Terras: Kosova përballet me pasiguri të re politike, vërtet zhgënjyese

Raportuesi për Kosovën në European Parliament, Riho Terras, ka reaguar pasi Assembly of Kosovo nuk arriti të zgjedhë presidentin e ri të vendit, përcjell albinfo.ch.

Pas këtij dështimi, presidentja e Kosovo, Vjosa Osmani, mori vendim për shpërndarjen e Kuvendit.

Përmes një postimi në platformën X, Terras e cilësoi situatën si shqetësuese.

“Kuvendi i Kosovës dështoi të zgjedhë Presidentin. Kjo është një pengesë serioze. Në vend të stabilitetit, vendi përballet me pasiguri të re politike. Vërtet zhgënjyese”, ka shkruar ai.

 

Glauk Konjufca takon ambasadorin zviceran në Kosovë

Zëvendëskryeministri i Parë dhe Ministri i Punëve të Jashtme dhe Diasporës i Kosovo, Glauk Konjufca, ka zhvilluar një takim me ambasadorin e Switzerland në Kosovë, Jürg Sprecher, transmeton albinfo.ch.

Gjatë takimit, ambasadori Sprecher e përgëzoi Konjufcën për mandatin e ri dhe riafirmoi përkushtimin e Zvicrës për bashkëpunim të ngushtë me Kosovën.

Palët diskutuan për thellimin e bashkëpunimit në fusha të ndryshme me interes të përbashkët, si dhe për rritjen e koordinimit në organizata ndërkombëtare, përfshirë Organization for Security and Co-operation in Europe.

Në takim u theksua gjithashtu roli i rëndësishëm i diasporës shqiptare në Zvicër, e cila konsiderohet një urë e fortë lidhëse mes dy vendeve dhe është e përfaqësuar në nivele të ndryshme të jetës publike.

Republika e Kosovës, sipas Konjufcës, mbetet e përkushtuar për forcimin e mëtejshëm të partneritetit dhe bashkëpunimit me Konfederatën Zvicerane./Albinfo.ch

Shaqiri vlerëson Koloton pas fitores së Baselit ndaj Lausannes

Futbollisti shqiptar i Xherdan Shaqiri ka vlerësuar paraqitjen e sulmuesit të talentuar Giacomo Koloto, i cili ishte vendimtar në fitoren e FC Basel ndaj FC Lausanne-Sport me rezultat 2:1 në Swiss Super League, transmeton albinfo.ch.

Koloto realizoi dy golat e ndeshjes, duke i siguruar tri pikë të rëndësishme ekipit të Baselit në garën për pozitat e larta në tabelë.

Shaqiri, i cili u aktivizua në 20 minutat e fundit të takimit të zhvilluar të dielën, theksoi se skuadra zhvilloi një paraqitje të mirë edhe pa praninë e tij në fushë.

“Skuadra luajti mirë edhe pa mua. Këto tri pikë janë shumë të rëndësishme për vetëbesimin tonë”, ka deklaruar Shaqiri për mediumin zviceran Blick.

Pas kësaj fitoreje, Baseli renditet në vendin e katërt në tabelë me 43 pikë, duke vazhduar garën për pozitat që çojnë në garat evropiane. /Albinfo.ch.

Albanian Film Festival Berlin mbahet për herë të parë në zemër të Berlinit

Për herë të parë në qendër të Berlin do të mbahet Albanian Film Festival Berlin, një ngjarje që synon të prezantojë historitë dhe krijimtarinë e kinemasë shqiptare para publikut ndërkombëtar, transmeton albinfo.ch.

Festivali do të zhvillohet nga 5 deri më 9 mars 2026 në ambientet e ACUDkino, ku do të shfaqen filma artistikë, tituj të vlerësuar me çmime dhe programe speciale nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veiut dhe diaspora shqiptare.

Organizatorët e cilësojnë këtë aktivitet si më shumë se një festival filmi, duke e përshkruar atë si një festë të kulturës, identitetit dhe kinemasë shqiptare që synon të bashkojë komunitetin dhe të promovojë artin filmik shqiptar në skenën ndërkombëtare. /Albinfo.ch

Katër nxënës nga Kosova kualifikohen në finalen ndërkombëtare të STEM në Romë

Katër nxënës nga Vushtrria kanë arritur të kualifikohen në fazën finale të garës ndërkombëtare të shkencës dhe teknologjisë STEM Competition, e cila do të mbahet në Romë, transmeton albinfo.ch.

Nxënësit që siguruan këtë sukses janë Arnis Kasumi nga SHFMU “Migjeni”, Ibrahim Maloku dhe Eris Azemi nga shkolla “Andon Zako Çajupi”, si dhe Engjëll Ibrahimi nga SHMU 2.

Kualifikimi i tyre erdhi pas rezultateve të mira në procesin e përzgjedhjes, duke i renditur në mesin e pjesëmarrësve që do të garojnë në nivel ndërkombëtar.

Gara organizohet në bashkëpunim me Infinit Center dhe pjesëmarrja e nxënësve nga Vushtrria konsiderohet një përfaqësim i rëndësishëm i talentit të ri kosovar në fushën e shkencës dhe teknologjisë. /Albinfo.ch

Etnik Shala shkëlqen në Milano Fashion Week

Stilisti kosovar Etnik Shala ishte ndër emrat që tërhoqi vëmendje në edicionin e këtij viti të Milano Fashion Week, i mbajtur më 25 shkurt në ambientet historike të Chiostri di San Barnaba në Milan, transmeton albinfo.ch.

Koleksioni i tij u veçua mes prezantimeve të stilistëve nga vende të ndryshme, duke konfirmuar Shalën si një nga zërat në rritje të modës bashkëkohore nga Kosova.

Vetë stilisti e përshkroi prezantimin në Milano si një moment të veçantë në karrierën e tij, duke theksuar se skenat ndërkombëtare janë një vlerësim i drejtë për punën e dizajnerëve.

Në prezantimin e tij morën pjesë mbi 300 të ftuar, të cilët reaguan me admirim ndaj koleksionit, duke e shndërruar sfilatën e Shalës në një nga momentet më të spikatura të mbrëmjes. /Albinfo.ch

Targa “SO 1” arrin rekord në ankand: 390 mijë franga

Përpjekja e dytë ishte një sukses: Ankandi online për targën “SO 1” i solli një shumë të konsiderueshme Kantonit të Solothurnit: 390,000 franga zvicerane. Ky është një rekord zviceran.

Ankandi, me një çmim fillestar prej 10,000 frangash zvicerane, zgjati një javë dhe përfundoi të mërkurën në mbrëmje, trnsmeton albinfo.ch. Pati 29 oferta. Ofertuesi përfundimtar ishte ai me shifrën “edelstark”. Periudha e ofertimit u zgjat disa herë me disa minuta sepse disa oferta shtesë u morën pak para përfundimit të planifikuar në orën 5:00 pasdite, shkruan watson.ch.

Ankandi i targës “SO 1” ka një histori: Gjatë ankandit të parë në dhjetor, pati oferta abuzive me emra fiktivë që arrinin në total më shumë se një milion franga zvicerane.

Kjo ngriti dyshime midis administratës kantonale brenda natës. Një ditë para se të arrinte shifrën një milion, administrata raportoi se kishte marrë “oferta serioze dhe të besueshme” deri në 357,000 franga, përcjell albinfo.ch. Rritjet jashtëzakonisht të mëdha të çmimeve, në veçanti, ngritën dyshime për oferta mashtruese.

Kantoni kontaktoi ofertuesit më të lartë – dhe dyshimi u konfirmua: ato ishin oferta të rreme. Kantoni e mbylli ankandin dhe premtoi një ankand të ri me një “proces ankandi në përputhje me ligjin”. Kushdo që dëshironte të ofronte tani duhej të identifikohej paraprakisht me të dhëna të vlefshme identifikimi dhe të regjistrohej në internet. U krye edhe një kontroll krediti.

Me ankandin e “SO 1”, kantoni jo vetëm që fitoi një shumë të konsiderueshme, por theu edhe një rekord kombëtar. Rekordi i mëparshëm ishte 299,000 franga, të paguara në vitin 2024 për targën ZH 24.

Bashkimi Evropian kufizon ndihmat për të huajt

Gjykata Evropiane e Drejtësisë vendosi se shtetet e BE-së mund të kërkojnë që të huajt nga vendet jashtë Bashkimi Evropian të kenë leje afatgjatë qëndrimi në mënyrë që të përfitojnë ndihma sociale të cilat nuk lidhen me punësimin.

Ky vendim vlen veçanërisht për përfitimet sociale të financuara nga fondet shtetërore, si shtesa për pensionistët me të ardhura të ulëta, dhe jo për ndihmat e lidhura me kontributet e punës.

Vendimi u mor pas padisë së një gruaje shqiptare që jetonte ligjërisht në Itali për dhjetë vjet me djalin e saj, thotë DW, transmeton albinfo.ch.

Ajo kishte leje qëndrimi dyvjeçare dhe leje pune, por nuk kishte punuar kurrë. Kur aplikoi për shtesën e pensionit bazë, kërkesa u refuzua sepse nuk kishte leje qëndrimi afatgjatë. Gjykata Kushtetuese italiane ia referoi çështjen Gjykatës Evropiane, e cila interpretoi ligjet e BE-së mbi trajtimin e barabartë në sigurimet shoqërore.

Gjykata shpjegoi se shtesat e tilla janë ndihmë sociale e pavarur nga kontributet dhe financohen nga fondet shtetërore për të mbrojtur individët nga vështirësitë ekonomike. Prandaj, shtetet mund të vendosin kushte që tregojnë një nivel të caktuar integrimi, si për shembull leja e qëndrimit afatgjatë.

Edhe qytetarët e BE-së mund të kërkojnë ndihma sociale vetëm nëse kanë të drejtë të qëndrojnë përgjithmonë në vendin përkatës.

Jo vetëm karburantet, edhe çmimet e energjisë rriten pas krizës në Lindjen e Mesme

Çmimet e energjisë elektrike në tregjet evropiane po luhaten në mënyrë të jashtëzakonshme gjatë ditës, ndërsa ndërprerjet në furnizimin me gaz të shkaktuara nga lufta me Iranin po përforcojnë paqëndrueshmërinë në rritje të tregjeve të energjisë në Evropë, në një kohë kur përdorimi i energjisë së rinovueshme po zgjerohet me shpejtësi.

Çmimet me shumicë në tregje si Holanda, Danimarka dhe Gjermania po rriten dhe bien me qindra euro për megavat-orë brenda vetëm disa orësh pasditeje, sipas të dhënave nga Montel Analytics.

Kjo ndodh pasi prodhimi i madh i energjisë nga panelet diellore gjatë ditës zëvendësohet nga prodhimi me gaz natyror kur dielli perëndon. Pas kulmit të kërkesës në mbrëmje, çmimet bien sërish, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Më 4 mars, çmimet ditore në Danimarkë u rritën nga 26 euro për megavat-orë në orën 14:00 në pothuajse 430 euro në orën 17:45, më pak se katër orë më vonë. Në Holandë, çmimet u rritën nga 24 euro në 450 euro gjatë të njëjtës periudhë, ndërsa luhatje të ngjashme të mëdha u regjistruan edhe në Belgjikë dhe Gjermani.

Çmimet me shumicë të energjisë në Evropë janë bërë më të paqëndrueshme vitet e fundit për shkak të rritjes së energjisë së rinovueshme, e cila është e ndërprerë nga natyra. Kur ka erë dhe diell, çmimet bien për shkak të prodhimit të lartë; kur kërkesa mbulohet nga karburantet fosile, çmimet rriten.

Kjo prirje është përforcuar edhe më shumë këtë javë për shkak të ndërprerjeve në furnizimin me gaz nga Lindja e Mesme, të cilat kanë rritur koston e gazit për centralet elektrike. “Po shohim çmime shumë të ulëta ose edhe negative pasdite, pasi energjia diellore e nxjerr gazin jashtë tregut,” tha Jean-Paul Harreman, drejtor në Montel. “Pastaj në mbrëmje duhet të fillojë prodhimi me gaz, por me ato çmime më të larta për shkak të luftës me Iranin. Kjo krijon këto luhatje masive të çmimeve.”

Ai shtoi se hendeku midis çmimeve ka gjasa të zgjerohet ndërsa afrohet pranvera dhe prodhimi nga energjia diellore rritet. Kjo situatë pritet të jetë shumë pozitive për pronarët e asetepve të ruajtjes së energjisë, si bateritë. “Për ata që kanë një aset fleksibël, ky është një lajm i shkëlqyer,” tha ai.

Këto luhatje pasqyrojnë transformimin e formës së tregjeve të energjisë në shumë vende evropiane për shkak të rritjes shumë të shpejtë të energjisë diellore, e cila ka tejkaluar ndjeshëm zhvillimin e kapaciteteve të ruajtjes së energjisë në bateri.

Bashkimi Evropian kishte rreth 406 gigavat kapacitet të instaluar të energjisë diellore deri në fund të vitit të kaluar. Në qershor të vitit të kaluar, për herë të parë, energjia diellore u bë burimi më i madh i prodhimit të energjisë elektrike në BE. Në atë muaj, Holanda prodhoi rreth 40 për qind të energjisë së saj nga dielli; ndërsa në Gjermani dhe Danimarkë energjia diellore përbënte më shumë se 20 për qind të prodhimit.

Numri i paneleve diellore është tashmë aq i madh në disa tregje saqë centralet me gaz nuk janë të nevojshme gjatë mesditës, kur panelet prodhojnë sasi të mëdha energjie elektrike.

Megjithatë, pjesa më e madhe e kësaj energjie nuk mund të ruhet ende. Si rezultat, çmimet bien ndjeshëm dhe shpesh bëhen negative, duke bërë që prodhuesit të paguajnë konsumatorët për të marrë energjinë, në mënyrë që të shmangin ndalimin e kushtueshëm të prodhimit.

Kur dielli perëndon, centralet me gaz ose qymyr duhet të hyjnë në punë për të përmbushur kërkesën, shpesh me çmime më të larta se në të kaluarën, sepse ato duhet të gjenerojnë fitim edhe pse operojnë për më pak kohë.

Sipas të dhënave nga S&P Global Commodity Insights, në dhjetë tregje evropiane, përfshirë Britaninë e Madhe dhe Gjermaninë, çmimet e energjisë u bënë negative një rekord prej 2,821 herë gjatë verës së kaluar, ndërsa numri i orëve me çmime shumë të larta gjithashtu u rrit ndjeshëm. Kjo dinamikë është bërë veçanërisht e fortë këtë javë, sepse çmimi i gazit është rritur ndjeshëm pasi Katari, prodhuesi i dytë më i madh në botë i gazit natyror të lëngshëm (LNG), ndaloi prodhimin pas sulmeve ndaj infrastrukturës së tij dhe pasi Ngushtica e Hormuzit u bë pothuajse e pakalueshme.

Kjo situatë ka çuar gjithashtu në rritjen e çmimeve të qymyrit, pasi kompanitë e energjisë në Evropë dhe në Azinë verilindore po kërkojnë alternativa ndaj gazit për të siguruar furnizimin me energji elektrike.

Edhe në Itali rriten çmimet e karburanteve

Çmimet e karburantit në Itali kanë vijuar rritjen. Çmimi mesatar i benzinës arriti në 1.724 euro për litër në qytete, kundrejt 1.672 euro të hënën dhe 1.836 euro në autostrada, kundrejt 1.778 euro të hënën.

Çmimet e naftës janë rritur edhe më tej: 1.818 euro për litër në qytete nga 1.727 euro të hënën dhe 1.948 euro në autostrada nga 1.727 euro të hënën.

Sipas statistikave, ky është niveli më i lartë që nga marsi i vitit 2024, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Codacons (shoqata italiane e mbrojtjes së konsumatorit) ka raportuar rritje prej 2.50 euro për litër për naftën në autostradë dhe ka theksuar se ulja e taksës së akcizës mund të zbusë çmimet.

Adoc (shoqata italiane e mbrojtjes së konsumatorit) i ka konsideruar këto lëvizje si “spekulime” nga kompanitë e naftës.

Shoqata i ka dërguar një raport Ministrit të Transportit, duke kërkuar masa për të frenuar rritjen, “duke filluar me fenomenet spekulative të raportuara ” dhe për transparencë maksimale në lidhje me rritjet, të cilat shoqata i vlerëson deri në 30 cent.

Ministri i Sipërmarrjeve, ka thirrur dy takime të Komisionit të Alarmit të Shpejtë të Çmimeve, të kryesuar nga rregullatori italian. Takimi i parë do të përqendrohet në ecurinë e tregut të energjisë, me fokus në produktet e naftës dhe i dyti do të përqendrohet në ndikimet e mundshme inflacioniste.

Me një udhëzim të fundit, monitorimi i karburantit është rritur që nga fillimi i javës dhe gjetjet fillestare i janë përcjellë Guardia di Finanza. Gjithashtu, rregullatori u ka kërkuar kompanive kryesore të naftës sqarime mbi ndryshimet e fundit të çmimeve, veçanërisht rritjet e shpejta të çmimeve.

Akuzë për racizëm pas sulmit me çekiç ndaj nxënësit shqiptar dhe atij nga Iraku

Pas një sulmi me çekiç ndaj dy nxënësve në Bavari, Prokuroria Publike e Mynihut ka akuzuar një 15-vjeçar për tentativë vrasjeje dhe sulm të rëndë. Hetuesit deklaruan të mërkurën se besojnë se nxënësi sulmoi viktimat e tij, të moshës 13 dhe 14 vjeç, të cilët janë nga Kosova dhe Iraku, për motive raciste, transmeton albinfo.ch.

Akuzat janë ngritur në Dhomën e të Miturve të Gjykatës Rajonale të Augsburgut, shkrun br.de.

I akuzuari është në paraburgim. Ai dyshohet se shkoi në shkollën e mesme në Friedberg, Swabia, më 2 tetor, i veshur me një kostum si uniformë dhe me një helmetë ushtarake, me qëllim vrasjen “e të huajve dhe myslimanëve”.

15-vjeçari thuhet se ishte i armatosur me dy pistoleta airsoft dhe një çekiç. Ai akuzohet se i ka sulmuar viktimat e tij pa paralajmërim, duke i goditur në kokë dhe trup, duke u shkaktuar lëndime të lehta deri të mesme.

Kosova mund të futet “në një situatë të paqartësisë kushtetuese”

Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) konsideron që vendi mund të futet “në një situatë të paqartësisë kushtetuese”, si rezultat i mos arritjes së një marrëveshjeje për zgjedhjen e presidentit të vendit.

“Mungesa e përgjegjësisë politike dhe institucionale për arritjen e një marrëveshjeje për një çështje kaq të rëndësishme tashmë rrezikon ta fusë vendin në një situatë të paqartësisë kushtetuese”, thuhet në reagimin e tyre në Facebook.

KDI i ka bërë thirrje Gjykatës Kushtetuese që të trajtojë në mënyrë të përshpejtuar lëndët që ka në shqyrtim e “të ofrojë qartësi kushtetuese përpara zhvillimit të procesit zgjedhor”, transmeton albinfo.ch.

“Asnjë prej proceseve që prekin funksionimin e institucioneve dhe proceset eventuale zgjedhore nuk do të duhej të zhvilloheshin nën një paqartësi kushtetuese. Çdo vonesë në interpretime të tilla krijon pasiguri juridike, institucionale dhe politike”.

Amir Abrashi dënohet me 3 ndeshje moslojë

Futbollisti shqiptar, Amir Abrashi, është suspenduar për tri ndeshjet e ardhshme në Superligën e Zvicrës në futboll.

Vendimi u mor sot, ndërsa Abrashi u suspendua për shkak të kartonit të kuq në ndeshjen e së enjtes ndaj Baselit, transmeton albinfo.ch.

Abrashi u përjashtua për akt të dhunës, ndërsa edhe provokimi i bërë ndikoi në dënim.

Në minutat shtesë të ndeshjes së fituar 1:0 nga Baseli, ndaj Abrashit u bë një ndërhyrje e ashpër nga prapa. Abrashi, sipas raportimeve, ka prekur me dorë lojtarin e Baselit, Koba Koindredi, që edhe e bëri ndërhyrjen.

Derisa po largohej nga fusha, Abrashi pati një përplasje edhe me trajnerin e Baselit, Stephen Lichtsteiner.

Xherdan Shaqiri luajti vetëm në pjesën e parë për Baselin. Shaqiri u zëvendësua për shkak të një shqetësimi muskulor.

Këshilli Federal vazhdon të rrisë TVSH-në me 0.8 pikë për të financuar ushtrinë, pavarësisht kritikave

Këshilli Federal mban planin e tij për të rritur TVSH-në me 0.8 pikë gjatë dhjetë viteve për të financuar ushtrinë, pavarësisht kritikave masive. Ushtria dhe siguria duhet të përfitojnë kështu nga 31 miliardë franga shtesë.

Për të forcuar ndjeshëm sigurinë dhe mbrojtjen e Zvicrës, qeveria planifikoi të rriste TVSH-në me 0.8 pikë midis viteve 2028 dhe 2038. Kjo do të vinte në dispozicion të ushtrisë dhe zyrave federale civile një paketë prej 31 miliardë frangash.

Këto të ardhura shtesë dhe një pjesë e buxhetit të zakonshëm do të derdheshin në një fond armatimesh, raporton RTS. Të gjitha blerjet e armëve do të financoheshin nga ky fond, transmeton albinfo.ch.

Do të ketë një kapacitet maksimal borxhi prej 6 miliardë për të paguar shpejt këstet e nevojshme, për të thithur përqendrimet e pagesave dhe kështu për të përshpejtuar blerjet. Borxhi duhet të reduktohet në zero deri në fund të periudhës së rritjes së përkohshme të TVSH-së, duke respektuar kështu frenimin e borxhit.

Projekti kërkon një ndryshim në Kushtetutë, një ligj të ri për fondin e armatimeve dhe përshtatje të ligjit të TVSH-së. Konsultimi është i hapur deri në fund të majit. Vota popullore do të zhvillohet në verën e vitit 2027.

Ministri i Mbrojtjes Martin Pfister e paraqiti këtë projekt në fund të janarit. Ai kishte ngjallur kritika të konsiderueshme. Vetëm Qendra e mbështeti atë.

Bullakaj: Komuniteti shqiptar ka qenë thelbësor në fushatën time zgjedhore

Arbër Bullakaj, është politikani zviceran me rrënjë shqiptare me praninë mbase më të madhe, prej shumë vitesh, në politikën zvicerane, atë lokale, regjionale dhe federale. Nga 27 prilli i këtij viti ai do të jetë deputet në Parlamentin e Zvicrës (National Rat ose Këshilli Kombëtar).

Në zgjedhjet e fundit parlamentare, të mbajtura në vitin 2023 ai ishte radhitur në vendin e parë në listën e pritjes, që i mundësonte zgjedhjen në rast të tërheqjes së ndonjë deputeti të zgjedhur. Dhe sot, me tërheqjen e deputetes Claudia Friedl, Arbri bëhet automatikisht deputet në nivelin kombëtar.

Kjo arritje e tij, që u shpall sot, është kurorëzim i një angazhimi të gjatë në kohë dhe konsistent në përmbajtje. Arber Bullakaj, pas Islam Alijajt, është shqiptari i dytë që fiton një vend në organin më të lartë legjislativ të Zvicrës. Të dytë vijnë nga Prtia Socialdemokrate (SP).

I lindur në vitin 1986 në Prizren, Arber Bullakaj jeton në Zvicër nga mosha e tij 8 vjeçare.

Me rastin e zgjedhjes së Bullkajt deputet, albinfo.ch i ka marrë një intervistë të shkurtër.

albinfo.ch: Jeni zgjedhur deputet në Keshillin Kombëtar (Parlamentin) të Zvicrës. Duke qenë se zgjedhjet ishin mbajtur në tetor të vitit 2023 ndërsa ju po zgjidheni tani, a mund të thuhet se ishte diçka që pritej apo erdhi si befasi?

Arber Bullakaj: Nuk jam befasuar plotësisht – ishim tashmë prej kohësh në kontakt dhe e dija se gjërat po merrnin formë. Por kur ndodh vërtet, kur fillon me të vërtetë, është gjithsesi një gëzim i madh. Ai moment kur një mundësi bëhet siguri – kjo është diçka e veçantë.

albinfo.ch: A mundt të na flisni për këtë zgjedhje, duke  e vënë në raport me komunitetin e këtushëm shqiptar. A ka edhe ky komunitet merita per zgjedhjen tuaj?

Arber Bullakaj: Komuniteti shqiptar ka qenë për mua thelbësor gjatë fushatës elektorale. Një pjesë e madhe e punës vullnetare – shpërndarja e fletëpalosjeve, organizimi i eventeve, varja e posterave, përcaktimi i vendeve për postera – u krye nga njerëz me rrënjë shqiptare.

Albinfo.ch: Si do ta përkufizonit këtë arritje tuajën nga perspektiv e komunitetit të këtushëm shqiptar dhe a mund të presë ky komunitet (dhe të huajt tjerë) ndonje qasje të re ndaj tyre nga Bundeshausi?

Arber Bullakaj: Kjo nuk është rastësi, por shprehje e një lidhjeje të thellë. Suksesi im elektoral bazohet në një masë të rëndësishme në mbështetjen e komunitetit shqiptar – bashkë me të gjithë komunitetin e larmishëm migrant dhe natyrisht edhe me qytetarët vendas zviceranë.

Çfarë mund të presin këta njerëz nga unë në Bundeshaus: Pika e parë e rendit të ditës e sesionit tim të parë u përket pikërisht njerëzve pa pasaportë zvicerane. Do të flas për Iniciativën e Demokracisë – një iniciativë që unë vetë e kam nisur. Si iniciues dhe president themelues i shoqatës “Aktion Vierviertel”, e cila ka lançuar këtë iniciativë, kjo është një nga temat qendrore të angazhimit tim politik.

Unë jam angazhuar prej gati 20 vjetësh për njerëzit – edhe për ata që nuk mund të më votojnë, sepse nuk kanë pasaportë zvicerane. Kjo është për mua shumë e rëndësishme politikisht: nuk bëj politikë vetëm për elektoratin tim, por për të gjithë ata që jetojnë këtu. Kjo do të thotë konkretisht: qesje e drejtë dhe pa diskriminim në pjisjen me shtetësinë zvicerane, angazhim i vendosur kundër diskriminimit në të gjitha format e tij, dhe një qëndrim i qartë e konsekuent në çështjet e bashkimit familjar, të Ligjit për të Huajt dhe Integrimin, si dhe në të gjitha çështjet e shtetit të së drejtës që prekin jetën e njerëzve pa pasaportë zvicerane.

Arrestohet shtetasi malazez: Ka kërcënuar me vdekje kandidatin për kryetar të Cyrihut, Përparim Avdilin

Fushata zgjedhore në qytetin e Cyrihut po tregon anën e saj të shëmtuar pak para zgjedhjeve të së dielës. Ajo tashmë përfshin kërcënime serioze dhe një operacion policor.

Në qendër të gjithë kësaj është kandidati i FDP-së Përparim Avdili, i cili po garon që të fitojë zyrën e kryetarit të bashkisë për qendrën e djathtë me një fushatë jokonvencionale, pas 36 vitesh që këtë post e mban PS, transmeton albinfo.ch.

Të enjten, policia arrestoi një burrë 31-vjeçar, shtets malazez i cili i kishte dërguar kërcënime me vdekje politikanit liberal nga një llogari anonime në mediat sociale. Kërcënimet me vdekje kishin në shënjestër Avdilin dhe familjen e tij dhe, sipas informacionit të marrë nga NZZ, lidhen me luftën në Gaza.

Policia kantonale e Cyrihut dhe zyra e prokurorit publik i konfirmuan gazetës incidentin. Zyra e prokurorit publik po zhvillon procedura penale kundër personit nën dyshimin për kërcënime dhe keqpërdorim të një sistemi telekomunikacioni.

Vetë Avdili nuk pranoi të komentojë mbi ngjarjet, për shkak të situatës aktuale.

Me sa duket, përshkallëzimi rrjedh nga qëndrimet e Avdilit mbi luftën në Gaza dhe mbi Islamin. Këto qëndrime u morën fillimisht dhe u kritikuan ashpër disa javë më parë nga revista online “Baba News” dhe më vonë nga kanale të tjera pro-palestineze në mediat sociale, përcjell albinfo.ch. Ndër të tjera, politikani akuzohet për përfshirje në agjitacion të krahut të djathtë dhe për delegjitimimin e kritikave ndaj Izraelit në të gjitha aspektet.

Portali “Baba News” akuzoi Avdilin jo vetëm për injorimin e realitetit në Gaza, por edhe për injorimin e qëndrimit politik të shumë njerëzve në komunitetin shqiptar.

Që atëherë, politikani liberal është nënshtruar një breshërie fyerjesh në mediat sociale. Javën e kaluar, “Aksioni për Palestinën Zvicër”, një grup anonim i krahut të majtë me një kanal në Instagram që krenohet me 13,000 ndjekës, nisi një fushatë kundër Avdilit. Ata e etiketojnë atë si “sionist” të cilit nuk duhet t’i jepet votë. Deklaratat në Instagram e përshkruajnë gjithashtu politikanin si një “sionist të paguar nga lobi izraelit”.

Arsyeja e sulmeve: Avdili kishte shprehur kritika në mediat sociale ndaj demonstratave pro-Palestine, duke pretenduar përhapjen e sloganeve antisemite nga to. Ai gjithashtu kritikoi vendimin e qytetit për të siguruar fonde për UNRWA-në (Agjencia e Ndihmës dhe Punës së Kombeve të Bashkuara për Refugjatët Palestinezë), orgnizatë kontroverse.

Një postim i tij në rrjetin social X një vit më parë kishte shkaktuar kritika të konsiderueshme. Avdili kishte shkruar: “Islami nuk i përket Zvicrës, pasi Zvicra është një shtet laik – edhe nëse ky parim nuk respektohet vazhdimisht – ndërsa myslimanët, si qytetarë të vendit tonë, po.” Deklarata e Avdilit ishte një përgjigje ndaj një twitteri nga Këshilltari Federal i SP-së Beat Jans, i cili, në fund të muajit të agjërimit të Ramazanit, kishte shkruar në X: “Të dashur myslimanë, Islami si fe dhe ju si qenie njerëzore, i përkisni Zvicrës. Ramazan Mubarak!”

Sulmet, me sa duket arritën në pikën më të ulët kur reperi EAZ (Arbër Rama), me të cilin Avdili regjistroi këngën “Eine vo ois” (Njëri prej Nesh), papritmas u distancua prej tij fundjavën e kaluar. Reperi deklaroi se ishte përballur me disa deklarata të Avdilit për të cilat nuk ishte në dijeni dhe të cilat absolutisht nuk i ndante me të, përcjell albinfo.ch. Kjo i referohet qëndrimit të Avdilit mbi luftën në Gaza dhe Islamin.

Reperi shkroi se nuk i mbështeste qëndrimet e Avdilit. Nuk kishte nevojë të ishte politikan për të ditur se çfarë po ndodhte në Gaza. “Të gjithë i kemi parë imazhet.”

Më pas, Avdili i tha NZZ se e gjithë kjo ishte pjesë e një fushate më të madhe që synonte atë dhe familjen e tij. “Po më shpifin si mbështetës i gjenocidit.” Dhe kjo pavarësisht faktit se ai mbështet një zgjidhje me dy shtete në konfliktin e Lindjes së Mesme dhe pranon vuajtjet e popullsisë civile palestineze, si dhe ato të izraelitëve.

Partitë në Këshillin e Qytetit të Cyrihut reaguan me një deklaratë të përbashkët duke dënuar dhunën. Vetëm Lista Alternative (AL) nuk mori pjesë. Jo sepse nuk i dënuan sulmet, siç shpjegoi kreu i grupit parlamentar të AL-së, Garcia Nuñez, por sepse disa anëtarë të këshillit gjithashtu nuk kishin shprehur solidaritet me të në lidhje me emailet kërcënuese.

31-vjeçari me shtetësi malazeze që kërcënoi Përparim Avdilin është liruar ndërkohë nga ndalimi. Zyra e prokurorit publik nuk ka kërkuar paraburgim në rastin e tij. Kjo zyrë po kështu nuk kaa komentur nëse personi i përmendur ka pranuar fajin apo nëse ka pasur ndonjë incident të mëtejshëm.

Prezumimi i pafajësisë zbatohet në rastin e tij deri në një përfundim ligjërisht të detyrueshëm të procedurave.

AAK pezullon zgjedhjet e brendshme

Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka pezulluar zgjedhjet e brendshme teksa bëhet e ditur se Këshilli i Përgjithshëm i kësaj partie ka marrë vendimin për “t’u përqendruar plotësisht në procesin zgjedhor nacional”.

Në një komunikatë për media, është thënë se vendimi është marrë me votë unanime.

Pezullimi i zgjedhjeve të brendshme të subjektit të katërt më të madh shqiptar në Kosovë, do të jetë në fuqi deri dy javë pas përfundimit të zgjedhjeve të jashtëzakonshme, bëhet e ditur në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Këshilli i Përgjithshëm i AAK-së ka diskutuar planin e partisë për zgjedhjet, pasi presidentja Vjosa Osmani shpërndau Kuvendin të premten. Shtabi Qendror Zgjedhor i AAK-së do të udhëhiqet nga nënkryetari Ardian Gjini.

Kriza në Lindjen e Mesme ndryshon rrugët e turizmit zviceran

Pasiguria në lidhje me zhvillimin e tensioneve në rajonin e Gjirit Persik dhe ndërprerja që rezulton në trafikun ajror, kanë shtyrë shumë udhëtarë zviceranë të rishqyrtojnë planet e tyre të pushimeve. Dorëheqjet inkurajohen gjithashtu nga mijëra turistë zviceranë që ende kanë mbetur të bllokuar në rajon, duke pritur një fluturim riatdhesimi.

Fluksi turistik midis Zvicrës dhe Gjirit Persik rrezikon të paguajë shtrenjtë për konfliktin e vazhdueshëm në Lindjen e Mesme, me pasoja për sektorin që mund të zgjasin në planin afatgjatë. Ndalesa vjen gjithashtu në një kohë kur udhëtimet në Gjirin Persik po intensifikoheshin ndjeshëm. Kjo demonstrohet nga numri në rritje i lidhjeve ajrore: për shembull, nga Aeroporti i Gjenevës, pesë nga gjashtë vendet arabe që kufizohen me Gjirin Persik shërbehen me fluturime direkte, me një klientelë që ishte rritur me më shumë se 6% gjatë vitit 2024.

Për momentin, lidhjet me Dubain të operuara nga linja ajrore Swiss mbeten të pezulluara deri më 10 mars. Ato për Tel Avivin deri më 22 mars. Heike Birlenbach – drejtoreshë komerciale e Zvicrës – i shpjegoi agjencisë AWP se “klientët që kanë rezervuar një fluturim për në Dubai ose Tel Aviv në javët e ardhshme mund të ndryshojnë rezervimin e tyre falas, duke zgjedhur një destinacion tjetër ose duke shtyrë udhëtimin”.

Megjithatë, kjo nuk vlen nëse data e fluturimit është larg, për shembull në vjeshtë. Drejtuesit e Swiss na njoftuan gjithashtu se rritja e çmimit të karburantit – e rritur me 50% që nga fillimi i tensioneve – mund të ketë pasoja drastike në llogaritë e kompanisë. Nëse mbetet në këto nivele, kompania do të duhet të përballet me një kosto shtesë treshifrore, të shprehur në miliona franga: kjo është vlerësuar nga Dennis Weber, menaxheri financiar i Zvicrës, transmeton albinfo.ch.

Nga ana e saj, linja ajrore Edelweiss – e cila lidh Cyrihun me Muscat dhe Salalah, në Oman – thotë se “është shumë herët për të nxjerrë përfundime”. Një zëdhënës tregon se pasagjerët kanë anuluar ose shtyrë fluturimet. Nëse disa klientë preferojnë të presin për rezervimet e bëra tashmë, ka një kërkesë më të ulët për rezervime të ardhshme: “kujdesi mbizotëron në rezervimet e reja”, thotë zëdhënësi i Edelweiss. Në këtë drejtim, Federata Zvicerane e Udhëtimeve (FSV) i thotë AWP se pret “një ngurrim të konsiderueshëm për të rezervuar udhëtime në rajonin e prekur, […] megjithatë” – vazhdon federata – “kërkesa mund të fillojë të stabilizohet në afat të mesëm”.

Kurti: Dekreti i Osmanit jokushtetues, të gjejmë një zgjidhje për presidentin

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka deklaruar se dekreti i presidentet për shpërndarjen e Kuvendit nuk është kushtetues, teksa deklaroi se Gjykata Kushtetuese duhet të thotë fjalën e saj, nëse duhet të ketë zgjedhje të reja apo jo. Ai ka thënë se dekreti i presidentes Vjosa Osmani për të shpërndarë Kuvendin është jokushtetues.

“Dekreti për shpërndarjen nuk është kushtetues sepse kompetenca për shpërndarjen e Kuvendit mund të ushtrohet vetëm në rastet e paracaktuara shprehimisht nga Kushtetuta. Mirëpo ky proces nuk arriti ta konsumojë as rundin e parë pasi munguan të gjitha deputetët e partive opozitare dhe partia e cila vazhdon të dirigjohet nga Beogradi. Të gjithë e keni parë mbrëmë pamjen e seancës, kush ishte në qendër, kush nuk ishte në qendër nuk ishte sepse nuk erdhi. Asnjë deputet që mungoi nuk ka njoftuar kryetaren për arsyen e mungesës, prandaj është lënda në Kushtetuese. Është detyrë e deputetëve ta kryejnë detyrën e tyre për siç i ka zgjedhur populli, të vijnë në vendin e tyre të punës dhe aty të marrin  pjesë dhe të votojnë. Ndodhemi në një situatë kur unë nuk besoj që mund të flasim për zgjedhje pa e thënë fjalën e fundit Kushtetuesja. Ata kanë një materie që duhet ta analizojnë”, ka thënë Kurti në një konferencë për media, transmeton albinfo.ch.

Kurti ka thënë se vetëm pas dështimit të rundit të tretë të votimit do të mund të shkohej në zgjedhje teksa u shpreh se janë 60 ditë kohë për të shmangur zgjedhjet.

Kurti e ka komentuar edhe deklaratën e presidentes Vjosa Osmani se zgjedhjet u shkaktuan nga “njerëz të papërgjegjshëm dhe me qëllime të rrezikshme”.

“Nëse zonja presidente s’ka folur me emra, nuk e di pse iu ka shkuar mendja tek unë. Nuk e di që jemi të përmendur, por nëse kishte të drejtë, përgjigjen duhet ta kërkoni te ajo që e ka thënë. Të papërgjegjshëm kanë qenë ata që nuk ishin mbrëmë në seancë”, ka thënë ai.

Kurti i ka falënderuar kryetarin e PDK-së, Bedri Hamzën dhe atë të LDK-së, Lumir Abdixhikun, për qasjen konstruktive gjatë bisedimeve për çështjen e presidentit.

“Qasja e kryetarëve të opozitës është ndryshe prej vitit 2025. Atmosfera është konstruktive, diskutimet janë korrekte, i falënderoj për këtë qasje të re Hamzën dhe Abdixhikun. Tash edhe takohemi edhe bisedojmë. Edhe kur s’jemi takuar në tri ditët e fundit, kemi komunikuar me telefon, nuk ekziston ndërmjetësuesi, flasim vetë. Atmosfera e mirë nuk garanton marrëveshje. Ata nuk ma thanë asnjë emër. Presidenti është emër i përveçëm”, ka thënë Kurti.

Derivatet: Çmime marramendëse dhe ndryshime rajonale

Zhvillimet e fundit të luftës në Lindjen e Mesme tregojnë se bllokada e Ngushticës së Hormuzit mund të zgjasë shumë. Dhe me të ndoshta edhe çmimi i lartë i naftës. Benzina e stacioneve të benzinës po rritet pak kudo në Zvicër.

Cila është situata në Ticino? Dhe në përgjithësi, çfarë duhet të presim në këtë front? Një gazetar i ekonomisë ka deklaruar se këtë mëngjes fuçia e Brent, ose nafta nga Deti i Veriut që është referencë për ne, ishte rreth 85 dollarë. Dhe pastaj ai nuk lëvizi në një mënyrë të ndjeshme. Megjithatë, ne kujtojmë se krahasuar me të premten e kaluar çmimi u rrit me 18%. Dhe kjo sigurisht që fillon të shihet në stacionet e benzinës.

“Unë personalisht pashë këtë mëngjes çmimin e parë mbi dy franga te një distributor në Lugano, po flas për naftën. Klubi Zviceran i Turizmit na ndihmon në këtë analizë duke na treguar çmimin e karburantit në të gjithë Zvicrën: rritjet janë të dukshme dhe janë rreth dhjetë cent. Në Ticino çmimi është pak më i lartë se ai i pjesës tjetër të vendit, por ka dallime edhe brenda kantonit. Në Sottoceneri çmimet janë më të ulëta se në Sopraceneri. Kjo sepse jeni më afër Italisë, nga vjen pjesa më e madhe e benzinës. Dhe pastaj ka më shumë distributorë dhe për këtë arsye ka më shumë konkurrencë”, ka deklaruar ai, shkruan rsi, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket rritjes së shpejt të çmimeve, ai tha se kjo ndodh sepse benzina e ofruar sot është paguar kur çmimi në fakt ishte ende i ulët.

“Vëzhgimi – thotë Marzio Minoli – është i plotë dhe i kuptueshëm. Në këtë rast, hyn në lojë një koncept ekonomik: ajo që quhet çmim zëvendësimi, domethënë kostoja e nevojshme për të zëvendësuar një mall ekzistues me një mall identik. Me fjalë të tjera: sa do të më kushtojë të mbush rezervuarin e dispenserit brenda një jave? Duhet të aplikoj një çmim që e merr parasysh këtë faktor. Në praktikë, nëse punonjësi i stacionit të benzinës do të shiste benzinë ​​me çmimin që e bleu një javë më parë, ai nuk do të kishte fondet e nevojshme për t’u furnizuar me çmimet e reja. Le të mos harrojmë gjithashtu se benzina është një gjë e mirë që rrotullohet shumë shpejt. Pra, rritja e çmimit ka logjikën e vet. Pyetja që lind spontanisht atëherë është si më poshtë: por atëherë pse kur çmimi i naftës bie, edhe çmimet te distributori nuk përshtaten aq shpejt sa kur rritet? Vëzhgimi është i saktë. Edhe pse çmimi, siç u përmend, pasqyron se sa do të paguaj për benzinë ​​në të ardhmen, punonjësi i stacionit të benzinës tenton të ruajë marzhet e fitimit më gjatë. Marzhet që, megjithatë, duhet thënë, janë mjaft të vogla. Dhe pastaj varet shumë nga konkurrencë. Dhe nëse nuk ka shumë, nuk ka nxitim për të ulur çmimet…”.

Shkurt, le të përgatitemi të paguajmë gjithnjë e më shumë për këtë benzinë. Sidomos në Sopraceneri.

Politikanët zviceranë thonë se mishi i importuar duhet të kontrollohet më shumë

Mishi i konsumuar në Zvicër nga kafshët e importuara duhet të rregullohet më mirë. Pas Senatit, Dhoma e Përfaqësuesve miratoi me një diferencë të ngushtë një mocion për këtë qëllim.

Parlamentarët votuan kundër mendimit të komisionit të tyre, i cili kishte rekomanduar refuzimin e masës, e cila konsiderohej e pazbatueshme në mungesë të rregulloreve ndërkombëtare.

Fabien Fivaz nga Partia e Gjelbër kujtoi kushtet shpesh shumë të pasigurta në të cilat transportohen kafshët jashtë vendit, shkruan swissinfo. “Nuk e di nëse i keni parë ndonjëherë anijet e mallrave në të cilat ruhen kafshët. Ato shpesh mbingarkohen dhe kafshët ngordhin nga uria ose etja”, tha ai, transmeton albinfo.ch.

Marianne Maret nga Partia e Qendrës tha se, përveç mbrojtjes së kafshëve, qëllimi ishte të mbështetej bujqësia zvicerane. “Ne aktualisht i japim mishit të importuar një avantazh sepse nuk ka kërkesa për transport. Kjo ka një efekt në çmime. Dhe prodhimi vendas, i cili është shumë i rregulluar, është në disavantazh”, tha ajo.

Një pjesë e së djathtës dhe Ministrja e Brendshme Elisabeth Baume-Schneider ishin përpjekur ta fundosnin projektin.

Zvicra do të blejë më pak avionë luftarakë F-35

Ushtria zvicerane ndoshta do të marrë vetëm 30 avionë të rinj luftarakë F-35 në vend të 36. Ky është supozimi aktual i qeverisë. Ajo po heq dorë nga një kredi shtesë prej 1 miliard CHF (1.25 miliardë dollarë) dhe po kërkon vetëm një kredi prej 394 milionë CHF për të mbuluar kostot shtesë për shkak të inflacionit.

Në dhjetor, Ministri i Mbrojtjes Martin Pfister tregoi tashmë se Zvicra nuk do të ishte në gjendje të blinte numrin fillestar të planifikuar prej 36 avionësh luftarakë F-35 nga prodhuesi Lockheed Martin brenda kornizës së pagesave të miratuar nga populli zviceran në shtator 2020. Qeveria e konfirmoi këtë të premten.

“Qeveria po heq dorë nga numri origjinal prej 36 avionësh,” shkroi ajo në një deklaratë, raporton RTS. Megjithatë, mosblerja e asnjë aeroplani nuk është një mundësi duke pasur parasysh përkeqësimin e situatës së sigurisë, tha ajo, transmeton albinfo.ch.

Prandaj, qeveria po kërkon një rrugë të mesme “brenda vëllimit financiar të miratuar nga populli”. Numri maksimal i mundshëm i avionëve duhet të blihet, për arsye të politikës financiare pa një kredi shtesë prej një miliard frangash, tha ajo. Sipas qeverisë, do të nevojiteshin edhe 1.1 miliardë CHF për të blerë 36 avionë luftarakë.

Pa këtë kredi shtesë, ministria e mbrojtjes aktualisht supozon se mund të blihen 30 avionë luftarakë F-35. Numri i saktë mund të përcaktohet vetëm pasi qeveria amerikane të ketë negociuar kontratat me prodhuesit për avionët dhe motorët e mbetur për seritë e ardhshme të prodhimit.

Megjithatë, paratë duhet të ndahen edhe për 30 avionë. Konkretisht, parlamenti do të miratojë një kredi shtesë prej 394 milionë CHF si pjesë e Dërgesës së Forcave të Armatosura 2026, në mënyrë që të kompensojë kostot shtesë të pretenduara nga SHBA-të për inflacionin, zhvillimin e çmimeve të mallrave dhe faktorë të tjerë që nga referendumi. Sipas qeverisë, kjo është në përputhje me vullnetin e popullit.

Prokurimi i më pak avionëve luftarakë do të kishte pasoja negative për qëndrueshmërinë dhe performancën e forcave ajrore, shkroi qeveria. Sipas një vlerësimi nga një grup ekspertësh nga ministria e mbrojtjes, 55 deri në 70 avionë luftarakë modernë do të nevojiteshin për mbrojtje ajrore gjithëpërfshirëse të orientuar ndaj kërcënimit aktual.