Nga 9 shtatori, Cyrihu do të lidhet me një linjë të re treni nate drejt Brukselit, e operuar nga kompania private European Sleeper, pa subvencione shtetërore.

Treni do të qarkullojë tri herë në javë (e diel, e mërkurë dhe e premte), me nisje nga Cyrihu në orën 22:48 dhe mbërritje në Bruksel të nesërmen në 11:10. Linja nuk është direkte dhe përfshin disa ndalesa gjatë rrugës.

Biletat nisin nga rreth 27 franga zvicerane, duke e bërë këtë alternativë më të lirë se fluturimet, por udhëtimi zgjat rreth 12.5 orë dhe ofron komoditet më të kufizuar.

Ky projekt vjen në një kohë kur kërkesa për trenat e natës është në rritje, ndërsa një projekt i ngjashëm i hekurudhave zvicerane u anulua më herët për shkak të mungesës së subvencioneve.

Aksidenti tragjik me gondolë në Engelberg, ku humbi jetën një grua 61-vjeçare, ka nxjerrë në pah një nga rreziqet kryesore për teleferikët: erërat e forta dhe të paparashikueshme.

Megjithëse shkaku i saktë i aksidentit ende nuk është konfirmuar, dyshimet kryesore lidhen pikërisht me kushtet e vështira atmosferike në momentin e ngjarjes.

Si ndikojnë erërat në teleferikë?

Sipas ekspertëve, erërat e forta – veçanërisht ato me shpërthime të papritura (rafale) – mund të destabilizojnë kabinat e teleferikëve.

Në rastin e Engelbergut, një erë e fuqishme dyshohet se e ka devijuar gondolën, duke e përplasur me një shtyllë dhe duke çuar në shkëputjen e saj nga kablloja.

Ky lloj devijimi është një nga skenarët më të rrezikshëm për sistemet e teleferikëve.

Si monitorohet rreziku?

Teleferikët modernë janë të pajisur me anemometra, pajisje që matin shpejtësinë e erës në kohë reale.

Këto vendosen në pika kritike përgjatë linjës dhe dërgojnë vazhdimisht të dhëna në stacionin e kontrollit, duke u mundësuar operatorëve të ndjekin ndryshimet e motit dhe të reagojnë në kohë.

Kur bëhen erërat të rrezikshme?

Ekzistojnë pragje të përcaktuara sigurie:

40 km/h – aktivizohet paralajmërimi për erë

Fillon kufizimi i operimit

Shpesh ndalohet marrja e pasagjerëve të rinj

60 km/h – aktivizohet alarmi për erë

Reduktohet shpejtësia e teleferikut

Mund të ndalet plotësisht funksionimi

Ekspertët theksojnë se rreziku rritet ndjeshëm kur era është në rritje dhe e paqëndrueshme.

Vendimi kritik: Ndalimi i teleferikut

Vendimi për të ndaluar një teleferik merret nga operatorët dhe personeli mbikëqyrës në terren.

Ky është një vendim kompleks, pasi duhet të balancohet siguria e pasagjerëve me funksionimin e sistemit. Megjithatë, në kushte të paqëndrueshme të erës, reagimi i shpejtë është thelbësor për parandalimin e aksidenteve.

Këshilli i Madh i Gjenevës ka miratuar një ligj të ri që ndalon përdorimin e veshjeve mbuluese të plota gjatë larjes në pishinat publike, përfshirë edhe forma si burka ujore.

Këto veshje, të përdorura nga disa gra myslimane, mbulojnë pjesën më të madhe të trupit gjatë qëndrimit në ujë.

Sipas ligjit të ri, në pishinat publike do të lejohen vetëm kostume banje që nuk kalojnë gjatësinë deri në gjunjë dhe që i lënë krahët të zbuluar, transmeton albinfo.ch.

Ligji u miratua të enjten në mbrëmje nga shumica e djathtë në Këshillin e Madh. Edhe pse në tekst nuk përmenden drejtpërdrejt këto veshje, në praktikë ato ndalohen. Ky ishte edhe qëllimi i projektligjit fillestar të propozuar nga Partia Popullore Zvicerane (SVP).

Kjo parti e arsyetoi nismën me argumente higjienike, duke theksuar gjithashtu se synon të dërgojë një mesazh kundër detyrimit të grave.

Nga ana tjetër, deputetët e majtë e kanë kritikuar ligjin, duke e cilësuar atë si ksenofob dhe duke paralajmëruar se mund të përjashtojë disa gra myslimane nga hapësirat publike.

Një e katërta e njerëzve kanë kaluar fëmijërinë ose adoleshencën me një të afërm që vuante nga një çrregullim i shëndetit mendor, sipas një studimi të ri përfaqësues në nivel kombëtar në Zvicër.

Sipas hulumtimit të kryer nga organizata Stand by You Switzerland në bashkëpunim me institutet e kërkimit Sotomo, ky përqindje përkon me rreth 1.9 milion njerëz. Nga këta, më shumë se gjysma raportuan se nuk kishin marrë mbështetjen e nevojshme gjatë asaj periudhe.

Të rinjtë e intervistuar treguan se përjetonin veçanërisht stres të madh kur nëna e tyre kishte një çrregullim mendor. Edhe kur babai ishte i prekur, mungesa e mbështetjes ishte e ndjeshme. Të afërmit e prindërve të vetëm gjithashtu rezultuan më të ndikuar, pasi këta prindër përballen me presion më të madh dhe rrezik më të lartë për zhvillimin e sëmundjeve mendore.

Studimi gjithashtu nxjerr në pah se të rinjtë shpesh përpiqen të ruajnë një fasadë lumturie për të tjerët dhe se vajzat e afërme shpesh marrin përsipër detyra që nuk janë të përshtatshme për moshën e tyre.

Dialogu i hapur ndihmon

Autorët e studimit theksojnë se mundësia për të diskutuar hapur brenda familjes lidhet me ndjenjën e mbështetjes. Tetëdhjetë për qind e atyre që mund të flasin lirshëm për problemet dhe nevojat e tyre raportuan se ndiheshin të mbështetur. Kur kjo mungon, pothuajse 90% e të rinjve ndihen “jo të mjaftueshëm të mbështetur”.

Disa nga këta të rinj, që rriten me përgjegjësi të kujdesit për të afërmit e sëmurë mendërisht, raportojnë se në rritje përballen me vështirësi më të mëdha se popullsia e përgjithshme. Për këtë arsye, Christian Pfister, bashkë-president i Stand by You Switzerland, kërkon që mbrojtja dhe mbështetja për fëmijët dhe adoleshentët që janë afër personave me çrregullime mendore të bëhet ligj, si në nivel kantonal, ashtu edhe kombëtar.

Të dhënat u mblodhën në shtator 2025 dhe u intervistuan online 1,944 persona.

Njerëzit që kalojnë Zvicrën vetëm me makinë do të duhet të paguajnë një tarifë në të ardhmen. Pas Këshillit të Shteteve, edhe Këshilli Kombëtar vendosi për këtë. Shifrat tregojnë: Turistët në tranzit përbëjnë një pjesë relativisht të madhe të trafikut nëpër Alpe.

Ky është problemi: Në fundjavë dhe veçanërisht në Pashkë, në Ditën e Pentekostit ose në fillim të pushimeve verore, trafiku në Gotthard është i bllokuar për disa kilometra. Kjo është një barrë për banorët, por edhe për habitatet e kafshëve dhe bimëve në rajonet alpine. Në politikë, gjithmonë ka pasur kërkesa për të drejtuar trafikun nëpër Alpe me anë të tarifave. Megjithatë, ato ende nuk kanë gjetur shumicën. Tani një propozim ka kapërcyer pengesën në Parlament.

Të huajve që kalojnë Zvicrën me makinë nga kufiri në kufi duhet t’u kërkohet të paguajnë. Këshilltari Kombëtar i Qendrës, Simon Stadler, tha: “Problemi është përkeqësuar masivisht në dhjetë vitet e fundit. Kemi një bllokim trafiku praktikisht çdo fundjavë, nga pranvera në vjeshtë. Këshilli Kombëtar e ka pranuar qartë avancimin e Këshillit Shtetëror SVP të Ticinos, Marco Chiesa, me 173 vota pro, 13 kundër dhe 3 abstenime. Përfaqësues nga pothuajse të gjitha grupet politike kishin paraqitur një propozim me të njëjtin emër me të. Vetëm GLP e kundërshtoi kërkesën, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Përveç GLP-së, edhe Këshilli Federal e kundërshtoi kërkesën. Të gjitha kalimet kufitare do të duhej të monitoroheshin për të zbatuar një taksë të tillë, tha ai. Kjo do të thoshte kosto të larta dhe një përpjekje të lartë administrative. Dhe zbatimi është gjithashtu i ndërlikuar ligjërisht, pasi do të duhej të përcaktohej se çfarë saktësisht konsiderohet tranzit. Këshilltarja Kombëtare e GLP-së, Barbara Schaffner, theksoi se avancimi kishte për qëllim në mënyrë efektive vetëm ngarkimin e trafikut të tranzitit të huaj përmes Zvicrës: “Në një kohë kur Zvicra po përpiqet të stabilizojë dhe zhvillojë më tej marrëdhëniet e saj me BE-në me Bilateral III, kjo nuk është një mënyrë e orientuar drejt qëllimit.”

Sipas Zyrës Federale të Statistikave, trafiku tranzit, pra trafiku i pastër përmes, përbën rreth një të tretën e trafikut të pasagjerëve nëpër Alpe. I ashtuquajturi trafik i brendshëm, me nisje dhe destinacion Zvicrën, përbën gjithashtu një të tretën, si dhe trafiku i pasagjerëve nga jashtë vendit në Zvicër dhe anasjelltas. Më shpesh, udhëtarët udhëtojnë nga Gjermania në Itali.

Sidomos trafiku i kohës së lirë: Shifrat tregojnë gjithashtu se shumica e njerëzve që udhëtojnë nëpër Alpe e bëjnë këtë si pjesë të aktiviteteve të kohës së lirë. Arsyet e tjera, të tilla si udhëtimi për në punë, janë shumë më pak të zakonshme. Në rrugë, përqindja e trafikut rekreativ është veçanërisht e lartë në 87 përqind.

Pas miratimit të të dy këshillave për avancimin, Këshilli Federal tani duhet të hartojë një propozim. Ky i dorëzohet Këshillit Kombëtar dhe Këshillit të Shteteve. Në fund, mund të ketë një referendum, sepse sipas vlerësimit të Këshillit Federal, një ndryshim kushtetues është i nevojshëm për zbatimin e një takse të tillë tranziti.

Autoritetet në qytetin e Bazelit kanë nxjerrë një përfundim pozitiv të përkohshëm pas tre vitesh shitjesh të rregulluara të kanabisit në qytetin përgjatë Rajnit.

Falë projektit pilot Weed Care, thithja e tymit nga cigaret që përmbajnë duhan ka rënë ndjeshëm, tha të enjten departamenti kantonal i shëndetësisë. Rreziqet shëndetësore janë zvogëluar dhe konsumi nuk është rritur.

Futja vjeshtën e kaluar e produkteve të kanabisit të pa tymosura – përkatësisht avulluesve dhe vajrave – në skemën e shitjeve të kontrolluara ka qenë një sukses: ato tani përbëjnë gati një të pestën e konsumit, pa u rritur konsumi total, shtoi departamenti i shëndetësisë.

Rishikimi i vitit të kaluar konfirmon gjithashtu vëzhgimet e bëra një vit më parë në lidhje me shëndetin mendor të përdoruesve, raporton swissinfo. Simptomat e depresionit, ankthit dhe psikozës janë ulur, tranmsmeton albinfo.ch. E njëjta gjë vlen edhe për konsumin e alkoolit dhe substancave të tjera psikoaktive midis pjesëmarrësve në projektin pilot të Bazelit, i cili u lançua në janar 2023 dhe u zgjat deri në janar 2027.

Legalizimi një nevojë e vërtetë

Këto rezultate pozitive të përkohshëm nxjerrin në pah nevojën për të rregulluar shitjen dhe konsumin e kanabisit përmes legjislacionit, tha Regine Steinauer, drejtuese e shërbimeve të varësisë në Departamentin e Shëndetit të Qytetit të Bazelit.

Studimi Weed Care mbi shitjen e rregulluar të kanabisit në farmaci po kryhet nga Universiteti i Bazelit, Klinikat Psikiatrike Universitare të Bazelit, Shërbimet Psikiatrike të Aargaut dhe Departamenti i Shëndetësisë i Bazelit. Aktualisht përfshin 265 pjesëmarrës, krahasuar me 378 që morën pjesë në vitin 2023.

Një vlerësim përfundimtar do të kryhet në vitin 2027. Studime të tjera të këtij lloji janë duke u zhvilluar në disa qytete dhe kantone: Lozanë, Gjenevë, Cyrih, Bernë, Biel dhe Lucernë.

Ekzistojnë dy koncepte krejtësisht të ndryshme në çështjen se si duhet të financohet pensioni i 13-të i AHV-së. Modeli i Këshillit Federal, i cili mbështetet vetëm në një rritje të TVSH-së – mbështetet nga Këshilli Kombëtar. Dhe modeli, siç është zhvilluar nga Këshilli i Shteteve verën e kaluar. Ai dëshiron të financojë barrën shtesë në AHV jo vetëm përmes TVSH-së, por edhe përmes zbritjeve nga paga.

Komisioni përgjegjës i Sigurimeve Shoqërore tani ka përshtatur dhe rafinuar modelin e Këshillit të Shteteve në pika të ndryshme. Për zëdhënësin e Komisionit Erich Ettlin, Mitte-Standständer nga kantoni i Obwalden, është qartësisht modeli më i mirë: “Me modelin tonë, një familje me të ardhura mesatare paguan më pak sesa me rritjen e TVSH-së.”

Strategjia e arkave të zbrazëta?

Prandaj është më mbështetëse. Dhe për Pierre-Yves Maillard, Këshilli i Shteteve të Vaud-it i SP-së dhe President i Konfederatës së Sindikatave Zvicerane, modeli është i vetmi që ka një shans në një referendum. Me kundër-modelin, i cili mbështetet gjithashtu në zbritjet nga paga, pranohet me vetëdije një dështim. Kjo bëhet për të rritur presionin mbi popullsinë votuese që të bjerë dakord për një moshë më të lartë pensioni më vonë. “Kjo është strategjia e arkës së zbrazët.”

Këshilltari i FDP-së së Urit, Josef Dittli, përdor fjalë të ngjashme goditëse, por për arsye krejtësisht të ndryshme. Ai është në favor të rritjes vetëm të TVSH-së. Modeli konkurrues është një sinjal krejtësisht i gabuar, sipas tij: “Është një ndëshkim i dyfishtë i popullsisë punëtore dhe një fluturim i verbër i politikës fiskale në kurriz të brezave të ardhshëm.”

Sepse, kolegu i partisë së Lucernit, Damian Müller, pajtohet me të: “Kjo e bën punën në këtë vend më të shtrenjtë. Dhe dobëson vendndodhjen tonë.” Përveç kësaj, në këtë model, vetëm më të rinjtë do të duhej të ishin të 13-të. Financoni pensionin AHV, nga i cili përfitonin të moshuarit.

Këshilli Federal i hapur

Ministrja e Çështjeve Sociale Elisabeth Baume-Schneider do të kishte mirëpritur financimin ekskluzivisht përmes TVSH-së. Në Këshillin e Shteteve, megjithatë, ajo e bëri të qartë sot se Këshilli Federal mund të jetonte edhe me modelin tjetër, raporton SRF. Është e rëndësishme të gjejmë një zgjidhje financimi tani, tha Baume-Schneider, transmeton albinfo.ch.

Ky apel ka dhënë fryte në Dhomën e Vogël. Me 23 vota pro dhe 18 kundër nga 2 abstenime, Këshilli i Shteteve vendosi të qëndrojë te modeli i tij me financimin e TVSH-së dhe kontributeve të pagave. Megjithatë, me norma më të ulëta se ato të vendosura vitin e kaluar.

Ky model i adaptuar tani i kthehet Këshillit Kombëtar, i cili do të duhet ta shqyrtojë përsëri në sesionin e ardhshëm veror. Pastaj do të shihet nëse ai do t’i drejtohet zgjidhjes së Këshillit të Shteteve. Apo nëse ai do të vazhdojë të financojë vetëm përmes TVSH-së.

Nëse keni jetuar në Zvicër për njëfarë kohe, ka shumë mundësi që t’ju jetë kërkuar të paraqisni këtë dokument në situata të caktuara për të vërtetuar se nuk keni një të kaluar (ose të tashme) kriminale.

Kur ju kërkohet të jepni ekstraktin e regjistrit tuaj kriminal (Strafreregisterauszug në gjermanisht, Extrait du casier judiciaire në frëngjisht dhe Estratto del casellario giudiziale në italisht), nuk duhet të habiteni.

Kjo nuk do të thotë që autoritetet po ju veçojnë sepse jeni i huaj ose dyshoni se keni kryer ndonjë shkelje; qytetarët zviceranë gjithashtu duhet ta paraqesin këtë dokument herë pas here dhe ata janë mjaft të mësuar me të.

Çfarë është saktësisht ky ekstrakt?

Zvicra është një vend i vogël, jashtëzakonisht i organizuar mirë, kështu që zyrtarët e dinë saktësisht se ku jetoni, çfarë bëni dhe çdo çështje tjetër personale në lidhje me ju dhe familjen tuaj (gjë që është një paradoks në një farë mënyre, pasi mbrojtja e jetës private është një e drejtë kushtetuese këtu).

Nëse kryeni ndonjë vepër të rëndë penale, një regjistër mbahet në një regjistër të posaçëm në Zyrën Federale të Drejtësisë dhe Policisë (FDJP) në Bernë, raporton thelocal. Me fjalë të tjera, qeveria e di, ashtu siç e di edhe Babagjyshi, nëse keni qenë të keq apo të sjellshëm.

Mos u shqetësoni, nëse “aktiviteti juaj i vetëm kriminal” në Zvicër është i kufizuar në gjobat e parkimit, kjo nuk do të shfaqet në të dhënat tuaja; listohen vetëm veprat penale dhe dënimet, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, ka përjashtime. Siç raportoi The Local në vitin 2020, një fëmijë tetëvjeçar mori një të dhënë policore për pyetjen nëse mund të përdorte një kartëmonedhë lodër për të paguar në një dyqan në një fshat zviceran.

Kur mund t’ju kërkohet të tregoni këtë një ekstrakt nga të dhënat tuaja dhe a duhet ta bëni?

Ka situata specifike kur ky dokument do të kërkohet dhe nga kush, në të cilin rast duhet ta jepni atë, për përfitimin tuaj.

Për shembull, ekstrakti do të kërkohet rregullisht kur aplikoni për një punë, për të marrë me qira një apartament dhe për të marrë një kredi (përfshirë hipotekën).

Ju gjithashtu mund t’ju duhet ta jepni atë për aktivitete që përfshijnë kontakt të rregullt me ​​të mitur ose persona të tjerë që kërkojnë mbrojtje të veçantë, siç janë personat me aftësi të kufizuara mendore.

Më e rëndësishmja, do t’ju duhet ta jepni atë kur të aplikoni për natyralizim.

Po sikur të mos doni ta ndani këtë dokument me të tjerët?

Nëse dikush në një pozicion zyrtar me një arsye të vlefshme (siç u përmend më sipër) ju kërkon të dhënat tuaja penale dhe ju nuk i përmbushni kërkesat, atëherë nuk do të merrni përfitimet për të cilat po aplikonit që në fillim, qoftë një punë, një vend për të jetuar apo shtetësi zvicerane.

Ku mund ta merrni ekstraktin e të dhënave tuaja penale?

Mund ta porosisni atë në internet nga faqja e internetit e FDJP-së.

Të gjitha dokumentet që duhet të jepni (si një kopje e kartës suaj të identitetit), si dhe pagesa, tregohen në këtë faqe.

Në disa vende si Shtetet e Bashkuara të vijnë në mendje, qytetarët e natyralizuar të lindur jashtë vendit janë të kufizuar në mënyrën se si mund të përfshihen në politikë.

Cila është situata në Zvicër?

Për të gjitha qëllimet dhe synimet ligjore, sapo një i huaj natyralizohet, ai ose ajo bëhet zviceran me të gjitha të drejtat, privilegjet dhe detyrimet që kjo përfshin.

Të paktën në teori.

Ka pasur probleme të herëpashershme në këtë drejtim, përfshirë ato nga entitetet zyrtare qeveritare.

Për shembull, ligji kërkon që kandidatët për natyralizim duhet të paraqesin letra referimi nga qytetarët zviceranë.

Disa vite më parë, një aplikant i tillë e bëri këtë, por meqenëse njerëzit që shkruan letrat ishin të natyralizuar dhe kishin emra të huaj, Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) i tha aplikantit se ata që po garantojnë për të duhet të jenë “zviceranë me prejardhje”, me fjalë të tjera, vendas, në vend që të natyralizohen.

SEM përfundimisht e pranoi gabimin, por ndërkohë Partia Popullore Zvicerane (SVP) e krahut të djathtë e mbrojti këtë qasje.

“Është e qartë se nuk duhet të citohen individë të sapo natyralizuar si referenca”, tha deputeti i partisë, Pascal Schmid.

Megjithatë, Barbara von Rütte, profesoreshë e ligjit të migracionit në Universitetin e Bernës, beson se kjo praktikë përbën vërtet një shkelje të parimit të trajtimit të barabartë të qytetarëve.

Çfarë thotë ligji?

Akti i Shtetësisë Zvicerane bën dallimin e qartë midis fitimit të shtetësisë “me prejardhje”, domethënë të transmetuar në lindje nëse të paktën njëri prind është zviceran dhe fitimit “me natyralizim”.

Megjithatë, ligji nuk përcakton ndonjë ndryshim në të drejtat midis qytetarëve zviceranë me prejardhje dhe atyre të natyralizuar.

Sapo fitohet shtetësia, të gjithë qytetarët zviceranë janë të barabartë para ligjit (sipas Nenit 8 të Kushtetutës).

Kushtetuta gjithashtu ndalon shprehimisht të gjitha format e diskriminimit, përfshirë atë të bazuar në metodën e fitimit të shtetësisë.

Pra, a mund të bëhet një shtetas i natyralizuar president i Zvicrës?

Para se të arrijmë në atë pozicion të lartë, le të shohim zyrat e zgjedhura nga poshtë lart, qasja bazë për të cilën njihet demokracia e Zvicrës.

Zyrat komunale dhe kantonale

Po, qytetarët e natyralizuar dhe kjo përfshin ata që kanë shtetësi të dyfishtë, mund të kandidojnë dhe të zgjidhen në këto poste lokale dhe rajonale, duke përfshirë këshillat e qyteteve dhe parlamentet kantonale, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Ata nuk janë të detyruar të zbulojnë se kanë marrë shtetësinë zvicerane përmes natyralizimit.

Parlamenti Federal

Edhe këtu, shtetasit e natyralizuar dhe shtetasit me dy shtetësi trajtohen njësoj si qytetarët e lindur në Zvicër.

Megjithatë, deputetët e SVP-së të së djathtës ekstreme janë përpjekur të ndalojnë shtetasit me dy shtetësi, që do të thotë njerëz që kanë marrë shtetësinë zvicerane përmes natyralizimit, nga Parlamenti, me arsyetimin se ata “nuk përfaqësojnë interesat më të mira të Zvicrës”.

Madje kishte pasur një incident të raportuar gjerësisht para ndërtesës së Parlamentit në Bernë në vitin 2020, kur deputeti i SVP-së Andreas Glarner fyeu deputeten e Partisë së Gjelbër Sibel Arslan, e cila ka shtetësi si zvicerane ashtu edhe turke, duke i thënë asaj se Zvicra është një komb i ligjit dhe rendit, “diçka që nuk ekziston në vendin tuaj”.

Megjithatë, ata që kanë shtetësi të dyfishtë janë ende anëtarë të Parlamentit dhe përpjekjet e SVP-së për t’i “dëbuar” ata nga vendet e tyre nuk çuan askund.

Po Këshilli Federal?

Ndryshe nga Parlamenti, ku një numër deputetësh janë të natyralizuar, asnjë anëtar i Këshillit Federal në histori nuk e kishte marrë ndonjëherë shtetësinë në këtë mënyrë.

Por nëse ndonjë anëtar i Parlamentit me shtetësi të dyfishtë do të kandidonte për një vend bosh në Këshill, asgjë nuk do t’i pengonte kolegët e tij ose të saj deputetë të zgjidhnin atë person.

Dhe kjo na kthen te pyetja nëse një shtetas i natyralizuar mund të bëhet President i Zvicrës.

Përgjigja është po nëse vjen radha e tyre për të mbajtur atë rol rrotullues për një vit.

Gati 96% e përfitimeve të papunësisë që duhet të paguhen që nga fillimi i vitit për shkak të problemeve kompjuterike janë paguar deri më 17 mars. Kjo përfaqëson rreth 1.18 miliardë franga, tha Presidenti Konfederat Guy Parmelin para Këshillit Kombëtar të enjten.

Ministri i Ekonomisë Guy Parmelin tha se i vjen keq për situatën e vështirë në të cilën ndodhen personat e prekur. Situata po stabilizohet, siguroi ai në përgjigje të një arrestimi urgjent nga Daniel Sormanni (MCG/GE), raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Zoneviani u irrit nga vonesat e padurueshme në pagesën e ndihmave. Për të, sistemi i financuar nga kontributet po përjeton një humbje serioze të besimit pas këtij gabimi kompjuterik. Të papunët nuk mund të presin deri në qershor ose në fund të vitit.

1181 milionë franga të paguara

Këshilltari Federal përsëriti se Sekretariati i Shtetit për Ekonominë (Seco) dhe zyrat e papunësisë punojnë pa u lodhur. Midis 6 janarit dhe 17 marsit, u paguan gati 1181 milionë franga. Kjo përfaqëson 95.7% të shumës së pritur.

Për njerëzit e regjistruar së fundmi si të papunë, fondet përfitojnë nga një hapësirë ​​më e madhe vlerësimi gjatë shqyrtimit të dosjeve, tha Vaudois. I pyetur për ndjekjen që DEFR do t’i jepte këtij rasti, ai tha “se do të ketë një analizë themelore të gjithçkaje që nuk funksionoi”.

Aeroportet zvicerane trajtuan 60 milionë pasagjerë në fluturime të planifikuara dhe çarter në vitin 2025. Numri i pasagjerëve nuk ka qenë kurrë kaq i lartë, duke tejkaluar numrat çift para pandemisë Covid-19, tha të enjten Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Krahasuar me vitin 2024, rritja arrin në 2.2 milionë pasagjerë shtesë (+4%), tha FSO në një deklaratë.

Vitin e kaluar, aeroporti më i ngarkuar zviceran ishte Cyrihu, me 32.5 milionë pasagjerë, përpara Gjenevës me 17.7 dhe Bazel-Mulhouse me 9.6 milionë, raporton RTS. Rreth 80% e pasagjerëve që udhëtonin nga një aeroport zviceran ishin të destinuar për në një vend evropian, transmeton albinfo.ch.

Numri i ngritjeve dhe uljeve u rrit gjithashtu në vitin 2025 (+3%). Vlera e arritur në vitin 2025, megjithatë, mbetet 4% më e ulët se në vitin 2019.

Transporti ajror i mallrave ra pak vitin e kaluar: numri i toneve të transportuar ra me 0.4% krahasuar me vitin 2024 (-8% që nga viti 2019).