Inteligjenca Artificiale në aeroplan: A po vjen koha që çmimet e biletave të jenë të personalizuara?

Delta Airlines planifikon që në të ardhmen të përdorë më shumë AI për të përcaktuar çmimet e biletave të avionit në mënyrë dinamike, duke i përshtatur ato në bazë të gatishmërisë së çdo klienti për të paguar. Por sa i përhapur është përdorimi i AI në këtë fushë dhe çfarë do të thotë kjo për udhëtarët?

Si është situata aktualisht

Sipas ekspertit të aviacionit Cord Schellenberg, linjat ajrore vendosin çmimet e biletave bazuar jo vetëm në kërkesën aktuale, por edhe në kërkesën e pritur. Faktorë të tillë përfshijnë:

Kërkesën në të njëjtën periudhë vitin e kaluar

Kur dhe ku fillojnë pushimet verore

Ngjarjet kryesore në destinacionet e caktuara

Çmimet e konkurrencës

Në të kaluarën, këto të dhëna futeshin manualisht, ndërsa tani AI e bën këtë automatikisht. Eksperti i AI, Nicolas Eschenbaum, shpjegon se falë AI mund të përpunohen sasi shumë më të mëdha të të dhënave, gjë që mundëson parashikime më të sakta.

Swiss Airlines përdor gjithashtu algoritme dhe AI për çmimet dinamike në disa linja dhe synon ta zgjerojë këtë sistem në të gjithë rrjetin e saj deri në fund të vitit.

Çfarë është e re tek Delta Airlines

Plani i Delta-s për të përdorur më shumë AI për çmimet dinamike nuk është i ri, por ajo që e bën të veçantë është dëshira për të ofruar çmime të personalizuara në bazë të gatishmërisë së pagimit të klientëve. Nuk dihet ende se cilat të dhëna do të përdoren për këtë qëllim. AI expert Roger Dooley ka shkruar se në të ardhmen faktorë të tillë si informacioni i kreditit, historiku i blerjeve dhe ndjeshmëria ndaj çmimeve mund të ndikojnë në çmimin që do paguani.

Sa realiste është kjo?

“Nuk është e pamundur që linjat ajrore të ofrojnë çmime të personalizuara, dhe ka përpjekje në këtë drejtim,” thotë Eschenbaum. Por aktualisht kjo është ende “muzikë e së ardhmes.” Një problem është edhe identifikimi i qartë i klientit gjatë procesit të blerjes. Për shembull, klienti duhet të identifikohet me kartën e besnikërisë në faqen e linjës ajrore që të përdoren të dhënat e mëparshme. Nga IP adresa mund të nxirren vetëm të dhëna gjeografike.

Schellenberg e sheh këtë si një marketing të zakonshëm për çmime dinamike me etiketa të reja. Ai shton se klientët gjithmonë mund të shmangin çmimet më të larta duke rezervuar përmes palëve të treta ose konkurentëve.

Rreziqet dhe shqetësimet

Konsumatoret në SHBA kanë reaguar ashpër, duke folur për “çmim vendosje grabitqare” dhe linja ajrore që “hakojnë trurin tonë.” Nëse çmimet e personalizuara bëhen realitet, ekziston rreziku që linjat ajrore të shfrytëzojnë gatishmërinë e pagimit të individëve për të rritur fitimet. Gjithashtu, ka shqetësime për privatësinë e të dhënave, pasi përdorimi ose shpërndarja e të dhënave personale pa autorizim mund të sjellë pasoja ligjore.

Megjithatë, çmimet dinamike të sotme kanë edhe anën pozitive: kur kërkesa është e ulët, mund të përfitoni çmime më të lira.

Por rreziku që modelet AI të përdorura nga linjat e ndryshme mund të çojnë në bashkëpunim të çmimeve është një sfidë e re në fushën e ligjit të konkurrencës/albinfo.ch.

A po kthehet Nokia në tregun e telefonave?

Nokia dhe HMD Global kanë nisur procesin e ndarjes që nga viti i kaluar, duke hequr gradualisht telefonat me markën Nokia nga faqja zyrtare e HMD-së dhe duke i zëvendësuar me modele të markës HMD.

Megjithatë, marka Nokia mund të rikthehet në botën e telefonisë nëse kompania finlandeze gjen një partner të ri. Në një postim në subreddit-in Nokia, menaxheri i marrëdhënieve me komunitetin të kompanisë la të kuptohet se ata janë të interesuar për bashkëpunim me një “prodhues të madh të telefonave celularë”.

Megjithëse ky lajm është i ngrohtë, ai nuk garanton asgjë, pasi Reddit nuk është platforma më e besueshme për njoftime zyrtare të këtij lloji. Nokia ka licencuar më parë markën e saj për produkte të ndryshme, si televizorë, kufje dhe laptopë, por këto marrëveshje tashmë janë përfunduar.

Ndërkohë, HMD Global ka pësuar vështirësi dhe ka njoftuar për reduktim të operacioneve në SHBA. Nokia, nga ana tjetër, është përballur me thashetheme për shitjen e biznesit të rrjeteve, por i ka mohuar ato. Kompania pritet të publikojë së shpejti raportin financiar për tremujorin e dytë të vitit 2025, duke vijuar të tregojë fitime.

Tani mbetet të shihet se cili do të jetë hapi i radhës dhe nëse Nokia do të rikthehet në tregun e telefonave përmes një partneriteti të ri.

 

DASH konfirmon largimin e SHBA-së nga UNESCO

Sot, Shtetet e Bashkuara bënë të ditur vendimin për t’u tërhequr nga UNESCO, Organizata e Kombeve të Bashkuara për Arsimin, Shkencën dhe Kulturën.

“Pjesëmarrja e mëtejshme e SHBA-së në UNESCO nuk i shërben interesit kombëtar,” deklaroi Tammy Bruce, zëdhënëse e Departamentit të Shtetit, duke cilësuar agjencinë si “të njëanshme ndaj Izraelit” dhe si një institucion që “nxit kauza ndarëse”.

Drejtoresha e përgjithshme e UNESCO-s, Audrey Azoulay, shprehu sot “keqardhje të thellë” për vendimin e presidentit amerikan Donald Trump për largimin e SHBA-së nga kjo organizatë.

“Edhe pse ky lajm është i trishtueshëm, ai nuk është i papritur dhe UNESCO është përgatitur për këtë skenar,” u shpreh Azoulay në një deklaratë.

Shqipëria përfiton nga paketa 87.7 milionë euro e BE-së për investime në sektorin e energjisë

Bordi Operacional i WBIF (Kuadri i Investimeve të Ballkanit Perëndimor) miratoi një paketë financiare prej 87.7 milionë eurosh për projekte të energjisë së pastër në Shqipëri, Mal të Zi dhe Serbi.

Delegacioni i Bashkimit Europian në Tiranë bëri të ditur se këto fonde janë pjesë e Planit të Rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor dhe do të kontribuojnë në forcimin e rrjeteve të energjisë në rajon.

Investimet përfshijnë përmirësimin e hidrocentraleve ekzistuese dhe zbatimin e sistemeve diellore për ngrohje.

Në Shqipëri, fondet do të fokusohen në modernizimin e sistemit të transmetimit të energjisë elektrike, përfshirë digjitalizimin e nënstacioneve, rritjen e kapaciteteve dhe reduktimin e humbjeve të energjisë.

Për më tepër, do të bëhen investime në përmirësimin e pajisjeve dhe sistemeve të HEC-it të Fierzës, për të siguruar funksionimin afatgjatë të tij.

Gjithashtu, do të zhvillohet linja ajrore e transmetimit Rrashbull-Unaza e Tiranës, për të përmbushur kërkesat në rritje dhe për të rritur sigurinë energjetike në kryeqytet.

“Pas lajmit të mirë nga Belshi, vjen një tjetër zhvillim pozitiv për rajonin tonë”, deklaroi Delegacioni i BE-së në Tiranë.

 

Serbia arreston një tjetër ish-luftëtar të UÇK-së

Autoritetet serbe kanë arrestuar sot një ish-ushtar të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Mediat serbe kanë raportuar se bëhet fjalë për Lulzim Halilin nga Peja, i cili u ndalua nga Agjencia e Sigurisë dhe Informacionit të Serbisë (BIA) në bashkëpunim me policinë.

Sipas burimeve, arrestimi ndodhi në qytetin Svilajanac, ku edhe janë publikuar pamje të momentit të ndalimit të tij. Halilit i është caktuar masa e mbajtjes për 48 orë.

Ky zhvillim vjen vetëm pak ditë pasi Kosova arrestoi Igor Popoviqin, zyrtarin serb që kishte përdorur fjalor fyes ndaj UÇK-së.

Hapet përkohësisht një pikë kufitare mes Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut

Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar, në bashkëpunim me Ministrinë e Punëve të Brendshme, ka njoftuar se nga data 25 korrik deri më 25 shtator do të funksionojë një pikëkalim i përkohshëm kufitar në vijën mes Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut.

Sipas vendimit të Ministrisë, kjo pikë kufitare, e kategorizuar si “C”, do të qëndrojë e hapur çdo ditë nga ora 08:00 deri në 20:00.

Autoritetet kanë sqaruar se ky vendkalim do të shërbejë kryesisht për organizime dhe ngjarje me karakter kulturor, shkencor, profesional, sportiv apo turistik gjatë kësaj periudhe.

Dhuruesi i veshkës në Zvicër përballet me probleme ligjore për kompensimin e dëmeve

Një burrë që dhuroi veshkën për motrën e tij pësoi dëmtim nervor gjatë operacionit dhe nuk mund të punojë me kohë të plotë. Sigurimi i motrës fillimisht pagoi të ardhurat e humbura, por kur ajo ndryshoi sigurues, ky i fundit refuzoi kompensimin.

Pas viteve të betejës në gjykata, Gjykata Federale vendosi se kompensimi i tij duhet të shqyrtohet sipas Ligjit të Transplantimit, por kompetenca është e Gjykatës Federale Administrative. Avokati i tij e quan këtë proces rraskapitës, transmeton albinfo.ch.

Ligji synon të mbrojë dhuruesit e organeve nga pasoja financiare, pasi dhurimi është jetik për shumë pacientë dhe trajtimet alternative janë më të shtrenjta. Megjithatë, zbatimi i ligjit mbetet i dobët, duke lënë dhuruesit në vështirësi.

Qëndrimet me netë vazhdojnë të rriten në Zvicër, me 1.6% në qershor

Turizmi po vazhdon të zgjerohet në Zvicër: në qershor, qëndrimet me një natë u rritën me 1.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas vlerësimit të dytë të publikuar këtë pasdite nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Rezultati i përgjithshëm u nxit kryesisht nga rritja e kërkesës së brendshme, e cila u rrit me 2.5%, ndërsa vizitorët ndërkombëtarë u rritën me 1%. Shifrat absolute nuk janë ende të disponueshme. U dhanë gjithashtu disa informacione në lidhje me origjinën e vizitorëve të huaj. Evropa regjistroi një rritje prej 2.4% (e udhëhequr nga rritja prej 9.1% e Gjermanisë dhe rritja prej 3.3% e Italisë), e kompensuar nga rritja prej 3.4% e Francës dhe ulja prej 2.6% e Mbretërisë së Bashkuar), Amerika 5.4% (4.3% e SHBA-së) dhe Azia 5.1% (6.1% e Kinës), transmeton albinfo.ch.

Nëse shifra e përgjithshme e qershorit konfirmohet, ajo do të përfaqësojë një përshpejtim të lehtë krahasuar me muajt e mëparshëm, duke marrë parasysh se në periudhën janar-maj, qëndrimet me netë u rritën me 1.2% (në 16.3 milionë), një përqindje që rezulton nga rritja në janar (+3.5%), mars (+0.3%), prill (+4.4%) dhe maj (+1.7%), e kompensuar nga shkurti (-2.8%). Shifrat duhet të mirëpriten nga profesionistët e industrisë, por ato mund të rinisin debatin midis atyre që denoncojnë turizmin e tepërt në Zvicër, ngjashëm me një fenomen të vërejtur në rajone të tjera të botës.

Në fund të fundit, viti 2024 shënoi një kulm të ri në qëndrimet me netë, siç kishte ndodhur tashmë vitin e kaluar. Këtij skenari i shtohet edhe fluksi i vazhdueshëm i migrantëve, i cili po kontribuon në rritjen e presionit mbi çmimet e banesave dhe rrjetin e transportit. Shifrat e publikuara sot janë pjesë e statistikave eksperimentale Hesta-Flash. Për të marrë numrat absolutë, të dhënat e ndara rajonale dhe të gjitha informacionet e tjera me të cilat UST na ka mësuar, do të duhet të presim deri më 5 gusht.

Tërmet me magnitudë 3.2 pranë Mürren

Toka është dridhur sërish të martën në mbrëmje pranë Mürren, kantoni Bernë, me një magnitudë prej rreth 3.2 sipas shkallës Richter.

Sipas Shërbimit Sizmologjik Zviceran (SED) pranë ETH Cyrih, tërmeti ka ndodhur në orën 17:51 dhe është ndjerë qartë afër epiqendrës. Megjithatë, dëme nuk priten nga një tërmet me këtë magnitudë, transmeton albinfo.ch.

SED regjistron mesatarisht 3-4 tërmete në ditë në Zvicër dhe vendet fqinje, që përkthehet në 1000-1500 tërmete në vit.

Popullsia ndjen realisht rreth 10-20 dridhje në vit me magnitudë mbi 2.5.

Britania vendos sanksione kundër bandave të trafikimit me gomone

Qeveria britanike pritet të publikojë këtë javë emrat e udhëheqësve të bandave dhe kompanive që furnizojnë me gomone dhe varka të vogla për trafikim njerëzish, si pjesë e një pakete të re sanksionesh.

Këto masa, të parat e këtij lloji në botë, synojnë të ndalojnë emigracionin ilegal përmes Kanalit Anglez duke goditur direkt financat dhe asetet e këtyre grupeve kriminale.

Ministrja e Brendshme, Yvette Cooper, tha se sanksionet do t’i shkatërrojnë rrjetet e trafikimit duke i privuar nga burimet e tyre ekonomike kudo që veprojnë.

Vetëm në gjashtë muajt e parë të vitit 2025, mbi 20 mijë persona kanë kaluar ilegalisht Kanalin Anglez, një rritje prej 50% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, duke shtuar presionin mbi sistemin e azilit dhe sigurinë publike në Mbretërinë e Bashkuar

Xhaka fillon punën si trajner te Dardania Basel

I sapo pensionuar te Baseli, Taulant Xhaka u emëruar trajner në skuadrën shqiptare në Zvicër, Dardania Basel.

Klubi ka njoftuar që sot nisi zyrtarisht punën e re, shkruan albinfo.ch.

“Fillimi i një rrugëtimi të ri!

Sot nisi zyrtarisht sezoni me trajnerin Taulant Xhaka dhe ssistentin Argjend Turkaj, një emër që sjell përvojë, përkushtim dhe vizion të qartë për suksesin.

Me energji pozitive, motivim dhe synime të mëdha, jemi gati të japim maksimumin në çdo seancë, çdo ndeshje, çdo sfidë”, thuhet në njoftim në Facebook.

Xhaka ishte legjendë e Baselit, derisa ka luajtur edhe me Kombëtaren shqiptare, duke marrë pjesë në Euro 2016.

Anulohet “Mërgata Fest” në Skenderaj, kryetari tregon arsyen

Kryetari i Skenderajt, Fadil Nura, ka bërë të ditur se festivali “Mërgata Fest” është anuluar për shkak të vdekjes së papritur të Robert Veliut, ish-basketbollist i njohur dhe njëherësh bashkëqytetar i tyre.

Nura ka shprehur ngushëllime për familjen Veliu, duke thënë:

“Të nderuar qytetarë, pjesëmarrës të festivalit Mërgata Fest dhe bashkatdhetarë, për shkak të ndarjes nga jeta të të riut Robert Veliu, ish-basketbollist profesionist, dhe në shenjë respekti ndaj familjes së pikëlluar, programi muzikor i sotëm anulohet.”

Ai shtoi se e kupton dhimbjen e madhe që ka prekur komunitetin, duke apeluar për mirëkuptim nga të gjithë:

“I shpreh ngushëllimet më të thella familjes Veliu, shokëve dhe miqve të tij. Kjo është një humbje e madhe për të gjithë ne.”, shkroi Nura.

Austri: Arrestohet 18-vjeçari me origjinë nga Maqedonia e Veriut, dyshohet për plane terroriste

Një i ri 18-vjeçar me prejardhje nga Maqedonia e Veriut është vënë në paraburgim në Austri, nën dyshime për plane terroriste dhe interes për ndërtimin e bombave.

Arrestimi i tij u bë të dielën pranë banesës në Steiermark, menjëherë pasi ai dhe familja e tij ishin kthyer nga Maqedonia e Veriut. Lajmi u bë publik të martën pasdite nga autoritetet austriake, raportojne mediat austriake, transmeton albinfo.ch.

I dyshuari ka lindur në Steiermark dhe banon në rrethin Bruck-Mürzzuschlag, por familja e tij ka origjinë nga Maqedonia e Veriut. Në vitin 2023, ai ishte dënuar për vepra terroriste dhe gjykata e kishte detyruar të ndiqte programe deradikalizimi dhe trajnime kundër dhunës. Megjithatë, ai nuk e kishte vuajtur dënimin me burgim të pjesshëm për shkak të një zanati që po mësonte.

Sipas Prokurorisë së Leoben, 18-vjeçari ishte i fascinuar nga ndërtimi i bombave dhe sulmet terroriste ndaj botës perëndimore. Ai kishte kryer kërkime intensive online për këtë temë. Policia austriake u njoftua nga një burim zyrtar jashtë vendit për planet e mundshme të sulmeve.

Zëdhënësi i policisë, Markus Lamb, tha: “Ai kishte aktivitete përgatitore, kërkime intensive për ndërtimin e bombave dhe informacion mbi sulme të ndryshme në Perëndim.”

Gjatë kontrollit në banesën e tij u sekuestruan pajisje të shumta elektronike, përfshirë telefonin. Hetimet mbi përmbajtjet e tyre po vazhdojnë. Aktualisht nuk ka të dhëna për bashkëpunëtorë të tjerë të mundshëm, përcjell albinfo.ch.

Me urdhër të prokurorisë, 18-vjeçari është dërguar në qendrën e paraburgimit në Leoben dhe do të qëndrojë atje deri në një vendim tjetër.

 

Zvicër: Rritje e numrit të azilkërkuesve në qershor

Midis majit dhe qershorit, aplikimet për azil në Zvicër u rritën me 9% (188), në 2,213. Kjo shifër mund të shënojë fillimin e një rritjeje të kërkesave për mbrojtje të lidhura me muajt e ngrohtë, sipas një deklarate të lëshuar sot nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM). Bazuar në përvojë, numri i aplikimeve pritet të bjerë përsëri në fund të vjeshtës, transmeton albinfo.ch.

Rihapja e tre qendrave

Në pritje të rritjes së kërkesave që ndodh rregullisht çdo vit me ardhjen e verës, në fillim të korrikut SEM kishte vendosur të rihapte si masë paraprake tre qendra federale të azilit (FAC) që ishin mbyllur përkohësisht. Në qershor, vendet kryesore të origjinës së azilkërkuesve ishin Afganistani (456 aplikime), Eritrea (430) dhe Turqia (221), e ndjekur nga Somalia (214) dhe Algjeria (157).

Në muajin nën shqyrtim, SEM lëshoi 2,457 vendime për azil të shkallës së parë, gati një e katërta e të cilave u miratuan (kryesisht nga Afganistani, Turqia dhe Eritrea). 872 persona pa të drejtë qëndrimi në Zvicër u larguan nga vendi nën mbikëqyrjen e autoriteteve, 559 prej tyre në mënyrë të pavarur, ndërsa 313 të tjerë u transferuan nën shoqërimin e policisë në vendin e tyre të origjinës, shtetin kompetent të Dublinit ose në një vend të tretë. Përveç kësaj, u raportuan 971 largime pa mbikëqyrje. Në fund të majit, 5,390 persona po merrnin mbështetje për kthimin e tyre.

Gjermania deporton 43 qytetarë irakianë

Rreth 43 qytetarë irakianë u deportuan të martën nga Gjermania, duke u dërguar me një fluturim çarter drejt Bagdadit. Ministria e Drejtësisë e shtetit lindor të Turingisë bëri të ditur se të gjithë të deportuarit ishin “burra beqarë”, disa prej të cilëve kishin precedentë penalë, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportimeve, operacioni i deportimit përfshiu bashkëpunimin e shtatë shteteve federale të Gjermanisë, si dhe policisë federale. Pasagjerët u transportuan deri në aeroplan me automjete policie dhe autobusë aeroporti, ndërsa gjatë hipjes në avion u shoqëruan individualisht nga forcat e sigurisë, raporton agjencia dpa.

Ministrja e Drejtësisë së Turingisë, Beate Meißner, anëtare e Partisë Demokratike Kristiane në pushtet, deklaroi: “Mesazhi ynë është i qartë: kushdo që nuk ka të drejtë qëndrimi duhet të largohet nga vendi ynë.”

Ky operacion vjen pas deportimit të 81 shtetasve afganë të premten e kaluar, fluturimi i parë i kryer nën qeverinë e kancelarit Friedrich Merz, transmeton albinfo.ch.

Austria regjistron mbi 7,600 krime të urrejtjes në vitin 2024

Më shumë se 7,600 raste të krimeve të urrejtjes janë regjistruar në Austri gjatë vitit 2024, sipas raportit vjetor të Ministrisë së Brendshme të publikuar të martën. Raporti evidenton se motivet ideologjike, raciste dhe fetare vazhdojnë të jenë shtysat më të zakonshme për këto vepra penale, ndërkohë që një pjesë e konsiderueshme e tyre ka ndodhur në mjediset online, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Në total, janë dokumentuar 7,614 arsye për paragjykime në të gjithë vendin. Krahasuar me popullsinë, numri më i lartë i rasteve është regjistruar në Salzburg, Vjenë dhe Karinthi, ndërsa Burgenlandi ka raportuar numrin më të ulët të incidenteve.

Një e katërta e krimeve me motiv urrejtjeje ndodhi në internet, ku tre të katërtat e tyre përbëjnë shkelje të Ligjit të Ndalimit, i cili ndalon përhapjen e ideologjive ekstremiste, përfshirë glorifikimin e nazizmit. Gjithashtu, një në dy raste me motive raciste u regjistruan në hapësirat online.

Ndër postimet me përmbajtje antifetare, dy të tretat ishin antisemite, ndërsa një e treta antimuslimane.

Sipas të dhënave, motivi më i zakonshëm për krimet e urrejtjes ishte ideologjia apo botëkuptimi politik, me 3,935 raste të dokumentuara – një rritje prej 45% krahasuar me një vit më parë, transmeton albinfo.ch.

Pas saj renditen origjina kombëtare ose etnike (1,581 raste), feja (763 raste), ngjyra e lëkurës (417 raste), orientimi seksual (317 raste, një ulje prej 29% nga viti 2023), gjinia (238 raste), statusi shoqëror (136 raste), aftësitë e kufizuara (125 raste), mosha (102 raste).

Vepra penale më e shpeshtë ishte shkelja e Ligjit të Ndalimit, me 2,952 raste, e ndjekur nga dëmtimi i pronës (1,396 raste), dëmtimet trupore (661 raste), nxitja e urrejtjes (599 raste), kërcënime të rrezikshme (506 raste).

Gjithsej 1,619 persona u identifikuan si viktima të krimeve të dhunshme me motive urrejtjeje, ku 63% ishin burra. Motivi më i zakonshëm ndaj viktimave ishte origjina kombëtare ose etnike.

Raporti tregon se 86% e të dyshuarve për krime të urrejtjes ishin burra, përqindje më e lartë se në rastet e tjera të krimit të përgjithshëm (78%). Po ashtu, numri i të miturve të përfshirë në këto raste ishte më i lartë në raport me grupmoshat e tjera.

Pjesa më e madhe e të dyshuarve ishin shtetas austriakë (74%). Për shembull, në tre nga pesë raste me motive mizogjine, të dyshuarit ishin austriakë. Shtetasit e huaj përbënin vetëm 26% të të dyshuarve në krimet e urrejtjes – më pak sesa në krimin e përgjithshëm (47%).

Austria ka nisur të regjistrojë veçmas krimet e urrejtjes që nga viti 2020, ndërsa raporti vjetor publikohet rregullisht nga viti 2022. Të dhënat përfshijnë vetëm rastet për të cilat janë përfunduar hetimet policore. Sipas Ministrisë së Brendshme, shkalla e sqarimit për krimet e urrejtjes mbetet 67%, e pandryshuar nga vitet e kaluara, transmeton albinfo.ch.

Normat e interesit në llogaritë e kursimit bien ndjeshëm në Zvicër

Faza e normave të larta të interesit në llogaritë e kursimit ka marrë fund. Sipas një studimi të publikuar nga shërbimi i krahasimit online Moneyland, norma mesatare e interesit për kursimtarët në Zvicër ka rënë në vetëm 0.18%, duke shënuar një kthim në nivelet minimale historike, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Analiza përfshiu kushtet e rreth 150 llogarive kursimi të ofruara nga bankat zvicerane. Sipas Moneyland, rënia aktuale vjen pas një periudhe të shkurtër prej afro tre vitesh me norma më të favorshme për konsumatorët. Në pranverën e vitit 2024, norma mesatare kishte arritur kulmin në 0.82%, ndërsa në vjeshtën e vitit 2022 ishte vetëm 0.05%.

“Faza e normave pak më të larta të interesit ka përfunduar”, thuhet në raportin e publikuar të martën nga Moneyland. Sipas përllogaritjeve, për një shumë prej 1,000 frangash në një llogari kursimi, fitimi vjetor për një qytetar ka rënë sërish në më pak se një frangë.

Studimi evidenton gjithashtu se ka dallime të mëdha në normat e interesit mes bankave të ndryshme. Disa prej tyre ofrojnë interesa dy herë më të larta se mesatarja kombëtare, duke krijuar mundësi për ata që kërkojnë të përfitojnë më shumë nga kursimet e tyre.

Megjithatë, ekspertët tërheqin vëmendjen se ofertat me norma më të larta shpesh shoqërohen me kufizime, si kufizime në shumën që përfiton nga norma më e lartë apo qasje të kufizuar në fonde.

Në këto kushte, Moneyland rekomandon që qytetarët të krahasojnë me kujdes ofertat dhe të mos ngurrojnë të zhvendosin kursimet në banka më të leverdishme. Por njëkohësisht, ata duhet të jenë të vëmendshëm ndaj kushteve të fshehura apo kufizimeve që mund të lidhen me interesat më të larta.

Me inflacionin që vazhdon të ndikojë në fuqinë blerëse, ekspertët thonë se është e domosdoshme që kursimtarët të mendojnë për alternativa të tjera afatmesme ose afatgjata, për të siguruar një kthim më të qëndrueshëm dhe efektiv të kursimeve të tyre, transmeton albinfo.ch.

Kriza e subvencioneve në Vaud, 32,000 dosje në pritje

Në kantonin e Vaud-it, kërkesat për subvencione të sigurimeve shëndetësore janë rritur me ritme rekord, duke sjellë mbingarkesë në administratë dhe vonesa të konsiderueshme në përpunimin e dosjeve. Më shumë se 32,000 kërkesa – përfshirë rreth 25,000 për rivlerësim dhe 7,000 aplikime të reja – janë aktualisht në pritje, ndërsa shumë qytetarë përballen me pasiguri financiare, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Rritja e primeve të sigurimit shëndetësor vit pas viti ka detyruar gjithnjë e më shumë njerëz të kërkojnë ndihmë. Në vitin 2021, Vaud regjistroi 9,200 kërkesa të reja. Vitin e kaluar, ky numër u rrit në 16,900 – një rritje prej mbi 80% në vetëm tre vjet. Sot, rreth 310,000 banorë të kantonit, ose 36.9% e popullsisë, marrin një formë subvencioni për sigurimin shëndetësor.

Por ngarkesa në rritje ka sjellë pasoja. Rasti i Alice Kübler, një 24-vjeçare nga Lozana, është tregues i situatës. Ajo ka mbi një vit që pret vendimin për subvencion, për shkak të një situate të pazakontë profesionale – një kombinim mes aktivitetit artistik dhe punës me kohë të pjesshme. “Është frustruese. Fundi i muajit është shumë i vështirë”, tha ajo për RTS.

Sipas Drejtorisë së Përgjithshme për Kohezionin Social (DGCS), koha standarde e përpunimit është rreth katër muaj për aplikimet fillestare dhe shtatë muaj për rastet që kërkojnë rivlerësim. Por në realitet, shumë qytetarë po presin shumë më gjatë, transmeton albinfo.ch.

Për të përshpejtuar proceset, disa kantone – përfshirë Gjenevën, Neuchâtel-in, Juran dhe Valais – kanë futur sisteme automatike vlerësimi, bazuar në të dhënat tatimore. Por kantoni i Vaud, pavarësisht se ofron një nga sistemet më bujare (duke kufizuar primet në maksimum 10% të të ardhurave), ka refuzuar deri më tani automatizimin.

Krahët politikë janë thellësisht të ndarë. E djathta, përfshirë PLR-në, kundërshton masën, duke shprehur frikë se do të përfitojnë edhe persona që nuk kanë nevojë reale, si studentë të mbështetur nga prindërit. “Ka rrezik që automatizimi të mos dallojë rastet individuale”, paralajmëroi deputetja Florence Bettschart.

Ndërkohë, e majta e sheh automatizimin si një domosdoshmëri për ta bërë sistemin më të aksesueshëm dhe më efikas. “Shumë persona nuk aplikojnë fare për shkak të procedurave të ndërlikuara. Një sistem i thjeshtuar do të ulte ndjeshëm kohën e pritjes dhe do të garantonte ndihmë për ata që realisht kanë nevojë,” theksoi deputeti socialist Sébastien Kessler.

Në rast se vendimi për subvencion merret me vonesë, përfituesit kanë të drejtë për pagesë retroaktive, por kjo nuk e zgjidh problemin e përkohshëm financiar që përballen mijëra qytetarë, sidomos në një klimë të shtrenjtimit të kostove të jetesës, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: A po përsëritet vera e vitit 2003?

Pas një qershori jashtëzakonisht të nxehtë dhe me shumë diell, ekspertët e motit po shohin ngjashmëri shqetësuese me verën ekstreme të vitit 2003 – një nga më të nxehtat të regjistruara ndonjëherë në Evropë. Shërbimi privat i motit MeteoNews ka paralajmëruar se kushtet atmosferike aktuale mund të çojnë drejt një gushti rekord, nëse modelet e presionit të lartë vazhdojnë në të njëjtën mënyrë, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Meteorologu Michael Eichmann shkruan në një analizë në blogun e MeteoNews se presioni i lartë mbi Zvicër gjatë qershorit 2025 ka ngjashmëri të dukshme me verën e vitit 2003, kur i njëjti skenar rezultoi në muajin gusht më të nxehtë ndonjëherë. Edhe atëherë, pas një qershori të nxehtë kishte pasuar një rënie e përkohshme e temperaturave, për t’u ndjekur nga një valë përvëluese gjatë gushtit.

“Në vitin 2003, presioni i lartë mbi Ishujt Britanikë bllokoi rrymat e freskëta atlantike, duke çuar në valë të qëndrueshme të nxehti mbi rajonin alpin,” shpjegon Eichmann. “Modelet e këtij viti aktualisht po tregojnë një situatë të ngjashme – me presion të lartë të pritur mbi Britani, gjë që mund të mbajë larg ndikimin freskues të Atlantikut.”

Megjithatë, meteorologët po bëjnë thirrje për kujdes në interpretimin e modeleve afatgjata. Edhe devijimet më të vogla në rrjedhën e presionit ose të masave ajrore mund të sjellin ndryshime të mëdha në terren. Eichmann nënvizon se parashikimet për gushtin mbeten ende të pasigurta, por “të dhënat fillestare tregojnë për një skenar që nuk mund të injorohet.”

Në vitin 2003, vala e të nxehtit pati pasoja të rënda për shëndetin publik dhe sektorin bujqësor në të gjithë Evropën. Në Zvicër, si edhe në vende të tjera, u regjistruan mijëra vdekje shtesë, të lidhura drejtpërdrejt me nxehtësinë ekstreme.

Duke pasur parasysh rrezikun në rritje, autoritetet lokale dhe federale pritet të rishikojnë planet e tyre të reagimit për valët e të nxehtit, përfshirë informimin e publikut, masat për grupet vulnerabël dhe përgatitjen e infrastrukturës shëndetësore.

Në pritje të konfirmimit të mëtejshëm të parashikimeve, qytetarëve u këshillohet të ndjekin me kujdes buletinet meteorologjike dhe të fillojnë të ndërmarrin masa për mbrojtje nga vala e mundshme e të nxehtit në gusht, transmeton albinfo.ch.

Baden: Shqiptari 23-vjeçar ende në arrati

Një burrë shqiptar 23-vjeçar, i cili ishte në paraburgim për vjedhje me thyerje, vijon të jetë në arrati që nga dita e enjte, kur u arratis nga zyra e qarkut në Baden, në kantonin e Aargaut. Burri kishte pranga në duar në momentin e arratisjes dhe nuk është kapur ende, pavarësisht një operacioni të gjerë kërkimi nga Policia e Kantonit të Aargaut, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, i burgosuri arriti të largohej nga godina e distriktit pak para se të transportohej me automjetin e të burgosurve. Arratisja ndodhi në orët e mëngjesit të së enjtes, dhe që nga ajo kohë, policia ka nisur një kërkim intensiv, përfshirë një aksion të madh në zona të gjera pyjore, por pa sukses.

“Të premten ende besohet se ai lëvizte në rajon me pranga në duar”, deklaroi policia, duke shtuar se duket se i arratisuri nuk kishte një plan të qartë për shpëtimin e tij. Ai nuk ka asnjë vendbanim të përhershëm në Zvicër dhe as ndonjë kontakt apo pikë referimi në vend, çka vështirëson ndjeshëm hetimet.

Policia beson se gjatë ditëve në arrati, burri mund të ketë hyrë në ndërtesa, punishte apo bodrume në kërkim të rrobave, ushqimit apo mjeteve për të hequr prangat. Po ashtu, ekziston mundësia që t’u ketë kërkuar qytetarëve ndihmë për të përdorur telefonin, transmeton albinfo.ch.

Gjenevë: Rritet prostitucioni në mesin e të miturve

Një fenomen shqetësues po përhapet me ritme alarmante në Zvicër, veçanërisht në kantonin e Gjenevës: një numër gjithnjë në rritje i vajzave dhe djemve të rinj po përfshihen në prostitucion. Disa prej tyre janë viktima të rrjeteve të organizuara, ndërsa të tjerë veprojnë në mënyrë të pavarur, duke përdorur platformat e mediave sociale për të ofruar shërbime seksuale në këmbim të parave, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Në fillim të majit, autoritetet zbuluan një rrjet prostitucioni në një berberhane në Gjenevë, ku u arrestuan pesë persona dhe disa të mitur u identifikuan si viktima të shfrytëzimit seksual. Sipas raportimeve nga Tribune de Genève dhe 24 Heures, një nga viktimat ishte më pak se 15 vjeç.

Ndërkohë, edhe në rajonet e tjera të Zvicrës frëngjishtfolëse është vërejtur një rritje e rasteve të prostitucionit të të miturve që veprojnë jashtë rrjeteve kriminale. Ata përdorin rrjete si Instagram, Snapchat apo platforma të tjera për të tërhequr klientë. Shpeshherë, qëllimi i tyre është të fitojnë para të shpejta ose të çlirohen nga autoriteti prindëror, sipas një edukatori të Shërbimit të Mbrojtjes së Fëmijëve në Gjenevë.

Sektori i kujdesit për fëmijët dhe organizatat që mbështesin punonjësit e seksit po përballen me sfida të reja. Pénélope Giacardy, drejtoreshë e shoqatës Aspasie, e cila tradicionalisht mbështet punonjëset e seksit të rritura, thekson se situata ka ndryshuar ndjeshëm.

“Ka mungesë trajnimi dhe koordinimi mes shërbimeve të mbrojtjes së fëmijëve. Stafi është i pamjaftueshëm dhe jo gjithmonë i përgatitur për të përballuar këto raste të ndërlikuara,” tha ajo për RTS. Sipas saj, fenomeni i përfshirjes së të miturve në prostitucion nuk është më përjashtim, por një realitet në rritje.

“Aspasie është e përgatitur të mbështesë të rritur që bëjnë zgjedhje të lira dhe të informuara, por tani po përballemi me një realitet të ri. Na duhet të rishikojmë rolin tonë dhe të krijojmë qasje të reja për të mbrojtur këta të rinj,” shtoi Giacardy.

Rritja e këtij fenomeni kërkon masa të menjëhershme dhe të koordinuara nga autoritetet lokale dhe federale. Ekspertët kërkojnë më shumë staf, trajnime specifike dhe strategji të qarta për të parandaluar përfshirjen e të miturve në prostitucion dhe për t’u ofruar atyre mbështetje afatgjatë, transmeton albinfo.ch.

Zbulohet skema e pastrimit të parave të drogës përmes agjencisë së udhëtimit, arrestime në Zvicër e Shqipëri

Një rrjet i gjerë i trafikut të kokainës me lidhje mes Zvicrës dhe Shqipërisë është goditur nga autoritetet gjyqësore në të dyja vendet, pas hetimeve disa mujore që zbuluan një skemë të sofistikuar të pastrimit të parave të drogës, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Klanit ballkanik, që dyshohet se ka shpërndarë kokainë në të gjithë Zvicrën, i janë konfiskuar prova të shumta për një sistem informal të transferimit të parave me qendër në qytetin zviceran të Lucernës. Fitimet nga aktivitetet kriminale dyshohet se janë pastruar përmes një agjencie udhëtimesh me degë në Bazel dhe Kosovë.

Sipas të përditshmes “Aargauer Zeitung”, hetimet kanë çuar në arrestimin e gjashtë personave në Zvicër që nga shtatori i kaluar, përfshirë edhe të ashtuquajturin “shef zviceran” të bandës, i identifikuar si EF, i cili mbetet në paraburgim.

Gjatë fundjavës, Zyra e Prokurorisë Speciale Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar në Shqipëri (SPAK) ka kryer arrestimin e dy personave të tjerë, të cilët dyshohet se janë drejtues të tjerë të klanit. Emrat e tyre nuk janë bërë publik zyrtarisht, por media investigative shqiptare “Prapaskena” ka zbuluar identitetin e tyre, duke përfshirë një bashkëpunëtor të ngushtë të EF, të njohur si PK, një figurë e njohur në rrjetet e kontrabandës.

Sipas SPAK, të dyshuarit EF, BF dhe PK – në bashkëpunim me individë të tjerë nga Lucerna – kanë ngritur dhe operuar një sistem informal të transferimit të parave që përfshinte shuma të mëdha të fituara nga shitja e drogës në Zvicër dhe më tej të dërguara në Shqipëri, transmeton albinfo.ch.

Paratë e drogës dorëzoheshin nga dërguesit në Zvicër te bashkëpunëtorët lokalë, të cilët më pas njoftonin partnerët në Tiranë për shumën dhe marrësin. Në fund, paratë u dorëzoheshin përfituesve në Shqipëri, nën mbikëqyrjen e drejtpërdrejtë të EF, BF dhe PK. Hetuesit dyshojnë se bëhet fjalë për transferta në vlerë prej disa miliona eurosh.

Disa nga të arrestuarit, përfshirë pronarin e agjencisë së udhëtimit dhe dy djemtë e tij, kanë paraqitur ankesa kundër paraburgimit. Zyra e Prokurorit Federal në Zvicër nuk ka pranuar të japë detaje të mëtejshme për këtë çështje, duke konfirmuar vetëm bashkëpunimin me autoritetet shqiptare.

Ndërkohë, SPAK njoftoi se hetimet janë ende në zhvillim dhe se do të ketë edhe masa të tjera, transmeton albinfo.ch.