Pse Shqipëria ka naftën më të shtrenjtë në rajon

Kriza e çmimeve e shkaktuar nga lufta në Lindjen e Mesme nxori sërish në pah faktin se Shqipëria ka çmimet më të larta për naftën dhe për disa nga produktet ushqimore në rajon.

Fillimi i konfliktit krijoi pasiguri te furnizimet, pas bllokimit të ngushticës së Hormuzit, duke sjellë që në ditët e para të luftës rritje të çmimit të naftës në bursat e huaja deri në 20%, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Shtrenjtimi i naftës së importit u reflektua menjëherë në të gjithë tregun e shitjes me pakicë të vendeve të Ballkanit Perëndimor, por Shqipëria rezultoi me çmimet më të larta.

Sipas të dhënave në muajin mars, çmimi mesatar i naftës me pakicë në Shqipëri arriti 200-210 lekë për litër apo 2.1-2.2 euro për litër nga 1.8 euro për litër që çmimi ishte para nisjes së luftës. Krahasuar me muajin shkurt (periudha para luftës), çmimi i pakicës u rrit me 20%.

Në Bosnjë-Hercegovinë, çmimi i naftës në fund të muajit mars arriti 1.7 euro për litër ndërsa në prill, 1.8 euro për litër, nga 1.19 euro për litër që ishte në muajin shkurt, periudha para nisje së luftës dhe 1.32 euro, mesatarja e marsit. Në Bosnjë-Hercegovinë, çmimi i naftës me pakicë për muajin mars në raport me muajin paraardhës u rrit me rreth 43%.

Pas luftës, çmimi i naftës në Serbi arriti 1.78 euro për litër nga 1.69 euro për litër që ishte për muajin shkurt. Rritja në Serbi me 5%.

Në Malin e Zi, çmimi i naftës në muajin mars arriti 1.78 euro për litër nga 1.34 euro për litër që ishte në muajin shkurt. Rritja me rreth 33%.

Në Maqedoninë e Veriut, çmimi i naftës për muajin mars arriti 1.49 euro për litër nga 1.1 euro për litër që ishte në muajin shkurt. Në Maqedoninë e Veriut rritja është me 35.4%.

Në Kosovë, çmimi arriti 1.84 euro për litër nga 1.17 euro për litër që ishte para nisjes së luftës. Në Kosovë, çmimi i naftës me pakicë u rrit me 57%.

Pavarësisht rritjes së çmimeve, është e qartë se krahasuar me rajonin, çmimi i naftës në Shqipëri është deri 61 euro cent më i lartë ose rreth 58 lekë për litër më i shtrenjtë.

Kryetari i Shoqatës së Hidrokarbureve, Luigj Aliaj, thotë se arsyeja kryesore e çmimit të lartë lidhet me taksat që paguhen mbi naftën, që aktualisht janë deri 100 lekë për litër, duke përbërë 50% të çmimit.

Aliaj ka theksuar se e vetmja mënyrë që do të zbuste çmimin është ajo përmes uljes së taksave. Shoqata e Hidrokarbureve propozoi rishikimin e taksës së qarkullimit, niveli i të cilës është 27 lekë për litër. Kërkesa e tyre nuk u mor parasysh nga institucionet përgjegjëse.

Edhe eksperti i ekonomisë, Alban Zusi, rekomandoi ndërhyrje me masa të ngjashme fiskale, ashtu siç po ndodh edhe në shtetet e tjera evropiane.

Në mungesë të masave fiskale, qeveria riaktivizoi edhe një herë Bordin e Transparencës për Kontrollin e Çmimeve të Hidrokarbureve.

Kontrolli nga Bordi, fokusohet përmes formulës për llogaritjen e çmimit të naftës, e cila është e paracaktuar me të dhëna fikse, përveç çmimit të Platts/fob me të cilën është blerë nafta e përpunuar në bursë. Ky çmim merret si referencë nga tregjet ndërkombëtarë, për blerjen e naftës në bursë, së një dite më parë. Këtij çmimi i shtohet një premio fikse prej 30 dollarësh për ton, ndërsa më pas konvertohet në lekë sipas kursit zyrtar të këmbimit.

Mbi këtë bazë llogaritjeje shtohen taksat, si akciza që është 39.4 lekë për litër, taksa e qarkullimit që është 27 lekë për litër, taksa e karbonit 3 lekë për litër dhe TVSH 20% e llogaritur mbi çmimin e blerjes + taksat. Më pas çmimit i shtohen kostot e transportit dhe fitimet e kompanive, që për shumicën janë 3 lekë për litër dhe 12 lekë për litër për pakicën.

Importuesit nuk bien dakord vetëm për marzhet e shtuara te shumica dhe pakica. Prej tyre po pretendohet që marzhi i lejuar i fitimit për kompanitë e shumicës të jetë 5 lekë për litër dhe për tregtarët e pakicës të jetë 15 lekë për litër.

Pra, sipas formulës së përcaktuar, Bordi nuk luan rol real në uljen e çmimeve apo aktiv në stabilizimin apo kontrollin e tyre, por më tepër luan një rol kontrollues të një formule kontabiliteti të paracaktuar dhe kontrollin e pretendimit të importuesve për një marzh fitimi 5 lekë më të lartë, duke kursyer rreth 5 lekë për litër, një vlerë fare minimale.

Ndryshe nga Shqipëria disa vende në rajon menjëherë u fokusuan te ulja e taksave.

Në Malin e Zi, qeveria më 20 mars, përdori një dispozitë ligjore për të ulur akcizat me 50% për naftën dhe 25% për benzinën, duke shkurtuar gjithashtu periudhën e rregullimit të çmimeve nga 15 në 7 ditë. Nëse këto akciza nuk do të ishin përgjysmuar, nafta do të ishte 0.25 euro më e shtrenjtë, ndërsa benzina do të kushtonte edhe 0.16 euro më shumë.

Analisti ekonomik Mirza Muleskoviç thekson se ulja e akcizave ishte një veprim i arsyeshëm. Pa këtë masë, sipas tij, çmimet sot do të ishin dukshëm më të larta, duke përkeqësuar ndikimin e goditjeve të jashtme në rritjen e përgjithshme të çmimeve në Mal të Zi.

Në Maqedoninë e Veriut, më 22 mars, Qeveria mori vendimin e parë për ndërhyrje në çmimet e karburanteve. Konkretisht, TVSH u ul nga 18% në 10% dhe u shpall gjendje krize energjetike për të krijuar mundësi ligjore për lirimin e mazutit nga rezervat shtetërore.

Më 5 prill 2026, Qeveria mori një vendim të dytë, që ulja e TVSH-së mbetet në fuqi deri në përfundimin e krizës, ndërsa u ulën edhe akcizat: për naftën me 0.06 euro cent dhe për benzinën me 0.03 euro cent për litër.

Sipas ekonomistëve, ndërhyrja shtetërore në çmimet e karburanteve ishte e nevojshme, por jo e mjaftueshme. Profesori Vanço Uzunov nga Fakulteti Ekonomik në Universitetin “Shën Kirili dhe Metodi”, thotë se mburrja e qeverisë me çmimet e ulëta të karburanteve dhe blerësit e huaj sinjalizon probleme likuiditeti në buxhet.

Në Serbi qeveria, si masë të parë, në fund të muajit mars, mori uljen e akcizës te nafta dhe benzina me 20%. Më tej në muajin Prill vendosi ulje të akcizës me 25%, si te nafta dhe benzina, përfshirë zbatimin e masave për kufizimin e eksporteve të derivateve të naftës dhe hedhjen në treg të një pjese të rezervave me qëllim kontrollin administrativ të çmimeve.

Ndryshe nga këto shtete, në Bosnjë dhe Hercegovina, projektligji për ndryshime te akciza e karburanteve është miratuar vetëm nga Dhoma e Përfaqësuesve e Asamblesë Parlamentare të Bosnjë dhe Hercegovinës. Zbatimi ka mbetur pezull.

Ndryshimet e propozuara do të mundësonin që Këshilli i Ministrave i Bosnjë dhe Hercegovinës të autorizohej, në rast të çrregullimeve të tregut ose arsyeve të tjera të justifikuara, të vendosë për një ulje ose heqje të përkohshme të akcizave për një periudhë deri në gjashtë muaj brenda një viti.

Në Kosovë ekspertët e ekonomisë i vlerësojnë modeste masat administrative të qeverisë për kontrollin e çmimeve të naftës. “Këto masa kanë një funksion të qartë: të kufizojnë abuzimin dhe të disiplinonin tregun në kohë pasigurie. Ato nuk mund ta ndalin rritjen e çmimeve që buron nga shtrenjtimi i importeve”, tha drejtoresha e Iniciativës Kosovare për Stabilitet (IKS), Brikenë Hoxha.

Përkundër kësaj, ajo renditi rreziqet në rast se politika e çmimeve tavan nuk zbatohet si duhet. “Rreziku kryesor lind kur ndërhyrja bëhet e zgjatur ose e dizajnuar dobët. Nëse çmimi tavan vendoset afër ose nën koston reale, mund të krijohen mungesa produktesh në treg”, ka deklaruar ajo.

Nga ana tjetër, importuesit ankohen se vendosja e marzheve të fitimit po çon drejt falimentit biznesin. “Kjo situatë nuk është normale, pasi ka raste që shesim litrin e naftës me çmimin e importit dhe disa biznese mund të falimentojnë”, ka thënë Fadil Berjani, kryetar i Shoqatës së Naftëtarëve të Kosovës, duke paralajmëruar protesta në rast se kjo politikë nuk ndryshohet.

Në këtë situatë, masa më e duhur e rekomanduar nga eksperti i ekonomisë Muhamet Mustafa do të ishte ulja e akcizës dhe TVSH-së te karburantet.

 

 

Fundi i duhanit po nis: Britania krijon një brez që nuk do të lejohet kurrë të blejë cigare

Londra ka miratuar një ligj të rëndësishëm që synon krijimin e një “brezi pa duhan”, duke ndaluar shitjen e cigareve dhe produkteve me nikotinë për të gjithë personat e lindur pas 1 janarit 2008.

Sipas këtij vendimi të ri të Parlamentit britanik, cigaret tradicionale dhe pajisjet elektronike të duhanit (vape) nuk do të mund të blihen ligjërisht nga ky brez, edhe kur ata të arrijnë moshën madhore.

Ligji parashikon gjithashtu një rritje graduale të moshës ligjore për blerjen e duhanit çdo vit, me synimin për të ulur përdorimin e tij deri në eliminim të plotë.

Autoritetet në Britani e kanë quajtur këtë vendim një hap të madh për shëndetin publik dhe për reduktimin e varësisë nga nikotina.

“Ky është një hap historik që do të krijojë një brez pa nikotinë”, kanë deklaruar përfaqësues të qeverisë.

Ligji tashmë pret miratimin formal nga Mbreti Charles III, që është hapi i fundit para hyrjes së tij në fuqi.

Nëse finalizohet, Mbretëria e Bashkuar do të bëhet vendi i parë në botë që ndërmerr një masë të tillë për kufizimin e duhanit në mënyrë graduale dhe afatgjatë.

Zvicër: Debat për fillimin e pushimit të lehonisë tre javë para lindjes

Në Zvicër po diskutohet një propozim i Partisë së Gjelbër që kërkon që pushimi i lehonisë të nisë tre javë para datës së parashikuar të lindjes. Propozimi pritet të shqyrtohet në Këshillin Kombëtar gjatë sesionit të ardhshëm.

Sipas nismës, këto tre javë shtesë do të financoheshin përmes skemës së kompensimit të të ardhurave (EO), e cila mbulohet nga punëdhënësit dhe punonjësit. Mbështetësit e projektit argumentojnë se masa do të përmirësonte mbrojtjen e shëndetit të nënës dhe fëmijës dhe do të lehtësonte presionin mbi gratë shtatzëna dhe punëdhënësit, veçanërisht në rastet kur shtatzënia kërkon ndërprerje të punës para lindjes.

Sipas të dhënave të Këshillit Federal, rreth 80% e grave shtatzëna ndërpresin punën gjatë shtatzënisë, ndërsa vetëm një në gjashtë vazhdon deri në lindje.

Propozimi kundërshtohet nga qeveria federale dhe Partia Popullore Zvicerane (SVP), të cilat vlerësojnë se do të sillte kosto rreth 200 milionë franga në vit dhe do të krijonte vështirësi organizative për bizneset. Po ashtu, sipas tyre, ndryshimi mund të ulë të ardhurat për disa nëna krahasuar me sistemin aktual.

Aktualisht, pushimi i lehonisë në Zvicër fillon në ditën e lindjes dhe zgjat 14 javë. Debati mbi ndryshimin e tij vazhdon mes partive politike dhe pritet vendimi i parlamentit.

FFK paralajmëron masa të ashpra: Kush prek integritetin e garave do të përballet me përjashtim

Federata e Futbollit e Kosovës (FFK) ka reaguar lidhur me deklaratat e fundit të disa zyrtarëve të klubeve në rrjete sociale, duke sqaruar se integriteti i garave mbetet prioritet i saj kryesor.

FFK bën të ditur se të gjitha ndeshjet e kampionatit monitorohen në mënyrë të vazhdueshme, si nga Komisioni i Integritetit të Garave brenda federatës, ashtu edhe nga një organizatë e kontraktuar nga UEFA që merret me analizimin e ndeshjeve për çështje të integritetit sportiv.

Sipas FFK-së, çdo ndeshje mbikëqyret nga përfaqësues të posaçëm të komisioneve përkatëse, të cilët raportojnë çdo situatë që mund të cenojë rregullsinë e garës. Federata thekson se nuk toleron asnjë formë të manipulimit të ndeshjeve apo ndikimit të paligjshëm në rezultate.

Sa i përket deklaratave publike të zyrtarëve të klubeve, FFK njofton se ato do të trajtohen sipas rregulloreve në fuqi dhe se mund të iniciohen procedura disiplinore. Në rast nevoje, do të përfshihen edhe institucionet relevante si Policia e Kosovës dhe organet tjera kompetente.

FFK po ashtu është në komunikim të vazhdueshëm me UEFA-n, e cila është e informuar për situatën dhe vazhdon monitorimin e ndeshjeve të kampionatit.

Federata u bën thirrje të gjithë individëve dhe klubeve që kanë pretendime apo akuza, t’i paraqesin ato me fakte konkrete pranë organeve kompetente, në mënyrë që të sigurohet një proces i drejtë dhe transparent.

Në fund, FFK rithekson se çdo klub apo individ që vërtetohet se është i përfshirë në manipulim të ndeshjeve do të përballet me masa të rrepta disiplinore, përfshirë përjashtimin nga garat, në përputhje me rregulloret e FFK-së, UEFA-s dhe FIFA-s.

Pabarazia gjinore në Zvicër mbetet sfidë pavarësisht ligjeve për barazi

Në Zvicër, edhe pse diskriminimi gjinor është i ndaluar me ligj, gratë vazhdojnë të jenë të disavantazhuara në tregun e punës dhe në ndarjen e përgjegjësive familjare.

Sipas të dhënave federale, gratë fitojnë mesatarisht rreth 600 franga më pak në muaj se burrat, ndërsa në pozita drejtuese diferenca mund të arrijë deri në 1,600 franga. Rreth gjysma e këtij hendeku shpjegohet me arsimin dhe përvojën profesionale, por pjesa tjetër mbetet e pashpjeguar dhe mund të tregojë diskriminim në paga.

Përveç pagave më të ulëta, gratë në Zvicër mbajnë edhe barrë më të madhe të punës së kujdesit dhe punëve të shtëpisë, duke shpenzuar mesatarisht mbi 32 orë në javë, krahasuar me rreth 22 orë për burrat. Po ashtu, ato kanë shumë më shpesh punë me kohë të pjesshme, sidomos nënat me fëmijë, transmeton albinfo.ch.

Debati politik mbi shkaqet dhe zgjidhjet e kësaj pabarazie mbetet i ndarë: disa kërkojnë masa shtesë si çerdhe më të përballueshme, pushim prindëror dhe ulje të orarit të punës, ndërsa të tjerë theksojnë se ndarja e kujdesit familjar duhet të mbetet çështje private dhe se tregu i punës ofron tashmë mundësi të mjaftueshme.

Pavarësisht përmirësimeve të lehta në vitet e fundit, ekspertët dhe të dhënat tregojnë se pabarazitë gjinore në pagë, karrierë dhe punë të papaguar ende mbeten të pranishme në Zvicër.

Autori i sulmit në darkën e Shtëpisë së Bardhë kishte synim zyrtarët e administratës Trump

Prokurori i Përgjithshëm në detyrë i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Todd Blanche ka deklaruar se bazuar në gjetjet paraprake i dyshuari ka të ngjarë të ketë pasur në shënjestër zyrtarët e administratës Trump gjatë sulmit të tij të shtunën, në darkën e Korrespondentëve të Shtëpisë së Bardhë.

“Ne ende po hetojmë një motiv, dhe kjo është diçka që domosdoshmërisht do të zgjasë të paktën disa ditë. Ne besojmë se ai ka pasur në shënjestër zyrtarët e administratës në këtë sulm, tentativë sulmi, por kjo është përsëri, paraprake”, ka thënë ai për NBC.

Sipas tij, këta zyrtarë ka gjasa të përfshijnë presidentin e SHBA-së teksa shtoi se nuk beson që i dyshuari po bashkëpunon me hetimin.

Ai njoftoi se i njëjti do të akuzohet në gjykatën federale nesër për sulm ndaj një oficeri federal, qitje me armë zjarri dhe përpjekje për të vrarë një oficer federal, teksa tha se nuk e dinte nëse kishte një lidhje të Iranit me sulmin, transmeton albinfo.ch.

Hetuesit besojnë se i dyshuari udhëtoi me tren nga Los Angeles në Çikago dhe më pas nga Çikago në Uashington DC me tren, përpara se të regjistrohej në hotelin ku u mbajt darka.

Lajmet që karakterizuan Zvicrën këtë javë

Presidenti amerikan kritikon përsëri Zvicrën, dhe policia zvicerane paralajmëron për efektet katastrofike të propozimit kundër imigracionit, janë ndër lajmet që morën më shumë vëmendje në Zvicër për këtë javë.

Jo një vend ‘elite’: Presidenti amerikan kritikon Zvicrën

Në intervistën e prillit 2026 me transmetuesin CNBC në lidhje me tarifat tregtare, Donald Trump akuzoi Zvicrën se po përfitonte nga Shtetet e Bashkuara, ndërsa kontribuonte pak në këmbim.

Në mënyrë specifike, ai tha se Zvicra “është një nga ato vende që prej kohësh konsiderohen ‘elitë’ – “jo për shkak të performancës së tyre, por sepse kanë fituar miliarda e miliarda dollarë falë Shteteve të Bashkuara”.

Policia zvicerane paralajmëron për ‘efektet katastrofike’ të propozimit kundër imigracionit

Shoqata e Oficerëve të Policisë ka paralajmëruar se bashkëpunimi midis agjencive të zbatimit të ligjit të vendit dhe BE-së do të rrezikohej nëse përpjekja për të kufizuar imigracionin miratohet në kutinë e votimit.

Miratimi i iniciativës do të rrezikonte marrëveshjet ekzistuese dypalëshe të Zvicrës me Bashkimin Evropian, duke pasur kështu pasoja të drejtpërdrejta për sigurinë brenda Zvicrës, tha shoqata, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Midis tyre, humbja e aksesit në Sistemin e Informacionit Shengen (SIS) – baza e të dhënave më e madhe e Evropës për sigurinë dhe menaxhimin e kufijve – “do të dëmtonte ndjeshëm operacionet policore” në Zvicër.

Një kompani amerikane ofron paga jashtëzakonisht të larta për ekspertët zviceranë të IA-së

Anthropic, një kompani sigurie dhe kërkimi për Inteligjencën Artificiale me seli në Kaliforni, po kërkon shkencëtarë dhe inxhinierë kërkimorë në Cyrih – pozicione që vijnë me një pozicion të lakmueshëm (madje edhe nga zviceranët). standardet) paga vjetore që varion nga 280,000 deri në 680,000 franga.

Megjithatë, ky nivel page kërkon specialistë shumë të kualifikuar.

Ata mund të gjenden lehtësisht në Zvicër, e cila ka dendësinë më të lartë të ekspertëve të inteligjencës artificiale në botë.

A mund të marrin shtetasit e vendeve të treta një leje pune afatgjatë?

Zakonisht, njerëzit nga jashtë Bashkimit Evropian dhe shteteve të EFTA-s kanë të drejtë vetëm për leje afatshkurtër L ose B – cilën do të marrin do të varet nga statusi i tyre në Zvicër.

Megjithatë, në rrethana të caktuara, ata mund të jenë të kualifikuar për leje që nuk kërkojnë rinovim vjetor.

Për shembull, rregullat mund të zbuten për profesionistët shumë të kualifikuar, ekspertiza e të cilëve është thelbësore për ekonominë e Zvicrës.

A është gjermanishtja standarde e mjaftueshme për një banor të huaj në Zvicër?

Ky është një enigmë e njohur për të huaj të panumërt – përfshirë ata nga Gjermania – të cilët zbuluan se ndërsa të qenit në gjendje të komunikosh në gjermanishten standarde përmbush kërkesën zyrtare ligjore për leje dhe natyralizim, kjo nuk u jep atyre asnjë pikë merite me vendasit.

Ata që jetojnë në Rajonet zvicerano-gjermane po përballen me dy sfida: së pari, aftësia e kërkuar në gjermanishten standarde, në mënyrë që ata të mund të lexojnë dhe shkruajnë (meqenëse Schwiizerdütsch nuk është gjuhë e shkruar), dhe së dyti – opsionale por e këshillueshme – zotërimi i të paktën disa dialekteve dhe shprehjeve lokale.

Huatë hipotekare zvicerane rriten ndjeshëm për shkak të luftës në Iran

Konflikti në Lindjen e Mesme po ndikon në normat e hipotekave në Zvicër.

Kjo është ajo që del nga një analizë e re e kryer nga platforma e konsumatorëve Comparis, e cila e lidh këtë rritje me tensionet e shkaktuara nga lufta në tregjet financiare.

Ajo zbuloi se faktorët kryesorë që qëndrojnë pas normave më të larta janë rreziqet gjeopolitike në rritje, të cilat po nxisin pritjet për inflacionin dhe po çojnë në norma më të larta interesi në tregun e kapitalit.

Shoqata e Mësuesve Zviceranë këshillon kundër simboleve fetare

Shoqata e Mësuesve Zviceranë (LCH) po rekomandon që mësuesit të përmbahen nga mbajtja e simboleve të spikatura fetare, siç janë shamitë, sipas një dokumenti të ri qëndrimi të miratuar nga Konferenca e Presidentëve të saj të shtunën.

Presidentja e LCH, Dagmar Rösler, tha se vendimi ishte i qartë. Në një intervistë me gazetat Tamedia, ajo theksoi se shkollat ​​publike në Zvicër duhet të mbeten politikisht dhe fetarisht neutrale, një detyrë që vlen edhe për mësuesit.

“Sipas mendimit tonë, kjo detyrë neutraliteti nuk përmbushet nëse mësuesit shfaqin simbole të forta fetare në shkollë,” tha Rösler. “Kjo është arsyeja pse ne rekomandojmë që të përmbaheni nga kjo.” Ajo theksoi se ky është një rekomandim, jo ​​një rregull, pasi përgjegjësia për rregulloret e shkollës u takon kantoneve.

LCH nuk ka ndërmend të ndërhyjë nëse mësuesit zgjedhin të mos ndjekin udhëzimet. Rösler shtoi se çështja po ekzagjerohej. “Ndoshta pesë mësues që mbajnë shami po shndërrohen në një debat të madh. E gjej këtë joproporcionale.”

Dokumenti qëndrimor trajtoi kodet e veshjes më gjerësisht, me simbolet fetare që përbëjnë vetëm një pjesë të vogël të diskutimit, transmeton albinfo.ch.

Shoqata gjithashtu e bëri të qartë se nuk kundërshton veshjen e simboleve fetare nga nxënësit, duke përmendur të drejtën e tyre për lirinë e fesë dhe ndërgjegjes, me kusht që të mos ketë kërcënim për harmoninë shkollore ose neutralitetin e shtetit. Mësuesit, argumenton LCH, janë në një pozicion të ndryshëm për shkak të rolit të tyre si përfaqësues të shtetit.

Debati politik vazhdon

Në muajt e fundit, janë paraqitur disa mocione në lidhje me shamitë në shkolla si në nivel federal ashtu edhe në atë kantonal. Qeveria zvicerane ka hedhur poshtë thirrjet për një ndalim, duke argumentuar se një masë e tillë do të shkelte kushtetutën, veçanërisht mbrojtjen për lirinë e fesë dhe të drejtat personale.

Amir Dziri, një studiues i studimeve islame në Qendrën për Islamin dhe Shoqërinë e Universitetit të Fribourg-ut, gjithashtu ka kritikuar ndalimet e propozuara. Ai paralajmëroi se kufizimet ligjore mbi veshjet mund të thellojnë përçarjet dhe të anashkalohen lehtësisht përmes shkollimit privat ose në shtëpi, duke çuar në izolim në vend të integrimit.

Kosovë: Prej inspektimeve për dy ditë, ndalohet puna në 27 vendpunishte

Inspektorati Qendror i Punës në Kosovë, ka njoftuar se në vazhdën e inspektimeve nëpër vendet e punës ka ndaluar punën në 27 vendpunishte të ndërtimtarisë gjatë 48 orëve të fundit.

Aksioni inspektues u zbatua me vendim të Ministrisë së Punës, në të gjithë territorin e Kosovës ndërsa në 48 orët e fundit, fokus ka qenë sektori i ndërtimtarisë, teksa vetëm në Prishtinë është ndaluar puna në 9 vendpunishte, në 6 të tjera në Ferizaj e në 4 në Prizren.

Sipas njoftimit, gjithashtu pronarët e këtyre kompanive janë procesuar në Gjykata për kundërvajtje, në raport me shkeljet e konstatuara që janë gjetur nëpër vendet e punës.

“Në përfundim të Aksionit të gjitha subjektet që kanë rezultuar me ndalim të punimeve me automatizëm procesohen në Gjykatat për kundërvajtje përkitazi me shkeljet e konstatuara. Procesi i Riinspektimeve do të kryhet në ditët në vijim të aksionit sipas afateve kohore të përcaktuara nga Inspektorët për eliminim të parregullësive”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, në Kosovë vetëm gjatë këtij viti 9 persona kanë vdekur në vendin e punës.

Një ekip i FSK-së është nisur drejt Gazës për vlerësim paraprak

Komandanti i Forcës së Sigurisë së Kosovës, Gjenerallejtënant Bashkim Jashari, ka bërë të ditur se ekipi i FSK-së ka udhëtuar drejt Gazës.

Ai ka njoftuar se ekipi do të bëjë vlerësimin paraprak si dhe koordinimin e aktiviteteve të dislokimit për kontingjentin e FSK-së.

“Gjatë kësaj vizite, delegacioni ka zhvilluar një sërë takimesh dhe diskutimesh me autoritete nacionale për administrimin e Gazës dhe ekipet përkatëse, si dhe me përfaqësues të Qendrës Koordinuese Civilo-Ushtarake (CMCC), e cila operon nën mbikëqyrjen e Bordit të Paqes, në përputhje me Rezolutën 2803 të OKB-së. Gjatë këtyre takimeve është diskutuar rreth procesit të integrimit të kontingjentit të FSK-së, zhvillimit të operacioneve të përbashkëta, si dhe koordinimit të mbështetjes logjistike”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

Tërmet në kantonin e St. Gallen

Herët këtë mëngjes, Shërbimi Sizmik Zviceran (SED) regjistroi një tërmet me magnitudë 3.80 të shkallës Rihter, rreth gjashtë kilometra në lindje të Walenstadt (SG).

Nuk raportohen dëme. Autoritetet kanë urdhëruar një ekspertizë gjeologjike për paqëndrueshmërinë e mundshme të një formacioni shkëmbor. Goditja me shumë mundësi është ndjerë në të gjithë Zvicrën.

Tërmeti ndodhi në orën 4:24, sipas SED. Në përgjithësi, dëme të lehta janë të mundshme në afërsi të epiqendrës gjatë një tërmeti të kësaj magnitude.

Në orën pas tërmetit, SED mori 423 raportime nga njerëz që e kishin ndjerë goditjen. Pak para mesditës, ky numër ishte rritur në mbi 830. Gjithashtu nga St. Gallen, pothuajse 40 kilometra nga epiqendra, disa persona kontaktuan Shërbimin.

Hetimet gjeologjike janë duke u zhvilluar në një formacion shkëmbor potencialisht të paqëndrueshëm në Flums Hochwiese, në Seeztal, midis Walenstadt dhe Sargans, tha një zëdhënës i policisë kantonale për Keystone-ATS këtë mëngjes. Për momentin, policia nuk ka informacione të mëtejshme në lidhje me këtë aspekt, i cili po trajtohet nga shtabi i përgjithshëm kantonal, transmeton albinfo.ch.

Policia nuk ka marrë raportime nga popullsia në lidhje me ndonjë dëm, shtoi zëdhënësi.

Sipas SED, priten lëkundje pasuese në ditët ose javët në vijim, të cilat gjithashtu mund të jenë të dukshme.

Shërbimi regjistron mesatarisht tre deri në katër tërmete në ditë në Zvicër dhe vendet fqinje, për një total prej 1000-1500 lëkundjesh në vit. Megjithatë, çdo vit popullsia ndjen rreth dhjetë deri në njëzet tërmete, me magnitudë të barabartë ose më të madhe se 2.5.

A mund të bëj një “barbeque” në një park ose pyll në Zvicër?

Në Zvicër, pjekja në skarë në natyrë është e domosdoshme gjatë verës. Por çfarë thotë ligji zviceran për pjekjen në skarë gjatë shijimit të natyrës? Ja çfarë duhet të dini.

Zviceranët njihen për dobësitë që kanë ndaj rregulloreve, kështu që mund të mos ju habisë të mësoni se ka disa rregulla që duhen pasur parasysh kur bëni skarë në natyrë.

Gjëja kryesore që duhet të mbani mend është se seanca juaj e skarës nuk duhet të dëmtojë pronën publike ose private. Kjo mund të përfshijë gjithashtu, për shembull, dëmtime nga zjarri në një livadh.

Nëse e vendosni skarën tuaj në zhavorr pranë bregut të një liqeni dhe nuk shkaktoni ndotje të konsiderueshme të ajrit, atëherë kjo lejohet përgjithësisht.

Pra, pavarësisht nëse doni të bëni një skarë në male, pranë një liqeni apo edhe në një park kombëtar këtë verë, dijeni se skara në natyrë lejohet përgjithësisht në Zvicër.

Megjithatë, është ende e këshillueshme të kontrolloni me kantonin tuaj lokal për çdo rregullore të veçantë (ligjore) përpara se të nisni aventurën tuaj të skarës.

Ja disa pika të tjera që duhet të merrni në konsideratë.

Nëse planifikoni të bëni një skarë në një pyll zviceran…

Nëse keni shkuar në pyllin tuaj lokal për t’u mbledhur me miqtë dhe familjen, në Zvicër mund të ndizni zjarr vetëm në një pyll në të ashtuquajturat zona vendbanimi, të cilat janë zona të përcaktuara për pushim dhe skarë. Në këto zona, oxhaqet do të jenë të shënuara qartë.

Gjithashtu, sigurohuni që të mbani mend se zjarret në pyll duhet të ndizen gjithmonë me kujdesin e nevojshëm, edhe nëse ekziston vetëm një rrezik i ulët ose i moderuar i një zjarri në pyll, raporton thelocal.

Në Zvicër, mund të digjni dru pylli natyral, plotësisht të tharë, vetëm nëse prodhohet vetëm pak tym. Nuk lejoheni në asnjë rrethanë të digjni dru të vjetër dhe të mbetur, si dhe çdo material (mbetje) që mund të dëshironi të hiqni qafe.

Dhe nëse planifikoni të pini një cigare, qëndroni në zonat e vendbanimit – ose rrezikoni të paguani një gjobë të majme, transmeton albinfo.ch.

Nëse aksidentalisht keni ndezur një zjarr jashtë një zone vendbanimi, mund të jeni përgjegjës për të paguar një gjobë prej 80 frangash – ose më keq. Nëse fshini gjysmën e një pylli, do të përballeni me ndjekje penale.

Kujdes se si largoheni…

Ndërsa jeni më se të mirëpritur të shijoni një sanduiç (ose edhe të piqni një pako të tërë me Cervelat të preferuar zviceran në vende të caktuara në pyll), pranë liqeneve ose zonave të tjera të përshtatshme në natyrë, çdo lloj mbeturine duhet të hidhet gjithmonë diku tjetër – përndryshe pronari i pyllit ose personi përgjegjës për mbikëqyrjen e vendit do të detyrohet ta bëjë këtë.

Megjithatë, nëse lini një sasi të madhe mbeturinash pas, mund të thirret policia dhe mund të paguani një gjobë.

Para se të largoheni nga vendi i skarës, është gjithashtu e rëndësishme të kontrolloni gjithmonë dy herë që zjarri të jetë shuar siç duhet në mënyrë që të mos përbëjë kërcënim për njerëzit dhe kafshët e egra.

Nëse sillni skarën tuaj në një vend të zgjedhur (të improvizuar) për skarë, sigurohuni gjithashtu që të hidhni qymyrin në mënyrë të sigurt në mënyrë që të mos shpërthejnë zjarre të paqëllimshme pasi të largoheni.

Një aeroplan zviceran devijoi urgjentisht për shkak të një incidenti me motorin gjatë ngritjes

Fluturimi zviceran LX147 u evakuua urgjentisht pak pas orës 9:30 të mbrëmjes të shtunën, në Dehli. Shkaku është një problem në një motor në kohën e ngritjes.

Duke konfirmuar informacionin nga Blick, Swiss lëshoi ​​një deklaratë të dielën herët në mëngjes në të cilën tregon se 228 pasagjerë dhe katër foshnje ishin në bord.

Swiss gjithashtu tregon se gjashtë pasagjerë janë trajtuar pas evakuimit dhe se ekuipazhi është i sigurt dhe shëndoshë e mirë.

Avioni, një Airbus A330-300, kishte filluar tashmë fazën e ngritjes kur ndodhi incidenti. Ai më pas kreu frenim emergjent dhe rrëshqitësit e evakuimit u vendosën, transmeton albinfo.ch.

“Pasagjerët aktualisht po kujdesen”, shton kompania, e cila thotë se po punon intensivisht për zgjidhje të ridrejtimit ose opsione akomodimi.

Specialistët teknikë zviceranë duhet të shkojnë në Delhi për të inspektuar avionin dhe për të kuptuar se çfarë çoi në këtë incident, sipas deklaratës.

Aeroplani ishte nisur për në Cyrih, ku do të ulej në orën 6:25 të mëngjesit të dielën, sipas të dhënave nga faqja e specializuar Flightaware.

Alarm për bombë në një qendër tregtare në Tiranë

Në një qendër tregtare në Tiranë është dhënë alarm për bombë.

Menjëherë pas alarmit, janë evakuuar të gjithë punonjësit dhe qytetarët që ndodheshin brenda ambienteve, transmeton albinfo.ch.

Bëhet e ditur se pas njoftimit, forcat e policisë kanë mbërritur në vendngjarje dhe kanë nisur kontrollet dhe verifikimet përkatëse, për të përcaktuar nëse bëhet fjalë për një alarm të rremë apo një kërcënim real.

Ndryshe, një alarm i ngjashëm u dha edhe në një tjetër qendër tregtare në Tiranë, dje pasdite.

“10 milionë banorë”: ndarje e thellë mes fermerëve në Zvicër

Shoqata kombëtare e fermerëve ka vendosur të mos mbajë një qëndrim të qartë (as pro, as kundër), për shkak të mendimeve të ndryshme brenda saj. Kjo vjen pasi disa shoqata kantonale e mbështesin iniciativën, ndërsa të tjera e kundërshtojnë, shkruan watson.ch, transmeton albinfo.ch.

Në kantonet gjermanishtfolëse si Berna, Cyrihu apo St. Gallen, shumë shoqata bujqësore janë në favor të iniciativës, duke argumentuar se rritja e popullsisë po rrezikon tokat bujqësore dhe prodhimin vendor.

Në anën tjetër, në Zvicrën frankofone (pjesa perëndimore), shumica e shoqatave janë kundër, duke theksuar rëndësinë e fuqisë punëtore nga jashtë, pasi bujqësia varet nga mijëra punëtorë të huaj.

Kjo ndarje njihet si “Röstigraben” – një vijë tradicionale ndarëse mes pjesës gjermanishtfolëse dhe asaj frankofone të Zvicrës, që shpesh reflekton dallime politike dhe kulturore.

Iniciativa, e propozuar nga SVP, synon të kufizojë popullsinë e vendit dhe të vendosë masa nëse ajo i afrohet 10 milionë banorëve, një çështje që pritet të vendoset në referendum.

Kostot e sistemit shëndetësor në Zvicër rriten mbi 4% brenda një viti

Kostot e sistemit shëndetësor në Zvicër kanë shënuar një rritje të ndjeshme, duke u rritur me mbi 4% brenda një viti, sipas të dhënave më të fundit zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, shpenzimet totale për shëndetësinë arritën në rreth 97 miliardë franga zvicerane, një rritje prej rreth 4.1% krahasuar me vitin paraprak.

Rritja lidhet kryesisht me shtimin e shërbimeve mjekësore, trajtimet më të shtrenjta dhe plakjen e popullsisë, që rrit kërkesën për kujdes shëndetësor. Po ashtu, një rol të madh kanë luajtur edhe shpenzimet për kujdes afatgjatë dhe trajtimet spitalore.

Pjesa më e madhe e këtyre kostove vazhdon të mbulohet nga qytetarët, përmes sigurimeve shëndetësore dhe pagesave direkte, ndërsa pjesa tjetër financohet nga shteti dhe kantonet.

Ekspertët paralajmërojnë se kjo tendencë rritjeje pritet të vazhdojë edhe në vitet në vijim, duke rritur presionin mbi buxhetet familjare dhe sistemin e sigurimeve shëndetësore.

Supermarketet zvicerane qetësojnë qytetarët: s’ka rritje të menjëhershme çmimesh

Zinxhirët kryesorë të supermarketeve në Zvicër, si Migros, Coop dhe Aldi, kanë siguruar konsumatorët se kriza në Lindjen e Mesme nuk do të sjellë rritje të menjëhershme të çmimeve në dyqane.

Sipas deklaratave të tyre, furnizimi me produkte mbetet stabil dhe nuk ka arsye për ndryshime të menjëhershme në çmime, pavarësisht tensioneve ndërkombëtare dhe rritjes së kostove në tregjet globale të energjisë, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kompanitë paralajmërojnë se situata po monitorohet nga afër dhe se, nëse kriza zgjat ose përkeqësohet, mund të ketë ndikime në zinxhirin e furnizimit dhe kostot në të ardhmen.

Ekspertët theksojnë se çmimet në sektorin ushqimor zakonisht reagojnë me vonesë ndaj krizave globale, pasi kontratat e furnizimit dhe rezervat ekzistuese amortizojnë efektet në afat të shkurtër.

Zhurma vret deri në 2 mijë persona çdo vit në Zvicër

Zhurma nga trafiku në Zvicër shkakton deri në 2 mijë vdekje të parakohshme çdo vit, duke u konsideruar një rrezik serioz për shëndetin publik dhe jo thjesht një shqetësim i përditshëm.

Sipas të dhënave të fundit, mbi 850 mijë persona janë të ekspozuar ndaj niveleve të dëmshme të zhurmës, ku pjesa më e madhe vjen nga trafiku rrugor, që prek rreth 740 mijë njerëz gjatë ditës dhe natës, transmeton albinfo.ch.

Ndikimi nuk është vetëm në bezdi, por edhe në shëndet. Ekspertët paralajmërojnë se zhurma, sidomos gjatë natës, mund të ndikojë në cilësinë e gjumit, të rrisë stresin dhe të dëmtojë përqendrimin dhe performancën mendore.

Edhe nivelet relativisht të ulëta të zhurmës mund të kenë pasoja: studimet tregojnë se tingujt mbi 40 decibel gjatë natës mund të shkaktojnë reagime të matshme të stresit në organizëm.

Autoritetet dhe organizatat shëndetësore theksojnë se problemi kërkon më shumë ndërgjegjësim dhe masa konkrete, pasi zhurma nga trafiku mbetet një nga faktorët kryesorë të rrezikut për shëndetin në vend.

Rënie e ndjeshme e netëqëndrimeve në Zvicër gjatë marsit

Sektori i turizmit në Zvicër ka shënuar një rënie të ndjeshme gjatë muajit mars 2026, ku netëqëndrimet në hotele kanë rënë me rreth 5.6% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, transmeton albinfo.ch.

Kjo rënie vjen pas një fillimi pozitiv të vitit, ku muajt janar dhe shkurt kishin shënuar rritje të kërkesës. Megjithatë, zhvillimet gjeopolitike, veçanërisht tensionet në Lindjen e Mesme, duket se kanë ndikuar drejtpërdrejt në industrinë e turizmit dhe në rezervimet për muajin mars.

Ekspertët theksojnë se muaji mars është veçanërisht i ndjeshëm për turizmin dimëror, pasi kushtet e motit dhe kërkesa ndërkombëtare luajnë rol kyç. Temperaturat më të larta dhe pasiguritë globale kanë kontribuar në dobësimin e interesit për udhëtime në këtë periudhë.

Kjo rënie vjen në kontrast me vitin 2025, i cili ishte ndër më të suksesshmit ndonjëherë për turizmin zviceran, me rekorde të reja në numrin e netëqëndrimeve.

Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se situata mund të mbetet e paqëndrueshme edhe në muajt në vijim, ndërsa industria po përballet me sfida të reja që lidhen me zhvillimet globale dhe ndryshimet në sjelljen e turistëve.

Zvicra synon të zhvillojë inteligjencë artificiale të pavarur për mbrojtjen

Zvicra po rrit përpjekjet për të zhvilluar inteligjencë artificiale ushtarake të pavarur, në mënyrë që të mos varet nga teknologjitë e huaja.

Kompania e mbrojtjes RUAG ka bashkëpunuar me startup-in nga Lozana Giotto.AI për të krijuar një sistem AI plotësisht sovran, i aftë të përpunojë të dhëna të ndjeshme pa u mbështetur në teknologji të jashtme.

Sistemi është projektuar të funksionojë pa lidhje interneti, një kërkesë kyçe për sektorin e mbrojtjes, dhe mund të përdoret për analiza të të dhënave apo edhe për aplikime të ardhshme në fushën e betejës, transmeton albinfo.ch.

Zyrtarët ushtarakë theksojnë se kontrolli i plotë mbi teknologjinë dhe të dhënat është thelbësor, sidomos kur bëhet fjalë për informacione të klasifikuara.

Zvicër: Mos harroni: radar-detektorët janë të paligjshëm

Përpjekja për të “mposhtur” kamerat e shpejtësisë në Zvicër mund t’ju kushtojë shtrenjtë.

Një banore nga Gjermania është gjobitur me 100 franga pasi autoritetet gjetën një radar-detektor në makinën e saj – një pajisje që është e ndaluar sipas ligjit zviceran.

Zyrtarët thonë se këto pajisje, të cilat përdoren për të zbuluar kontrollet e shpejtësisë, janë të paligjshme jo vetëm për përdorim, por edhe për import dhe posedim, pasi ato minojnë zbatimin e rregullave të trafikut.

Një hetim i gazetës Blick ka zbuluar se këto pajisje mund të blihen lehtësisht online nga jashtë dhe shpesh kalojnë kufirin pa u vënë re, transmeton albinfo.ch.

Autoritetet doganore paralajmërojnë se, nëse zbulohen, pajisjet konfiskohen dhe zakonisht shkatërrohen, ndërsa pronarët gjobiten.

Zbulohen vendet në Evropë që do të rriten në popullsi – kundër trendit të përgjithshëm

Ndërsa shumica e vendeve evropiane po përballen me rënie të popullsisë dhe plakje demografike, disa shtete po shkojnë kundër këtij trendi dhe pritet të regjistrojnë rritje në vitet në vijim.

Sipas analizave demografike të publikuara në media evropiane, vetëm një pjesë e kufizuar e vendeve do të vazhdojnë të rriten, kryesisht falë migracionit dhe një strukture më të re të popullsisë.

Në fakt, në të gjithë Evropën, vetëm rreth një e treta e vendeve pritet të kenë rritje, ndërsa shumica do të përballen me rënie të numrit të banorëve, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Vendet që pritet të shënojnë rritje janë kryesisht në Evropën Perëndimore dhe Veriore, ku përfshihen shtete si Irlanda, Luksemburgu, Malta dhe në disa raste edhe vende më të mëdha si Franca dhe Mbretëria e Bashkuar. Këto vende përfitojnë nga flukset e migracionit dhe ekonomitë më të qëndrueshme, që tërheqin fuqi punëtore nga jashtë.

Ndërkohë, pjesa më e madhe e Evropës Lindore dhe Jugore po përballet me rënie të vazhdueshme të popullsisë, si pasojë e lindshmërisë së ulët dhe emigrimit të lartë. Ky kontrast mes rajoneve po bëhet gjithnjë e më i theksuar në vitet e fundit.

Ekspertët theksojnë se rritja në këto vende nuk vjen nga lindjet, por kryesisht nga migracioni. Në fakt, në shumë shtete evropiane numri i vdekjeve tashmë tejkalon lindjet, duke e bërë migracionin faktor kyç për mbajtjen ose rritjen e popullsisë.

Megjithatë, edhe kjo rritje konsiderohet e brishtë. Parashikimet afatgjata tregojnë se, pavarësisht disa përjashtimeve, popullsia e Bashkimit Evropian pritet të bjerë ndjeshëm deri në fund të shekullit.