SHBA pezullon 10% të fluturimeve pas krizës së qeverisë

Sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, njoftoi të mërkurën se do të urdhërojë ulje me 10% të fluturimeve në 40 aeroportet kryesore të Shteteve të Bashkuara, për shkak të shqetësimeve mbi sigurinë e trafikut ajror, ndërsa mbyllja e qeverisë federale ka hyrë në ditën e saj të 36-të – më e gjata në historinë e vendit, përcjell albinfo.ch.

Plani i ri, që hyn në fuqi brenda pak ditësh, detyron linjat ajrore të bëjnë shkurtime të menjëhershme në oraret e tyre. Pasagjerët kanë mbingarkuar linjat e ndihmës së kompanive me ankesa dhe pasiguri për udhëtimet në ditët e ardhshme, raporton Reuters.

Presion për t’i dhënë fund bllokimit politik

Duffy tha se kufizimet mund të hiqen nëse Demokratët bien dakord të rihapin qeverinë.
“Na u desh të bënim një reflektim të thellë për detyrën tonë. Detyra jonë është të marrim vendime të vështira për të mbajtur hapësirën ajrore të sigurt”, tha ai.

Mbyllja ka detyruar 13,000 kontrollorë ajrorë dhe 50,000 agjentë të sigurisë (TSA) të punojnë pa pagesë. Administrata Trump po shton presionin mbi demokratët, duke paralajmëruar pasoja të rënda në transportin ajror nëse nuk arrihet marrëveshja për financimin e qeverisë.

Demokratët ndërkohë fajësojnë republikanët, duke i akuzuar se po refuzojnë të negociojnë për subvencionet e sigurimeve shëndetësore që janë pjesë e projektligjit të buxhetit.

Reduktimet do të përshkallëzohen

Sipas Administratës Federale të Aviacionit (FAA), uljet do të nisin me 4%, do të rriten në 5% të shtunën, 6% të dielën dhe do të arrijnë 10% javën e ardhshme.
Fluturimet ndërkombëtare do të përjashtohen nga masat.

“Kur shohim presion të madh në këto 40 tregje, nuk mund ta injorojmë”, theskoi administratori i FAA-së, Bryan Bedford. “Veprojmë tani për të mbajtur sigurinë në nivel maksimal”, tha ai.

Edhe pse qeveria nuk publikoi listën e aeroporteve, pritet që kufizimet të prekin 30 aeroportet më të ngarkuara në vend, përfshirë Nju Jorkun, Uashingtonin, Çikagon, Atlantën, Los Anxhelesin dhe Dallasin.

lg.php.gif

Sipas të dhënave të firmës Cirium, kjo mund të ndikojë në rreth 1,800 fluturime dhe mbi 268,000 vende pasagjerësh çdo ditë.

Reagimet e linjave ajrore

Kompania United Airlines tha se do të ruajë fluturimet ndërkombëtare dhe ato ndërmjet qendrave kryesore (hub-to-hub), ndërsa do të shkurtojë fluturimet rajonale dhe ato më pak fitimprurëse.
CEO i kompanisë, Scott Kirby, premtoi fleksibilitet për klientët.

“Çdo pasagjer që udhëton gjatë kësaj periudhe mund të kërkojë rimbursim, edhe nëse fluturimi i tij nuk është anuluar”, theksoi ai.

American Airlines njoftoi se shumica e klientëve të saj nuk do të përjetojnë ndërprerje të mëdha, ndërsa Southwest Airlines, operatori më i madh i fluturimeve brenda SHBA-së, po vlerëson ndikimin dhe u bëri thirrje ligjvënësve “të zgjidhin menjëherë bllokimin”.

Shoqata e Stjuardesave të Fluturimeve (AFA-CWA), që përfaqëson 55,000 punonjës, e quajti mbylljen “sulm mizor ndaj të gjithë amerikanëve”.

Pasojat ekonomike

Mbyllja e qeverisë, që filloi më 1 tetor, ka lënë pa ndihma ushqimore shumë familje me të ardhura të ulëta, ka mbyllur shërbime federale dhe ka pezulluar rreth 750,000 punonjës publikë.

Dronë mbi aeroporte, Belgjika mbledh Këshillin e Sigurisë Kombëtare

Këshilli i Sigurisë kombëtare i Belgjikës do të mbajë një takim urgjent, pasi pamjet e dronëve në aeroporte shkaktuan kaos për udhëtarët dhe ngritën shqetësime për sigurinë, përcjell albinfo.ch.

Mbërritjet dhe nisjet u ndaluan për disa orë të martën në mbrëmje në aeroportin më të ngarkuar të Belgjikës, Brukselin, duke çuar në anulimin e dhjetëra fluturimeve.

Qielli u mbyll gjithashtu mbi aeroportin e Liege, një qendër e rëndësishme për transportin e mallrave, duke çuar në anulime, vonesa dhe devijime të mëtejshme.

U raportua se oficerët e policisë dhe ushtrisë kishin parë katër dronë në bazën ajrore ushtarake Schaffen aty pranë.

Përpara pamjeve të fundit, autoritetet belge po hetonin pamjet misterioze të dronëve në disa baza ushtarake gjatë fundjavës, përfshirë Kleine-Brogel, pranë kufirit holandez, i cili është shtëpia e aeroplanëve luftarakë F-16 të Belgjikës dhe raportohet gjerësisht se ruan armë bërthamore amerikane.

Ndryshe, pamjet e dronëve në Belgjikë janë vetëm të fundit, pas një rritjeje të ndërhyrjeve në hapësirën ajrore evropiane që nga mesi i shtatorit.

Në javët e fundit, dronë janë parë në Republikën Çeke, Danimarkë, Estoni, Gjermani, Poloni, Norvegji dhe Spanjë.

Ambasada e Kosovës në Shkup reagon për rastin e studentes nga Kosova të gjetur pa shenja jete në Tetovë

Pas lajmit se një vajzë 24-vjeçare nga Kosova është gjetur pa shenja jete në Tetovë, ka reaguar Ambasada e Republikës së Kosovës në Shkup, përcjell albinfo.ch.


Në reagimin zyrtar thuhet se ambasada është njoftuar nga Policia Rajonale e Tetovës për rastin dhe se është në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet maqedonase.

“Ambasada e Republikës së Kosovës në Shkup është njoftuar para pak orësh nga Policia Rajonale e Tetovës se sot, rreth orës 18:00, në një lagje të këtij qyteti është gjetur pa shenja jete një shtetase e Republikës së Kosovës. Ambasada ka vendosur menjëherë kontakt me autoritetet relevante policore dhe po e ndjek nga afër zhvillimin e rastit,” thuhet në njoftimin e ambasadës.

Shqipdona Lahu doktoron në Universitetin Teknik të Mynihut

Doktorata e Shqipdona Lahut është vlerësuar si doktoratura më e mirë për periudhën akademike 2024–2025Universitetin Teknik të Mynihut (Technical University of Munich – TUM), një prej institucioneve më prestigjioze të arsimit të lartë në Gjermani dhe në Bashkimin Evropian, transmeton albinfo.de.

Për këtë arritje, Fondacioni “Dimitris N. Chorafas” i ndau Lahut Çmimin e vitit 2025 në fushën e Shkencave të Jetës dhe Mjekësisë (Life Sciences and Medicine), si shenjë mirënjohjeje për kontributin e saj të spikatur në kërkimin shkencor.

Ajo mbrojti temën e doktoraturës me titull:

“Novel aspects of antiplatelet drug therapy in patients undergoing percutaneous coronary interventions”, në fushën e kardiologjisë ndërhyrëse.

Mbrojtja u zhvillua para një komisioni ndërkombëtar të përbërë nga ekspertë gjermanë dhe zviceranë, ku Lahu mori vlerësimin më të lartë akademik “Summa cum laude”, duke u promovuar zyrtarisht si Doktor i Shkencave Mjekësore (Ph.D.), nën mentorimin Dr. Adnan Kastrati, para komisionit të përbërë nga: Prof. Dr. Maximilian Reichert – kryetar, Prof. Dr. Barbara Stähli – anëtare e jashtme nga Zvicra, Prof. Dr. Isabell Bernlochner – anëtare, Prof. Dr. Sebastian Kufner – anëtar, transmeton tutje albinfo.de. 

Gjatë studimeve të saj doktorale, Shqipdona Lahu ka kontribuar me mbi 25 punime shkencore të botuara në revista ndërkombëtare të njohura të mjekësisë, si autore e parë dhe bashkautore. Po ashtu, ajo ka qenë pjesëmarrëse aktive në konferenca dhe kongrese ndërkombëtare në fushën e kardiologjisë.

Në vitin 2022, ajo u pranua si “Fellow në Shoqatën Evropiane të Kardiologjisë” (FESC), duke u renditur ndër profesionistët e dalluar të kësaj fushe.

Aktualisht, Shqipdona Lahu ndodhet në specializim në Klinikën Universitare të Kardiologjisë, “Deutsches Herzzentrum” në Mynih, ku vazhdon të kontribuojë në kërkimin shkencor dhe në praktikën mjekësore bashkëkohore në fushën e kardiologjisë./Albinfo.de

Yakini tregon pse nuk e ftoi Jasharin

Ardon Jashari është kthyer në fundjavë në ekipin e Milanit por nuk ka nisur ende me ndeshje pas lëndimit të rëndë që e pësoi dy muaj më parë, përcjell albinfo.ch.

Dhe për këtë arsye ai nuk u ftua nga Zvicra për ndeshjet me Suedinë dhe Kosovën.

Këtë e bëri të ditur përzgjedhësi i Zvicrës, Murat Yakin, në konferencën.

“Ardoni është kthyer vetëm së fundi dhe ende nuk është 100 për qind gati. Për këtë e kemi planifikuar këtë grumbullim pa të. Për këtë jemi marrë vesh edhe me lojtarin”, ka thënë Yakin.

Libri i Mira Kazhanit promovohet në Gjermani

Në një atmosferë të ngrohtë dhe plot emocion, në Gjermani u mbajt promovimi i librit bestseller “Një Ditë Tjetër” të autores së njohur Mira Kazhani, përcjell albinfo.ch.

Libri autobiografik, botuar nga shtëpia botuese Dora Distria, sjell rrëfimin e ndjerë dhe personal të autores për periudhën më të vështirë të jetës së saj, betejën me një sëmundje të rëndë, tumorin në gji.

Përmes këtij rrëfimi të sinqertë, Kazhani ofron një udhëzues shpirtëror e praktik për këdo që përballet me sfida të papritura në jetë, duke përcjellë forcë, besim dhe shpresë. “Një Ditë Tjetër” është një histori që frymëzon dhe tregon se drita e brendshme mund të triumfojë edhe në ditët më të errëta.

Ky ishte promovimi i parë i librit në Evropën Perëndimore, që mblodhi bashkatdhetarë, dashamirë të librit dhe figura të njohura të komunitetit shqiptar në Gjermani. Mbrëmja u përmbyll me një bufe tradicionale shqiptare, verë nga Kosova dhe bashkëbisedime të ngrohta me pjesëmarrësit, shkruan Faruk Ajeti,

Ambasadori i Kosovës në Gjermani.

Kosova prezanton potencialin turistik në “World Travel Market London”

Kosova pavarësisht se është një vend i vogel, ka potencial turistik.

Vendet më turistike të Kosovës po prezantohen në “World Travel Market London”, një prej panaireve më të rëndësishme të turizmit në botë, transmeton albinfo.ch.

Në këtë ngjarje madhështore, me përkrahjen e KIESA-s, kompani nga sektori i turizmit kosovar po prezantojnë ofertat dhe potencialin e jashtëzakonshëm që vendi ynë ofron për vizitorët ndërkombëtarë.

 

 

Ambasadori Kapiti shprehu mirënjohjen për përfaqësimin dinjitoz të Kosovës dhe theksoi rëndësinë e promovimit të turizmit si sektor kyç për zhvillimin ekonomik dhe imazhin e vendit tonë.

 

Rrezikohet mbyllja e Spitalit të dytë më të madh në Graubünden

Spitali i dytë më i madh në kanton, i vendosur në Samedan, rrezikon të mbyllet pranverën e ardhshme. Komunat Zuoz, Silvaplana dhe Madulain refuzuan huan prej 51 milionë frangash për një marrëveshje të re shërbimi me operatorin e spitalit.

Pa këtë financim, Fondacioni i Kujdesit Shëndetësor të Engadinit të Sipërm (SGO) paralajmëron se spitali mund të jetë i falimentuar deri në pranverën e vitit 2026. Fondacioni po planifikon të kërkojë një moratorium borxhi për të shmangur hapjen e menjëhershme të procedurave të falimentimit.

Kryetarja e bordit të SGO, Selina Nicolay, thekson se prioritet mbetet gjetja e zgjidhjeve alternative për stafin dhe vazhdimin e shërbimeve shëndetësore gjatë dimrit. Një alternativë e mundshme për sigurimin e kujdesit është bashkëpunimi me Klinikën Gut AG dhe Spitalin Kantonale të Graubünden, por kjo kërkon miratimin e të 11 komunave pjesëmarrëse.

Kryetari i Zuoz, Romeo Cusini, shprehet se duhet të vendoset midis riparimit të shërbimeve ekzistuese ose krijimit të një strukture të re.

 

Tragjedi në Tetovë: Një 25-vjeçare nga Kosova gjendet e pajetë

Trupi i një 25-vjeçareje nga Kosova, që dyshohet të jetë studente në Tetovë, është gjetur i pajetë.

Ngjarja ka ndodhur rreth orës 19:00, dhe hetuesit po konsiderojnë mundësinë e vrasjes, ndërkohë që nuk përjashtohen edhe shkaqe të tjera.

Sipas raportimeve të AlsatMk, trupi i saj është gjetur nga kalimtarë pas tregut të gjelbër në Tetovë.

Policia dhe Prokurori Publik janë në vendngjarje dhe po kryejnë hetimet e nevojshme.

 

Si i keqpërdorën ndihmat sociale të Zvicrës të dyshuarit për financim të terrorizmit?

Dy simpatizantë të ISIS-it nga Gjeneva, me origjinë kosovare, janë duke u gjykuar para Gjykatës Federale Penale. Ata mohojnë akuzat. Rasti ndjek modele të njohura.

Marrja e subvencioneve për fëmijë që nuk jetojnë më në Zvicër. Marrja e ndihmës sociale ndërkohë që punon si taksist pa e deklaruar. Falsifikimi i aksidenteve automobilistike për të përfituar nga sigurimet. Apo marrja e kredive të fryra të Covid-19 dhe përdorimi i tyre për të financuar një organizatë terroriste që synonte të krijonte një shtet islamik në Ballkan sipas ligjit Sharia.

Akuzat e ngritura nga Zyra Federale e Prokurorit Gjerman ndaj dy burrave nga Gjeneva duken të guximshme, por nuk janë incidente të izoluara. Për shembull, Anis Amri, që kreu sulmin në një treg Krishtlindjesh në Berlin, përdori disa identitete të rreme dhe mori përfitime sociale në Gjermani si azilkërkues. Sulmuesit në Francë gjithashtu jetuan me ndihmë sociale ose përfitime të papunësisë, ndonjëherë ligjërisht.

Rreth 40 për qind e potencialëve kryesve marrin përfitime të ndryshme sociale – si ndihma sociale, sigurimi i paaftësisë ose përfitime të papunësisë.

Sipas Miryam Eser nga Departamenti i Punës Sociale në Universitetin e Shkencave të Aplikuara të Cyrihut (ZHAW), rrjedha e përfitimeve sociale drejt organizatave terroriste nuk është e pazakontë as në Zvicër. Në një studim të vitit 2019, ajo analizoi të dhëna të mbledhura nga shërbimi i inteligjencës mbi të ashtuquajturit “terroristë potencialë”. “Rreth 40 për qind e këtyre individëve marrin përfitime të ndryshme sociale—si ndihmë sociale, sigurim paaftësie ose përfitime të papunësisë,” tha Eser, transmeton albinfo.ch.

“Simpatizantë të ISIS-it” pa qëllime të dhunshme?

Nëse individët u radikalizuan për shkak të varfërisë apo radikalizimi i tyre çoi në vështirësi, për shembull duke humbur punën, studiuesit nuk mundën ta përcaktojnë për shkak të mungesës së të dhënave. Nuk kishte asnjë informacion mbi mashtrimet e ndihmës sociale. Eser nuk hulumtoi nëse simpatizantët e ISIS-it përdorin qëllimisht programet e ndihmës sociale për të financuar terrorizmin. Sipas saj, nevojiten më shumë studime për të kuptuar pse kaq shumë individë të radikalizuar marrin mbështetje nga shteti.

Gjykata Federale Penale

Rasti para Gjykatës Federale Penale nxjerr në pah faktin se fondet e ndihmës sociale ose përfitimet e sigurimeve nga vendet perëndimore përdoren herë pas here për të mbështetur terrorizmin islamist.

Dy burrat nga Gjeneva pranojnë se kanë marrë përfitime në mënyrë të paligjshme. Megjithatë, ata theksojnë se iu duhej paratë për veten dhe familjet e tyre dhe nuk i përdorën për të financuar terrorizmin. Ata ishin, në më të shumtën, “simpatizantë të ISIS-it,” por nuk e mbështetën atë drejtpërdrejt, shpjegoi njëri prej të akuzuarve gjatë gjyqit në Bellinzonë. Grupi kosovar “Frères de Viti,” për të cilin ata mblodhën para, nuk konsiderohet një organizatë terroriste.

Kërkohen dënime të gjata me burg

Tjetri i akuzuar u tha gjykatësve se armët e blera ishin për vetëmbrojtje të Kosovës – për shembull, për t’u mbrojtur kundër Serbisë. Ai pretendoi se nuk kishte kurrfarë qëllimi për të përdorur dhunë. Dy idealistë të pafajshëm, pra? Zyra Federale e Prokurorit mendon ndryshe. Ata kërkojnë dënime me burg prej nëntë dhe nëntë e gjysmë vjet për mashtrim, mbështetje të terrorizmit dhe shkelje të tjera. Vendimi pritet në javët në vijim.

Ilaçet zëvendësuese mund të kushtojnë më shtrenjtë se origjinali

Në farmacitë që i përkasin Grupit Galenica, disa ilaçe zëvendësuese kushtojnë më shumë se medikamentet origjinale me markë. Prodhuesi argumenton se këto janë produkte të pavarura dhe jo ilaçe zëvendësuese “në kuptimin e vërtetë”. Megjithatë, Ligji për Produktet Terapeutike i konsideron ato si ilaçe zëvendësuese.

Një klient i Coop Vitality përjetoi një situatë të pazakontë kur kërkoi një version zëvendësues të tabletave efervescentë kundër kollës Solmucol. Farmacistja i ofroi versionin e farmacinë, i cili rezultoi të ishte mbi 85% më i shtrenjtë se origjinali.

Shembuj të çmimeve:

10 tableta Solmucol origjinale: 5.70 franga

14 tableta Solmucol zëvendësuese të farmacinë: 14.95 franga

20 tableta paracetamol të markës private: 5.20 franga

Ilaçe zëvendësuese të konkurrentëve për të njëjtën sasi: 2.40 franga

Shembuj të ngjashëm gjenden edhe në farmacitë Amavita dhe Sun Store, të gjitha pjesë e Grupit Galenica.

Arsyetimi i kompanisë:

Sipas Grupit Galenica, çmimet e produkteve pa recetë varen nga kushtet e blerjes, logjistika dhe tregu. Kompania thekson se markat e saj private janë produkte të pavarura dhe jo ilaçe zëvendësuese “në kuptimin e vërtetë”, duke pranuar se informacioni mund të ketë krijuar keqkuptime tek klientët.

Qasja e Autoriteteve:

Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) thekson se çmimet e ilaçeve pa recetë janë të lira dhe varen nga tregu. Megjithatë, FOPH konfirmon se markat private që përmbajnë të njëjtët përbërës aktivë, formë dozimi dhe dozë, sipas ligjit konsiderohen ilaçe zëvendësuese. Autoriteti rekomandon që gjithmonë të kërkohet ilaçi më i lirë dhe të krahasohen çmimet.

Këshilla për pacientët:

Pyesni gjithmonë për versionin më të lirë të ilaçit.

Krahasoni çmimet midis farmacive dhe markave zëvendësuese.

Fokusohuni te përbërja e aktivëve, jo vetëm te marka.

Shkalla minimale e interesit për fondet e pensioneve profesionale mbetet 1.25%

Këshilli Federal ka vendosur që shkalla minimale e interesit për skemat e pensioneve profesionale të qëndrojë 1.25% edhe për vitin e ardhshëm. Kjo do të thotë se të paktën me këtë normë, pasuritë e pensioneve të personave të siguruar në skemën e detyrueshme duhet të gjenerojnë interes.

Sipas ligjit, faktorët vendimtarë për përcaktimin e normës janë performanca e obligacioneve federale, si dhe të ardhurat nga aksionet, obligacionet dhe pronat e paluajtshme.

Në një deklaratë, Këshilli Federal theksoi se një ulje e shkallës minimale të interesit nuk ishte e justifikuar. Pas rënies së vitit 2022, situata financiare e fondeve të pensioneve është stabilizuar falë kthimeve të forta gjatë dy viteve të fundit dhe pritshmërisë për një kthim lehtësisht pozitiv në vitin 2025. “Në një nivel të mirë,” shkruan qeveria.

Këshilli Federal gjithashtu nuk pa arsye për rritjen e interesave mbi kursimet e detyrueshme të pensioneve. Normat e interesit mbi obligacionet federale aktualisht janë të ulëta. Qeveria shtoi se ndërprerjet ekonomike, tregtare dhe gjeopolitike, së bashku me pasigurinë e shoqëruar, janë faktorë të rëndësishëm.

Komisioni Federal për Pensionet Profesionale dhe shumica e partnerëve socialë të konsultuar gjithashtu mbështetën ruajtjen e shkallës minimale të interesit prej 1.25%.

Zvicra ndërmerr masa për thirrjet mashtruese me numra të falsifikuar

Qeveria zvicerane po merr masa për të ndaluar thirrjet mashtruese me numra të falsifikuar. Nga 1 janari 2026, thirrjet nga jashtë që tregojnë një numër zviceran do të identifikohen ose bllokohen automatikisht nga ofruesit e shërbimeve telefonike. Nga 1 korriku 2026, kjo do të aplikohet edhe për numrat celularë.

Thirrësit shpesh paraqiten si policë, banka ose institucione qeveritare për të marrë të dhëna sensitive, si informacionet e kartave të kreditit. Këto thirrje zakonisht vijnë nga jashtë, por shfaqin një numër zviceran, duke e bërë të vështirë identifikimin e mashtrimit.

Zyra Federale e Komunikimeve (OFCOM) ka zhvilluar masat në bashkëpunim me ofruesit e telekomunikacionit. Sipas Swisscom, rreth një milion thirrje të tilla bllokohen çdo muaj. Masat kanë precedentë të ngjashëm në Austri dhe Gjermani, ku incidenca e thirrjeve mashtruese ka rënë ndjeshëm.

Megjithatë, OFCOM paralajmëron se mashtruesit gjithmonë gjejnë mënyra të reja për të vepruar, dhe lufta kundër “call spoofing” mbetet një lojë macja-me-mishin.

BMW hap epokën ‘hands-free’ në Evropë: iX3 mund të drejtohet pa duar deri në 130 km/h

BMW ka marrë homologimin ndërkombëtar për sistemin e saj të ndihmës së Nivelit 2, duke i lejuar drejtuesit të përdorin teknologjinë “hands-free” në disa autostrada deri në 130 km/h. Modeli i ri BMW iX3 do të ofrojë këtë funksionalitet, duke mundësuar që drejtuesit të heqin duart nga timoni dhe makina të ruajë trajektoren, të ndryshojë korsinë dhe të ndalojë automatikisht kur është e nevojshme.

BMW e përshkruan sistemin si një bashkëpunim “simbioz” midis njeriut dhe makinës: drejtuesi mund të ndërhyjë në çdo moment pa ndërprerë funksionimin e sistemit. Me këtë homologim, BMW bëhet prodhuesi i parë evropian i autorizuar për këtë lloj teknologjie në 60 vende, përfshirë Zvicrën dhe shtetet e BE-së.

Ekspertët theksojnë se certifikimi garanton besueshmërinë e sistemit, ndërsa ndryshime të vogla infrastrukturore do të jenë të nevojshme për sinjal të qëndrueshëm 4G/5G, sidomos në tunele. Ligjërisht, përgjegjësia mbetet te drejtuesi i automjetit.

 

Zvicra prezanton sistemin e ri të dosjes elektronike shëndetësore

Qeveria Federale e Zvicrës ka prezantuar një projekt të ri për menaxhimin digjital të të dhënave shëndetësore, pas dështimit të sistemit aktual të dosjes elektronike të pacientit. Sipas Ministres së Shëndetësisë, Elisabeth Baume-Schneider, projekti i ri – i quajtur Dosja Elektronike Shëndetësore (DES) – do të jetë më i thjeshtë, më funksional dhe do të krijohet automatikisht për çdo qytetar që nga viti 2030.

Sistemi do të ofrojë qasje të sigurt përmes e-ID-së së re ose sporteleve publike, ndërsa pacientët do të kenë kontroll të plotë mbi të dhënat e tyre, duke vendosur vetë kush mund t’i shohë ato. Një regjistër i hyrjeve do të lejojë verifikimin e çdo aksesimi.

Të gjitha profesionet shëndetësore – nga mjekët te farmacistët – do të kenë detyrim ligjor të përdorin sistemin e ri dhe të regjistrojnë informacionet e nevojshme për trajtimin e pacientëve.

Në këtë mënyrë pritet të përmirësohet cilësia e kujdesit shëndetësor, të ulet burokracia dhe të shmangen përsëritjet e panevojshme të ekzaminimeve.

Ndryshe nga sistemi aktual, që menaxhohet nga kompani private, Konfederata Zvicerane do të marrë përgjegjësinë për infrastrukturën teknike dhe sigurinë e të dhënave, të cilat do të ruhen brenda territorit të Zvicrës dhe nën mbrojtjen e ligjit zviceran.

Projekti do të kalojë tani për shqyrtim në Parlament dhe pritet të hyjë në funksion në fillim të vitit 2030.

Platformat kineze kundër shpërndarësve zviceranë: lufta e tarifave postare

Në debatin publik në Zvicër është ngritur sërish çështja e avantazheve tregtare të platformave kineze si Shein dhe Temu, pas raportimeve se ato mund të përfitojnë nga tarifa postare më të favorshme për dërgesat ndërkombëtare.

Gjatë një interviste në emisionin Forum të RTS, themeluesi i faqes zvicerane të shitjeve Qoqa, Pascal Meyer, deklaroi se platformat kineze “nuk paguajnë tarifa transporti drejt Zvicrës, pasi trajtohen si vende në zhvillim”.

Megjithatë, Bashkimi Postar Universal (UPU), me seli në Bernë, sqaron se Kina nuk gëzon më trajtim të tillë. Sipas UPU-së, prej reformave të viteve 2016 dhe 2019, tarifat e Kinës janë përafruar me ato të vendeve të industrializuara, si Kanadaja, Japonia apo Australia. Këtë e konfirmon edhe Posta Zvicerane, e cila thotë se që nga viti 2016, Kina nuk konsiderohet më vend në zhvillim.

Megjithatë, sipas Postës Zvicerane, çmimet ndryshojnë në rastet kur dërgesat organizohen jashtë sistemit të UPU-së, nëpërmjet kanaleve private logjistike. Çmimet në këto raste varen nga shërbimi, distanca, mënyra e transportit dhe sasia e mallrave.

Ekspertët theksojnë se transparenca mbi tarifat ndërkombëtare postare mbetet e kufizuar, ndaj është e vështirë të krahasohen kostot reale që paguajnë shitësit zviceranë dhe platformat kineze.

Sipas Pascal Meyer, dallime ekzistojnë edhe në përcaktimin e madhësisë së “paketës së vogël”: në Zvicër ajo kufizohet në 500 gram, ndërsa ndërkombëtarisht mund të arrijë deri në 2 kg, çka u jep avantazh shitësve të huaj në kosto transporti.

 

Gjykata e Lartë e SHBA shqyrton tarifat e mëdha të Donald Trump

Gjykata e Lartë e Shteteve të Bashkuara ka nisur të mërkurën shqyrtimin e ligjshmërisë së një pjese të konsiderueshme të tarifave tregtare të vendosura nga ish-presidenti Donald Trump, në një çështje që mund të përcaktojë kufijtë e fuqisë presidenciale në fushën ekonomike.

Ekzekutivi amerikan po ushtron presion mbi nëntë gjyqtarët e Gjykatës – gjashtë konservatorë dhe tre progresistë – që të ruajnë tarifat për produktet e importuara, të cilat kanë sjellë miliarda dollarë të ardhura dhe, sipas administratës, kanë ndihmuar në sigurimin e kushteve më të favorshme për eksportuesit amerikanë.

Donald Trump deklaroi të martën se ruajtja e këtyre tarifave është “çështje jete a vdekje” për SHBA. “Përndryshe, do të mbetemi pothuajse të pambrojtur ndaj vendeve që na kanë përfituar prej vitesh,” shkroi ai në rrjetin e tij social, Truth Social.

Vendimi i Gjykatës mund të vonohet për disa muaj, por mund të shpallet edhe më shpejt, në varësi të zhvillimeve.

Gjermania shpërbën shoqatën “Muslim Interaktiv” pas akuzave për nxitje urrejtjeje dhe thirrje për kalifat

Gjermania ka marrë vendim të mbyllë shoqatën “Muslim Interaktiv”, duke e akuzuar atë për veprimtari që bien ndesh me kushtetutën, përfshirë thirrje për krijimin e një kalifati islamik. Lajmi është bërë i ditur nga Ministria e Brendshme gjermane të mërkurën.

Sipas autoriteteve, policia ka kryer bastisje në shtatë lokacione në qytetin e Hamburgut, ku ndodhej selia e shoqatës. Ministri i Brendshëm, Alexander Dobrindt, theksoi se shteti nuk do të tolerojë organizata që “minojnë shoqërinë e lirë gjermane përmes urrejtjes dhe propagandës kundër vendit”.

Shoqata “Muslim Interaktiv” kishte rënë në qendër të vëmendjes publike në prill të vitit 2024, kur organizoi një protestë në Hamburg me mbi 1,200 pjesëmarrës. Gjatë manifestimit, disa protestues mbanin pankarta me mbishkrimin “Kalifati është zgjidhja”, gjë që shkaktoi reagime të ashpra dhe debat të gjerë në Gjermani.

Ministria e Brendshme tha se organizata është akuzuar gjithashtu për përhapje të ideve që mohojnë të drejtat e grave dhe për nxitje të urrejtjes ndaj Izraelit. Për pasojë, ajo do të shpërbëhet plotësisht dhe pasuritë e saj do të konfiskohen.

Autoritetet lokale të Hamburgut deklaruan se “Muslim Interaktiv”, e themeluar në vitin 2020, vepronte kryesisht në internet dhe akuzonte qeverinë gjermane për diskriminim ndaj komunitetit mysliman. Ministri i Brendshëm i Hamburgut, Andy Grote, e përshëndeti vendimin, duke e quajtur “eliminim të një grupi islamist të rrezikshëm dhe aktiv”.

Në të njëjtën ditë, policia zhvilloi bastisje edhe në Berlin dhe në landin e Heses, në kuadër të hetimeve ndaj dy grupeve të tjera islamiste: Generation Islam dhe Realitaet Islam.

Gjermania ka ndërmarrë edhe më herët masa të ngjashme kundër organizatave myslimane që dyshohen për ekstremizëm. Një prej tyre është organizata “Ansaar”, e ndaluar në vitin 2021 për financim të terrorizmit nën maskën e bamirësisë.

Berna miraton planin për zhvendosjen e Brienz

Rregullimet në Bernë kanë të bëjnë edhe me rrugën anashkaluese të Shën Marias në Val Monastero.

Këshilli Federal ka miratuar një ndryshim në planin master kantonal për zhvendosjen e fshatit Brienz/Brinzauls, i cili u evakuua pothuajse një vit më parë.

Rregullimet e Bernës ndikojnë edhe në rrugën anashkaluese të Shën Marias në Val Müstair. Me këtë miratim, Këshilli Federal ka konfirmuar kushtet kornizë të planit master për planifikimin lokal, njoftoi sot Kancelaria Kantonale. Planet e komunës për zonat shtesë të ndërtimit të nevojshme për zhvendosjen janë bërë tashmë publike. Hapi tjetër është një votim në komunën Albula/Alvra, transmeton albinfo.ch.

Me rishikimin e planit master të miratuar nga Konfederata, çështja e rëndësishme e koordinimit territorial për bypassin e fshatit Sta. Maria në Val Monastero është sqaruar, sipas deklaratës. Zyra Teknike së shpejti do të vazhdojë me studimet gjeologjike dhe një studim të varianteve. Qëllimi është optimizimi i itinerarit, integrimi i portaleve të tunelit në peizazh dhe kështu zvogëlimi i trafikut. Në këtë kohë, nuk është ende e mundur të përcaktohet një datë fillimi për punën, e cila pritet të zgjasë 6-7 vjet.

 

 

 

Ekonomia zvicerane përmirësohet pavarësisht tarifave

Situata e biznesit u përmirësua ndjeshëm në tetor, sipas treguesit të trendit të biznesit të llogaritur nga Qendra për Kërkime Ekonomike (KOF) e ETH Zurich.

Ky tregues ka arritur përsëri nivelin e korrikut, pra nivelin para rritjes së tarifave të SHBA-së mbi importet zvicerane, tregoi KOF në një shënim sot, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Parashikimet e biznesit për gjashtë muajt e ardhshëm janë bërë gjithashtu përsëri më optimiste. “Në përgjithësi, pritjet nuk kanë qenë kurrë kaq pozitive që nga fillimi i vitit. Ekonomia zvicerane po rifiton vrullin”, tha KOF. Rimëkëmbja është veçanërisht e dukshme në sektorin industrial.

Negociatat për pagat janë të rënduara nga frika e tarifave

Ndërsa punonjësit e IT-së dhe telekomunikacionit do të jenë ata me fat, me një rritje mesatare prej 1.7%, sektori i orëve dhe bizhuterive ka të ngjarë të duhet të përballojë vetëm 0.4%, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

“Sektori i orëve dhe bizhuterive është qartësisht i prekur nga tarifat e SHBA-së, por edhe nga kërkesa e dobët në Azi, veçanërisht në Kinë”, shpjegoi James Mazeau, ekonomist në UBS.

Shumica dërrmuese e sektorëve të tjerë, nga metalurgjia te turizmi, ndërtimi dhe shitja me pakicë, janë në përputhje me mesataren kombëtare.

Duke marrë parasysh inflacionin, rritja reale e pagave ka të ngjarë të ngadalësohet në 0.5%, pas 1.2% këtë vit.

Në përgjithësi, kompanitë eksportuese presin një rritje mesatare prej 0.2% në terma realë, ndërsa homologët e tyre që përqendrohen në tregun vendas po flasin më shumë në terma 0.5%.

Prodhuesi zviceran i çokollatës Barry Callebaut rrit fitimet pas rritjes së çmimeve

Të ardhurat u rritën me 42.4% në 14.79 miliardë CHF, të nxitura nga rritja e çmimeve, raportoi përpunuesi dhe tregtari i produkteve të kakaos të mërkurën.

Vëllimet e shitjeve ranë me 6.8% në 2.13 milionë ton. Çokollata globale pati rënie me 5.3%, ndërsa kakaoja globale pati rënie me 12.8%.

Fitimi operativ (EBIT) u rrit me 42.4% në 635.1 milionë CHF, ndërsa EBIT periodik mbeti i qëndrueshëm (-0.1%) në 703.4 milionë CHF, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Fitimi neto arriti në 188.4 milionë CHF, duke rënë me 1.3% në krahasim me vitin e kaluar. Megjithatë, duke përjashtuar efektin e kurseve të këmbimit, ai u rrit me 7.2%. Fitimi neto periodik ra me 40.2%, ose 35.9% në monedhat lokale, në 249.6 milionë CHF. Kjo për shkak të vëllimeve dhe investimeve më të ulëta.

Dividendi i propozuar për aksionarët është 29 CHF për aksion. Këto shifra janë në përputhje me parashikimet e analistëve të konsensusit të AWP.

Kompania parashikon një kthim në rritje, duke pritur një mjedis nën presion në gjysmën e parë të vitit aktual financiar dhe një përmirësim në të dytën.