dhe ende nuk ka një njoftim zyrtar mbi afatin e hapjes së tij.

Dhjetëra vende bëjnë thirrje për “IA të sigurt, të besueshme dhe të fuqishme”

Dhjetëra vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, Kinën dhe Zvicrën, kanë bërë thirrje për inteligjencë artificiale (IA) të sigurt, të besueshme dhe të fuqishme.

Ata nënshkruan një deklaratë të përbashkët të publikuar në fund të samitit të IA-së në New Delhi.

“Promovimi i IA-së së sigurt, të besueshme dhe të fuqishme është thelbësor për ndërtimin e besimit dhe maksimizimin e përfitimeve sociale dhe ekonomike”, tha teksti i nënshkruar nga 86 vende dhe dy organizata ndërkombëtare.

Teksti nuk përmban asnjë angazhim konkret, por nxjerr në pah disa nisma vullnetare dhe jo-detyruese, veçanërisht në lidhje me bashkimin e aftësive kërkimore të IA-së në nivel ndërkombëtar.

“Ne besojmë se potenciali i IA-së mund të realizohet plotësisht vetëm kur përfitimet e saj ndahen nga i gjithë njerëzimi”, thuhet në deklaratën e publikuar në fund të samitit pesëditor. Ajo përshkruan ardhjen e IA-së si “një pikë kthese në trajektoren e evolucionit teknologjik”.

“Angazhimet e marra nuk janë plotësisht të parëndësishme; gjëja kryesore është se ka angazhime, thjesht”, tha për AFP-në Stuart Russell, një shkencëtar i shquar i kompjuterave, transmeton albinfo.ch.

“Shpresoj që të gjitha vendet do të jenë në gjendje të mbështeten në këto marrëveshje […] për të zhvilluar angazhime ligjërisht të detyrueshme për të mbrojtur popullsinë e tyre, në mënyrë që zhvillimi dhe vendosja e IA-së të mund të vazhdojë pa paraqitur rreziqe të papranueshme”, vazhdoi Russell.

Dhjetëra delegacione nga e gjithë bota u mblodhën në kryeqytetin indian këtë javë për të diskutuar, ndër të tjera, se si të rregullohet kjo teknologji që po rritet me shpejtësi.

Kryeministri indian Narendra Modi, Presidenti zviceran Guy Parmelin, Presidenti francez Emmanuel Macron, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së António Guterres dhe drejtues kryesorë të teknologjisë, përfshirë Sam Altman të Open AI, folën në samitin, i cili u hap të enjten.

Ndër temat e nxehta ishin përfitimet shoqërore të përkthimit shumëgjuhësh të IA-së, kërcënimet për punësimin dhe çështja e konsumit të energjisë në qendrat e të dhënave.

Gjatë debateve, u paraqitën dy qasje të ndryshme për menaxhimin e zhvillimit të IA-së. Guterres konfirmoi nisjen e një komisioni shkencor që synon ta bëjë “kontrollin njerëzor” të IA-së “një realitet teknik”.

Duke theksuar se Shtetet e Bashkuara dhe Kina aktualisht kontrollojnë shumicën dërrmuese të kërkimit dhe investimeve në inteligjencën artificiale, Parmelin bëri thirrje që “të shmanget një monopol ose duopol”. Disa vende të mëdha kanë marrë drejtimin. Është thelbësore të rivendoset ekuilibri, tha ai.

Vendet e tjera duhet të organizohen dhe të krijojnë qeverisje globale, theksoi ai, duke përmendur Indinë, Korenë e Jugut, Francën dhe Zvicrën. Të premten, Shtetet e Bashkuara “hodhën poshtë plotësisht” çdo qeverisje globale të inteligjencës artificiale, përmes zërit të Michael Kratsios, këshilltarit të Shtëpisë së Bardhë për shkencën dhe teknologjinë.

Në edicionin e vitit 2025 në Paris, Shtetet e Bashkuara nuk e nënshkruan deklaratën. Altman tha të enjten se kjo teknologji me rritje të shpejtë ka nevojë urgjente për rregullim. Samiti i ardhshëm do të zhvillohet vitin e ardhshëm në Gjenevë, njoftoi Parmelin.

Trump njoftoi se po dërgon një anije spitalore në Grenlandë, reagon Danimarka

Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar se po dërgonte një anije spitalore në Grenlandë, deklaratë pas së cilës, Danimarka ka thënë se Grenlanda nuk ka nevojë për ndihmë mjekësore nga vendet e tjera.

“Popullsia e Grenlandës merr kujdesin shëndetësor që i nevojitet. Ata e marrin atë ose në Grenlandë, ose, nëse kërkojnë trajtim të specializuar, e marrin atë në Danimarkë. Pra, nuk është sikur të ketë nevojë për një iniciativë të veçantë shëndetësore në Grenlandë”, tha ministri i Mbrojtjes i vendit, Troels Lund Poulsen, për transmetuesin danez DR, transmeton albinfo.ch.

Mette Frederiksen, kryeministrja daneze, mbrojti sistemin e kujdesit shëndetësor të Danimarkës, duke shkruar në Facebook se ishte “e lumtur që jetonte në një vend ku ka qasje falas dhe të barabartë në shëndetësi për të gjithë. Ku nuk janë sigurimet dhe pasuria ato që përcaktojnë nëse merrni trajtim të duhur”.

“Keni të njëjtën qasje në Grenlandë. Gëzuar të dielën të gjithëve”, ka shkruar ajo.

Vinjetë falas për shoferët me aftësi të kufizuara në Austri

Në Austri, personat me aftësi të kufizuara kanë të drejtë për një ngjitëse digjitale vjetore falas të taksës rrugore – me kusht që të plotësojnë kërkesat përkatëse, siç është përjashtimi nga taksa e sigurimit të automjeteve motorike.

Ata që kanë të drejtë nuk kanë më nevojë të paraqesin një aplikim të veçantë në Shërbimin e Ministrisë Sociale. Për targën e automjetit të regjistruar në emër të personit përkatës, ASFINAG aktivizon automatikisht një Vinjetë Digjitale Vjetore, me kusht që të përmbushen të gjitha kërkesat. Nëse ka të drejtë për një vinjetë vjetore falas, një kartë falas për shumë udhëtime për seksionet speciale të taksës rrugore në autostradat A9, A10, A13 dhe S16 (jo për Autostradën A11 Karawanken) rezervohet gjithashtu automatikisht, shkruan theinternational, transmeton albinfo.at.

Këshilla e ASFINAG: Kontaktoni ofruesin tuaj të sigurimit të përgjegjësisë së automjeteve motorike ose zyrën e regjistrimit të automjeteve direkt për të aktivizuar vinjetën falas. Ata do të verifikojnë kërkesat dhe më pas do të organizojnë aktivizimin e vinjetës suaj falas me ASFINAG. Ju gjithashtu duhet të kontaktoni siguruesin tuaj të përgjegjësisë së automjeteve motorike ose zyrën e regjistrimit nëse targa juaj ndryshon. E rëndësishme: Ekziston e drejta vetëm për një Vinjetë Digjitale, edhe nëse automjete të shumta janë të regjistruara në emër të personit me aftësi të kufizuara.

Në temperaturën e ujit prej 5 gradësh, ujku noton nëpër liqenin e Lucernës

Ujku me përcaktimin M637 ishte pajisur me një transmetues GPS në fund të tetorit 2025. Që atëherë, sipas Fondacionit Kora, i cili është i përkushtuar për ruajtjen e grabitqarëve të mëdhenj, ai ka endur mbi disa qindra kilometra nga Vaud Jura përmes gjysmës së Zvicrës në Emmental dhe kantonin e Zug dhe përsëri.

Thuhet se ujku ka notuar nëpër Liqenin e Lucernës të mërkurën e kaluar në vend që ta shmangte atë, siç treguan të dhënat e lëvizjes, raporton Blick. Ishte një distancë prej rreth 1.5 kilometrash dhe kjo në temperatura uji prej 5 gradë Celsius, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit, vëzhgimi i ujkut lundrues është unik në Zvicër. Ai tregon se sa i vlefshëm është mbledhja e të dhënave të lëvizjes. Qafa me transmetuesin ka një funksion lëshimi, i cili e shkëput atë nga ujku pas një kohe të paraprogramuar.

Vjosa, atraksioni tjetër në Shqipëri për adhuruesit e natyrës

Vjosa po tërheq gjithnjë e më shumë vizitorë të apasionuar pas turizmit aktiv dhe eksplorimit të natyrës, duke e kthyer lumin në një destinacion të rëndësishëm për sportet ujore.

Kryeministri shqiptar Edi Rama ndau sot në rrjetet sociale pamje nga lumi Vjosa, ku turistë vendas dhe të huaj zhvillojnë aventura me kayak në një prej zonave më të bukura natyrore të vendit.

Grupe turistësh lundrojnë me kayak përgjatë rrjedhës së lumit, mes peizazheve të egra dhe ujërave të kristalta, në një eksperiencë që ndërthur aventurën me natyrën e paprekur, transmeton albinfo.ch.

video:                                 

Zhvillimi i aktiviteteve si kayak-u dhe kanotazhi përgjatë Vjosës po kontribuon në zgjerimin e ofertës turistike, ndërsa zonat përreth lumit po shohin rritje të interesit nga operatorët turistikë dhe vizitorët e huaj.

Vjosa konsiderohet një nga lumenjtë e fundit të egër në Evropë dhe po konsolidohet si një pikë referimi për turizmin e qëndrueshëm dhe aventurën në natyrë.

 

SHBA sërish përballet me stuhi të forta dëbore

Bregu Lindor i Shtetet e Bashkuara po përballet me një stuhi të fortë dëbore që nis sot, ndërsa meteorologët paralajmërojnë se në disa zona trashësia e borës mund të kalojë 30 centimetra dhe në vende të caktuara të arrijë deri në 60.

Qytete të mëdha si Nju Jorku, Bostoni, Filadelfia dhe Uashingtoni po përgatiten për reshje intensive dhe erëra të forta, vetëm pak javë pas një stuhie tjetër të fuqishme që goditi rajonin në fund të janarit.

Kryebashkiaku i Nju Jorkut, Zohran Mamdani, deklaroi se në disa zona bora mund të kalojë 50 centimetra dhe u bëri thirrje banorëve të qëndrojnë në shtëpi, duke paralajmëruar se lëvizja të hënën në mëngjes mund të jetë “jashtëzakonisht e rrezikshme”, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

Shërbimi Kombëtar i Motit njoftoi se në Boston priten 30-50 cm borë dhe se udhëtimi në disa pjesë të Bregut Lindor mund të bëhet pothuajse i pamundur. Autoritetet paralajmëruan gjithashtu rrezik në rritje për ndërprerje të energjisë elektrike dhe përmbytje të mundshme në zona të Delaware dhe New Jersey.

Në fund të janarit, një stuhi tjetër dëbore që goditi 14 shtete amerikane shkaktoi më shumë se 100 viktima dhe solli probleme të mëdha në transport dhe infrastrukturë, duke rritur shqetësimin se edhe vala e re e motit ekstrem mund të ketë pasoja serioze.

Ndeshja e parë, goli i parë për futbollistin shqiptar në SHBA

Myrto Uzuni e nis në mënyrën më të mirë të mundshëm sezonin e ri në Major League Soccior.

Sulmuesi i kombëtares shqiptare ka gjetur golin në sfidën e parë të kampionatit të ri me skuadrën e Austin ndaj Minnesota United, transmeton albinfo.ch.

Uzuni ishte titullar në këtë ndeshje të parë duke u bërë protagonist në disa aksione të skuadrës teksane.

Në minutën e 76 ai la gjurmën e tij në këtë ndeshje duke dërguar topin në rrjetë për të çuar për momentin rezultatin 2-1 për Austin.

Për fatin e keq skuadra teksane nuk diti të ruajë këtë avantazh pasi Minnesota barazoi rezultatin në minutat e fundit me skuadrat që dolën nga fusha e lojës nga 1 pikë.

Myrto Uzuni është në sezonin e tij të dytë në kampionatin amerikan te futbollit dhe duke se është përshtatur mirë me futbollin e këtij vendi teksa e ka nisur sezonin e ri ashtu siç pritet nga një sulmues.

 

Turne shahu në Vjenë për nder të ditës së Pavarësisë së Kosovës

Me një turne shahu, të pesëdhjetin me radhë që nga themelimi, në ambientet e Federatës së Shahut të Vjenës, klubi i shahut Arbëria shënoi 18-të vjetorin e Ditës së Pavarësisë së Kosovës. Njëmbëdhjete shahiste të këtij klubi matën forcat e tyre në shah të shpejtë duke i dhënë këtij aktiviteti një karakter festiv. Pas pesë xhirove u bënë të ditura rezultatet dhe u shpall lista përfundimtare, me në krye tre më të mirët, të cilët kësaj radhe ishin:

Kadri Berbati, vendi i parë me 4,5 pikë

Agron Çika, vendi i dytë me 4 pikë

Sokol Çekani, vendi i tretë me 3,5 pikë

Kupat për tre më të suksesshmit i ndau Presidenti i Federatës së Shahut të Vjenës, Gregor Neff, ndërsa medaljet për të gjithë pjesëmarrësit në turne kryetari i klubit Arbëria, Anton Marku.

Presidenti Gregor Neff përgëzoi kryesinë e klubit të shahut Arbëria për organizimin, ndërsa Anton Marku e falënderoi atë dhe Federatën e Shahut të Vjenës për mbështetjen dhe ofrimin e sallës për mbajtjen e këtij evenimenti.

Në turne mori pjesë edhe Hanna Wehbeh, i cili është Zëvendëspresident i Federatës së Shahut të Vjenës dhe njëkohësisht edhe lojtar i klubit Arbëria.

Klubi i Shahut Arbëria me seli në Vjenë është themeluar në vitin 2012, ndërsa që nga viti 2013 merr pjesë në kampionatin e shahut në Austri. Momentalisht klubi bën gara në ligën e dytë të Vjenës.

Polarizimi politik në rritje në Zvicër që nga viti 1990

Polarizimi politik është bërë një shenjë dalluese e shumë demokracive, ndërsa partitë ngurtësojnë pozicionet e tyre dhe votuesit ndahen në kampe rivale. Zvicra, e konsideruar prej kohësh si një model i politikës së konsensusit, nuk i ka shpëtuar këtij trendi. Shenjat e tensionit kanë qenë të dukshme që nga vitet 1990, sipas RTS, transmeton albinfo.ch.

Partitë në skajet e kundërta të spektrit politik ndajnë më shumë sesa mund të sugjerojë intuita. Ato ndajnë disa tipare strukturore. Ndërsa Partia Socialiste (SP/PS) (shumica e majtë) dhe Partia Popullore Zvicerane (SVP/UDC) (shumica e djathtë) ndryshojnë thellësisht në pikëpamje, asnjëra nuk është instinktivisht laissez-faire. SP/PS mbështet rishpërndarjen dhe shërbimet publike. SVP/UDC, pavarësisht retorikës së saj të tregut, mbron subvencionet bujare bujqësore, garancitë e pensioneve dhe mbrojtjet për prodhuesit vendas. Të dyja mbështesin rishpërndarjen dhe një rol të konsiderueshëm për shtetin, megjithëse për qëllime të ndryshme.

Të dyja skajet e shkallës politike nxisin polarizimin. Një mënyrë për ta vlerësuar këtë është të shqyrtojmë se sa vazhdimisht votuesit votojnë me partinë e tyre. Në Zvicër, ky kohezion është më i theksuar në skajet ideologjike. Konformiteti i lartë shpesh lexohet si një shenjë e angazhimit ideologjik; konformiteti i ulët sugjeron hapësirë ​​për kompromis. Sipas kësaj mase, votuesit e lidhur me partitë më të qendrës së Zvicrës duken më pak dogmatikë.

Të dhënat nga Smartmonitor, një platformë ndjekjeje politike, tregojnë se anëtarët e SP/PS ishin më të përafruarit në vitin 2025: 97.2% e votave të tyre ndoqën vijën e partisë, pas 98.1% në të dy vitet 2023 dhe 2024. Në vitin 2003, shifra ishte 88.4%. Shumë afër SP/PS ishin Partia e Gjelbër (96.6%), Partia Liberale e Gjelbër (96%) dhe SVP/UDC me 94.4%. Në të kundërt, Liberalët (PLR/FDP) regjistruan nivelin më të ulët të konformitetit, në 85%, me Qendrën vetëm pak më të lartë në 86.2%. Por edhe këto parti të qendrës janë bërë më fisnore. Në vitin 2003, PLR/FDP (81.5%) dhe Qendra (81%) ishin 3.5 dhe 5.2 pikë përqindjeje më të ulëta.

Partitë në ekstremitetet politike gjithashtu pretendojnë se flasin në emër të njerëzve të zakonshëm. SVP/UDC e paraqet veten si një mburojë kundër imigracionit, Brukselit dhe elitave urbane; SP/PS e paraqet veten si mbrojtëse të punëtorëve, qiramarrësve dhe familjeve me të ardhura të ulëta.

Të dyja përdorin energjikisht instrumentet e demokracisë direkte të Zvicrës për të shtyrë politikën e tyre kundër vendimeve të qeverisë. SVP/UDC e kanë bërë këtë në iniciativat për të frenuar imigracionin; SP/PS mbështetën së fundmi një propozim të suksesshëm për të paguar një pension shtetëror të 13-të mujor, pavarësisht se sistemi po i afrohet një pike kthese demografike, diçka që qeveria është përqendruar në zbutjen e saj.

Pavarësisht rivalitetit të tyre, të dyja partitë ulen në Këshillin Federal sipas formulës magjike të ndarjes së pushtetit të Zvicrës. Kufizimet institucionale i detyrojnë ato të qeverisin së bashku. Hulumtimet sugjerojnë se polarizimi është rritur vetëm në mënyrë modeste në vitet e fundit, edhe nëse disa ligjvënës ankohen se kompromisi është bërë më i vështirë.

Arkitektura politike e Zvicrës ende zbut përçarjen. Dy dhomat e saj parlamentare po aq të fuqishme, sistemi i saj i referendumeve dhe iniciativave, dhe mbrojtja e saj për pakicat, të gjitha inkurajojnë ndërtimin e koalicioneve. Edhe projektligjet e vogla zakonisht kërkojnë aleanca ndërpartiake. Marrëdhëniet nën kupolën e Pallatit Federal mbeten përgjithësisht të përzemërta, thonë ligjvënësit, pavarësisht tonit në mediat sociale.

Politikanët zviceranë sfidojnë qëndrimin e OBSH-së mbi alkoolin

Një grup politikanësh zviceranë dhe përfaqësuesish të industrisë së mikpritjes po kundërshtojnë Organizatën Botërore të Shëndetësisë, e cila në vitin 2023 argumentoi se asnjë nivel i konsumit të alkoolit nuk mund të konsiderohet pa rrezik, raportoi SRF.

Agjencia pohon se edhe sasi të vogla vere, birre ose pijesh alkoolike rrisin rreziqet shëndetësore.

Kritikët në Zvicër thonë se ky qëndrim e ekzagjeron çështjen shkencore, transmeton albinfo.ch.

Në qendër të mosmarrëveshjes është Benedikt Würth, një anëtar centrist i Këshillit të Shteteve nga St Gallen.

Ai argumenton se korniza e OBSH-së për pa rrezik dhe pa rrezik nuk ka nuanca. Studimet tregojnë korrelacione midis alkoolit dhe sëmundjes, thotë ai, por jo gjithmonë përcaktojnë shkakun e qartë ose përcaktojnë sasinë e rrezikut në një mënyrë që justifikon mesazhet e përgjithshme.

Würth është bashkuar me politikanë, pronarë restorantesh dhe përfaqësues të industrisë së pijeve për të themeluar një aleancë të quajtur Gaudium Suisse. Ai paraqitet si një platformë për shijimin e përgjegjshëm të alkoolit dhe synon të përfaqësojë sektorët e lidhur me birrën, verën dhe pijet alkoolike. Themeluesit e saj e hedhin poshtë atë që ata e quajnë demonizim të pirjes së moderuar.

Kritikët shohin diçka më të njohur: shfaqjen e një lobi të ri të alkoolit. Z. Würth e hedh poshtë etiketën. Ai thotë se nuk po vepron në emër të ndonjë interesi të organizuar, por po mbron atë që ai e sheh si një qasje proporcionale në një shoqëri liberale.

Jo të gjithë janë dakord. Flavia Wasserfallen e Partisë Socialiste të Zvicrës argumenton se konsensusi shkencor është i qartë: edhe nivelet e ulëta të konsumit të alkoolit rrisin rrezikun e kancerit, aritmisë kardiake dhe sëmundjeve të mëlçisë. Sipas saj, provat lënë pak hapësirë ​​për riinterpretim.

Znj. Wasserfallen gjithashtu tërheq paralele me rezistencën e kaluar nga industria e duhanit ndaj rregulloreve më të rrepta. Interesat ekonomike, argumenton ajo, ndihmojnë në shpjegimin e kundërshtimit ndaj rregullave më të rrepta të reklamimit, taksave më të larta dhe udhëzimeve më të qarta të shëndetit publik. Debati vjen ndërsa konsumi i alkoolit në Zvicër po bie; shitjet e verës në veçanti kanë rënë vitet e fundit. Mbetet për t’u parë nëse Gaudium Suisse mund ta ndryshojë bisedën.

Sërish Hadërgjonaj shënon në Turqi

Mbrojtësi i Kosovës, Florent Hadërgjonaj, ka shënuar supergol të shtunën në përballjen ndaj Bashakshehirit.

Por skuadra e tij Alanyaspori që mposht në shtëpi 2:1 nga Bashakshehiri, transmeton albinfo.ch.

Kjo ndeshje i takoi xhiros së 23-të të Superligës së Turqisë.

Hadërgjonaj shënoi gol të bukur në minutën e 67-të për ta ngushtuar rezultatin në 2:1. Gola më nuk u shënuan dhe fitorja në fund i takoi Bashakshehirit.

Për 31-vjeçarin Hadërgjonaj ishte goli i shtatë në 23 paraqitje në të gjitha garat. Krahas shtatë golave ka kontribuar edhe me pesë gola.

Hadërgjonaj e kompletoi ndeshjen dhe ishte më i miri te skuadra e tij.

Bashkëlojtari i Hadërgjonajt tek Alanyaspori, Fidan Aliti, mungoi për shkak të suspendimit të kartonëve.