Archives

Perceptimi zviceran për emigrantët është “i vjetëruar”

Posted on by erezzaademi

Sipas një studimi të ri, emigranti tipik në Zvicër është i ri, i arsimuar mirë dhe nga një vend fqinj.

Një ekip kërkimor nga Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Lozanë (EPFL) dhe Universiteti i Gjenevës ka dashur të vizatojë një portret gjithëpërfshirës të migrimit ndërkombëtar nga viti 1966 deri në ditët e sotme me këtë studim.

Hulumtuesit analizuan grupe të dhënash që përmbajnë miliona të dhëna nga regjistrimet e popullsisë, regjistrat e popullsisë dhe sistemi qendror i informacionit për migracionin i Zvicrës. Studimi u botua në revistën International Migration.

Perceptimi publik i emigrantëve karakterizohet ende nga imazhi i viteve 1990, kur shumë azilkërkues, kryesisht myslimanë, erdhën në Zvicër nga Ballkani me qëllimin për të qëndruar përgjithmonë.

Ky imazh nuk korrespondon më me realitetin e sotëm. “Shumica e emigrantëve vijnë këtu për të bërë një praktikë ose për të përfituar nga një mundësi karriere, por gjysma largohen nga vendi pas pesë deri në dhjetë vjetësh, shpesh me një familje të re”, shpjegon Mathias Lerch nga EPFL, autori kryesor i studimit, transmeton albinfo.ch.

Potenciali i rekrutimit

Studimi tregon se rreth 60 për qind e njerëzve me një leje B ose C kanë një diplomë universitare. 40 për qind e mbetur kanë një nivel të mesëm ose më të ulët arsimimi dhe punojnë kryesisht në sektorin e shërbimeve, për shembull në kujdesin shëndetësor, ushqim apo ndërtim.

“Nëse Zvicra dëshiron të sigurojë rritje të qëndrueshme ekonomike në të ardhmen, ajo duhet të shfrytëzojë potencialin e ri të rekrutimit”, tha Lerch. Për shembull, numri i njerëzve që diplomohen nga universiteti në Zvicër nuk është i mjaftueshëm për të mbuluar plotësisht mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar.

Në të njëjtën kohë, kërkesa për punë në sektorin e shërbimeve është në rritje.

Këta emigrantë përfitojnë më së shumti nga “AMS” në Austri

Posted on by erezzaademi

Shifrat nga Shërbimi Publik i Punësimit (AMS) tregojnë se 364,419 persona janë aktualisht të papunë, 43 për qind e të cilëve janë të huaj.

Ekspertët në të gjitha institucionet bien dakord se ndryshe nga frikërat fillestare, ekonomia e Austrisë ka të ngjarë të kapërcejë recesionin më të gjatë në periudhën e pasluftës këtë vit dhe të paktën të mos tkurret më tej.

Rrezja e parë e shpresës për ekonominë vendase

Wifo dhe Instituti për Studime të Avancuara kohët e fundit kanë rishikuar parashikimet e tyre lart. Instituti i kërkimit ekonomik pret stanjacion, që do të thotë një barazim rentabiliteti për këtë vit, ndërsa IHS pret një rritje të lehtë prej 0.1 për qind. Në vitin 2026, rritja ka të ngjarë të arrijë 1.2 për qind sipas Wifo dhe 1.0 për qind sipas IHS.

Numri i të papunëve rritet me shpejtësi

Megjithatë, kjo rreze e vogël shprese nuk ka qenë ende në gjendje të nxisë tregun vendas të punës. Përkundrazi, për shkak të recesionit që ka zgjatur tashmë dy vjet, shifrat e papunësisë vazhdojnë të rriten ndjeshëm. Sipas Shërbimit Publik të Punësimit, 364,419 persona ishin të papunë në qershor, një rritje prej 26,368 personash ose 7.8 për qind krahasuar me një vit më parë, raporton Heute.

Numri më i madh i kërkuesve të punës, me 52,879 persona (+10.6 për qind), janë në shitje me pakicë, të ndjekur nga akomodimi dhe shërbimi ushqimor (35,733, +7.2 për qind) dhe industria. Në qershor, 31,716 persona ishin të papunë në industri, 13.2 për qind më shumë se një vit më parë.

57 për qind e të papunëve në Vjenë janë të huaj

Statistikat tregojnë gjithashtu se 158,064 persona ose 43.4 për qind nga 364,419 të papunë dhe pjesëmarrës në trajnim nuk kanë shtetësi austriake dhe për këtë arsye janë të listuar si të huaj në bazën e të dhënave të AMS. Përqindja më e lartë e të huajve ndër të papunët në qershor ishte në Vjenë, me 56.5 për qind. Këtu, pothuajse 88,200 nga gjithsej 156,026 të papunë nuk kishin pasaportë austriake.

Përqindje të larta edhe në Vorarlberg dhe Salzburg

Përqindja e të huajve, përfshirë pjesëmarrësit në trajnime, ishte gjithashtu jashtëzakonisht e lartë në Vorarlberg me 42.4 për qind, e ndjekur nga Salzburgu (40.2 për qind), Austria e Epërme (37.7 për qind), Tiroli (37.6 për qind) dhe Styria (35.7 për qind). Austria e Poshtme shënonte 27.4 për qind, Karinthia 25.2 për qind dhe Burgenland 23.3 për qind.

Austriakët përpara sirianëve, turqve dhe rumunëve

Baza e të dhënave e tregut të punës gjithashtu ofron informacion mbi origjinën e saktë të të papunëve. Sipas saj, 206,355 ishin austriakë. Të dytët në tabelën e kombësisë, ashtu si në muajt e mëparshëm, ishin sirianët. 24,560 ishin listuar së fundmi si kërkues pune në AMS, një rënie prej 4.3 për qind krahasuar me vitin e kaluar. Pas tyre vinin personat nga Turqia (13,617, +5.4 për qind).

Vendet e tjera kryesore në renditje i zinin rumunët (12,559, +11.6 për qind), serbët (11,412, +4.1 për qind) dhe afganët (9,741, +7.8 për qind). Ukrainasit kishin pësuar një rritje të jashtëzakonshme prej 53.5 për qind, duke arritur në 8,901 persona.

Pothuajse 80 për qind e sirianëve të papunë jetojnë në Vjenë

Ajo që bie në sy është se Vjena duket të jetë një magnet për të papunët. Sipas të dhënave, 79.3 për qind e sirianëve të regjistruar në AMS jetojnë në kryeqytetin federal. Përqindja për polakët është 77, për serbët 73.9, për somalezët 68.2, për iranianët 67.3, ndërsa për afganët dhe irakianët rreth 64 për qind secili. Banorët e Federatës Ruse përbëjnë 58.4 për qind, ukrainasit 57.6, maqedonasit 51.1, italianët 50.4, sllovakët 48 dhe turqit 47.4 për qind.

Nga të papunët me shtetësi austriake, 32.9 për qind jetojnë në Vjenë.

Liqenet zvicerane arrijnë temperatura rekord

Posted on by erezzaademi

Ujërat zvicerane janë ngrohur ndjeshëm për shkak të motit të nxehtë. Gjatë dy javëve të fundit, temperaturat e liqeneve janë rritur mesatarisht me pesë gradë. Sipas shërbimit meteorologjik Meteonews, ky është një rekord i të gjitha kohërave.

Nëse i referohemi standardit të përcaktuar duke përdorur mesataren për vitet 1983 deri në 2024, kjo rritje përfaqëson midis katër dhe shtatë gradëve. Meteonews ia atribuon këtë rritje pothuajse tërësisht valës së të nxehtit që ka prekur vendin për gati dy javë.

Në Zvicrën frëngjishtfolëse, temperatura e Liqenit të Gjenevës është rritur në 26 gradë, katër gradë më e ngrohtë se në mesin e qershorit dhe pesë gradë më e ngrohtë se mesatarja për 41 vitet e fundit, transmeton albinfo.ch.

Liqeni Neuchâtel ka ndjekur të njëjtën tendencë, me ujë pak më të freskët, 25 gradë, por gjithashtu pesë gradë më i ngrohtë se në gjysmën e dytë të qershorit dhe se mesatarja 41-vjeçare.

Liqeni Biel doli në krye, me një temperaturë prej 26 gradësh, gjashtë gradë më e ngrohtë se muajin e kaluar dhe se mesatarja e tij gjatë 41 viteve të fundit.

Lugano, më i ngrohti

Temperatura më e lartë e regjistruar nga Meteonews ishte në Liqenin Lugano, me 28 gradë, pesë gradë më e ngrohtë se mesatarja 41-vjeçare.

Liqeni Walen, në kantonet St Gallen dhe Glarus, ka parë temperaturën e tij të rritet në 25 gradë, shtatë gradë mbi mesataren e tij nga viti 1983 deri në 2024.

Meteonews paralajmëron, megjithatë, se situata është jashtëzakonisht e ndryshueshme dhe se parashikimi i motit për fundjavën e ardhshme dhe fillimin e javës së ardhshme mund të shkaktojë rënien e këtyre vlerave.

Lumenjtë gjithashtu të prekur

Edhe lumenjtë kanë treguar devijime të konsiderueshme nga temperaturat normale. Aare pranë Bernës, Reuss pranë Lucernës dhe Rajni pranë Laufenburgut nuk kanë qenë kurrë kaq të nxehtë.

Përveç nxehtësisë, ka edhe arsye të tjera për temperaturat e larta, sipas Meteonews. Shërbimi meteorologjik përmend mbulimin e dobët të borës në male në fillim të sezonit të ngrohtë.

Fauna dhe flora, të prekura

Ndikimi i kësaj ngrohjeje të shpejtë të ujërave të vendit është i dukshëm në disa nivele, thonë meteorologët. Përveç niveleve relativisht të ulëta të ujit, disa lloje peshqish po e kanë të vështirë të lulëzojnë në ujëra shumë të ngrohta.

Rritja e algave është gjithashtu e favorizuar në këtë kontekst, duke çuar në një ulje të përmbajtjes së oksigjenit në ujë. Rezultati është një bllokim në proceset fotosintetike të bimëve ujore dhe formimi i substancave toksike si algat blu-jeshile.

Belgjika njeh zyrtarisht atasheun ushtarak të Kosovës në Bruksel

Posted on by Drin Reçica

Bëhet e ditur se Belgjika ka njohur zyrtarisht praninë e atasheut të mbrojtjes së Republikës së Kosovës në Bruksel, një zhvillim i rëndësishëm diplomatik që forcon marrëdhëniet bilaterale dhe afron më shumë Kosovën me NATO-n dhe Bashkimin Evropian, përcjell albinfo.ch.

Ky informacion u bë i ditur gjatë një konference të përbashkët për media nga ministri i Mbrojtjes së Belgjikës, Theo Francken, dhe ministri në detyrë i Mbrojtjes së Kosovës, Ejup Maqedonci.

Ministri belg Theo Francken tha se vendimi vjen pas një kërkese të kahershme nga autoritetet kosovare.

“Dhe është në këtë frymë që duam të shpallim sot zyrtarisht faktin se atasheu ushtarak do të vendoset në Bruksel. Është një kërkesë nga autoritetet e Kosovës prej shumë vitesh. Ka qenë gjithmonë pak e ndjeshme dhe e ndërlikuar. Por mendoj se duhet ta tejkalojmë këtë çështje. Dhe mendoj se ka ardhur koha për të marrë vendime, vendime të qarta dhe të zëshme. Dhe kjo qeveri, qeveria e re e Belgjikës, merr vendime të qarta. Prandaj, po, duam një atashe ushtarak, një kolonel të lartë për të ardhur në Bruksel si atashe zyrtar i mbrojtjes, atashe ushtarak në vendin tonë. Dhe duam të kemi marrëdhënie të mira të ndërsjella për të ardhmen, ministër i nderuar. Dhe kjo është ajo që doja të shpallja sot. Është një hap i madh diplomatik që të jeni në zemër të Evropës, në Bruksel. Selia qendrore e NATO-s është në Bruksel, siç e dini. Prandaj është shumë e rëndësishme ta kemi ju dhe atasheun tuaj ushtarak, kolonelin tuaj, sa më shpejt që të jetë e mundur”, tha ai.

Ai theksoi rëndësinë e prezencës së përbashkët në kuadër të misionit të KFOR-it dhe vlerësoi përkushtimin e Kosovës ndaj sigurisë rajonale.

“Vizituam trupat tona në kuadër të KFOR-it. Trupat e KFOR-it janë shumë të rëndësishme për vendin dhe për stabilitetin në Ballkan. Dhe mendoj se për ne është shumë e rëndësishme ta kemi këtë mision bashkë me vendet e Beneluksit, me të tria vendet e Beneluksit. Kemi pilotë të dronëve që punojnë këtu. Dhe kjo është hera e parë pas 10 vjetësh që kemi sërish shumë njerëz në territorin tuaj për të mbrojtur edhe Kosovën”, tha ai.

Ndërkohë, ministri në detyrë i Mbrojtjes së Kosovës, Ejup Maqedonci, e cilësoi këtë vendim si një lajm të jashtëzakonshëm për vendin dhe një hap të madh drejt thellimit të bashkëpunimit me partnerët ndërkombëtarë.

“Faleminderit për këtë lajm të jashtëzakonshëm për vendin tonë, këtë lajm me peshë të madhe që Belgjika, kryeqyteti i dy destinacioneve kryesore të vendit tonë, NATO-s dhe BE-së, po njeh praninë e atasheut të mbrojtjes së Kosovës pikërisht në Bruksel, që na jep mundësinë për të thelluar bashkëpunimin me Belgjikën si një vend partner i yni, por gjithashtu na jep mundësinë që të jemi edhe më afër pikërisht NATO-s dhe BE-së me prezencën tonë ushtarake në Bruksel”, tha Maqedonci.

Kosovë: Konfirmohet rasti i parë i murtajës së rumanitëve të vegjël

Posted on by Drin Reçica

Zyrtarisht është konfirmuar rasti i parë i shpërthimit të sëmundjes PPR (Murtaja e Ruminantëve të Vegjël) në një fermë në fshatin Landovicë në Prizren, përcjell albinfo.ch.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka aktivizuar ekipet e inspektorëve të mjekësisë veterinare, të cilët kanë vendosur masën e kufizimit të lëvizjes në fermën e dyshuar dhe kanë marrë mostrat për testim. Të enjten, Laboratori i Ushqimit dhe Veterinarisë ka konfirmuar prezencën e sëmundjes në fermën e dyshuar. Mostrat e testuara në fermat përreth kanë rezultuar negative.

Në zbatim të mandatit ligjor dhe bazuar në rezultatet e analizave laboratorike, AUV-i ka shpallur fshatin Landovicë vatër të infektuar, në një perimetër prej 3 km nga ferma e prekur.

Kjo zonë është vendosur në masë karantine, me ndalim të lëvizjes së çdo kafshe, transportit apo qarkullimit të produkteve dhe nënprodukteve të kafshëve. Fermat përreth janë vendosur nën masën e dyshimit për hulumtim epidemiologjik, hulumtimin e burimit të infektimit dhe kontakteve të mundshme me fermën e infektuar. Janë vënë në zbatim masat e biosigurisë në ferma, si dhe dezinfektimi i fermave dhe zonave përreth sipas protokolleve veterinare, njoftoi AUV.

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë ka nxjerrë vendim me masat që duhen zbatuar sa i përket gjendjes:

a) Ndalimi i lëvizjes së deleve dhe dhive nga fermat, tregtimi në tregje dhe shitblerja

b) Fermerët obligohen që menjëherë të njoftojnë veterinarin në rast të ndryshimit të gjendjes shëndetësore të deleve dhe dhive në fermat e tyre

c) Praktikat veterinare janë të obliguara të njoftojnë secilin rast të dyshuar me PPR tek autoriteti zyrtar AUV

d) Kryerja e inspektimeve të menjëhershme të fermave të dyshuara, marrja e mostrave dhe dërgimi në Laboratorin e Ushqimit dhe Veterinarisë

e) Groposja e kafshëve në fermat që rezultojnë të infektuara me PPR

f) Komunat obligohen të përcaktojnë lokacionet për asgjësimin e kafshëve të infektuara

g) Dezinfektimi i objekteve dhe zonave përreth fermave në rastet e shpërthimit të sëmundjes

II. Përjashtimisht nga pika I e këtij vendimi, lejohet lëvizja e deleve dhe dhive nga fermat e lira nga kjo sëmundje në thertore të licencuara, me pëlqimin paraprak të inspektorit veterinar të Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë.

III. Urdhërohen të gjithë menaxherët e tregjeve që nga momenti i hyrjes në fuqi të këtij vendimi të pezullojnë pranimin e deleve dhe dhive në hapësirat e tyre.

IV. Obligohen të gjitha Komunat dhe Policia e Kosovës, në koordinim dhe bashkëpunim me AUV-në, të bëjnë mbikëqyrjen e zbatimit të masave.

Kroacia thirrje shtetasve të saj që të mos udhëtojnë në Serbi

Posted on by Drin Reçica

Së fundmi, Ministria e Punëve të Jashtme dhe Evropiane e Kroacisë (MVEP) u ka rekomanduar shtetasve të saj që të shtyjnë të gjitha udhëtimet jo të domosdoshme drejt Serbisë, përcjell albinfo.ch.

Në një njoftim të publikuar sot, Ministria u ka bërë thirrje qytetarëve kroatë për “kujdes të shtuar, ndjekje të situatës aktuale dhe informim më të detajuar para udhëtimit, sidomos në dritën e sjelljeve të papërshtatshme dhe të pabazuara nga ana e autoriteteve të Republikës së Serbisë ndaj shtetasve kroatë”.

Duke marrë parasysh që shpesh ndodhin bllokime të rastësishme të rrugëve si pasojë e protestave qytetare, është e rëndësishme të kihet parasysh se është e pamundur të parashikohet gjendja në komunikacion dhe vështirësitë eventuale që mund të ndikojnë ndjeshëm në qarkullimin në të gjithë vendin. Qytetarëve kroatë u rekomandohet veçanërisht t’i shmangin vendet ku grumbullohet numër i madh njerëzish, thuhet në njoftimin e MVEP-it.

Në çdo moment, në rast të ndonjë situate të jashtëzakonshme apo urgjence jashtë orarit zyrtar, shtetasit kroatë kanë të drejtë të kontaktojnë Ambasadën e Republikës së Kroacisë në Republikën e Serbisë përmes numrit emergjent të telefonit 0038163485757.

Vendimi për të udhëtuar jashtë vendit është përgjegjësi personale e secilit individ. Rekomandimet dhe paralajmërimet për udhëtimet jashtë vendit, të publikuara në faqen zyrtare të Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Evropiane të Republikës së Kroacisë, janë të natyrës këshilluese, thuhet në njoftim.

Në Serbi, ditëve të fundit janë organizuar bllokada rrugësh si përgjigje ndaj thirrjes së studentëve për “mosbindje civile”, pas protestës së madhe të mbajtur më 28 qershor, në të cilën u kërkua shpallja e zgjedhjeve të parakohshme.

Policia ndërhyri duke larguar bllokadat dhe arrestuar pjesëmarrësit, pas së cilës partitë opozitare dhe studentët akuzuan autoritetet për përdorim “brutal” të forcës. Para përshkallëzimit të tensioneve në Serbi, autoritetet kishin dëbuar artistë dhe qytetarë nga vendet fqinje që kishin shprehur mbështetje për protestat në Serbi.

Artisti Sislej Xhafa, sjell ekspozitë të veçantë në Alpet e Zvicrës

Posted on by Drin Reçica

Nën sharmin e ekspozitës me titullin “Family album Woven Soil”, Sislej Xhafa, i cili jeton në Nju-Jork, nëpërmjet dhjetë fotografive do t’i kthejë në bjeshkët zvicerane ato që i quan pasardhëse të lopëve që “migruan” në Kosovë më 1999.

“E kam zgjedhur si një mënyrë për të lidhur kujtimin me tokën. ‘Family album’ nuk ka të bëjë vetëm me njerëzit, por me gjithçka që mban kujtesë dhe afërsi. Në këtë rast, lopët janë figura që ruajnë në trupin e tyre një akt mirësie, një dhuratë që erdhi prej Zvicrës në një nga momentet më të vështira për Kosovën”, ka thënë Sislej Xhafa për ekspozitën e cila hapet në Alpet e Zvicrës, transmeton albinfo.ch.

Kthyer në histori, në Kosovën e vitit 1999, pos kthimit në shtëpi të rreth një milion shqiptarëve të dëbuar me forcë nga policia dhe ushtria e Serbisë, janë regjistruar edhe shumë histori të tjera. Midis tyre edhe ato të solidaritetit nga shtete të ndryshme evropiane dhe nga e gjithë bota.

Një prej akteve të ndihmës ishte edhe dhurimi i bagëtive për banorët e një vendi që kishin humbur gjithçka, madje edhe kulmin mbi kokë. Federata e Zvicrës i kishte dalë në ndihmë Kosovës edhe me lopë. Pas më shumë se çerekshekulli, ky akt do të rikthehet në vepër arti. Është artisti nga Kosova me nam botëror, Sislej Xhafa, që nëpërmjet gjuhës së artit do t’i kthejë në Zvicër imazhet e pasardhëseve të lopëve të dhuruara më 1999. Krejt kjo në kuadër të ekspozitës “Passage – arti në Gemmi Pass” në Gemmi Pass në Alpet e Zvicrës.

Për të nuk bëhet fjalë vetëm për një ekspozitë, por ai e sheh si një përpjekje për ta rikthyer në vëmendje një histori të heshtur që mban ende shumë kuptim.

“Titullin ‘Family album Woven Soil’ e kam zgjedhur si një mënyrë për të lidhur kujtimin me tokën. ‘Family album’ nuk ka të bëjë vetëm me njerëzit, por me gjithçka që mban kujtesë dhe afërsi. Në këtë rast, lopët janë figura që ruajnë në trupin e tyre një akt mirësie, një dhuratë që erdhi prej Zvicrës në një nga momentet më të vështira për Kosovën”, ka thënë ai pak ditë para hapjes së ekspozitës. Sipas Xhafës, “Woven soil” është një metaforë për një tokë që nuk është thjesht dhé, por një shtresë e endur me kujtime, dhembje e shpresë.

“Kur i kam fotografuar këto kafshë, pasardhësit, nipat, mbesat e atyre që erdhën në vitin 1999, kam dashur të tregoj diçka që s’ka zë, por që jeton në çdo hap në fushat tona. Kam zgjedhur të tregoj jetën që nisi sërish përmes kujdesit dhe pranisë së tyre”, ka thënë Xhafa, ekspozitat e të cilit kanë shëtitur botën. Në konceptin e Xhafës, i cili ka vepra në hapësira publike në disa vende të botës, pasardhësit e lopëve të Zvicrës në imazhe janë dëshmi të një kujdesi të heshtur, të një akti njerëzor që nuk u bë për bujë, por për jetë.

“Një album familjar ku nuk gjejmë vetëm portrete, por ndjenja që ecin mbi dheun që i ka mbajtur e i ka ushqyer. Një kujtim i gjallë, pa fjalë”, ka thënë ai. Konceptet artistike të Xhafës shquhen për trajtime e perspektiva të holla. Në këtë rast, arti për të nuk është formë komunikimi, por një gjendje qenieje.

Është provokim në të shumtën e rasteve.

“Ai nuk kërkon të shpjegojë botën, as të bindë për të vërtetën e saj, por të dëshmojë praninë e asaj që rrëshqet nga ndërgjegjja jonë, nga historia jonë e folur dhe e shkruar. Arti nuk flet me zë, sepse ai operon përtej gjuhës, në hapësirën ku fjala dështon dhe ndjenja fillon të marrë formë”, ka shpjeguar Xhafa për ekspozitën e cila do të hapet më 6 korrik dhe do të jetë në dispozicion të vizitorëve deri më 6 tetor. Vizitorë të shumtë të asaj pjese të Alpeve do të njihen me aktin e solidaritetit të Zvicrës në raport me Kosovën, e po ashtu me artin në mes si mirënjohje dhe simbolikë e marrëdhënies midis njerëzve dhe kafshëve.

Në botëkuptimin e Xhafës në këtë rast, arti nuk është as mesazh, as protestë, sepse nuk ngrihet mbi një qëllim.

“Ai është një mënyrë e të qenit në botë, një formë e vëmendjes radikale ndaj atyre fragmenteve të jetës që nuk zënë vend në arkiva, në statistika apo në kronika”, ka sqaruar Xhafa, i cili më 2017 përfaqësoi Kosovën në Bienalen Ndërkombëtare të Artit në Venecia, ndërsa më 2013 ishte midis përfaqësuesve të Italisë. Fotografitë i ka shkrepur jo mbi një subjekt estetik, por mbi qenie që janë bartëse të një kujtese.

“Kjo është të pohosh se edhe jeta që zakonisht qëndron në periferi të kujdesit tonë ka një histori, ka një marrëdhënie me dhimbjen dhe me dashurinë. Arti në këtë kontekst bëhet dëgjues i heshtjes së kafshëve, dëshmitar i një toke që është plagosur dhe që ka ringjallur veten nëpërmjet gjesteve të heshtura”, ka thënë ai.

Në perspektivën e Xhafës, i cili është shpallur edhe Akademik Nderi i Akademisë së Arteve të Bukura në Firencë, në ndërthurjen midis vendeve, kafshëve dhe njerëzve, arti nuk ndërton ura artificiale, ai e lejon lidhjen të ndodhë vetvetiu përmes pranisë.

“Ai bëhet një fije pothuaj e padukshme, por e patundshme, që nuk na mban bashkë përmes logjikës, por përmes ndjenjës. Një ndjenjë që nuk kërkon arsye, por njohje të thellë. Njohje të prekjes, të kujtesës trupore, të dashurisë që nuk flet gjuhë njerëzore”, ka thënë ai. Për të, arti është ndoshta e vetmja hapësirë ku koha nuk është lineare. Sipas tij, nëpërmjet artit, e shkuara, e tashmja dhe e mundshmja bashkëjetojnë jo si ngjarje, por si përvoja.

“Dhe pikërisht për këtë, arti ka fuqi që asnjë medium tjetër nuk e ka. Ai e shfaq atë që nuk mund të vërtetohet, e ndien atë që nuk mund të përshkruhet dhe e shpëton nga harresa”, ka thënë Xhafa derisa ka folur për ekspozitën që organizohet nga Klubi Alpin Zviceran.

Sipas organizatorëve, “Passage – Arti në Gemmi Pass” fton vizitorët të ndjekin një shteg frymëzues arti.

“Gjatë rrugës, vizitorët do të gjejnë 13 vepra arti që i inkurajojnë të lidhen me mjedisin përreth, të reflektojnë dhe të përjetojnë artin me të gjitha shqisat. Këto vepra ndërveprojnë në mënyrë krijuese me natyrën përreth, turizmin dhe rëndësinë historike të Gemmi Pass si një rrugë kalimi e Alpeve”, shkruhet në sqarimet për ekspozitën e kuruar nga Beate Engel dhe Peter Erismann. Sipas organizatorëve, veprat e artit në këtë rast janë shumëllojshmëri metodash pune, përfshirë formatet performative.

“Në qendër të vëmendjes është kalimi nga Lämmerenhütte SAC drejt Daubensee, nga hoteli alpin ‘Schwarenbach’ drejt Spittelmatte dhe deri në stacionin malor ‘Sunnbüel’. Marrëdhënia midis njeriut dhe natyrës në kohën e krizës klimatike trajtohet në mënyrë të gjallë. Vizitorët mund të presin gjithashtu një program mbështetës tërheqës, përfshirë turne të udhëhequr dhe shpjegime gjatë ekspozitës tremujore”, shkruhet në sqarime për ekspozitën ku midis 13 artistësh marrin pjesë edhe Christophe Burgess, Mawlle Cornut, Bob Gramsm dhe Séverin Guelp. Sislej Xhafa në këtë rast paraqet simbolikën e tokës së ndërthurur nëpërmjet një akti solidariteti ku kafshët bartin histori.

37 vjeçari vdes në Gjermani për shkak të një sistemi të ajrit të kondicionuar, i instaluar gabimisht

Posted on by Drin Reçica

Një person (37 vjeç) në Gjermani ka humbur jetën për shkak të një sistemi të ajrit të kondicionuar të instaluar gabimisht, transmeton albinfo.ch.

Një sistem kondicionimi i ajrit i instaluar gabimisht mund të bëhet shpejt kërcënues për jetën që ështëi fshehtë sepse konsiderohet i padukshëm.

37-vjeçari vdiq nga helmimi me monoksid karboni, sipas policisë gjermane. /Albinfo.ch

https://www.blick.ch/ausland/unsichtbare-gefahr-mann-37-stirbt-wegen-falsch-installierter-klimaanlage-id21015289.html

Bota e futbollit në zi, reagon edhe Xherdan Shaqiri

Posted on by BR

Është publikuar video dhe fotot e tmerrshme që dokumentojnë aksidentin tragjik në Spanjë, pranë Cernadilla, Zamora, nga i cili humbën jetën Diogo Jota, sulmuesi i Liverpoolit dhe kombëtares portugeze, dhe vëllai i tij Andre, transmeton albinfo.ch.

Pamjet tregojnë makinerinë e dëmtuar rëndë pas përplasjes dhe flakët që e rrethuan në çastet e para pas ngjarjes.

Aksidenti, sipas autoriteteve, ndodhi pas një shpërthimi gomash gjatë një manovre parakalimi.

Për pasojë, automjeti doli nga rruga dhe mbeti i rrethuar nga flakët, duke mos lejuar shpëtimin e personave brenda.

Zjarrfikësit e prefekturës Zamora u përballën me një situatë jashtëzakonisht të rëndë, një mjet totalisht i shkrumbuar dhe dy trupat pa jetë brenda.

Policia spanjolle del me njoftim të detajuar rreth aksidentit fatal të Diogo Jotës.

“Deklarata e policisë: Informacioni që kemi është se makina, një Lamborghini, doli nga rruga për shkak të shpërthimit të një gome gjatë tejkalimit. Pastaj gjithçka mbaroi. Aksidenti ndodhi në komunën e Cernadilla në Zamora rreth orës 00:30 sipas orës lokale. Dy persona vdiqën.”

Reagimet

Xherdan Shaqiri, i cili dikur e kishte bashkëlojtar portugezin te Reds, e ka quajtur “vëlla” Jotën në reagimin e tij. “Pusho në paqe vëlla”, shkroi Shaqiri, teksa postoi një foto me të.

Cristiano Ronaldo, nëpërmjet një postimi në rrjetet sociale, i ka shprehur ngushëllime familjes.

“Nuk ka kuptim. Vetëm pak kohë më parë ishim bashkë në ekipin përfaqësues dhe më pas ti u martove. Familjes tënde, gruas dhe fëmijëve të tu, u dërgoj ngushëllimet e mia dhe ju uroj gjithë forcën e botës. E di që do të jesh gjithmonë me ta. Pushoni në paqe Diogo dhe Andre. Do të na mungoni të gjithëve”, shkroi kapiteni i ekipit kombëtar të Portugalisë Ronaldo, përfaqësuese në të cilën Jota bëri 49 paraqitje.

Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) ka ngushëlluar familjen e futbollistit, ndërsa këtë e ka konsideruar si një humbje të madhe për botën e futbollit.

“Federata Shqiptare e Futbollit shpreh ngushëllimet më të sinqerta për ndarjen tragjike nga jeta të futbollistit të kombëtares portugeze dhe Liverpool FC, Diogo Jota, si dhe të vëllait të tij, André Silva, futbollist i klubit FC Penafiel. Në këto momente të dhimbshme, FSHF i qëndron pranë Federatës Portugeze të Futbollit, klubeve Liverpool FC dhe FC Penafiel, si dhe familjes Silva. Një humbje e rëndë për futbollin dhe për gjithë komunitetin sportiv.”

Klubi anglez Liverpool ka reaguar përmes një komunikate zyrtare në lidhje me vdekjen e futbollistit të tyre, Diogo Jota, në një aksident trafiku.

“Klubi i Futbollit Liverpool është i shkatërruar nga ndarja tragjike e Diogo Jotës. Klubi është informuar se 28-vjeçari ka ndërruar jetë pas një aksidenti rrugor në Spanjë së bashku me vëllain e tij, Andre. Liverpool FC nuk do të bëjë asnjë koment të mëtejshëm në këtë kohë dhe kërkon që privatësia e familjes, miqve, shokëve të ekipit dhe stafit të Diogos dhe Andres të respektohet, ndërsa ata përpiqen të përballen me një humbje të paimagjinueshme. Ne do të vazhdojmë t’u ofrojmë atyre mbështetjen tonë të plotë”, thuhet në komunikatën e Liverpoolit.

Federata Evropiane e Futbollit UEFA ka reaguar pas lajmit për vdekjen e yllit të Liverpoolit, Diogo Jota, dhe vëllait të tij, Andre Silva, në një aksident të tmerrshëm trafiku në Spanjë.

“Në emër të komunitetit evropian të futbollit, jemi thellësisht të trishtuar të mësojmë për ndarjen tragjike nga jeta të Diogo Jotës, lojtarit të kombëtares portugeze dhe sulmuesit të Liverpool FC, së bashku me vëllain e tij André Silva. Mendimet tona janë me familjen, miqtë, shokët e ekipit dhe të gjithë ata që janë prekur nga kjo humbje e madhe”, shkroi shtëpia e futbollit evropian.

 

Presidentja Osmani priti në takim Ministren e Mbrojtjes së Luksemburgut, znj. Yuriko Backes

Posted on by Drin Reçica

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, priti sot në takim ministren e Mbrojtjes së Dukatit të Madh të Luksemburgut, znj. Yuriko Backes, përcjell albinfo.ch.

Gjatë takimit, presidentja Osmani shprehu mirënjohje të thellë për kontributin e Forcave të Armatosura të Luksemburgut në kuadër të misionit të KFOR-it, duke vlerësuar lart përkushtimin e këtij vendi në promovimin e paqes dhe sigurisë në të gjithë rajonin.

Po ashtu, presidentja ritheksoi mirënjohjen për mbështetjen e Luksemburgut ndaj Zyrës së Presidentes në përmbushjen e objektivave të përbashkëta strategjike, si dhe për iniciativat e saj në fusha të ndryshme me interes të përbashkët.

Presidentja theksoi rëndësinë e thellimit të bashkëpunimit në fushën e mbrojtjes ndërmjet Kosovës dhe Luksemburgut, si komponent thelbësor për forcimin e sigurisë rajonale dhe zhvillimin e kapaciteteve të përbashkëta.

Ajo gjithashtu vlerësoi mbështetjen e vazhdueshme të Luksemburgut përmes projekteve zhvillimore në Kosovë. Në këtë kontekst, presidentja Osmani nënvizoi rëndësinë strategjike të përkrahjes së mëtejshme nga Luksemburgu për procesin e anëtarësimit të Kosovës në institucionet euroatlantike dhe organizatat ndërkombëtare, duke theksuar vlerat e përbashkëta demokratike dhe rolin që luan Kosova si një faktor i qëndrueshëm i stabilitetit në rajon.

Për herë të parë në Zvicër: Trenat me autopilot në funksionim normal

Posted on by Drin Reçica

Bëhet e ditur se midis Arth-Goldau dhe Biberbrugg, trenat po qarkullojnë pa makinist në kontroll, megjithatë, një i tillë është ende i nevojshëm në kabinën e makinistit, përcjell albinfo.ch.

Trenat me autopilot të Südostbahn SOB janë të pajisur me një sistem ndihme për shoferin. Pasi shoferi e ndez sistemin, teknologjia kontrollon trenin. S

istemi i ndihmës fillon të lëvizë dhe rregullon shpejtësinë. Në ndalesa, ai reagon ndaj sinjaleve dhe frenon automatikisht.

https://www.srf.ch/news/schweiz/teilautomatisches-fahren-das-erste-mal-in-der-schweiz-autopilot-zuege-im-normalbetrieb

Deputetët votojnë në favor të hapjes së kufizuar të dyqaneve të dielave

Posted on by Drin Reçica

Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Taksave i Këshillit të Shteteve mbështeti iniciativën e udhëhequr nga kantoni i Cyrihut për të lejuar shitësit me pakicë të hapen për biznes 12 të diela në vit.

Komiteti i Këshillit Kombëtar e kishte miratuar tashmë këtë veprim.

Shumica e deputetëve ranë dakord me premisën e përgjigjes “ndaj nevojave të reja të shoqërisë duke i dhënë më shumë fleksibilitet sektorit të shitjes me pakicë në mënyrë që ai të mund të ofrojë shërbimet e tij edhe të dielave”.

“Amendamenti i propozuar në Aktin e Punës synon t’i përgjigjet këtij zhvillimi dhe të forcojë konkurrueshmërinë e shitjes me pakicë lokale”, tha komiteti.

Ky komitet do të paraqesë draftin e tij paraprak për konsultim rreth mesit të gushtit.

Osmani vazhdon takimet për ngërçin politik, pret Duda Baljen

Posted on by Drin Reçica

Duda Balje nga partia boshnjake “Socijaldemokratska” ka qenë politikanja e radhës që është pritur nga presidentja e vendit, Vjosa Osmani.

Ky takim u mbajt në vazhdën e takimeve me krerët e partive politike për ngërçin politik pas 41 dështimeve të konstituimit të Kuvendit të Kosovës.

Osmani sot priti kreun e Listës GUXO, Faton Peci, kryetarin e “Za Slobodu Pravdu i Opstanak” nga komuniteti serb, Nenad Rashiq, dhe kryetarin e Kosova Demokratik Türk Partisi, Fikrim Damka.

Ndërkaq, dje ishte takuar me kryetarin e Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, atë të Partisë Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi, liderin e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, si dhe kryetarin e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, Ramush Haradinaj.

Ndërkohë, aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese ka specifikuar që legjislatura e nëntë duhet të formohet brenda 30 ditëve nga dita e shpalljes së vendimit. Megjithatë, që nga publikimi i këtij vendimi më 26 qershor, partitë nuk kanë arritur marrëveshje për zgjidhjen e situatës.

PDK çon sot lëndë të re në Gjykatën Kushtetuese, thotë Krasniqi

Posted on by Drin Reçica

Kryetari i PDK-së, Memli Krasniqi ka bërë të ditur se sot do të dorëzojnë në Gjykatën Kushtetuese, lëndë të re rastesh.

Zhvillimi, lidhur me shkeljeve kushtetuese siç tha të Lëvizjes Vetëvendosje.

”Janë 23 ditë që i kanë mbetur Albin Kurtit që të tërhiqet nga pengmarrja e shtetit”.

“Pasi kanë ndodhur edhe tri shkelje kushtetuese radhazi, sot PDK-ka do të dorëzojë në Gjykatën Kushtetuese një rast të ri, për të cilin shpresojmë që do të trajtohet me urgjencë, meqenëse i kemi vetëm edhe 23 ditë për konstituimin e Kuvendit.

Janë 23 ditë që i kanë mbetur Albin Kurtit që të tërhiqet nga pengmarrja e shtetit dhe ta ndryshojë propozimin e tij dh të kthehet në normalitetin e rrjedhjes së seancës”, tha Krasniqi.

Avokati Koci në Kuvend me katër gomarë

Posted on by Drin Reçica

Së fundmi, avokati Arianit Koci ka çuar katër gomarë tek oborri i Kuvendit të Kosovës, në shenjë proteste ndaj bllokadës në Kuvend.

Koci ka thënë se gomarët i kanë sjellë nga Istogu.

Ai ka thënë se nuk dëshiron të jetë faktor i ndasive por unitetit.

Koci ka kritikuar edhe partitë tjera duke shtuar se ndoshta një gjendje e tillë po u konvenon edhe atyre.

“Pas aktgjykimit të Kushtetueses e kam përcaktuar se kush është fajtor, fajtor është Albin Kurti”, ka thënë ai.

Koci është duke protestuar që disa javë lidhur me ngërçin e krijuar në Kuvend.

Organizata Botërore Meteorologjike: Bota duhet të mësohet me valët ekstreme të nxehtësisë

Posted on by BR

Nxehtësia përvëluese ka shkaktuar viktimat e para në Evropë, ku gjashtë persona u regjistruan të vdekur në Itali dhe Spanjë. Ndërkohë, temperaturat e sipërfaqes së detit në Mesdhe kanë arritur nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë për muajin qershor.

Vala e nxehtësisë ekstreme që ka përfshirë Evropën Jugore po vijon të zgjerohet drejt lindjes, me Parisin, Romën, Berlinin, Vjenën, Pragën dhe Varshavën që po përjetojnë temperatura rekord. Franca ka regjistruar qershorin e dytë më të nxehtë që nga viti 1900, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Temperaturat e larta besohet se janë përgjegjëse për vdekjen e gjashtë personave në Spanjë dhe Itali. Në Napoli, temperaturat arritën në 34 gradë, me një shkallë lagështie që preku 70%, veçanërisht në mbrëmje dhe natën. Ndërkohë në Milano temperaturat ishin 7 gradë mbi mesataren, ndërsa në Romë 8 më shumë se mesatarja.

Megjithatë, në disa rajone janë vendosur masa lehtësuese që kufizojnë punën në ambientet e jashtme gjatë orëve të pikut. Një masë e tillë do të duhej të ndërmerrej edhe në vende të tjera që po arrijnë temperatura rekord, siç është Shqipëria.

Organizata Botërore Meteorologjike tha se bota duhet të mësohet të jetojë me normalitetin e ri të valëve ekstreme të nxehtësisë, që do të ndodhin më shpesh dhe do të jenë më intensive me kalimin e kohës.

Ndërkohë, temperaturat e sipërfaqes së detit në Mesdhe kanë arritur nivelin më të lartë të regjistruar ndonjëherë për muajin qershor. Më 29 qershor, këto temperatura arritën në 26.01 °C, sipas të dhënave të Copernicus. Ngrohja më intensive u vërejt në basenin perëndimor të Mesdheut, duke përfshirë Detin Balearik dhe Detin Tirren. Me kushtet aktuale të motit, shkencëtarët thonë se nuk ka gjasa që temperaturat të bien së shpejti.

Mesdheu konsiderohet një nga pikat më të prekshme nga ndryshimet klimatike në botë, duke u ngrohur shumë më shpejt se mesatarja globale. Ekspertët paralajmërojnë se valët e nxehta detare të vazhdueshme mund ta ndryshojnë këtë rajon në mënyrë të pakthyeshme.

Jo vetëm deti, edhe Parku Kombëtar i Butrintit me rekord vizitorësh në Shqipëri

Posted on by BR

Parku Kombëtar i Butrintit ka regjistruar një numër rekord vizitorësh në gjashtëmujorin e parë të vitit 2025.

Në periudhën janar-qershor 2025, Butrinti mirëpriti 105,615 vizitorë. Krahasuar me qershorin e vitit të kaluar, kjo shifër përkthehet në 71% më shumë vizitorë dhe në 76% më shumë të ardhura.

Këto shifra janë një tregues i qartë i rëndësisë dhe potencialit të jashtëzakonshëm që ka trashëgimia jonë kulturore dhe natyrore. Butrinti, përveç se është krenari kombëtare, është gjithashtu në listën e pasurive botërore të UNESCO-s.

Ai ndodhet 25 km larg qytetit të Sarandës dhe shtrihet në brigjet e detit Jon, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Në brendësi të parkut gjendet qendra kryesore arkeologjike e Butrintit, ndërsa përreth saj ka edhe monumente të tjera që dëshmojnë për qytetërim mbi 3000-vjeçar.

Ky park është një kombinim fantastik i mjediseve detare, lumore, lagunore, fushore dhe kodrinore, ku janë mjaft të pranishme edhe elementet historike, të tillë si kalaja mesjetare e Ali Pashë Tepelenës, e sidomos rrënojat arkeologjike të qytetit të Butrintit, me fillesat që në shekullin IV para erës sonë. Për këtë arsye, pjesa arkeologjike e saj në Gadishullin e Butrintit është shpallur pjesë e UNESCO-s që në vitin 1999, gjë që rrit më tej atraksionin ekoturistik.

Evropa më e nxehtë se kurrë!

Posted on by BR

I nxehti vazhdon edhe natën, me temperaturat në disa vende që nuk bien shumë nën 30 gradë.

Ka pak pushim. Kondicioneri është shumë i rrallë në shtëpitë evropiane. Shumë banorë po detyrohen ta përballojnë vapën përvëluese me ndihmën e ventilatorëve elektrikë, pakove me akull dhe dusheve me ujë të ftohtë.

Por Evropa nuk e ka trajtuar nxehtësinë në të njëjtën mënyrë si Shtetet e Bashkuara që janë historikisht më të nxehta. Ndërsa gati 90% e shtëpive në SHBA kanë ajër të kondicionuar, në Evropë është rreth 20%, dhe disa vende kanë norma shumë më të ulëta. Në Mbretërinë e Bashkuar, vetëm rreth 5% e shtëpive kanë sisteme ftohjeje, shumë prej të cilave janë njësi portative AC. Në Gjermani, shifra është 3%, raporton TCH, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa ndryshimi i klimës shkakton valë më të rënda dhe të zgjatura të të nxehtit, të cilat mbërrijnë gjithnjë e më herët, disa po vënë në pikëpyetje pse vendet e pasura evropiane duket se ngurrojnë të përdorin ajër të kondicionuar, veçanërisht pasi nxehtësia merr një numër gjithnjë e më vdekjeprurës.

Një pjesë e madhe e arsyes është se shumë vende evropiane historikisht kanë pasur pak nevojë për ftohje, veçanërisht në veri. Valët e të nxehtit kanë ndodhur gjithmonë, por rrallë kanë arritur temperaturat e larta të zgjatura që Evropa tani përjeton rregullisht.

“Në Evropë thjesht nuk kemi traditën e ajrit të kondicionuar, sepse deri relativisht vonë nuk ka qenë një nevojë e madhe”, tha Brian Motherway, kreu i Zyrës së Efiçiencës së Energjisë dhe Tranzicioneve Gjithëpërfshirëse në Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë.

Kjo do të thotë që kondicioneri tradicionalisht është parë si luks dhe jo si domosdoshmëri, veçanërisht pasi instalimi dhe përdorimi i tij mund të jetë i kushtueshëm. Kostot e energjisë në shumë vende evropiane janë më të larta se në SHBA, ndërsa të ardhurat kanë tendencë të jenë më të ulëta.

Çmimet e energjisë janë rritur edhe më tej që kur Rusia pushtoi Ukrainën në vitin 2022, ndërsa BE-ja po ndërmerr hapa për të hequr gradualisht varësinë nga nafta dhe gazi rus. Megjithëse çmimet janë stabilizuar që nga kriza fillestare energjetike e vitit 2022, kostoja e furnizimit me energji të një njësie kondicioneri mund të jetë ende e paarritshme për shumë evropianë.

Pastaj është arkitektura.

Disa ndërtesa në vendet më të nxehta të Evropës Jugore u ndërtuan për të ngrohur ambientin. Ato kanë mure të trasha, dritare të vogla që e pengojnë diellin të depërtojë brenda dhe janë projektuar për të maksimizuar rrjedhën e ajrit. Kjo ka ndihmuar në mbajtjen e tyre më të freskëta dhe ka zvogëluar nevojën e perceptuar për ftohje artificiale.

Megjithatë, në pjesë të tjera të Evropës, shtëpitë nuk janë projektuar duke pasur parasysh nxehtësinë.

“Nuk e kemi pasur zakon të mendojmë se si të qëndrojmë të freskët gjatë verës. Është me të vërtetë një fenomen relativisht i kohëve të fundit”, tha Motherway.

Ndërtesat në kontinent kanë tendencë të jenë më të vjetra, të ndërtuara përpara se teknologjia e kondicionerëve të bëhej e zakonshme. Në Angli, e cila sapo ka përjetuar qershorin e saj më të nxehtë të regjistruar ndonjëherë, një në gjashtë shtëpi është ndërtuar para vitit 1900.

Mund të jetë më e vështirë të pajisësh shtëpitë e vjetra me sisteme qendrore ftohjeje, megjithëse aspak e pamundur, tha Motherway.

Ndonjëherë një problem më i madh është burokracia, tha Richard Salmon, drejtori i Kompanisë së Kondicionimit të Ajrit me seli në Mbretërinë e Bashkuar.

Autoritetet e Mbretërisë së Bashkuar shpesh do të refuzojnë aplikimet për të instaluar kondicioner “në bazë të pamjes vizuale të njësisë së kondensatorit të jashtëm, veçanërisht në zonat e konservuara ose në ndërtesat e listuara”, tha ai.

Ekziston edhe një këndvështrim politik. Evropa është zotuar të bëhet klimatikisht neutrale deri në vitin 2050 dhe një rritje e ndjeshme e kondicionerëve do t’i bëjë angazhimet për klimën edhe më të vështira për t’u arritur.

Kondicionerët jo vetëm që konsumojnë shumë energji, por ata e nxjerrin edhe nxehtësinë jashtë. Një studim që shqyrtoi përdorimin e kondicionerëve në Paris zbuloi se ata mund të rrisin temperaturën e jashtme midis rreth 2 dhe 4 gradë Celsius. Ky ndikim është veçanërisht i rëndë në qytetet përgjithësisht të dendura të Evropës.

Disa vende kanë vendosur masa për të kufizuar ajrin e kondicionuar. Në vitin 2022, Spanja futi rregulla që përcaktojnë se temperatura e ajrit të kondicionuar në vendet publike nuk duhet të jetë më e ulët se 27 gradë Celsius për të kursyer energji.

Megjithatë, qëndrimet dhe shqetësimet rreth ajrit të kondicionuar në Evropë po ndryshojnë, ndërsa kontinenti bëhet një pikë e nxehtë klimatike, duke u ngrohur me dyfishin e ritmit se pjesa tjetër e botës.

Kontinenti përballet me një dilemë: të përqafojë kondicionerin e ajrit që konsumon shumë energji, me ndikimet negative klimatike që sjell, ose të gjejë mënyra alternative për t’u përballur me të ardhmen e tij gjithnjë e më të nxehtë.

“Shtëpitë tona duhet të jenë rezistente jo vetëm ndaj të ftohtit, por edhe ndaj nxehtësisë gjithnjë e më brutale”, tha Yetunde Abdul, drejtoreshë në Këshillin e Ndërtesave të Gjelbra në Mbretërinë e Bashkuar.

Tashmë ka shenja të qarta se përdorimi i tyre po rritet në Evropë, si në shumë pjesë të botës. Një raport i IEA-s zbuloi se numri i njësive të ajrit të kondicionuar në BE ka të ngjarë të rritet në 275 milionë deri në vitin 2050, më shumë se dyfishi i shifrës së vitit 2019.

Salmon i Kompanisë së Kondicionimit të Ajrit thotë se ka parë një rritje marramendëse të kërkesës për ajër të kondicionuar. “Gjatë pesë viteve të fundit, kërkesat për kondicionerë janë më shumë se trefishuar. Kjo valë e të nxehtit në veçanti i ka çuar gjërat në qiell të hapur. Njerëzit thjesht nuk mund të funksionojnë kur temperaturat janë të larta në orën 3 të mëngjesit.”

Valët e të nxehtit po bëhen më të gjata dhe më brutale. Ja pse kondicioneri juaj nuk mund t’ju shpëtojë më.

Disa politikanë po bëjnë presion për një përfshirje të gjerë të AC-së.

Politikania e ekstremit të djathtë në Francë, Marine Le Pen, është zotuar të zbatojë një “plan të madh infrastrukture për kondicionimin e ajrit”, ndërsa kritikon “të ashtuquajturat elita franceze” të cilat i inkurajojnë të tjerët të kërkojnë metoda alternative të ftohjes, ndërsa ata padyshim shijojnë makinat dhe zyrat me ajër të kondicionuar.

Por ekspertët paralajmërojnë se kondicioneri mund të jetë një lehtësim i shpejtë nga temperaturat përvëluese, por ai konsumon energji, pjesa më e madhe e së cilës vjen ende nga lëndët djegëse fosile që ngrohin planetin.

Përdorimi i kondicionerit me karburant fosil rrit ndotjen nga ngrohja e planetit, e cila nga ana tjetër rrit temperaturat, duke nxitur një cikël vicioz të përkeqësimit të ndryshimeve klimatike, tha Radhika Khosla, një profesoreshë e asociuar në Shkollën Smith të Ndërmarrjes dhe Mjedisit në Universitetin e Oksfordit.

Realiteti është se mentaliteti rreth kondicionerëve padyshim që do të ndryshojë në Evropë, ndërsa nxehtësia ekstreme dhe ndikimet e saj në shëndet rriten, tha Motherway i IEA-s.

Sfida do të jetë sigurimi që vendet të kenë rregullore të forta rreth efikasitetit të sistemeve të ftohjes për të zvogëluar ndikimin e tyre potencialisht të madh në klimë.

“Sepse çdo kondicioner që shitet sot bllokon përdorimin e energjisë dhe emetimet për dekadën ose dy dekadat e ardhshme. Prandaj është e rëndësishme ta bëjmë këtë siç duhet që në fillim.”

Pse Polonia vendosi kontrolle kufitare me Gjermaninë e Lituaninë?

Posted on by Drin Reçica

Opozita në Poloni po ushtron presion mbi qeverinë pro-evropiane për shkak të politikës ndaj migracionit, përcjell albinfo.ch.

Me kontrollet në kufi, kryeministri Tusk dëshiron të tregojë ashpërsi dhe të qetësojë kundërshtarët e brendshëm.

Kryeministri polak Donald Tusk e njoftoi futjen e kontrolleve kufitare me një shprehje serioze në fytyrë.

“Kemi marrë vendimin për të rivendosur kontrollet e përkohshme në kufirin me Gjermaninë dhe Lituaninë”, tha Tusk në Varshavë. Duke filluar nga 07 korriku 2025, rojet kufitare polake, të përforcuara nga policia dhe ushtarët, do të kontrollojnë trafikun e pasagjerëve dhe të makinave në kufijtë me këto vende.

Tusk: “Durimi polak ka marrë fund”

“E paralajmërova palën gjermane në mars dhe kam folur për këtë disa herë me kancelarin e ri”, tha Tusk gjatë një takimi të qeverisë të transmetuar drejtpërdrejt. Ai e justifikoi vendimin e tij duke thënë se durimi polak kishte sosur, se masat e njëanshme nga pala gjermane kishin shkaktuar tensione dhe kishin ngjallur një ndjenjë asimetrie tek pala polake.

Tusku është sidomos i shqetësuar për praktikën e re gjermane të dëbimeve në kufi. Qëllimi i kontrolleve kufitare është të ndalojnë në mënyrë efektive kthimet e pajustifikuara të migrantëve nga Gjermania.

Por vendimi i kryeministrit polak, me të cilin kufizohet liria e udhëtimit, një nga arritjet më të rëndësishme të integrimit evropian, motivohet kryesisht nga arsye të brendshme politike.

Politika e migracionit dominon debatet në Poloni

Kërcënimi prej migracionit të paligjshëm dhe gjendja në kufirin perëndimor të Polonisë ishin çështje të rëndësishme në fushatën zgjedhore presidenciale. Si kandidati konservator i djathtë, Karol Nawrocki, edhe konkurrenti i tij nacionalist i djathtë, Slawomir Mentzen, nga partia e ekstremit të djathtë Konfederacja, paralajmëruan ndaj migrantëve që u përkasin “kulturave të huaja”, të cilët ata i barazojnë me kriminelë të dhunshëm dhe kërkuan mbylljen e kufirit me Gjermaninë.

Javët e fundit kufiri gjermano-polak është bërë një pikë e nxehtë e debateve politike në Poloni për shkak të politikës së ashpërsuar të migracionit të qeverisë së re gjermane. Madje aktivisti nacionalist Robert Bakiewicz themeloi një “roje civile” për të mbrojtur kufirin. Kjo forcë vullnetare e vetëshpallur patrullon rajonin kufitar dhe gjuan njerëzit që bien në sy për shkak të ngjyrës së lëkurës së tyre.

Presidenti i zgjedhur Nawrocki, i cili do të marrë detyrën më 6 gusht 2025, e mbrojti rojen kufitare të vetëshpallur kundrejt kritikave. “Falënderoj mbrojtësit e kufirit, të udhëhequr nga z. Bakiewicz. Ata po përmbushin detyrat e shtetit që qeveria aktuale nuk mund t’i përballojë”, tha Nawrocki për televizionin Polsat.

Test për Tuskun

Situata në kufi shihet nga komentatorët në Poloni si një test prove për kryeministrin Tusk. “Nëse qeveria nuk e rimerr kontrollin e kufirit dhe nuk u jep polakëve një ndjenjë sigurie, pasiguria do të kthehet në municion politik për opozitën”, paralajmëron komentatori i gazetës Rzeczpospolita, Jacek Niznikiewicz. Forca vullnetare e vetëshpallur mund të nisë të veprojë edhe në rrugët e qyteteve dhe mund të shndërrohet në një Ku-Klux-Klan polak.

Juristi Witold Klaus nga Akademia Polake e Shkencave (PAN) e kritikon vendimin e Tuskut për kontrollet kufitare. “Shifrat janë të papërfillshme. Qeveria nuk ofron asnjë argument racional për kontrollet kufitare. Kontrollet janë të pabaza”, thotë ai.

“Tusk nuk dikton çështjet, por ndjek frymën që nxit e djathta”, mendon Adam Traczyk nga organizata jopartiake “More in Common Polska”, e cila merret me hulumtimin e shoqërisë polake.

Dështon për herën e 41-të seanca konstituive

Posted on by Drin Reçica

Në Kuvendin e Kosovës ka dështuar edhe përpjekja e 41-të për konstituim, pavarësisht konsultave që u zhvilluan prej dy ditësh me Presidenten Vjosa Osmani dhe aktgjykimit të Kushtetueses, përcjell albinfo.ch.

VV ka vazhduar me përpjekjen për votim të fshehtë për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit. Partitë e tjera, si PDK, LDK, AAK dhe Lista Serbe, nuk kanë propozuar fare anëtarë për Komisionin për votim të fshehtë. Kur u ftuan për propozime, pati momente tensioni mes deputetëve të PDK-së, LDK-së dhe AAK-së.

Deputetja e PDK-së, Arbnora Salihu, iu drejtua Deharit duke i thënë “Mos e shkel Kushtetutën”. Ai i LDK-së, Alban Zogaj, tha “Kërkojmë të ktheheni në rendin e ditës, mos e shkelni Kushtetutën”. Asaj të AAK-së, Time Kadriajt, iu ndërpre fjala në gjysmë.

“Mikrofoni hapet vetëm për propozime, jo debatime”, tha Dehari.

Kur është hedhur në votim përbërja e komisionit, ata nuk kanë marrë pjesë fare në proces.

Në sallë ishin 96 deputetë.

“54 deputetë për, kundër nuk ka, abstenime nuk ka. Ndërpritet për sot seanca. Shihemi më 05.07, në orën 11:00 sërish”, tha Dehari.

E propozuara e VV-së për këtë pozitë vazhdon të mbetet Albulena Haxhiu.

Vala e të nxehtit në Evropë, viktima në Francë, Spanjë dhe Itali

Posted on by Drin Reçica

Tash e disa ditë, valë të nxehti ekstreme po godet Evropën dhe po lëviz drejt lindjes, me kërcënime për të thyer rekorde në Gjermani, ku temperaturat mund të arrijnë 40 °C, madje afër rekordit të 41.2 °C të vitit 2019, përcjell albinfo.ch.

Shumë rajone në Gjermani kanë vendosur kufizime uji për shkak të thatësirës.

Një zjarr i madh në Spanjë dhe temperaturat e larta në vende të tjera të Evropës kanë marrë gjashtë jetë të tjera, ndërsa kontinenti përvëlohet me temperatura që kalojnë 40 gradë Celsius.

Dy fermerë vdiqën kur u bllokuan nga flakët pranë qytetit Coscó në rajonin e Katalonjës në Spanjë. Autoritetet thanë se një punëtor ferme i kishte kërkuar ndihmë shefit të tij, por nuk mundi të shpëtonte ndërsa zjarri u përhap në një sipërfaqe të madhe, raporton BBC.

Në Itali, dy burra vdiqën pasi u sëmurën në plazhet e ishullit të Sardenjës, dhe një burrë rreth të 80-ave vdiq nga pamjaftueshmëria kardiake pasi shkoi në një spital në Xhenova.

Një vajzë 10-vjeçare amerikane u rrëzua dhe vdiq ndërsa vizitonte Pallatin e Versajës në jugperëndim të Parisit, thanë raportet.

Kontinenti evropian po përjeton temperatura jashtëzakonisht të larta, një fenomen që agjencia e klimës e OKB-së tha se po bëhet gjithnjë e më i shpeshtë për shkak të “ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu”.

Nga Velipoja e deri në Sarandë, kosovarët po blejnë vila e apartamente e më pas po i lëshojnë me qira

Posted on by Drin Reçica

Kosovarët kanë filluar të tregojnë interes të shtuar për të investuar në Shqipëri, duke blerë vila dhe apartamente në zona të ndryshme turistike dhe urbane. Këtë e ka konfirmuar edhe Fiori Zani nga Agjencia Turistike në Shqipëri, përcjell albinfo.ch.

Në televizionin A2Cnn në Shqipëri, Zani deklaroi se kosovarët po ashtu kanë filluar të investojnë edhe në restorante e lokale.

“Kosovarët po shohim se po blejnë apartamente, po blejnë vila në rezidenca shumë të mira. Dhe po preferojnë unë po i shoh këto plazhet elitare, që po rritet numri i turistëve kosovarë. Po preferojnë pjesën dërmuese Velipojë, Shëngjin, Durrës por edhe Vlorë e Sarandë”, u shpreh ajo.

Zani tha se një pjesë e tyre këto vila dhe apartamente në vitin e parë i shfrytëzojnë për vete, por më pas i lëshojnë ato edhe për të tjerët përmes aplikacioneve “Booking” dhe “Airbnb”.

Ndryshe, Shqipëria vazhdon të mbetet një ndër destinacionet më të preferuara për pushime verore, falë plazheve të bukura, klimës së ngrohtë dhe mikpritjes së veçantë.