Një grabitje profesionale ka ndodhur të martën në mbrëmje në një kompani të specializuar në prodhimin e implanteve dentare qeramike në Oensingen, në veri të Zvicrës. Autorët, të panjohur për momentin, vodhën produkte të teknologjisë së lartë me vlerë rreth 1 milion franga zvicerane (rreth 1.25 milion dollarë), njoftoi kompania Z-Systems AG të premten, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sipas Z-Systems AG, grabitësit kishin në shënjestër vetëm implantet dhe instrumentet kirurgjikale më të vlefshme, duke treguar njohuri të brendshme dhe profesionalizëm të lartë në veprimet e tyre. Policia kantonale e Solothurnit konfirmoi ngjarjen, por nuk dha detaje të mëtejshme për hetimet apo identitetin e autorëve.

Autorët hynë në objekt duke thyer derën kryesore me mjete zjarrfikëse dhe shkaktuan dëme në infrastrukturë gjatë grabitjes. Vjedhja përfshiu implantet më të vlefshme qeramike dhe instrumentet kirurgjikale të nevojshme për përdorim në fushën dentare.

Pas zbulimit të grabitjes në mëngjesin e së mërkurës, stafi njoftoi menjëherë policinë, e cila po punon ngushtë me autoritetet hetuese për kapjen e autorëve. Kompania Z-Systems theksoi se, megjithatë, aftësia e saj për të dorëzuar produkte nuk është prekur nga kjo ngjarje, transmeton albinfo.ch.

Një seri rrëzimesh të vogla shkëmbinjsh ka ndodhur midis 9 dhe 12 korrikut mbi fshatin Brienz/Brinzauls në kantonin Graubünden të Zvicrës lindore, duke rritur shqetësimet për një përshkallëzim të rrezikut nga rrëshqitjet e dheut në këtë zonë të cenueshme, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sipas komunës së Albulas, disa mijëra metra kub mbetje ranë nga pllaja lindore dhe “fronti” mbi fshat në zonën e quajtur “Schutthalde oben”, duke e përshpejtuar ndjeshëm rrëshqitjen e dheut. Ndonëse shpejtësia e lëvizjes është ulur disi pas reshjeve të forta në fillim të korrikut, autoritetet paralajmërojnë se situata mund të përkeqësohet shpejt në rast të reshjeve të reja.

“Situata e përgjithshme mbetet e tensionuar. Rreziku është ende i lartë dhe zona e rrezikut mund të përshkallëzohet me shumë shpejtësi,” thuhet në buletinin informativ të komunës së Albulas.

Për këtë arsye, niveli i rrezikut vazhdon të jetë në nivelin e kuq dhe ndalesa për hyrje në fshatin Brienz/Brinzauls dhe zonat përreth mbetet në fuqi. Megjithatë, autoritetet kanë njoftuar për shpërfillje të këtij ndalimi nga disa individë, kryesisht çiklistë që kanë hyrë në zonën e rrezikut për të shmangur devijimet përmes Tiefencastel. Ata janë raportuar në polici dhe pritet të gjobiten, transmeton albinfo.ch.

Fshati Brienz/Brinzauls ishte evakuuar për herë të parë në vitin 2023, kur një rrëshqitje masive e dheut ndaloi vetëm pak metra para shtëpive. Atëherë u llogarit që rreth 1.7 milion metra kub shkëmbinj ishin përfshirë në rrjedhën e dheut. Sipas vlerësimeve të fundit, në skenarët më ekstremë, kjo masë mund të jetë edhe më e madhe.

Autoritetet lokale i bëjnë thirrje qytetarëve dhe vizitorëve të respektojnë masat mbrojtëse dhe të mos hyjnë në zonën e ndaluar, për të shmangur rreziqe të panevojshme për jetën dhe për të mos penguar punën e shërbimeve emergjente dhe monitoruese, transmeton albinfo.ch.

Dy vjet pas blerjes së gjigantit bankar Credit Suisse, UBS ka nisur një fazë historike të bashkimit të dy institucioneve: migrimin e llogarive të klientëve zviceranë. Pas testimeve paraprake në Azi, transfertat e para tashmë kanë filluar në Zvicër, duke shënuar një hap vendimtar në integrimin e dy bankave, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Françesko Vadala, një punonjës afatgjatë i Credit Suisse, ishte ndër klientët e parë që përjetoi këtë kalim. Gjatë një fundjave në mes të qershorit, llogaria e tij u transferua në UBS pa ndërhyrje nga ana e tij. Megjithatë, edhe pse procesi kaloi pa probleme teknike, ai pranon se kishte dyshime dhe pasiguri për sigurinë e fondeve dhe aksesin në dokumentet e mëparshme të e-banking. “Na lindën pyetje teknike – a do të jenë paratë në llogari të hënën? A do të kenë dokumentet e vjetra ende qasje?”, shprehet ai. Por komunikimi i rregullt nga banka në muajt janar, mars dhe qershor ndihmoi në qetësimin e klientëve.

Ndërkohë, migrimi po ndodh në mënyrë të pjesshme. Nëna e Franceskos, për shembull, sapo ka marrë një letër që e njofton për transferimin e ardhshëm të llogarisë së saj.

UBS shprehet e kënaqur me ecurinë e fazës së parë. “Në tremujorin e dytë të vitit 2025, kemi migruar me sukses një valë të parë të rëndësishme marrëdhëniesh me klientët në Zvicër”, thuhet në një deklaratë të bankës. Objektivi i saj është që migrimi të përfundojë plotësisht deri në fund të tremujorit të parë të vitit 2026, transmeton albinfo.ch.

Por një operacion i këtij përmasash, që përfshin mbi 1.3 milion klientë, nuk është pa rreziqe. Avokati Henri Corboz, ekspert i ligjit bankar, paralajmëron se mashtruesit mund të përpiqen të përfitojnë nga kjo periudhë e ndjeshme duke u paraqitur si përfaqësues të UBS për të mashtruar klientët. “Ka një rrezik real që klientët të kontaktohen nga mashtrues me pretekstin e ndihmës për migrimin”, thotë ai.

Gjithashtu, Corboz thekson rrezikun e mundshëm të humbjes së të dhënave dhe sfidën e ruajtjes së reputacionit të UBS dhe të të gjithë qendrës financiare zvicerane. “Ky nuk është një kalim i zakonshëm teknik. Është një operacion i ndërlikuar që ndikon në të gjithë industrinë financiare të vendit”, vëren ai.

Ndërsa në të kaluarën ka pasur bashkime bankash në Zvicër, ekspertët e konsiderojnë këtë si një prej më të ndërlikuarve për shkak të kompleksitetit dhe gamës së shërbimeve që ofronte Credit Suisse. Për UBS, kjo është një provë e madhe që do të ndikojë jo vetëm në pozicionin e saj, por edhe në besimin e përgjithshëm ndaj sektorit bankar zviceran, transmeton albinfo.ch.

Tre gra janë sulmuar seksualisht në Biel të enjten brenda një periudhe dy-orëshe, në një seri incidentesh shqetësuese që autoritetet po i trajtojnë si të lidhura me njëri-tjetrin. Policia kantonale e Bernës dhe Zyra e Prokurorit Publik Rajonal për Bernë Jura-Seeland kanë nisur një hetim intensiv dhe po bëjnë thirrje për dëshmitarë, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Sulmi i parë ndodhi rreth orës 10:40 të mëngjesit, kur një grua u sulmua seksualisht dhe fizikisht nga një burrë në një pyll në Biel. Ajo arriti të mbrohej duke bërtitur, gjë që detyroi sulmuesin të largohej nga vendi i ngjarjes.

Rreth një orë më vonë, një grua tjetër raportoi një sulm të ngjashëm seksual nga një burrë, ndërsa rasti i tretë u regjistrua rreth orës 12:50 të pasdites, po ashtu në Biel. Edhe në këtë rast, viktima u sulmua seksualisht dhe fizikisht nga një burrë që fliste frëngjisht. Ashtu si viktimat e tjera, edhe ajo arriti të mbrohej dhe sulmuesi u largua në një drejtim të panjohur.

Bazuar në përshkrimet dhe mjetet e përdorura, policia beson se sulmuesi është i njëjti person në të tri rastet. Ngjarjet kanë ngjallur shqetësim të madh në komunitetin lokal dhe autoritetet po i trajtojnë me përparësi maksimale.

Policia kantonale dhe prokuroria po kërkojnë ndihmën e qytetarëve. Çdokush që ka parë ndonjë person të dyshimtë në zonën e pyllit në Biel të enjten paradite, apo ka informacion që mund të ndihmojë në identifikimin e sulmuesit, i lutet të kontaktojë menjëherë policinë kantonale të Bernës, transmeton albinfo.ch.

Një bllokim i madh trafiku u regjistrua të premten pasdite në portalin verior të Tunelit Gotthard, në afërsi të Göschenen (UR), duke shkaktuar pritje të gjata për drejtuesit e automjeteve që udhëtonin drejt jugut të Zvicrës, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të publikuara nga Touring Club Schweiz (TCS) dhe raportimeve të radios SRF 1, kolona e automjeteve arriti një gjatësi prej 10 kilometrash, ndërsa koha e pritjes para hyrjes në tunel ishte rreth 1 orë e 45 minuta. Pas orës 17:00, bllokimi u reduktua në 9 kilometra, me një pritje të parashikuar prej rreth 90 minutash.

Në anën jugore të tunelit, në Airolo, situata ishte më e lehtësuar. Kolona ishte rreth 3 kilometra e gjatë dhe koha e pritjes vlerësohej të ishte afërsisht 30 minuta.

Bllokime të tilla në Autostradën A2 – që lidh Bazelin me Chiasso-n përmes Tunelit Gotthard – janë të zakonshme gjatë fundjavave dhe periudhave të festave, sidomos kur fillojnë pushimet verore në disa kantone. Mbingarkesa e trafikut mbetet shkaku kryesor i këtyre vonesave.

Autoritetet u rekomandojnë udhëtarëve që të përdorin rrugë alternative për të shmangur vonesat, si Tuneli San Bernardino ose Qafa Simplon, sidomos gjatë ditëve me fluks të lartë, transmeton albinfo.ch.

Çdo verë, nisjet për pushime bllokojnë rrugët zvicerane, veçanërisht në Qafën e Gotthardit. Bllokimet e trafikut shkaktohen nga automjetet zvicerane, por edhe nga ato të huaja, veçanërisht franceze dhe gjermane. Për ta adresuar këtë, një aleancë e gjerë partish po propozon një masë të diskutueshme: vendosjen e tarifave për shoferët që kalojnë.

Shoferët që ngasin nëpër Zvicër pa u ndalur së shpejti mund të detyrohen të paguajnë një taksë. Një mocion për këtë qëllim u paraqit në fund të qershorit, i mbështetur nga 90 parlamentarë nga pesë partitë më të mëdha të vendit, transmeton albinfo.ch.

Kjo taksë do të ishte fleksibile, me norma më të larta gjatë periudhave të pikut, siç janë fundjavat e verës ose Pashkët, veçanërisht në Gotthard.

Qëllimi, sipas këshilltarit kombëtar të UDC-së të Ticinos, Paolo Pamini, është të shmangen bllokimet e trafikut. “Nëse do të zhvendosnim një pjesë të këtij trafiku në ditë të tjera, kur nuk ka radhë, ose natën, do të ishte më mirë se situata aktuale. Dhe nëse njerëzit do të anashkalonin Zvicrën, veçanërisht përmes Qafës së Brennerit, ne mund të lehtësojmë presionin mbi rajonin alpin”, argumentoi ai për RTS.

Është ende shumë herët, thotë ai, për të dhënë një shifër. “Në kohët më të këqija, mund të kushtojë qindra franga, nuk e dimë,” thotë ai. “Në realitet, nëse taksa është efektive, do të kishim më pak radhë në kohët më kritike, sepse njerëzit do të preferonin të kalonin Zvicrën natën ose në një ditë tjetër. Dhe ata që do të donin ende të kalonin nuk do të kishin nevojë të kalonin 5 ose 6 orë duke pritur në radhë në Alpe.”

Alternativa të tjera shumë kufizuese

Kalimi i Brennerit, midis Austrisë dhe Italisë, është një nga rrugët jo-zvicerane përmes Alpeve. Por sipas inxhinierit të lëvizshmërisë Sylvain Guillaume-Gentil, nuk është e sigurt që pushuesit do ta zgjedhin këtë opsion vetëm për të shmangur një taksë.

“Fatkeqësisht, Gotthard është paksa viktimë e rrethanave të veta. Domethënë, nuk ka realisht alternativa jashtë Zvicrës. Nëse udhëtoni midis Frankfurtit në Gjermani dhe Xhenovës në Itali, për shembull, të kalosh nëpër Brenner është 250 kilometra shtesë, që është tre orë shtesë udhëtimi, nëse gjithçka shkon mirë. Prandaj, rruga nëpër Zvicër është jashtëzakonisht interesante dhe e vështirë për t’u zëvendësuar.”

Pa përmendur që njerëzit do të kishin tashmë mundësinë të merrnin rrugën në kohë kur trafiku nuk është i dendur. “Por nuk e kanë,” thekson ai.

Propozimi do të duhet të kalojë në Parlament për të ecur më tej.

Nafta dhe uji i shuarjes hynë në lumin Aare të premten pas një zjarri në Wynau, kantoni i Bernës.

Barrierat e naftës u desh të ngriheshin midis Wynau dhe Ruppoldingen pranë Olten, kantoni Solothurn, sipas policisë së kantonit të Bernës.

Një hambar u shkatërrua plotësisht nga zjarri të premten në mbrëmje. Zjarri u përhap edhe në një shtëpi fqinje. Askush nuk u lëndua, shkruan swissinfo. Pesë persona arritën të largoheshin vetë nga shtëpia. Sipas policisë, shtëpia e tyre nuk është më e banueshme, transmeton albinfo.ch.

Nafta dhe uji i shuarjes hynë në lumin Aare si rezultat i punës së shuarjes. Publikut iu kërkua të qëndronte larg Aare në seksionin përkatës. Hetimet për shkakun e zjarrit dhe shkallën e dëmit janë duke u zhvilluar, shtuan ata.

Operacionet e shërbimeve të zjarrfikësve të Wynau, Langenthal, Aarau dhe Murgental ishin ende duke vazhduar në mesditën e së premtes.

Kompania Z-Systems në Oensingen SO u grabit me forcë teksa persona të panjohur vodhën implante dentare prej qeramike.

Kompania vlerëson dëmin në pak më pak se 1 milion franga ndërsa shefi dyshon se dikush që e njeh mirë kompaninë është përfshirë në grabitje.

Vetëm produktet më të vlefshme të kompanisë u vodhën, thotë Michaela Ritzmann, CEO e Z-Systems. Këto përfshinin implantet më të vlefshme prej qeramike, duke përfshirë instrumentet e nevojshme kirurgjikale.

“Autorët morën sende që kërkonin njohuri të specializuara për të ditur se ishin të nevojshme për të futur implantet,” thotë Ritzmann, shkruan SRF. Prandaj ajo supozon se një person i brendshëm nga vetë kompania duhet të ketë qenë i përfshirë.

Implantet janë të numëruara

Autorët vepruan profesionalisht, por vepruan edhe shumë ashpër. Dera kryesore u hap me forcë, dyert e tjera u thyen me aparate zjarrfikëse dhe infrastruktura tjetër u shkatërrua.

Z-Systems thekson se pavarësisht vjedhjes, ata ende mund të dorëzojnë mallrat e porositura. Për më tepër, implantet janë të gjitha të numëruara. Nëse do të shfaqeshin diku, ato mund të lidheshin pa mëdyshje me vjedhjen e së martës në mbrëmje, transmeton albinfo.ch.

Policia Kantonale e Solothurnit konfirmoi vjedhjen.

Edhe pse politika (si çdo gjë tjetër) ngadalësohet në Zvicër gjatë muajve të verës, disa tema dhe debate të përqendruara te shtetasit e huaj janë duke vazhduar.

Pagat

Një studim i ri qeveritar zbuloi se, në përgjithësi, punonjësit e huaj paguhen më pak se homologët e tyre zviceranë për punë të krahasueshme.

Dallimet janë më të mëdha midis burrave zviceranë dhe të huaj, ku të parët fitojnë mesatarisht 18 përqind më shumë.

Për më tepër, këto dallime kanë mbetur të pandryshuara që nga viti 2022: që nga ajo kohë, pagat janë rritur me 5.5 përqind për punonjësit zviceranë, por vetëm me 4.1 përqind për të huajt, transmeton albinfo.ch.

“Në përgjithësi, kjo diferencë pagash në favor të punonjësve zviceranë mbi punëtorët e huaj u gjet pavarësisht nga kategoria e lejes”, vuri në dukje Zyra Federale e Statistikave.

Të huajt u kushtojnë kompanive të sigurimeve shëndetësore më pak se qytetarët zviceranë

Pavarësisht pretendimeve të krahut të djathtë për të kundërtën, të dhënat nga Zyra Federale e Statistikave tregojnë se pacientët e huaj u kushtojnë kompanive të sigurimeve shëndetësore gati 1,000 franga më pak në vit sesa qytetarët zviceranë.

Ky ndryshim shpjegohet pjesërisht nga struktura moshore e popullsisë së huaj: emigrantët në Zvicër janë kryesisht në moshë pune, ndërsa zviceranët kanë një përqindje më të lartë të pensionistëve, kujdesi shëndetësor i të cilëve tenton të jetë më i shtrenjtë, veçanërisht në vitet e mëvonshme të jetës.

Shumë të huaj kthehen në vendet e tyre të origjinës para daljes në pension, kështu që nuk kanë më akses në kujdesin shëndetësor zviceran.

Studimi hedh dritë ‘të re’ mbi emigrantët në Zvicër

Një ekip kërkimor nga Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë në Lozanë (EPFL) dhe Universiteti i Gjenevës analizuan të dhëna që përmbanin miliona hyrje nga regjistrimet, regjistrat e popullsisë dhe sistemi qendror i informacionit të migracionit të Zvicrës, për të zbuluar se si ka ndryshuar profili i emigrantëve me kalimin e viteve.

Ai zbuloi se perceptimi publik i emigrantëve është formuar nga imazhi i vjetëruar nga vitet 1990, kur shumë azilkërkues, kryesisht myslimanë nga Ballkani, erdhën në Zvicër me qëllimin për të qëndruar përgjithmonë, shkruan thelocal. Megjithatë, ky imazh nuk pasqyron më realitetin sot.

“Shumica e emigrantëve vijnë këtu për të ndjekur një arsim ose për të ndjekur një mundësi karriere, por gjysma largohen nga vendi pas pesë deri në dhjetë vjetësh”, sipas Mathias Lerch të EPFL, autorit kryesor të studimit.

Marrëveshje dypalëshe me BE-në

Traktati, i lidhur midis Bernës dhe Brukselit në dhjetor 2024, mbulon disa ndryshime në Marrëveshjen për Lëvizjen e Lirë të Personave (AFMP), sipas së cilës qytetarët e Bashkimit Evropian mund të punojnë në Zvicër.

Këto modifikime përcaktojnë kushtet për imigracionin e bazuar në punësim, statusin e ri të “rezidencës së përhershme”, si dhe rregullat më të buta të ribashkimit familjar.

Zhvillime të tjera të fundit kanë të bëjnë me shtetasit e huaj jo-rezidentë, prania e të cilëve ndikon pa masë në Zvicër:

Të huajt nuk janë më të mirëpritur në mjediset zvicerane të notit

Pasi grupe të rinjsh nga Franca fqinje u sollën keq në mënyrë të përsëritur në një pishinë publike në Porrentruy (Jura), këshilli bashkiak i ndaloi ata të vizitonin përsëri mjedisin deri më 31 gusht.

Vetëm qytetarët zviceranë, ata që kanë qëndrim të përhershëm dhe njerëzit me një leje pune të vlefshme zvicerane do të lejohen të përdorin pishinën gjatë kësaj kohe.

Menjëherë pas kësaj, Bazeli, i cili kufizohet me Francën dhe Gjermaninë, përmendi gjithashtu “sjellje problematike”, duke përfshirë ngacmimin, agresionin dhe mungesën e respektit si një arsye për të ndaluar njerëzit nga përtej kufirit të përdorin pishinat e saj.

Duke ndjekur shembullin e dhënë nga këto dy qytete, bashkia e Mendrisio-s në Ticino dëshiron gjithashtu të zbatojë një kufizim të tillë në objektin e saj të notit në orët e pikut si fundjavat dhe festat kombëtare.

Në këtë rast, italianët do të ishin në shënjestër.

Deputetët duan të vendosin një taksë për shoferët e huaj që kalojnë tranzit nëpër Zvicër.

Për të parandaluar bllokimet e trafikut në rrugët kryesore, siç është tuneli Gotthard – një portë hyrëse midis Zvicrës dhe Italisë që është shpesh e mbingarkuar – 90 deputetë po kërkojnë të vendosin tarifa të veçanta për të huajt që kalojnë tranzit nëpër vend gjatë periudhave të udhëtimit të dendur.

Në këtë pikë, ky është vetëm një propozim, të cilin parlamenti do ta debatojë më hollësisht gjatë seancave të ardhshme.

Klientët nuk mund të kthejnë më shishet plastike bosh falas në disa dyqane Coop. Kjo përfshin, për shembull, paketimin e shampove ose produkteve të pastrimit. Rregullorja e re tashmë zbatohet në kantonet Basel-Stadt, Basel-Landschaft, Cyrih, Bern, St. Gallen, Schaffhausen dhe Graubünden. Coop vazhdon të pranojë shishe PET.

“Recybag” ka qenë në dispozicion që nga fillimi i vitit. Kjo është një qese e re, e standardizuar në nivel kombëtar për të gjithë Zvicrën, e lançuar nga sektori zviceran i shitjes me pakicë dhe kompanitë ushqimore si Nestlé, Unilever dhe Emmi. Një qese vjollcë 35 litra do të kushtojë 1.60 CHF. Në dyqanet Coop ku është në dispozicion “Recybag”, stacionet e mëparshme të riciklimit nuk janë më në dispozicion, transmeton albinfo.ch.

Deri më tani, shitësit e tjerë me pakicë kanë qenë më të gatshëm të pranojnë paketime të vjetra plastike.

Në Zvicër, 195,000 ton paketim plastik përfundojnë në plehra çdo vit. Konsumatorët mund të hedhin të gjitha llojet e plastikës në qesen e re. Sipas Coop, ata gjithashtu kursejnë para në qeset e zakonshme. “Recybag” mund të kthehet te shitësit me pakicë ose pikat e grumbullimit, shkruan SRF.

Organizata joqeveritare Greenpeace kritikoi “Recybag” në fillim të vitit sepse nuk e uli kërkesën për plastikë të re. Ditët e fundit, klientët kanë raportuar në mediat sociale se e konsiderojnë rregulloren e re jopraktike. Megjithatë, kur u kontaktua, zëdhënësi i Coop, Kevin Blättler, tha se shërbimi ndaj klientit i Coop nuk ka marrë asnjë reagim negativ për këtë çështje deri më tani.