Pse banorëve të Evropës po u këshillohet të mbajnë 100 euro në shtëpi?

Paratë e letrës po përdoren gjithnjë e më pak, prandaj pse banorët në të gjithë Evropën po këshillohen nga Banka Qendrore Evropiane të mbajnë midis 70 dhe 100 euro në para të gatshme në shtëpi?

BQE-ja sugjeroi që evropianët të mbajnë midis 70 dhe 100 euro në shtëpi, sipas studimit të saj të ri të publikuar këtë javë.

Studimi i bankës me titull “Qetësohuni dhe mbani para të gatshme” mbulon rolin e parave të gatshme gjatë katër krizave të fundit në të gjithë Evropën. Studimi zbuloi se pavarësisht krizës, qoftë financiare, ushtarake – siç është lufta në Ukrainë apo shëndeti publik, siç është pandemia e Covid-it, përdorimi dhe kërkesa për para të gatshme u rritën.

“Shfaqja e krizave të papritura – siç janë trazirat financiare të vitit 2008, kriza e borxhit sovran 2014-15 në Greqi, shpërthimi i pandemisë COVID-19 ose pushtimi i pajustifikuar në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 – shkaktuan rritje të menjëhershme dhe ekstreme të blerjes së parave të gatshme nga publiku”, vuri në dukje studimi, transmeton albinfo.ch.

Si rezultat, BQE-ja ka sugjeruar ruajtjen e disa kartëmonedhave shtesë në shtëpi në rast se sistemet e pagesave elektronike dështojnë.

Me fjalë të tjera, shumica e njerëzve në të gjithë Evropën janë mësuar të paguajnë me kartat e tyre bankare ose nëpërmjet aplikacioneve telefonike, por nëse këto dështojnë në një krizë, atëherë paratë e gatshme do të jenë jetike, thotë banka.

‘Mjaftueshëm për të mbuluar nevojat për 72 orë’

BQE-ja thotë se të kesh para të gatshme në shtëpi mund të të mbrojë nga dështimi i sistemit të pagesave elektronike, gjë që ka ndodhur në të kaluarën. Në rast të një ndërprerjeje të madhe të energjisë elektrike si ajo në Spanjë prillin e kaluar, një sulmi masiv kibernetik ose një pandemie, paratë e gatshme ofrojnë një “mbrojtje me kosto të ulët kundër paqëndrueshmërisë së madhe sistemike”, thuhet në dokument.

Për shembull, studimi citon se autoritetet në Holandë, Austri dhe Finlandë sugjerojnë mbajtjen e afërsisht 70 deri në 100 euro për person në shtëpi ose “të mjaftueshme për të mbuluar nevojat thelbësore për rreth 72 orë”.

“Kjo përputhet me kuptimin se monedha fizike jo vetëm që shërben për të përmbushur nevojat individuale, por gjithashtu kontribuon në rezistencën më të gjerë sistemike”, thotë BQE-ja.

Sipas bankës, paratë e gatshme janë një “komponent kritik i përgatitjes kombëtare për kriza”.

Përveç nxitjes së qytetarëve që të jenë të përgatitur, banka qendrore e Evropës inkurajon gjithashtu qeveritë dhe bankat që të marrin masa për t’u përballur me rritjen e kërkesës për para të gatshme të shkaktuar nga “ngjarjet ekstreme dhe të rralla”. Finlanda, për shembull, aktualisht po zhvillon ATM që do të jenë plotësisht imune ndaj ndërprerjeve dhe sulmeve kibernetike.

Siç paralajmëroi BQE-ja se asnjë sistem nuk është “i pagabueshëm”, është më mirë të jeni të përgatitur.

Ruaj edhe ushqim dhe ilaçe

Kjo është pjesë e përpjekjeve të vazhdueshme të autoriteteve evropiane për të përgatitur qytetarët për çdo lloj krize. Në mars të këtij viti, Komisioni Evropian i këshilloi njerëzit të grumbullojnë ushqim, ujë dhe ilaçe për 72 orë në rast të një krize që prish shërbimet publike.

“Ne duhet të përgatitemi për incidente dhe kriza në shkallë të gjerë, ndërsektoriale, duke përfshirë mundësinë e agresionit të armatosur, që prekin një ose më shumë shtete anëtare”, thuhej në dokument.

Strategjia e “gatishmërisë” – dhe në veçanti paketa e mbijetesës – u mbështet në rekomandimet e një raporti të paraqitur Komisionit Evropian nga ish-presidenti i Finlandës, Sauli Niinisto, në fund të vitit 2024.

Gjithashtu, ajo mori frymëzim nga shembulli i Skandinavisë, ku Finlanda, Suedia dhe Danimarka kanë shtuar përpjekjet për të përgatitur familjet për mundësinë e një krize ose konflikti në të ardhmen – ndërsa Ukraina lufton pushtimin e ashpër trevjeçar rus.

Faqja e internetit e qeverisë franceze sugjeron përgatitjen e një “pakete emergjence 72-orëshe” që përfshin gjashtë litra ujë, ushqime që nuk prishen (përfshirë edhe për kafshët tuaja shtëpiake!) dhe fotokopje të dokumenteve të identifikimit në një qese të papërshkueshme nga uji.

Rregulla të reja për punonjësit e pavarur në Austri nga viti 2026

Qeveria federale ka prezantuar rregulla të reja për kontraktorët e shërbimeve të pavarura, siç u njoftua në fund të korrikut. Duke filluar nga viti 2026, marrëveshjet kolektive do të jenë të mundshme edhe për ta, dhe do të zbatohen rregulla të reja për ndërprerjen e punës. Projektligji përkatës u miratua nga Këshilli i Ministrave të mërkurën. Qëllimi është që kontratat e pavarura dhe anashkalimi i rregulloreve të ligjit të punës të jenë më pak tërheqëse.

Deri më tani, nuk ka pasur bazë ligjore për përfshirjen e kontraktorëve të pavarur në marrëveshjet kolektive. Me ndryshimin e planifikuar, përfaqësuesit e punëdhënësve dhe sindikatat do të jenë në gjendje të lidhin marrëveshje kolektive edhe për punëtorët e pavarur, transmeton albinfo.at.

Debati mbi punëtorët e pavarur në shërbimet e shpërndarjes

“Rastet e publikuara vazhdimisht kanë nxjerrë në pah nevojën urgjente për veprim dhe kanë nënvizuar domosdoshmërinë e standardeve minimale në kushtet e punës, pagat dhe të drejtat”, deklaroi Ministria e Punës dhe Çështjeve Sociale në fund të korrikut, shkruan theinternational. Kushtet e punës për punëtorët e pavarur u kritikuan në pranverë kur kompania e shpërndarjes së ushqimit Lieferando njoftoi se do të pushonte nga puna punonjësit e saj dhe do të kalonte në kontrata të pavarura deri në verë.

Sipas rregullave të reja, punëtorët e pavarur do të kenë një periudhë njoftimi katër-javore nga viti 2026, e cila rritet në gjashtë javë nga viti i dytë i shërbimit. Në muajin e parë të punësimit, mund të bihet dakord për një periudhë prove, gjatë së cilës secila palë mund ta ndërpresë kontratën në çdo kohë. Rregullat do të zbatohen për kontratat e lidhura nga 1 janari 2026. Kontratat ekzistuese me dispozitat e tyre të ndërprerjes nuk do të preken.

Starbucks njofton mbylljen e dyqaneve në Zvicër

Zinxhiri amerikan i kafesë Starbucks ka njoftuar mbylljen e dyqaneve në Zvicër si pjesë e masave të saj globale për uljen e kostove. Vendet me frekuencë të pamjaftueshme klientësh ose pa perspektiva ekonomike preken.

Kompania njoftoi të enjten se qëllimi është të përqendrojë ofertën e saj më fort në vendet fitimprurëse. Ende është e paqartë se sa dyqane në Zvicër do të preken nga masa dhe sa punonjës mund të humbasin vendet e tyre të punës, tha një zëdhënës i kompanisë për agjencinë e lajmeve AWP, transmeton albinfo.ch.

Starbucks operonte gjithsej 57 kafene në fillim të vitit 2024.

Gjithashtu mbetet e paqartë se kur do të ndodhin mbylljet. Kur është e mundur, punonjësit e prekur do të transferohen në degë të tjera, tha kompania. Kur kjo nuk është e mundur, Starbucks ka njoftuar mbështetje në formën e pagesave të shkurtimit të kontratës dhe ndihmave të tjera.

Masat janë pjesë e një transformimi të gjerë global për kompaninë. Në Amerikën e Veriut, për shembull, Starbucks pret që numri i dyqaneve në funksion të bjerë me rreth 1% në vitin aktual financiar 2025. Në të njëjtën kohë, megjithatë, do të hapen lokacione të reja: Në Evropë, kompania po planifikon 150 kafene shtesë në vitin aktual, duke përfshirë një hapje të re në Interlaken në fillim të vitit 2026.

Përveç mbylljes së dyqaneve, Starbucks po shkurton edhe vende pune jashtë shitjes me pakicë. Rreth 900 vende pune jashtë dyqaneve do të shkurtohen në SHBA me qëllim që të përmirësohet struktura e kostos dhe të kanalizohen më shumë burime në biznesin kryesor, shkroi CEO Brian Niccol në një letër. Ai shpjegoi se hapat ishin të nevojshëm për ta bërë Starbucks më elastik dhe për të qenë në gjendje të vazhdojë të rritet në planin afatgjatë.

Dëmet më të mëdha në 20 vjet nga stuhitë në Zvicër, u regjistruan vitin e kaluar

Në vitin 2024, moti i keq mori më shumë jetë zvicerane sesa çdo vit tjetër për një çerek shekulli. Përveç kësaj, rrjedhjet e mbeturinave, përmbytjet, rrëzimet e shkëmbinjve dhe rrëshqitjet e dheut shkaktuan dëme që arrinin në total 904 milionë CHF – më shumë se në çdo kohë që nga viti 2005.

Ky është rezultati i një analize të bazës së të dhënave të dëmeve nga stuhitë, të publikuar të mërkurën nga Instituti Federal Zviceran për Kërkime në Pyje, Borë dhe Peizazh (WSL), përcjell albinfo.ch.

WSL rendit një total prej 13 viktimash të lidhura me stuhitë për vitin 2024. Herën e fundit që pati një numër më të lartë viktimash ishte në vitin 2000, kur një total prej 20 personash humbën jetën në stuhitë në Zvicër.

Ashtu si me mesataren afatgjatë, shumica e dëmeve në vitin 2024 ndodhën gjatë muajve të verës. Megjithatë, ajo që ishte e veçantë, sipas raportit, ishte se pothuajse 85% e dëmeve vjetore u përqendrua në muajin qershor. Pjesa më e madhe e kësaj u përshkrua nga stuhitë e mëdha në Misox, Valais dhe Ticino më 21, 29 dhe 30 qershor.

Senati zviceran mbështet kontrollin e investimeve të huaja

Senati i Zvicrës ka mbështetur planet për të kontrolluar investimet e huaja në kompanitë zvicerane.

Pas Dhomës së Përfaqësuesve, Senati miratoi projektligjin qeveritar për këtë qëllim të mërkurën me 27 vota pro dhe 11 kundër, kundër këshillës së komisionit të tij.

Projekti synon të prezantojë një rishikim të blerjeve nga investitorët e huaj shtetërorë të kompanive zvicerane që operojnë në një sektor kritik. Shembuj përfshijnë pajisjet ushtarake, prodhimin e energjisë elektrike dhe spitalet, transmeton albinfo.ch.

80 përqind e vendeve të BE-së dhe OECD-së tashmë kanë një sistem të tillë.

Me ngurrim, Këshilli Federal duhej të hartonte një draft me kërkesë të parlamentit. Dhoma e Përfaqësuesve shkoi më tej se qeveria, por Senati i ka hedhur poshtë këto amendamente. Për shembull, nuk dëshiron ta imponojë këtë kontroll si mbi kompanitë e huaja shtetërore ashtu edhe mbi ato private.

Dosja tani do të kthehet në Dhomën e Përfaqësuesve.

Banka Kombëtare Zvicerane e mban normën bazë të interesit në zero

Banka Kombëtare Zvicerane (SNB) po bën një pushim nga normat e interesit. Pas gjashtë uljeve të njëpasnjëshme të normave të interesit, norma bazë e interesit do të mbetet në 0.00%, njoftoi SNB të enjten.

Presioni inflacionist është praktikisht i pandryshuar krahasuar me tremujorin e mëparshëm, shkroi SNB në një deklaratë. SNB do të vazhdojë të monitorojë nga afër situatën dhe të përshtasë politikën e saj monetare nëse është e nevojshme për të siguruar stabilitetin e çmimeve.
Megjithatë, perspektiva ekonomike për Zvicrën mbetet e pasigurt, tha banka qendrore. Tarifat dukshëm më të larta të vendosura nga Shtetet e Bashkuara në gusht në veçanti kanë errësuar perspektivën. Rreziqet kryesore për ekonominë zvicerane, pra, mbeten politika tregtare e SHBA-së dhe zhvillimi i ekonomisë globale, transmeton albinfo.ch.

Vendimi i fundit i SNB nuk është surprizë. Shumica dërrmuese e ekonomistëve e kishin pritur këtë paraprakisht. Përpara kësaj, SNB e kishte ulur normën bazë të interesit gjashtë herë radhazi, shkruan swissinfo. E uli atë me 25 pikë bazë në mars, qershor dhe shtator 2024, me 50 pikë bazë dhjetorin e kaluar dhe pastaj përsëri me 25 pikë bazë në mars dhe qershor.

Banka qendrore më parë e kishte rritur normën bazë të interesit nga -0.75% në qershor 2022 në 1.75% në vetëm pesë hapa. Arsyeja për këtë ishte rritja e ndjeshme e inflacionit, i cili që atëherë ka rënë përsëri ndjeshëm dhe madje ka rënë në territor negativ ndërkohë.

Pasiguritë ‘mbeten të larta’

Tarifat prej 39% të vendosura nga SHBA-të mbi eksportet zvicerane “përfaqësojnë një vështirësi të madhe” për kompanitë zvicerane, paralajmëroi Martin Schlegel, kryetari i SNB-së.

Këto detyrime, të cilat kanë qenë në fuqi që nga 7 gushti, “duhet të ngadalësojnë aktivitetin”, shtoi Schlegel. Në këtë kontekst, dhe duke e mbajtur normën e saj bazë në zero, SNB po “mbështet […] ekonominë” me një politikë monetare që mbetet “ekspansioniste”, tha ai.

Por pasiguritë rreth inflacionit dhe rritjes ekonomike në Zvicër “mbeten të larta”, tha kreu i bankës qendrore zvicerane. Banka do ta përshtatë politikën e saj monetare “nëse është e nevojshme” dhe do të mbetet “e gatshme të jetë aktive në tregun e këmbimit valutor nëse kërkohet”.

Pse SRF nuk transmeton ndeshjet e Shaqirit dhe Baselit

Tifozët e futbollit në Zvicër janë të zhgënjyer: SRF nuk do të transmetojë ndeshjet e FC Basel dhe Young Boys në Europa League këtë javë. Arsyeja? SRF ka vetëm një nënlicencë për të transmetuar një ndeshje në çdo ditë loje dhe kushtet aktuale nuk lejojnë transmetimin e ekipeve zvicerane në këtë raund, transmeton albinfo.ch.

Në vend të YB vs. Panathinaikos, të enjten SRF do të shfaqë Aston Villa, Bologna, ku luan zvicerani Remo Freuler.

SRF shpjegon:

“Kushtet e licencës nuk na lejojnë të transmetojmë FCB ose YB në këtë raund.”

“Do të fokusohemi te ekipet zvicerane sa herë që të jetë e mundur.”

“Përzgjedhja e ndeshjeve bëhet në koordinim me Blue Sport dhe transmetuesit rajonalë.”

Shpresat janë që në raundet e ardhshme, SRF të rikthehet me më shumë ndeshje të klubeve zvicerane – në atë që vetë SRF e quan një “Mbrëmje Zvicerane”. /albinfo.ch

https://www.20min.ch/story/srf-zeigt-nicht-yb-und-basel-sondern-aston-villa-gegen-bologna-103421502

Zvicra në 2025: Komunat më të pasura, më të lira

Renditja më e fundit e komunave zvicerane nga revista Bilanz dhe analizat e Blick sjellin disa surpriza për vitin 2025:

Më tërheqëset:

Freienbach dhe Altendorf (kantoni Schwyz) kryesojnë listën falë cilësisë së lartë të jetesës dhe taksave të ulëta. Në Freienbach, një beqar paguan vetëm 7.9% taksë, ndërsa çiftet 4.8% – duke e bërë atë “parajsë fiskale” për të pasurit.

Më e pasura:

Jo në Bregun e Artë të Cyrihut, por në Cologny pranë Liqenit të Gjenevës – me të ardhura mesatare të tatueshme prej 182,000 CHF për frymë.

Më e moshuara:

Arosa në Graubünden ka më shumë pensionistë se fëmijë – vetëm 19 të rinj për çdo 100 të rritur.

Rënie e popullsisë:

Pontresina ka humbur 4.6% të popullsisë në 3 vitet e fundit. Mund të dalë nga renditja nëse bie nën 2,000 banorë.

Më lirë për të jetuar:

Në Saignelégier (Jura), çmimet e shtëpive kanë rënë me 7% – kontrast me Steinhausen (Zug), ku janë rritur me 31.8%.

Më pak papunësi:

Schwende-Rüte (Appenzell Innerrhoden) ka papunësi rekord të ulët: vetëm 0.1%.

Më shumë diell:

Ardon (Valais) është komuna më e ndriçuar – me 58% ekspozim diellor, më shumë se edhe në Ticino.

Festivali i filmit në Cyrih, ndër më të shtrenjtët në botë

Festivali i Filmit në Cyrih (ZFF), një nga ngjarjet më të mëdha kulturore të Zvicrës, po tërheq vëmendje këtë vit jo vetëm për premierat ndërkombëtare dhe praninë e yjeve të mëdhenj – por edhe për çmimet e larta të biletave, përcjell albinfo.ch.

Bileta deri në 90 franga

Për ata që dëshirojnë të ndjekin premierën e shumëpritur të filmit “Ballad of a Small Player”, me aktorin hollivudian Colin Farrell, çmimi i një bilete në Qendrën e Kongreseve të Cyrihut është 89.90 CHF. Shtatë premiera të tjera kushtojnë 60 CHF, ndërsa shumica e filmave të rregullt shiten me çmime që variojnë nga 27 deri në 33 CHF.

Këto tarifa e pozicionojnë ZFF-në si një nga festivalet e filmit më të shtrenjta në botë – një fakt që ka ngjallur diskutime mes dashamirësve të kinemasë dhe profesionistëve të industrisë.

Pse kaq shtrenjtë?

Organizatorët e festivalit justifikojnë çmimet e larta me kostot e organizimit, ambientet prestigjioze, dhe faktin se shumë nga premierat janë ngjarje gala, që përfshijnë prani të figurave të njohura të filmit botëror dhe një përvojë ekskluzive për publikun.

Megjithatë, për një pjesë të spektatorëve, këto çmime paraqesin një barrierë për aksesin në kulturë dhe art. Ndërsa festivale të tjera ndërkombëtare – si Berlinale apo TIFF në Toronto – ofrojnë bileta me çmime dukshëm më të ulëta për shfaqje të zakonshme, ZFF duket se ndjek një model më elitar.

Një krahasim me Zvicrën: Festivalet e tjera të filmit në Zvicër janë dukshëm më të lira. Për shembull, Festivali i Filmit Solothurn ka një çmim standard bilete prej 18 frangash. Në NIFFF në Neuchâtel, vizitorët paguajnë 17 franga, dhe në Visions du Réel në Nyon, ata paguajnë 16 franga për film. Në Festivalin e njohur të Filmit në Locarno, biletat kushtojnë jo më shumë se 35 franga gjatë orareve më të frekuentuara në Piazza Grande.

SBB modernizon shitjen e biletave: Nga letra te SwissPass

Mbajtësit e kartës SwissPass tani mund të udhëtojnë edhe më lehtë dhe pa nevojën për një biletë letre, falë risisë më të fundit të kompanisë zvicerane të hekurudhave, SBB, përcjell albinfo.ch.

Me përditësimin më të ri të makinave të biletave, udhëtarët që përdorin kartën e udhëtimit me gjysmë tarife apo abonimin për distanca të gjata mund të ngarkojnë direkt biletën e tyre digjitale në SwissPass – pa qenë e nevojshme të përdorin një telefon celular.

Pa smartphone, pa problem

Zëdhënësja e SBB, Fabienne Thommen, thekson se ky shërbim i ri është krijuar posaçërisht për të ndihmuar:

Udhëtarët me gjysmë tarife pa telefon të mençur

Fëmijët dhe adoleshentët që udhëtojnë të pashoqëruar

Deri më tani, këta udhëtarë ishin të detyruar të blinin bileta letre – gjë që do të bëhet gjithnjë e më pak e nevojshme me këtë hap drejt digjitalizimit.

Një hap drejt së ardhmes

Kjo është një zgjidhje kalimtare, e cila paraprin zhdukjen e planifikuar të makinave fizike të biletave deri në vitin 2035, si pjesë e strategjisë së SBB për modernizimin e infrastrukturës së saj të shërbimit.

Për udhëtarët që duan komoditet, efikasitet dhe më pak letra, kjo është një risi e shumëpritur.

Franca e lë aeroportin e Bazelit pa fonde hekurudhore

Edhe pse zakonisht quhet aeroporti i ‘Bazelit’, EuroAeroporti ndodhet në territorin francez, në komunën administrative të Saint-Louis, rreth 4 km nga Bazeli, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, pavarësisht një marrëveshjeje financimi për këtë qëllim midis Francës, Zvicrës dhe Gjermanisë, Parisi ka vendosur të pezullojë përkohësisht pjesëmarrjen e saj financiare në lidhjen hekurudhore me destinacion aeroportin.

Arsyeja e tërheqjes së Francës nga projekti i ndërtimit, i cili fillimisht ishte planifikuar të fillonte në vitin 2027, është rritja e kostove prej afërsisht 475 milionë eurosh dhe situata e tensionuar buxhetore në nivel kombëtar dhe rajonal.

Ky vendim e lë aeroportin – dhe rajonin e Bazelit – pa një pjesë të fondeve që i nevojiten për ta vënë trenin në rrugën e duhur.

“Lidhja hekurudhore me EuroAeroportin është jashtëzakonisht e rëndësishme për rajonin. Është një projekt urgjent dhe tani duhet të shohim se si mund të vazhdojë”, tha Nicole Ryf, zëdhënëse e Departamentit të Ndërtimit dhe Transportit të Bazelit.

Këshilli i Ministrave shkarkon Erion Veliajn

Këshilli i Ministrave ka vendosur shkarkimin e Erion Veliajt nga detyra si kryebashkiak i Tiranës, përcjell albinfo.ch.

Ditën e sotme u mbajt mbledhja e qeverisë, e cila zgjati rreth një orë. Një ndër vendimet që u mor ishte dhe ai i shkarkimit të Veliajt nga detyra e kryetarit të bashkisë së Tiranës.

Një ditë më parë  prefekti i Tiranës njoftoi Këshillin e Ministrave, për shkarkimin e Veliajt nga Këshilli Bashkiak.

Firma e kryeministrit Rama që zyrtarizon largimin e Erion Veliajt i hap rrugë zgjedhjeve të parakohshme në Tiranë.

Në një mbledhje të zhvilluar dje me ministrat dhe deputetët e kryeqytetit, kryeministri Rama deklaroi se Tirana mund mund të vijojë të qëndrojë pa një kryetar që të drejtojë punët nga zyra.

Ndërkohë, socialistët kanë zgjedhur Ogerta Manastirliun si kandidaten e mazhorancës për bashkinë më të madhe në vend.

Ansambli “Vatra” sjell kuzhinën shqiptare në Food-Festival Opfikon

Ansambli shqiptar “Vatra” do të prezantojë kuzhinën tradicionale shqiptare në Food-Festival, i cili këtë vit feston 10-vjetorin e tij, të shtunën më 27 shtator 2025, në Graffland Zürich / Spielraum ara Glatt, Zunstrasse, 8152 Glattbrugg, shkruan albinfo.ch.

Festivali do të zhvillohet nga ora 11:30 deri në 20:30 dhe ofron një përvojë gastronomike që udhëton përtej kufijve, duke sjellë shije nga e gjithë bota. Vizitorët do të kenë mundësinë të shijojnë gatime autentike shqiptare të përgatitura nga Ansambli “Vatra”, si dhe specialitete të tjera ndërkombëtare, me një çmim të përballueshëm prej 6 frangash për porcion.

Për më shumë se ushqim, festivali ofron edhe argëtim për fëmijët, me hapësira të dedikuara për lojë dhe shërbimin falas të pikturimit të fytyrës nga Jubla-Glattbrugg, duke siguruar një ditë të këndshme për të gjitha moshat.

Një ditë e mbushur me shije, kulturë dhe argëtim ju pret në zemër të Cyrihut. Mos e humbisni mundësinë të përjetoni kuzhinën shqiptare me “Vatra”./Albinfo.ch

https://www.opfikon.ch/foodfestival

albinfo.ch

Kurti udhëton për në SHBA

Kryeministri në detyrë i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, ka udhëtuar për në New York të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, ku do të zhvillojë takime bilaterale me liderë në kuadër të Javës së Nivelit të Lartë të Sesionit të 80-të të Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara, përcjell albinfo.ch.

Zyra e Kryeministrit ka njoftuar gjithashtu se gjatë qëndrimit atje gjithashtu do të takojë pjesëtarë të komunitetit shqiptar në SHBA dhe përfaqësues të shoqatave të diasporës.

“Përmes pjesëmarrjes në Javën e Nivelit të Lartë dhe takimeve të parapara synohet thellimi i raporteve bilaterale me vende partnere, fuqizimi i mëtejmë i subjektivitetit ndërkombëtar të shtetit tonë në raport me vendet mosnjohëse dhe prezantimi i mundësive dhe përparësive që Republika e Kosovës ofron për investitorë të huaj”, thuhet në njoftim.

Në Cyrih jepet premiera botërore e filmit “La Beauté de l’Âne” të Dea Gjinovcit

Filmi “La Beauté de l’Âne”, realizim i regjisores së re shqiptare-zvicerane Dea Gjinovci ka premierën botërore nesër, më 26 shtato në festivalin ZFF (Zürich Film Festival) që po mbahet në Cyrih. Fjala është për një film dokumentar të metrazhit të gjatë, i cili merr pjesë në konkurrencë zyrtare, për çmim, në këtë festival prestigjioz.

Ky film me një titull të pazakonshëm – “La Beauté de l’Âne” dmth “Bukuria e gomarit” – temën e merr nga realiteti në Kosovën e pasluftës së fundit. Platforma mediale albinfo.ch është partnere e ekipit për promovimin e filmit, i cili në kinematë e Zvicrës do të fillojë të shfaqet nga 18 marsi 2026.

Në vazhdim, përmbajtja e shkurtër e filmit.

Regjisorja Dea Gjinovci dhe babai i saj, i cili ka jetuar në mërgim në Gjenevë për gjashtëdhjetë vjet, kthehen në fshatin e tij të lindjes, Makermal, në Kosovë. Fshati është shkatërruar në luftë dhe e tëra që ka mbetur janë historitë e fshatarëve që mbijetuan. Është një komunitet i qëndrueshëm, dhe e tillë është edhe historia e tij. Së bashku me këta njerëz, regjisorja dhe babai i saj nisin një kërkim për të gjetur të dhëna prapa në kohë, duke ringjallur kujtimet e fëmijërisë së babait të saj për Kosovën në vitet 1950. Ata bëjnë zbulime tronditëse, por shumë gjëra mbeten pa përgjigje, siç është zhdukja misterioze e gjyshes së Deas. Me dokumentarin e saj, Dea Gjinovci demonstron rëndësinë e rivlerësimit të historisë.

Regjisorja e re Dea Gjinovci është ftuar në festivale të shumta ndërkombëtare filmi me filmin e saj të parë të metrazhit të gjatë, RÉVEIL SUR MARS (trailer), duke përfshirë Festivalin e Filmit Tribeca në NYC dhe CPH:DOX në Kopenhagen. Filmi i saj i dytë i gjatë, i pritur me padurim, pra, filmi “La Beauté de l’Âne”, do të festojë premierën e tij botërore në Festivalin e Filmit në Cyrih.

Dea Gjinovci ka studiuar për Ekonomi dhe Politikë në SOAS në Londër si dhe për shkenca në Paris. Ka kryer master për Antropologji dhe Film Dokumentar. Ajo është prodhuese e regjisore filmash dhe është vlerësuar me disa çmime për punën e saj. Qendra e saj e jetesës është në Paris dhe në Gjenevë, shkruan albinfo.ch.

Filmi do të ketë disa shfaqje gjatë Festivalit të Filmit ZFF, në Cyrih:

Më 26 shtator 2025 | 21:00, Kino Corso, në prani të regjisores dhe skenaristes Dea Gjinovci

27 shtator 2025 | 14:30 Kino Corso, në prani të regjisores dhe skenaristes Dea Gjinovci

1 tetor 2025 | 18:45 Cinema Frame

4 tetor 2025 | 18:00 Cinema Frame

Jashari pritet të rikthehet në skuadrën e Milanit së shpejti

Mesfushori Ardon Jashari është kthyer në Milano pas qëndrimit të shkurtër në Zvicër, ku vazhdoi rikuperimin nga lëndimi që e pësoi në gusht në një duel me Santiago Gimenezin në stërvitje, përcjell albinfo.ch.

Jashari u bë një nga transferimet më të shtrenjta të Serie A gjatë afatit kalimtar të verës. Kaloi te Milani për 37 milionë euro nga Club Brugge. Para lëndimit ai kishte luajtur vetëm 40 minuta në dy paraqitje si zëvendësues për Kupë të Italisë dhe në Serie A.

Ishte raportuar se Jashari do të mungonte dy deri në tre muaj.

Siç qëndrojnë gjërat, Jashari synon rikthimin në fushë në nëntor. Mesfushori ishte i pranishëm në stadium për ta përcjellë nga afër ndeshjen që Milani e fitoi 3:0 ndaj Lecces, të martën. 

Ai ka folur shkurt pas pyetjes së një gazetari italian. Përgjigja ishte pozitive për gjendjen e tij. 

“Mirë, më mirë, më mirë”, ka thënë Jashari, i cili dukej i buzëqeshur. 

Te Milani presin shumë nga mesfushori i Zvicrës. Ai me Milanin ka nënshkruar kontratë deri në vitin 2030.

Të diplomuarit shqiptarë, më pak të paguarit në Evropë

Nga ana tjetër diferenca e të ardhurave sipas nivelit të arsimit është ndër më të lartat në Europë. Një person me diplomë universitare në Shqipëri fiton mesatarisht mbi dyfishin e atij me arsim të ulët (+108%) dhe 54% më shumë se një individ me arsim të mesëm, përcjell albinfo.ch.

Shqipëria renditet në fund të Europës për të ardhurat neto vjetore mediane të të diplomuarve universitarë. Një i diplomuar fiton mesatarisht vetëm 4,348 euro në vit, gati sa gjysma e nivelit të Serbisë.

Nga ana tjetër diferenca e të ardhurave sipas nivelit të arsimit është ndër më të lartat në Europë. Një person me diplomë universitare në Shqipëri fiton mesatarisht mbi dyfishin e atij me arsim të ulët (+108%) dhe 54% më shumë se një individ me arsim të mesëm.

Në BE, personat me arsim të lartë fitojnë mesatarisht 38% më shumë se ata me nivel të mesëm arsimimi dhe 68% më shumë se ata me nivel të ulët arsimimi. Këto shifra ndryshojnë ndjeshëm në të gjithë Europën, me variacione rajonale.

Marrja e vetëm një viti shtesë arsimimi mund të rrisë të ardhurat e një personi me rreth 7% në Europë, sipas raportit të Komisionit Europian Investing in Education 2025.

Prandaj, është e natyrshme që në të gjitha 36 vendet europiane, të diplomuarit universitarë fitojnë vazhdimisht më shumë se ata me arsim të mesëm ose të ulët.

Sipas Eurostat, të ardhurat neto mediane të disponueshme në BE, të përshtatura sipas madhësisë së familjes, ishin 21,644 euro në vitin 2024. Ky tregues i referohet totalit të të ardhurave familjare, pas tatimeve dhe zbritjeve të tjera, që janë të disponueshme për shpenzim ose kursim. Ai përfshin të ardhurat nga puna, investimet dhe përfitimet sociale në para.

“Të diplomuarit fitojnë 38% më shumë se ata me arsim të mesëm”

Këto të ardhura neto vjetore mediane ndryshojnë ndjeshëm sipas nivelit arsimor: 17,517 euro për ata me arsim të ulët, 21,401 euro për ata me arsim të mesëm dhe 29,490 euro për ata me arsim të lartë. Kjo do të thotë se të diplomuarit universitarë në BE fitojnë 38% më shumë se ata me arsim të mesëm dhe 68% më shumë se ata me arsim të ulët.

Arsimi klasifikohet në tre nivele sipas ISCED:

Hendeku i të ardhurave midis arsimit të lartë (terciar) dhe atij të mesëm varion nga 6% në Islandë deri në 62% në Turqi. Ndër vendet anëtare të BE-së, diferenca luhatet nga 15% në Austri deri në 57% në Lituani.

Trendet rajonale: Europa Lindore kundrejt Nordikut

Përparësia në të ardhura e punonjësve me arsim të lartë ndaj atyre me arsim të mesëm ndjek një model rajonal. Në përgjithësi, hendeku i të ardhurave është më i madh në Europën Lindore dhe në disa pjesë të Europës Juglindore, më i vogël në vendet nordike dhe mesatar në Europën Perëndimore.

Përveç Turqisë (62%) dhe Lituanisë (57%), diferenca të mëdha shfaqen në Shqipëri (54%), Rumani (51%), Bullgari dhe Mal të Zi (nga 48% secila), Letoni (44%) dhe Serbi (40%). Në këto vende, një diplomë universitare ofron një përparësi të ndjeshme në të ardhura.

Në vendet nordike dhe në disa pjesë të Europës Qendrore, hendeku i të ardhurave të lidhura me arsimin është relativisht i vogël. Ai arrin në 6% në Islandë, 9% në Norvegji, 16% në Suedi, 19% në Danimarkë dhe 15% në Austri.

Në pesë ekonomitë më të mëdha të Europës, hendeku i të ardhurave midis atyre me arsim të lartë dhe atyre me arsim të mesëm është i moderuar dhe afër mesatares së Eurozonës (31%).

Në Itali dhe Gjermani, hendeku arrin në 30%, Mbretëria e Bashkuar regjistron një diferencë prej 33%, ndërsa Franca dhe Spanja shënojnë nga 34%.

Rasti “Leon Avdullahu”: Ku gaboi Federata Zvicerane e Futbollit?

Federata e Futbollit e Zvicrës po heton rastin e mesfushorit Leon Avdullahu, i cili, pas një nisjeje premtuese në kualifikimet për Kupën e Botës, vendosi të luajë për Kosovën dhe jo për Zvicrën, siç ishte pritshmëria e Federatës, transmeton albinfo.ch.

Avdullahu kishte kaluar në ekipin U16 të Baselit rreth gjashtë vjet më parë, por nuk u përfshi në programin elitë të federatës, “Footuro”, i cili zgjasë rreth gjashtë vjet dhe investon dhjetëra mijëra franga për zhvillimin e talenteve. Programi kërkon nga lojtarët e përzgjedhur të nënshkruajnë një deklaratë që ndalon ndërrimin e përfaqësueses gjatë periudhës së përfshirjes në program. Shkelësit mund të gjobiten me shifra pesëshifrore.

Drejtori teknik i federatës, Patrick Bruggmann, ka theksuar se qëllimi nuk është të mbajnë lojtarët me kërcënime financiare, por që ata të identifikohen me vlerat e Zvicrës. Ai pranoi gjithashtu se ka hapësirë për përmirësim, duke përfshirë integrimin më të hershëm të lojtarëve të talentuar dhe me shtetësi të dyfishtë në program.

Aktualisht, rreth 70% e futbollistëve të përfaqësueses juniore të Zvicrës kanë shtetësi të dyfishtë, dhe federata përballet me sfida për t’u kujdesur për të gjithë këta lojtarë, veçanërisht ata jashtë programit “Footuro”.

Rasti Avdullahu tregon se, edhe me sisteme të avancuara për zhvillimin e talenteve, mund të humbasësh lojtarë të rinj për shkak të menaxhimit të pamjaftueshëm dhe kufizimeve financiare./Albinfo.ch

Osmani kërkon nga Kallas heqjen e masave ndaj Kosovës

Presidentja Vjosa Osmani ka takuar përfaqësuesen e Lartë të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas, në New York, duke ia ritheksuar domosdoshmërinë për heqjen e masave të padrejta të bllokut ndaj Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Osmani e Kallas u takuan gjatë punimeve të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së.

“Në New York, takova përfaqësuesen e Lartë të BE-së, Kaja Kallas, me të cilën diskutuam mbi zhvillimet e fundit në Kosovë dhe në rajon.

Integrimi i Kosovës në BE mbetet ndër prioritetet tona kryesore shtetërore. Në këtë frymë, ritheksova domosdoshmërinë e heqjes së masave të padrejta të BE-së ndaj Kosovës, të cilat po i dëmtojnë të gjithë qytetarët tanë, pa përjashtim”, ka shkruar Osmani.

Presidentja tutje ka shkruar se Kosova mbetet e vendosur për paqe dhe stabilitet afatgjatë.

Në New York, Osmani u takua edhe me sekretarin amerikan të Shtetit, Marco Rubio.

Kosova është nën masat e BE-së për më shumë se dy vjet shkaku i trazirave në veri gjatë majit të vitit 2023.

Kurti: Afrim Bunjaku, dëshmor i mbrojtjes së territorialitetit të shtetit të Kosovës

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka folur për rezistencën e heroit të vendit, Afrim Bunjakut, në akademinë përkujtimore, në dyvjetorin e rënies së tij në Banjskë të Zveçanit.

Kurti e ka cilësuar 24 shtatorin e vitit 2023, ditën kur ndodhi sulmi në Banjskë, si një ndër datat kyçe në kronologjinë e Republikës së Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Përmes një shkrimi të publikuar nga Qeveria e Kosovës, Kurti gjatë fjalës së tij në akademinë përkujtimore për Bunjakun ka rreshtuar historikun e ngjarjeve dhe rrethanave që i paraprinë sulmit në mëngjesin e 24 shtatorit 2023 në Banjskë.

“Grupi i terroristëve serbë që e sulmoi Kosovën në veri të saj, dhe që më 24 shtator 2023 ishte i përqendruar në Banjskë të Zveçanit, ishte një grup paraushtarak i organizuar, i trajnuar, i instruktuar dhe i financuar nga shteti i Serbisë. Të gjithë pjesëtarët e atij grupi janë stërvitur nga ushtria, xhandarmëria dhe policia serbe, si dhe janë furnizuar me armë, municione dhe pajisje të prodhuara në fabrikat shtetërore të industrisë së armatimit në Serbi” – citohet të ketë thënë, ndër të tjera, Kurti.

Ai gjithashtu ka përmendur të akuzuarin nga drejtësia e Kosovës, Millan Radoiçiq, për të cilin tha se ka dëshmi të pamohueshme që ka qenë i përfshirë dhe në krye të grupit në Banjskë, ka aktakuzë të ngritur në Kosovë, dhe ndonëse vetë e ka pranuar përgjegjësinë për organizimin dhe sulmin në Banjskë, është liruar nga paraburgimi një ditë pas arrestimit në Serbi, kurse tash e dy vite është edhe i lirë edhe aktiv në Beograd.

“Ndërkaq, shtetasi i Kosovës, Arbnor Spahiu, i akuzuar nga Serbia se ka qenë i përfshirë si polic në rastin e Banjskës, ndonëse ai nuk ka qenë fare pjesëtar i Policisë së Kosovës kur ndodhi ngjarja, madje prej kohësh jetonte në Gjermani, po mbahet në paraburgim që nga 7 qershori, tash e 110 ditë” – është shprehur Kurti.

Sipas tij, bashkësia ndërkombëtare ka dështuar ta trajtojë me sukses si njërin ashtu edhe tjetrin rast, duke thënë se ndonëse te i pari kemi të bëjmë me një kriminel terrorist ndërkombëtar, te i dyti bëhet fjalë thjesht për një qytetar, të cilit po i shkelen liritë dhe i dhunohen të drejtat, ndonëse kurrë nuk ka pasur probleme me ligjin.

Kurti ka deklaruar se misioni për drejtësi i Bashkimit Europian në Kosovë, EULEX-i, i cili e monitoron dhe mentoron sistemin tonë të drejtësisë, duhet t’i bashkëngjitet kërkesës së Kosovës për dorëzimin e Millan Radoiçiqit autoriteteve të rendit dhe të drejtësisë në Kosovë.

Ai ka shprehur lëvdata për policët e Kosovës, për të cilët tha se morën pjesë në operacionin e 24 shtatorit të vitit 2023, për mbrojtjen e territorit të Kosovës nga shteti i Serbisë.

Projekti ArtPal lidh nxënësit nga Kosova dhe Suedia përmes librit dhe artit

Nxënës të klasës së gjashtë nga Prishtina dhe Vänersborg janë bërë pjesë e një projekti të ri ndërkombëtar që kombinon leximin dhe artin vizual, transmeton albinfo.ch.

Projekti, i quajtur ArtPal, i fton nxënësit të lexojnë romanin fantastik PaX: Nidstången dhe të shprehin kuptimin e tij përmes vizatimit. Çdo javë, ata lexojnë kapituj të rinj, krijojnë vepra arti dhe i ndajnë ato gjatë takimeve virtuale, duke ndërtuar kështu kreativitet, vetëbesim dhe miqësi ndërkulturore.

ArtPal është një bashkëpunim mes Vänersborgs Konsthall dhe The Library Project Kosova (TLPK), të udhëhequr nga Saranda Azemi, Safete Binaku, Ardiana Selimi dhe Märta Cassel. Leximi në klasë drejtohet nga mësueset Annika Eriksson dhe Anna Kolmodin në Suedi, si dhe Qëndresa Beqiri në Kosovë. Ndërkohë, artistja Laureta Hajrullahu udhëheq punëtori kreative në të dy vendet.

Ekspertët theksojnë se ndërthurja e leximit me artin vizual ndihmon nxënësit të kuptojnë më mirë tekstin, të rrisin kujtesën dhe të angazhohen emocionalisht me historinë.

Projekti ArtPal tregon se si arti dhe letërsia mund të shërbejnë si ura që lidhin të rinjtë përtej kufijve, duke krijuar gjenerata lexuesish dhe artistësh të rinj. /Albinfo.ch

Dren Qerimi nderohet me çmim prestigjioz në SHBA për kërkim shkencor në bioinxhinjeri

Gjilanasi Dren Qerimi është nderuar me një çmim prestigjioz nga Universiteti i Illinois në Shtetet e Bashkuara, për kontributin e tij të jashtëzakonshëm në fushën kritike të bioinxhinjerisë, shkruan albinfo.ch.

Qerimi, profesor në departamentin e NPRE (Nuclear, Plasma, and Radiological Engineering), mori Çmimin e Hulumtuesit të Ri nga Divizioni i Shkencës dhe Teknologjisë së Plazmave në AVS, një prej organizatave më të njohura ndërkombëtare në këtë fushë. Ky çmim vlerëson arritjet bazë dhe të aplikuara në fushën e fizikës plazmatike, duke theksuar rëndësinë e tyre për zhvillimet shkencore dhe teknologjike.

“Jam shumë i nderuar dhe mirënjohës që kam marrë Çmimin e Hulumtuesit të Ri nga Divizioni i Shkencës dhe Teknologjisë së Plazmave në AVS. Ky vlerësim në fushën e fizikës plazmatike nuk është vetëm rezultat i punës sime, por edhe i mbështetjes, bashkëpunimit dhe frymëzimit që kam marrë nga kolegët, mentorët dhe studentët e mi”, u shpreh Qerimi pas pranimit të çmimit.

Ky sukses i vendos emrin e tij në mesin e studiuesve më të vlerësuar ndërkombëtarë, duke sjellë një shembull frymëzues për të rinjtë kosovarë dhe më gjerë që ndjekin rrugën e kërkimit shkencor./Albinfo.ch