Shqipëria shënon gol dhe shkon në pushim me avantazh ndaj Polonisë

Në ndeshjen gjysmëfinale të “play off”-it për kualifikueset e Botërorit 2026, Shqipëria ka kaluar në avantazh ndaj Polonisë. Goli u realizua në minutën e 43 nga Hoxha, pas një gabimi të mbrojtjes polake, duke i dhënë kuqezinjve epërsinë për të shkuar në pushim.

Shqipëria mbylli pjesën e parë me rezultatin 1-0, duke siguruar një start pozitiv në këtë sfidë vendimtare.

Sllovakia rikthen epërsinë ndaj Kosovës

Në minutën e 45-të të ndeshjes, Sllovakia ka shënuar golin e dytë, duke rikthyer epërsinë me rezultat 2:1 ndaj Kosovës. Me këtë gol, skuadra mysafire shkon në pushim me avantazh, duke e bërë gjysmën e parë të ndeshjes mjaft dramatike dhe të tensionuar për tifozët dardanë.

Pas golit të barazimit të Kosovës në minutën e 21-të, ky moment rikthen presionin mbi ekipin dardan dhe hap një gjysmë të dytë sfiduese ku çdo veprim do të jetë vendimtar për rezultatin final.

Kosova barazon rezultatin 1:1 ndaj Sllovakisë, ‘Dardanët’ në festë

Kombëtarja e Kosovës ka arritur ta barazojë rezultatin në minutën e 21‑të, duke sjellë gëzim për tifozët dardanë në këtë përballje të rëndësishme në fazën e “play‑off”-it për “Kualifikimet e Kupës së Botës 2026”

Lojtarët dhanë maksimumin për të rikthyer ndeshjen në nivel dhe tani sfida mbetet e hapur deri në fund.

Ky gol barazues në minutën e 21‑të i ka dhënë një motiv ekipit të Kosovës ndërsa ata synojnë të vazhdojnë luftën për një vend në finale dhe, potencialisht, një vend në Botëror.

Sllovakia kalon në epërsi ndaj Kosovës

Sllovakia ka marrë epërsinë shumë herët në përballjen ndaj Kosovës, duke shënuar që në minutën e 6-të të ndeshjes.

Autori i golit ishte Martin Valjent, i cili i dha avantazhin vendasve me një realizim të shpejtë, duke i vënë “Dardanët” në pozitë të vështirë që në fillim të takimit.

Nis ndeshja Sllovaki – Kosovë

Kombëtarja e Kosovës ka filluar ndeshjen në udhëtim ndaj Sllovakisë, e vlefshme për gjysmëfinalen e ‘play-off’-it për kualifikim në Kupën e Botës 2026.

‘Dardanët’ hynë në këtë përballje me dy mungesa të rëndësishme, kapitenin Amir Rrahmani dhe mesfushorin Leon Avdullahu.

Përzgjedhësi Franco Foda i ka qëndruar besnik formacionit që e çoi ekipin deri në ‘play-off’, duke u besuar sërish lojtarëve që mbajtën barrën kryesore gjatë kualifikueseve.

Në repartin defensiv nga minuta e parë është aktivizuar Kreshnik Hajrizi, ndërsa në mesfushë, në mungesë të Avdullahut, ka startuar Veldin Hoxha.

Në sulm, si zakonisht, prijnë Vedat Muriqi dhe Fisnik Asllani, të cilët mbështeten nga Florent Muslija në një rol më të avancuar.

Formacionet zyrtare:

Sllovakia: Dubravka, Valjent, Vavro, Obert, Hancko, Bero, Lobotka, Duda, Sauer, Strelec, Haraslin.

Kosova: Muric, Dellova, Hajrizi, Hajdari; Vojvoda, Hoxha, Rexhbecaj, Muslija, Gallapeni; Asllani, Muriqi.

Kombëtarja e Shqipërisë paraqitet me këtë  formacion zyrtar për përballjen e rëndësishme ndaj Polonisë

Kuqezinjtë do të ndeshen me Poloninë në Varshavë, në kuadër të gjysmëfinales së “play-off”-it për Kupën e Botës 2026. Kjo sfidë konsiderohet një nga më të rëndësishmet për ekipin shqiptar.

Trajneri Sylvinho ka vendosur për 11-shen startuese, ku disa lojtarë të njohur do ta nisin ndeshjen nga stoli. Pavarësisht formës së mirë, Ernest Muçi nuk është përfshirë në formacionin titullar, njësoj si Armando Broja dhe Anis Mehmeti.

Nga minuta e parë do të luajë Arbër Hoxha, ndërsa në repartin ofensiv starton edhe Nedim Bajrami.

Formacioni i Shqipërisë: Strakosha; Hysaj, Gjimshiti (kapiten), Ajeti, Mitaj; Shehu, Asllani; Bajrami, Laçi, Hoxha; Uzuni.

Lëndon rëndë një grua me fëmijën e saj: “Zhduket” shoferi i dënuar kosovar

Një shofer i ri kishte plagosur rëndë një nënë dhe fëmijën e saj në Dietikon, në vitin 2019. Dis vite më vonë, vendimi është ligjërisht i detyrueshëm – por i dënuari nuk e filloi kurrë vuajtjen e dënimit, transmeton albinfo.ch.

Aksidenti i rëndë që pati ndodhur në Dietikon vazhdon të preokupojë sistemin e drejtësisë vite më vonë. Shoferi me shtetësi kosovare, atëbotë 18 vjeçr kishte humbur kontrollin e automjetit të tij BMW në Bernstrasse të Dietikonit dhe kishte dlë në korsinë përballë. Atje, ai qe përplasur ballë për ballë me një makinë Ford ku ishte një grua dhe vajza e saj katërvjeçare.

Dy pasagjeret pësuan lëndime kërcënuese për jetën nga përplasja. Ato mbijetuan, por vazhdojnë të vuajnë nga pasojat e aksidentit. Shoferi vetë mbeti i padëmtuar.

Hetimi zbuloi se shoferi po drejtonte një automjet me performancë të lartë dhe kishte çaktivizuar sistemet përkatëse të sigurisë, përcjell lbinfo.ch. Më pas ai humbi kontrollin e makinës në rrugën e lagësht.

Çështja shkoi në gjykatë dhe u apelua në disa instanca. Vendimi u bë ligjërisht i detyrueshëm vetëm në vitin 2025. Gjykata e dënoi kosovarin me afër katër vite burg, ndër të tjera për akuza të shumta për dëmtime të rënda trupore. Gjykata arriti në përfundimin se veprimet nuk ishin nga neglizhenca, por të qëllimshme.

Një zhvillim që shqetëson autoritetet

Siç zbulon një hulumtim nga “SRF Rundschau”, personi i dënuar ende nuk ka filluar të vuajë dënimin e tij. Ai është fshehur dhe po kërkohet nga autoritetet. Zyrtarët nuk po komentojnë për vendndodhjen e tij për shkak të rregulloreve të mbrojtjes së të dhënave.

Megjithatë, prokurori publik përgjegjës e përshkruan vendimin si të rëndësishëm. Ai dërgon një sinjal të qartë se si vlerësohen ligjërisht vepra të tilla penale.

Çështja është pjesë e një trendi që po shkakton shqetësim në rritje midis autoriteteve. Në Kantonin e Cyrihut, numri i shkeljeve të rënda të shpejtësisë është rritur ndjeshëm vitet e fundit. Është veçanërisht e habitshme që aksidente të tilla shpesh shoqërohen me automjete me performancë shumë të lartë.

Sipas zbatimit të ligjit, të rinjtë shpesh përfshihen në raste të tilla. Në shumë raste, pasojat më serioze i mbajnë palët e treta të papërfshira.

Këshilli Federal dëshiron shërbim civil të jashtëzakonshëm, më pak tërheqës

Shërbimi civil duhet të jetë më pak tërheqës. Këshilli Federal i paraqiti medias të enjten argumentet e tij në favor të shtrëngimit të kushteve të pranimit. Popullsia zvicerane do të votojë më 14 qershor.

Shërbimi civil duhet të mbetet “përjashtim nga rregulli” sipas të cilit çdo burrë me kombësi zvicerane duhet të kryejë shërbimin ushtarak. Sipas Kushtetutës, nuk ka zgjedhje të lirë midis shërbimit ushtarak dhe shërbimit civil. “Kjo nuk është një alternativë”, tha Presidenti i Konfederatës Guy Parmelin për median.

Është me të vërtetë një shërbim zëvendësues i ofruar për njerëzit që, për arsye ndërgjegjeje, nuk mund të kryejnë shërbimin ushtarak, kujtoi vaudois. Zgjidhja e provave me anë të aktit nuk vihet në dyshim. Megjithatë, kërkesat do të forcohen.

Shërbimi civil tani është shumë tërheqës, beson qeveria. Në total, 60,000 njerëz të aftë për shërbim ushtarak i janë bashkuar shërbimit civil. Një sërë masash të propozuara nga Këshilli Federal duhet të bëjnë të mundur rritjen e numrit të pranimeve vjetore nga 6600 në 4000.

150 ditë shërbim civil

Në detaje, personeli ushtarak që ka përfunduar të gjitha ditët e trajnimit nuk duhet të ketë më akses në shërbimin civil. “Konflikti i ndërgjegjes i përmendur nuk është i besueshëm në këtë fazë”, argumentoi Guy Parmelin.

Qëllimi është të parandalohen që këta ushtarë të jenë në gjendje t’i shpëtojnë lehtësisht pushkatimit të detyrueshëm, për të cilin janë të detyruar deri në fund të vitit që i paraprin lirimit nga detyrimet ushtarake.

Ata që dëshirojnë ta transformojnë shërbimin e tyre ushtarak në shërbim civil do të kenë më shumë kufizime, shkruan RTS. Ata duhet të plotësojnë 150 ditë shërbimi civil, edhe nëse ndryshimi ndodh vonë, transmeton albinfo.ch.

Dhe totali do të duhet të jetë një herë e gjysmë më i gjatë se shërbimi standard ushtarak, duke përfshirë oficerët dhe nënoficerët. “Kjo masë synon të zvogëlojë largimet midis drejtuesve”, shpjegoi Ministri i Trajnimit.

Në shërbim çdo vit

Civilistët gjithashtu do të kenë më pak diferencë në periudhën gjatë së cilës duan të kryejnë shërbimin e tyre. Ata nuk do të kenë më tre vjet nga pranimi i tyre, por do të duhet të kryejnë një pjesë të shërbimit çdo vit.

Ata që kanë zgjedhur shërbimin civil para ose gjatë shkollës së rekrutimit do të duhet të përfundojnë detyrën e tyre të gjatë (180 ditë) brenda vitit të pranimit të tyre. Prandaj, rregulli është i njëjtë si në ushtri: njerëzit e liruar nga shkolla e rekrutimit thirren shpejt.

Së fundmi, reforma fut një ndalim për detyrat që kërkojnë studime në mjekësinë humane, dentare ose veterinare në shërbimin civil. Kjo masë e bën ushtrinë më tërheqëse sesa shërbimi civil për mjekët, mbrojti Këshilltari Federal Guy Parmelin.

Për Këshillin Federal, këto ndryshime i lejojnë ushtrisë të përmbushë misionin e saj. Ato sigurojnë që investimet në trajnimin ushtarak të mos shpërdorohen pa nevojë. “Kjo përfaqëson rreth 70 milionë franga të humbura në vit për shkak të largimeve të vona”, tha Guy Parmelin.

Cilat vende në Evropë kanë pjesën më të madhe të banorëve të huaj?

Në vitin 2025, njerëzit e lindur jashtë Bashkimit Evropian përbënin rreth 10 përqind të popullsisë prej 450 milionë banorësh të BE-së. Por cilat vende kanë pjesën më të madhe të banorëve të lindur jashtë vendit?

Të dhënat e reja të Eurostat zbuluan se më 1 janar 2025, rreth 46.7 milionë njerëz që jetonin në BE kishin lindur në vende të treta (jo-BE/Shengen), një rritje prej 1.9 milionësh krahasuar me vitin e kaluar.

Kur bëhet fjalë për shtetësinë, 30.6 milionë banorë në BE ishin shtetas të vendeve të treta, 1.6 milionë më shumë se në vitin 2023, duke përfaqësuar 6.8 përqind të popullsisë totale të BE-së.

Eurostat, zyra statistikore e BE-së, analizon të dhënat si për vendin e lindjes ashtu edhe për kombësinë, duke pasur parasysh se shtetësia e një personi mund të ndryshojë gjatë jetës.

Në vitin 2025, rreth 18 milionë banorë kishin lindur në një shtet tjetër anëtar të BE-së dhe 14.1 milionë kishin shtetësinë e një vendi tjetër të BE-së, rreth 100,000 më shumë se vitin e kaluar. Qytetarët e BE-së që ishin zhvendosur në të gjithë bllokun përfaqësonin rreth 4 përqind të popullsisë së BE-së.

Vendet me shumicën e banorëve të lindur jashtë vendit

Vendet më të vogla në Evropën Perëndimore kishin pjesën më të madhe të banorëve të lindur jashtë vendit në vitin 2024. Në krye ishte Luksemburgu, ku 51 përqind e popullsisë totale kishte lindur jashtë vendit, në Maltë rreth 32 përqind e banorëve kishin lindur jashtë vendit dhe në Qipro ishte pothuajse 28 përqind, shkruan thelocal, përcjell albinfo.ch. Në Irlandë 23 përqind e banorëve kishin lindur jashtë vendit dhe në Austri shifra ishte 22 përqind.

Pastaj erdhën dy nga vendet më të mëdha evropiane – Suedia dhe Gjermania, ku pak më shumë se 20 përqind e banorëve në secilin vend kishin lindur jashtë vendit.

Shifrat zbuluan se rreth 19.3 përqind e popullsisë së Spanjës kishte lindur jashtë vendit, për Danimarkën ishte 14.4 përqind, Franca ishte pak më e ulët me 14 përqind dhe Italia me 11.8 përqind.

Zvicra, e cila është në Shengen dhe Shoqatën Evropiane të Tregtisë së Lirë, numëronte 31.7 përqind të popullsisë së saj si të lindur jashtë vendit, ndërsa për Norvegjinë – gjithashtu një vend i Shengenit/EFTA-s – shifra ishte 18.7 përqind.

Në të kundërt, përqindja e banorëve të lindur jashtë vendit midis popullsisë ishte më pak se 5 përqind në Poloni, Rumani, Bullgari dhe Sllovaki. Modele të ngjashme u regjistruan në lidhje me shtetësinë.

Në shifra absolute, Gjermania (17.2 milionë), Franca (9.6 milionë), Spanja (9.5 milionë) dhe Italia (6.9 milionë) kishin numrin më të madh të banorëve të lindur jashtë vendit. Të marra së bashku, këto katër vende numëronin pothuajse 67 përqind të totalit të banorëve të lindur jashtë vendit në BE.

Suedia numëronte 2.2 milionë banorë të lindur jashtë vendit, Danimarka 862,000, Austria 2.1 milionë, ndërsa Zvicra ishte shtëpia e 2.8 milionë banorëve të lindur jashtë vendit dhe Norvegjia rreth 1 milion.

Eurostat vuri në dukje se në 10 vitet e fundit – midis 1 janarit 2015 dhe 1 janarit 2025 – përqindja e banorëve të lindur jashtë vendit është rritur në shumicën e vendeve të BE-së. Vetëm në Letoni dhe Greqi ka rënë.

“Migrimi ndikohet nga një kombinim faktorësh ekonomikë, mjedisorë, politikë dhe socialë: ose në vendin e origjinës së një migranti (faktorë shtytës) ose në vendin e destinacionit (faktorë tërheqës)”, thotë raporti i Eurostat.

“Historikisht, prosperiteti relativ ekonomik dhe stabiliteti politik i BE-së mendohet se kanë ushtruar një efekt tërheqës të konsiderueshëm tek emigrantët”, shton dokumenti.

Grupet më të mëdha të shtetasve të vendeve të treta që jetojnë në vendet e BE-së ishin nga Ukraina, Turqia dhe Maroku, ndërsa qytetarët rumunë, italianë dhe polakë ishin tre grupet më të mëdha që jetojnë në shtete të tjera anëtare të BE-së.

Migrimi ndërkombëtar

Të dhënat mbi migrimin ndërkombëtar i referohen njerëzve që kanë migruar në një vend të BE-së për arsye të ndryshme për një vit ose më shumë, sipas Eurostat. Në vitin 2024, 4.2 milionë njerëz u zhvendosën në BE nga vendet jo-anëtare të BE-së, krahasuar me 4.4 milionë në vitin 2023.

Në të njëjtin vit, 1.5 milionë njerëz u zhvendosën nga një shtet anëtar i BE-së në një tjetër, dhe 1.6 milionë u zhvendosën nga BE-ja në një vend jashtë bllokut.

Të gjitha vendet e BE-së me të dhëna të disponueshme, përveç Letonisë, raportuan më shumë imigracion sesa emigracion.

Shumë njerëz gjithashtu u zhvendosën për t’u kthyer në vendin e tyre të origjinës. Për shembull, në vitin 2024, personat e lindur në vend përbënin më shumë se gjysmën e numrit të emigrantëve në Rumani dhe Letoni.

Me pothuajse 1,288,600 milionë mbërritje, Spanja raportoi numrin më të madh të përgjithshëm të emigrantëve në vitin 2024, e ndjekur nga Gjermania (1,078,500), Italia (451,600) dhe Franca (438,600).

Spanja, Gjermania dhe Franca raportuan gjithashtu numrin më të madh të emigrantëve në vitin 2024, përkatësisht 662,300, 584,200 dhe 263,200, raporton Eurostat.

Takimi i Organizatës Botërore të Tregtisë: Zvicra bën thirrje për unitet përballë tensioneve

Takimi ministror i OBT-së në Yaoundé duhet të jetë një kohë për t’u bashkuar përballë tensioneve aktuale politike, sipas Presidentit Zviceran Guy Parmelin. Të enjten, nëpërmjet një lidhjeje video, ai u bëri thirrje anëtarëve të mos shtyjnë reformat urgjente që janë të nevojshme.

Përballë fragmentimit ekonomik në rritje dhe shumëfishimit të qasjeve të njëanshme, Organizata Botërore e Tregtisë (OBT) duhet të mbetet “një shtyllë stabiliteti dhe parashikueshmërie”, këmbënguli Parmelin në fillim të takimit të 14-të ministror të institucionit. Ashtu si Shtetet e Bashkuara, BE dhe Kina, ai beson se OBT-ja “duhet të jetë në gjendje t’i përgjigjet më fleksibilisht nevojave aktuale”.

Kjo çështje do të jetë në qendër të takimit që është planifikuar të zgjasë të paktën deri të dielën, shkruan swissinfo. Disa, si Shtetet e Bashkuara dhe, në një masë më të vogël, BE, duan të sulmojnë parimin e kombit më të favorizuar, sipas të cilit një avantazh i dhënë një vendi u jepet të gjithë të tjerëve.

Nga ana tjetër, Mbretëria e Bashkuar dhe Zvicra duan të ruajnë parimet themelore të OBT-së. “Mosdiskriminimi, transparenca dhe drejtësia” duhet të ruhen, shtoi Parmelin. Së bashku me një duzinë vendesh të tjera, qeveria zvicerane po mbron një plan ambicioz për reforma thelbësore nga takimi i ardhshëm ministror në vitin 2028. Dhe Zvicra gjithashtu dëshiron mundësinë e më shumë marrëveshjeve plurilaterale në marrëveshjet e OBT-së, përcjell albinfo.ch.

Sipas burimeve konvergjente, në rast të dështimit në Yaoundé, disa anëtarë do të tundoheshin të nisnin koalicione të atyre që janë të gatshëm të bëjnë përparim më të shpejtë në çështje të caktuara. Por pa u përpjekur t’i lidhin ato me marrëveshjet e OBT-së siç kanë bërë deri më sot.

Për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, presidenti zviceran ka vendosur të mos udhëtojë në Kamerun. Delegacioni zviceran kryesohet nga Sekretarja e Shtetit Helene Budliger Artieda.

Mungesa e strehimit: Njerëzit e pastrehë përfundojnë në azil

Ajo jeton me partnerin e saj në rreth 30 metra katrorë – i duhet të ndajë dushet dhe kuzhinat me 22 refugjatë. “Nuk e kuptoj pse përfunduam këtu”, thotë gruaja 41-vjeçare zvicerane, e cila dëshiron të mbetet anonime. Apartamenti i saj është mbyllur për shkak të rinovimit total, thotë IV-Bezüger. Ajo kishte shkruar dhjetëra aplikime – pa asnjë shans.

Më në fund, ato u dëbuan nga apartamenti dhe u çuan në shtëpinë e refugjatëve të qytetit Rapperswil-Jona të St. Gallen. Që nga shpërthimi i luftës, gratë ukrainase janë strehuar në ish-shkollën me konvikt të vajzave të Manastirit Mariazell.

Praktikë e përhapur

Nuk është një rast i izoluar. Hulumtimi i “10vor10” tregon: Nga afërsisht 60 komuna dhe qytete më të mëdha në dymbëdhjetë kantone që kanë kërkesë, një e treta deklarojnë se po strehojnë njerëz të kërcënuar nga pastrehësia në strehimore emergjente që në të vërtetë operohen për azilkërkues dhe refugjatë. Shumica e komunave shkruajnë për raste individuale; shpesh njerëz me qira të papaguara ose mbledhje borxhesh. Megjithatë, komuna e Wädenswil në Cyrih vëren një dyfishim të rasteve në rreth 45 të pastrehë brenda dy viteve.

Nëse qiraja paguhet me vonesë ose rregullat e shtëpisë nuk respektohen, një ndërprerje do të bëhet shumë më shpejt se disa vjet më parë, shkruan Miriam Liechti, Drejtoreshë e Çështjeve Sociale. “Administratat janë më pak tolerante.” Është gjithashtu sfiduese për komunitetin të marrë me qira banesa. Kjo është arsyeja pse ka kuptim të akomodohen njerëzit e pastrehë në strehimore azili që përndryshe do të ishin bosh, varësisht nga situata botërore.

Refugjatë nga Zvicra?

Në Rapperswil-Jona, IV-Bezüger është e shqetësuar nga fakti se ajo dhe partneri i saj u dërguan në një dhomë të shtëpisë së azilit në vend të njërit prej 70 apartamenteve emergjente që qyteti gjithashtu jep me qira. Edhe pse një apartament emergjence ishte falas, u tha, një familje ukrainase do të zhvendoset së shpejti atje.

“Kjo më zemëroi. Nuk mund të jetë që ne zviceranët të kemi mbetur pezull.”

Nuk ka dallim midis zviceranëve dhe refugjatëve, përgjigjet Robin Bannwart, drejtuese e Departamentit të Shoqërisë. “Fokusi është në situatën e emergjencës.” Sipas Nenit 12 të Kushtetutës Federale, komunat janë të detyruara t’u ofrojnë strehim të mirë atyre që janë të prekur në nevojë. Nëse ky është një apartament apo një strehim kolektiv është dytësor. Situata financiare do të sqarohet në një fazë të mëvonshme; ata që kanë paga dhe pasuri duhet të paguajnë vetë për strehimin e emergjencës.

Banorë të cenueshëm

Rasti i komunës Thurgau të Amriswil tregon se bashkëjetesa e përfituesve të ndihmës sociale dhe IV me refugjatët mund të jetë problem. Amriswil ka marrë me qira ish-Hotel Bahnhof, gati për t’u shembur, për akomodimin e refugjatëve ukrainas. Megjithatë, në vitet e fundit, gjithnjë e më shumë njerëz të margjinalizuar janë zhvendosur: Dhjetë burra aktualisht ndajnë akomodimin me dy gra nga Ukraina, raporton SRF.

Ka pasur edhe situata kërcënuese, pranon Tamara Sulzberger, Drejtoreshë e Shërbimeve Sociale. “Na është dashur t’i zëvendësojmë burrat sepse nuk ishin në distancë dhe shkuan në dhomat e grave.” Pse ukrainasit nuk akomodohen veçmas? Tregu për apartamente të përballueshme në Amriswil është gjithashtu i vogël, thotë Tamara Sulzberger, transmeton albinfo.ch.

Azili si një pellg për kapjen e mbeturinave

Në Rapperswil-Jona, kjo çon në një situatë shpërthyese: Kur qyteti mëson se një vendbanim me 65 apartamente me kosto të ulët po shembet, ai jep me qira një kat shtesë në shtëpinë e refugjatëve vitin e kaluar. Nga frika se 33 qiramarrës, të cilët mbështeteshin nga zyra e mirëqenies sociale ose shoqëroheshin nga bordi i arbitrazhit të qirasë, do të përfundonin në rrugë. Në fakt, vetëm tre persona të prekur janë zhvendosur, qyteti vazhdon të japë me qira katin për t’u përgatitur për raste të reja.

Ndërkohë, IV-bezüger dhe partneri i saj ishin me fat: Pas një muaji në shtëpinë e refugjatëve, ata arritën të transferoheshin në një apartament me 3 dhoma për 1500 franga në zonën Hombrechtikon të Cyrihut.

Mënyra e duhur (dhe e gabuar) për t’iu përgjigjur telefonit në Zvicër

Zvicra ka shumë rregulla (të shkruara dhe jo) rreth asaj që është një sjellje e pranueshme dhe e pritur në të gjitha fushat e jetës – duke përfshirë kryerjen dhe marrjen e telefonatave.

Asgjë nuk është e rastësishme ose e rastësishme në Zvicër, dhe njohja me të gjitha nuancat kulturore është thelbësore për këdo që vjen nga jashtë.

Një shenjë që një i huaj është i integruar mirë në Zvicër është të dish si të sillesh në të gjitha llojet e situatave – nga përshëndetja e njerëzve deri te pirja e verës.

Bërja dhe marrja e telefonatave nuk bën përjashtim.

Nuk do t’i keni ata në ‘përshëndetje’.

Le të fillojmë me marrjen e telefonatave.

Nëse e njihni ID-në e thirrësit dhe është dikush që e njihni mirë, mund t’i përgjigjeni telefonit në mënyrë joformale, me përshëndetjen e zgjedhjes suaj.

Megjithatë, nëse vjen nga një numër që nuk e njihni, mënyra e duhur për t’u përgjigjur nuk është të thuash (në gjuhën lokale) ‘Kush dreqin je ti’, por të prezantohesh fillimisht.

Me fjalë të tjera, nuk thua vetëm ‘përshëndetje’ dhe të presësh që thirrësi të thotë diçka.

Mënyra e duhur është t’i përgjigjeni thirrjes me emrin dhe mbiemrin tuaj dhe pastaj të prisni që personi të identifikohet përpara se të deklaroni pse po ju telefonon.

Nëse doni ta zbutni pak këtë (por pa i shmangur plotësisht normat shoqërore), mund të thoni mbiemrin tuaj dhe të ofroni një përshëndetje.

Në gjermanishten zvicerane mund të jetë ‘Brown, grüezi’, në frëngjisht ‘Smith, bonjour’ dhe në italisht ‘Jones, buongiorno’.

Cila është mënyra e duhur për të telefonuar dikë?

Përsëri, nëse po telefononi një person që e njihni, mund ta përshëndetni atë në çfarëdo mënyre që dëshironi.

Por nëse po kontaktoni dikë që nuk e njihni – le të themi një biznesmen ose dikë në një cilësi zyrtare – nuk filloni duke zbuluar se cili është qëllimi i thirrjes suaj.

Në vend të kësaj, filloni me një prezantim dhe një përshëndetje – ‘James Brown, grüezi’, ‘John ​​Smith, bonjour’, Robert Jones, buongiorno).

Zakonisht, personi në linjë do t’ju përshëndetë dhe do të ndalojë, që është shenja juaj për të vazhduar të flisni.

Asnjëherë, kurrë mos filloni duke thënë thjesht “Po telefonoj për një arsye të tillë”, pa u identifikuar më parë.

A ju lejohet t’i mbyllni telefonin një telefonuesi?

Varet.

Nëse dikush ju kontakton në një cilësi zyrtare ose për një arsye të ligjshme, ndërprerja e thirrjes papritur – edhe nëse biseda nuk po shkon mirë – nuk është një ide e mirë.

Gjithmonë duhet të përpiqeni ta përfundoni me një dozë mirësjelljeje.

Megjithatë, është plotësisht e pranueshme, dhe madje shumë e rekomandueshme, t’u mbyllni telefonin mashtruesve që përpiqen t’ju bëjnë të zbuloni informacionin tuaj personal.

Është gjithashtu në rregull të mbyllni telefonin në një thirrje që fillon me frymëmarrje të rëndë.

Në të dyja këto raste, doza e ulët e mirësjelljes së lartpërmendur nuk është as e kërkuar dhe as e rekomanduar.

Pse zviceranët janë kaq të fiksuar pas sjelljeve të duhura?

Etiketa shoqërore, e cila përfshin një larmi të gjerë ‘rregullash’ që variojnë nga përshëndetjet e duhura deri te saktësia – me shumë pika midis tyre – është një pjesë shumë e rëndësishme e mentalitetit dhe kulturës zvicerane, raporton thelocal, shkruan albinfo.ch.

Sa rreptësisht (ose jo) ndiqet ndryshon midis brezave, me të rinjtë që janë më fleksibël në këtë drejtim sesa grupmosha më e vjetër.

Gjithashtu varet, si pothuajse çdo gjë në Zvicër, nga kantoni ose, më saktë, nga rajoni gjuhësor.

Folësit e gjermanishtes njihen të jenë më të ngurtë në këtë drejtim sesa banorët e Ticinos, me rajonet frënge që bien në mes.

Buxheti i distriktit të Vjenës do të rritet me 27 milionë euro në vitin 2027

Pasi buxhetet e distrikteve të Vjenës u ngrinë këtë vit si pjesë e përpjekjeve për konsolidimin e buxhetit, ato do të rriten përsëri në vitin 2027.

Kryetari i bashkisë Michael Ludwig (SPÖ) njoftoi se distriktet do të kenë rreth 27 milionë euro më shumë në dispozicion vitin e ardhshëm. Kjo do të arrihet gjithashtu duke rritur pjesën e subvencioneve për projektet e financuara përmes Fondit 5b nga 40 përqind në 60 përqind, tha Ludwig në Këshillin e Qytetit të mërkurën.

“Kjo do të forcojë në mënyrë specifike stimujt për projektet e investimeve (me përfitime afatgjata) në distrikte dhe në të njëjtën kohë do të nënvizojë se Qyteti i Vjenës do të vazhdojë të investojë në masa lokale edhe brenda kornizës së konsolidimit”, theksoi kryebashkiaku. Komiteti drejtues përgjegjës pritet të miratojë normën më të lartë të subvencioneve sot. Në përgjithësi, në të gjitha fondet e financimit dhe duke përfshirë tërheqjet e planifikuara nga rezervat, fondet e distriktit do të rriten me rreth 27 milionë euro në vitin 2027. Kjo korrespondon me gati dhjetë përqind të buxhetit të distriktit. “Sepse investimet në distrikte janë investime në cilësinë e jetës, dhe kjo është pikërisht ajo që po vazhdojmë”, tha Ludwig, raporton theinternational, transmeton albinfo.at.

Gjatë debatit, njoftimi i Ludwig u miratua nga të gjitha linjat partiake. Ish-kreu i distriktit Simmering, Paul Stadler (FPÖ), për shembull, e përshkroi atë si “të lavdërueshëm”. Distriktet duhet të vazhdojnë të kenë autonominë për të marrë vendimet e tyre, tha Ludwig kur u pyet. Megjithatë, disa çështje – të tilla si rinovimet e shkollave – do të kishin kuptim vetëm nëse trajtoheshin bashkërisht.

Katër miliardë franga në shpenzime mjekësore “të pajustifikuara” në vit

Kohëzgjatje e shtuar e konsultimeve, gabime, dublikime apo edhe mashtrime: çdo vit, profesionistët e shëndetit kërkojnë 4 miliardë franga të pajustifikuara, sipas auditimeve të sigurimeve shëndetësore.

“Ky është një gabim nga sekretaret, ne do t’ju rimbursojmë menjëherë.” Kjo është përgjigja e një klinike mjekësore ndaj dy pacientëve të Ticino-s që protestuan kundër një fature të konsideruar të pajustifikuar. “Pas ankesës sime, fatura u ul me më shumë se gjysmën,” shpjegoi njëri prej të dyve për RSI-në.

Që nga viti 2022, çdo pacient duhet të marrë një kopje të deklaratave të konsultimeve dhe shërbimeve shëndetësore. Por pak janë ata që kontrollojnë dokumentet mbështetëse. Sa prej tyre kuptojnë pasaktësi, mbikëqyrje, gabime të vërteta apo edhe mashtrime?

RSI u takua me disa qytetarë të tjerë të pakënaqur pas zbulimit të faturave që, sipas tyre, nuk korrespondonin me përfitimet e marra. Fatura që rëndojnë shumë në portofol, në kostot shëndetësore dhe së fundmi në primet gjithnjë e më të larta të fondeve të sigurimeve shëndetësore.

Kohëzgjatja e konsultimit shpesh vihet në dyshim

Sipas një ankete nga ACSI, Shoqata e Konsumatorëve të Zvicrës Italiane, e cila gjithashtu mbron pacientët, këto raste nuk janë të izoluara. 60% e pjesëmarrësve morën të paktën një herë një faturë të pasaktë. Dhe rastet e listuara janë vetëm pjesa në zhvillim e ajsbergut.

“Është e mundimshme, duhet të përballesh me mjekun ose profesionistin e shëndetit, të bësh pyetje dhe rrezikon të thyesh besimin midis mjekut dhe pacientit. Kjo është një temë shumë delikate”, shpjegon Cecilia Della Torre, konsulente në InfoPazienti, departamenti i ACSI që merret me mbrojtjen e pacientëve.

Një nga arsyet kryesore për sfidat ka të bëjë me kohëzgjatjen e konsultimeve. Pacientët thonë se konsultimet dhjetëminutëshe faturoheshin për njëzet e pesë minuta ose tetë minutat rriteshin në njëzet minuta. Kur ata protestonin, faturat korrigjoheshin dhe shuma ndonjëherë përgjysmohej, transmeton albinfo.ch.

Data të gabuara konsultimesh, dublikate, numërime për trajtime joekzistente

Por RSI gjeti gjithashtu një rast faturimi për seanca grupore në “terapi të shumta individuale” nga një fizioterapist. Terapitë individuale janë, sigurisht, shumë më të shtrenjta.

E njëjta gjë vlen edhe për një praktikë mjekësore që shtoi mbishpagime për urgjencat kur konsultimet kishin ndodhur në intervale kohore të pafaturueshme dhe urgjente.

Dhe shembujt nuk ndalen këtu: data të gabuara konsultimesh, dublikate, d.m.th. hyrje të përsëritura disa herë ose të kamufluara pas shërbimeve të tjera, për të mos përmendur llogaritjet për trajtime që nuk janë kryer kurrë ose për konsultime që nuk janë zhvilluar kurrë.

Në Ticino, për të zgjidhur situatat më problematike, është e mundur të kontaktoni Komisionin e Etikës së Urdhrit të Mjekëve. Ai siguron pajtueshmërinë me standardet etike dhe profesionale, shqyrton raportet, heton shkeljet e supozuara dhe propozon sanksione.

Fondet e sigurimeve shëndetësore shqyrtojnë gjithashtu faturat

Sipas ligjit, fondet e sigurimeve shëndetësore duhet të monitorojnë performancën ekonomike të përfitimeve. Auditimet e tyre tregojnë çdo vit 4 miliardë franga pagesa të pajustifikuara.

“Në shumicën e rasteve, nuk ka qëllimshmëri, janë gabime që mund të ndodhin. Nëse gjejmë faturim të tepërt, flasim me ofruesin e shërbimit për të kuptuar arsyet dhe, nëse është e nevojshme, kërkojmë rimbursim. Janë para që u shkojnë mbajtësve të policave tona”, thotë Andrea Stöckli, drejtuese e menaxhimit të kostove dhe përfitimeve në Helsana.

Helsana kontrollon sistematikisht 26 milionë fatura në vit falë algoritmeve të sofistikuara. Duke kryqëzuar të dhënat dhe kontrollet, një ekip analistësh më pas shkon në kërkim të shërbimeve të dyshimta të padukshme në një faturë të vetme.

Lidhur me akuzat që i shpëtojnë verifikimeve, analisti i Helsana, David Dey, shpjegon: “Është e rëndësishme të kemi raportin e pacientit sepse atëherë do ta kontrollojmë rastin, do ta zgjidhim çështjen për pacientin që e raportoi dhe do të kontrollojmë nëse gjëja është sistematike. Dhe nëse është sistematike, ne ndërhyjmë.”

Tardoc pas Tarmed

Sipas Matteo Dell’Era, mjekut të familjes në Airolo, faturat e fryra janë “të papranueshme edhe për shkak të respektit për shumicën e kolegëve që punojnë në mënyrë korrekte, etike dhe profesionale”.

RSI ndoqi jetën e përditshme të Matteo Dell’Era midis konsultave, urgjencave, shqyrtimit të dosjeve dhe, sigurisht, faturimit – duke përfshirë menaxhimin e Tardoc, skemën e re të tarifave ambulatore, më të thjeshtë, më fleksibël dhe transparent se Tarmed, në fuqi për më shumë se 20 vjet.

Krahasuar me sistemin e vjetër, faturimi duket më i kuptueshëm për pacientët. Shumë shërbime të standardizuara tani faturohen me një tarifë të sheshtë, të treguar qartë në faturë. Prandaj, ato nuk janë më nën titullin e përgjithshëm të “konsultimit”, kjo sasi prej pesë minutash që pacientët kishin vështirësi ta deshifronin me Tarmed. Përveç kësaj, pas pesë minutave të para, faturimi bëhet në intervale njëminutëshe.

Vendosja në punë e Tardoc filloi në janar. A do të shmangë faturat dhe gabimet e fryra? E ardhmja do ta tregojë. Pacientët shpresojnë kështu.

Java e Frankofonisë po zhvillohet në Prishtinë, Gjilan dhe Viti

Ambasada e Zvicrës në Kosovë ka njoftuar se këtë javë, Java e Frankofonisë po zhvillohet në Prishtinë, Gjilan dhe Viti.

Bëhet e ditur se kjo javë ka filluar në Prishtinë, ditën e hënë, transmeton albinfo.ch.

“Festimet filluan të hënën në Prishtinë me një ceremoni hapjeje mbresëlënëse, e ndjekur nga një apéro që prezantoi specialitete kulinare nga vendet frankofone. U shprehim mirënjohjen tonë të sinqertë Linda Rukaj dhe Antonio Fjerca për performancën e tyre muzikore elegante dhe të rafinuar. Nesër, Zvicra do të përfaqësohet në Viti përmes shfaqjes së filmit Les Choristes, me regji nga Christophe Barratier. Presim me padurim të vazhdojmë këtë festë të diversitetit dhe pasurisë kulturore të botës frankofone”, thuhet në njoftim.

 

Foto FB: Embassy of Switzerland in Kosovo

Pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, të hënën mblidhet Kryesia e Kuvendit të Kosovës

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, ka thirrur mbledhjen e Kryesisë së Kuvendit, të hënën në ora 11:00, thirrje e cila vjen një ditë pas vendimit të fundit të Gjykatës Kushtetuese, që ka ndikuar në zhvillimet politike në vend.

Sipas vendimit, deputetët kanë 34 ditë për ta zgjedhur presidentin e ri të vendit, pasi gjykata më e lartë në vend e rrëzoi të mërkurën një dekret të presidentes së tanishme, Vjosa Osmani, për shpërndarjen e Kuvendit pas moszgjidhjes së presidentit në një seancë më 5 mars, transmeton albinfo.ch.

Dekreti, sipas Gjykatës Kushtetuese, nuk ka efekt juridik teksa nga Presidenca e Kosovës e mirëpritën vendimin dhe thanë se është konstatuar se Osmani nuk ka bërë shkelje kushtetuese.

Rendi i ditës:

1. Miratimi i procesverbali të mbledhjes së mëparshme të Kryesisë së Kuvendit,

2. Propozimi i rendit të ditës për Seancën plenare të radhës:

  1. Miratimi i procesverbaleve nga seancat e mëparshme,
  2. Deklarimet jashtë rendit të ditës,
  3. Pyetjet parlamentare,
  4. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-008 për Ratifikimin e Marrëveshjes për qasje në Arsimin e Lartë dhe pranim për studime në Ballkanin Perëndimor,
  5. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-009 për Ratifikimin e Amendamentit “nr.3 të Marrëveshjes Financiare ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Bashkimit Evropian, për Programin IPA 2018“,
  6. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-010 për Ratifikimin e “Amendamentit nr. 2 të Marrëveshjes Financiare ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Bashkimit Evropian, për Programin IPA 2017“,
  7. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-011 për ratifikimin e Marrëveshjes së Kredisë mes Republikës së Kosovës dhe Bankës Evropiane për Investime për Projektin Energjia Diellore Fotovoltaike në KEK – Porta Globale,
  8. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-012 për ratifikimin e Marrëveshjes së Kredisë ndërmjet Republikës së Kosovës, e Përfaqësuar nga Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve dhe Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZh) për Projektin e efiçencës së energjisë në ndërtesa publike,
  9. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-013 për ratifikimin e Marrëveshjes së Kredisë “ Projekti i Rrugës me Shpejtësi të Lartë Prishtinë – Mitrovicë” (Kredi shtesë) ndërmjet Fondit Saudit për Zhvillim dhe Republikës së Kosovës,
  10. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-014 për ratifikimin e Marrëveshjes së Kredisë ndërmjet Republikës së Kosovës dhe Bankës Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim për Projektin “Impianti për Trajtimin e Ujërave të Zeza në Podujevë”,
  11. Formimi i Komisionit Ad-Hoc për përzgjedhjen e kandidatëve për një (1) anëtar të Komisionit të Pavarura të Mediave,
  12. Formimi i Komisionit Ad-Hoc për përzgjedhjen e kandidatëve për tre (3) anëtarë nga radhët e komunitetit shqiptar dhe për dy (2) anëtarë jo shumicë në Komisionin e Pavarura të Mediave,
  13. Formimi i Komisionit Ad-Hoc për përzgjedhjen e kandidatëve për gjashtë (6) anëtarë nga komuniteti shqiptar, një (1) anëtar nga komuniteti serb dhe një (1) antar nga komunitetet jo shumicë në Bordin e Radiotelevizionit të Kosovës,
  14. Propozimi i GP të Listës Serbe për emërimin e deputetit Branislav Nikoliq në komisione parlamentare.

3. Shqyrtimi i propozimeve dhe i kërkesave.

Nga rezervat deri te taksat: Rrugët për stabilizimin e çmimit të naftës në Kosovë

Rritja e vazhdueshme e çmimit të derivateve të naftës, si pasojë e konfliktit mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit, po ndikon zinxhirin e çmimeve në të gjithë ekonominë e Kosovës, duke e bërë të papërballueshme koston për qytetarët dhe bizneset. Çfarë rekomandojnë ekspertët për zbutjen e krizës?

Konflikti mes Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Iranit ka shkaktuar probleme të mëdha në zinxhirin e furnizimit global me produkte të naftës, dhe i ka rritur ndjeshëm çmimet e karburanteve kudo në botë.

Vetëm brenda pak javësh, çmimi i një litri dizel në pikat e karburanteve në Kosovë ka arritur deri në 1.79 euro, krahasuar me 1.33 euro sa ishte më 3 mars, tri ditë pas nisjes së sulmeve nga SHBA-ja dhe Izraeli kundër Iranit.

Shtrenjtimi pothuajse i përditshëm i karburanteve në Kosovë, që ka rritur koston e jetesës dhe u ka shkaktuar bizneseve vështirësi në operim, ka bërë që vëmendja tani të drejtohet nga rezervat shtetërore të naftës.

Por, sasia që Kosova e mban rezervë llogaritet se mjafton vetëm për rreth pesë ditë të konsumit.

Megjithatë, ekspertët vlerësojnë se institucionet duhet ta lëshojnë atë në treg.

“Shteti duhet të lëvizë, të lëvizë me aq sa ka, dhe të jetë transparent. Rezervat e shtetit kanë këtë sasi, kaq ditë mund t’i mbulojmë nevojat, dhe mbaroi puna”, thotë Shaban Halimi, ish-drejtor i Departamentit të Rezervave Shtetërore në kuadër të Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit (MINTI), në një bisedë me Radion Evropa e Lirë.

Si mund të shfrytëzohen rezervat e naftës?

Në bazë të Ligjit për Rezervat Shtetërore të Mallrave, shteti blen produkte esenciale: ushqime, barna dhe naftë.

Këto produkte mund të përdoren në rast të çrregullimit të tregut, luftërave dhe katastrofave natyrore.

Megjithatë, Halimi thotë se nëse rezervat përdoren në mënyrë të kufizuar dhe të orientuar, në mënyrë të duhur, shfrytëzimi i tyre mund të zgjatet deri në 10 ditë.

“Qeveria mund t’i reduktojë, vetëm për institucionet shtetërore, shëndetësore, industrinë, ekonominë, autobusët, dhe të tjerët jo”, pohon ai.

Vendndodhja e këtyre produkteve, sipas ligjit, mbetet sekret shtetëror, por ajo që dihet është se kontraktohen operatorët ekonomikë privatë për ruajtje, të cilët po ashtu mbikëqyren vazhdimisht.

MINTI-ja nuk ka dhënë përgjigje lidhur me sasinë e rezervave shtetërore të naftës, as nëse planifikohet aktivizimi i tyre në situatën aktuale.

Masat e Qeverisë dhe kërkesa për hapa të tjerë

Deri më tash, MINTI-ja ka caktuar vetëm fitimin maksimal të lejuar për shitjen me shumicë dhe pakicë të derivateve të naftës.

Sipas vendimit, marzha tregtare maksimale e lejuar për shitje me shumicë do të jetë deri në 2 centë për litër, ndërkaq me pakicë deri në 12 centë për litër.

Por, kjo masë po duket e pamjaftueshme. Shoqata e Naftëtarëve të Kosovës, subjektet ekonomike dhe partitë opozitare kanë kërkuar që Qeveria të ulë tatimin e akcizës dhe Tatimin mbi Vlerën e Shtuar (TVSH), pasi rritja e çmimit të derivateve të naftës po ndikon edhe në çmimet tjera.

Ulja e tatimeve – akciza prej 0.36 euro dhe TVSH-ja prej 18 për qind të shumës së produktit – do ta lehtësonte barrën ndaj bizneseve dhe qytetarëve, thonë ata.

Megjithatë, Kreu i Shoqatës së Naftëtarëve, Fadil Berjani, pohon për Radion Evropa e Lirë se në Qeveri “nuk e kanë parë të arsyeshme të ulin akcizën dhe TVSH-në”.

Ministrja e Industrisë, Mimoza Kusari Lila, tha së voni se “TVSH-ja nuk ka qenë opsion, për shkak se është shumë problem të përcillet”.

Kosova e varur nga importi i naftës

Kosova nuk ka rafineri të veten të naftës, dhe furnizohet tërësisht nga importet.

Nga muaji janar e deri më 23 mars të këtij viti, vendi importoi rreth 130 milionë euro naftë dhe benzinë. Të hyrat e shtetit nga akciza janë rreth 66 milionë euro, kurse nga TVSH-ja mbi 30 milionë.

Vitin e kaluar, sipas të dhënave të Doganës se Kosovës, janë importuar rreth 530 milionë euro naftë dhe benzinë.

Për këto derivate, rreth 350 milionë euro janë tatim për akcizën, dhe mbi 157 milionë euro për TVSH-në.

Furnizimet kryesore vijnë nga Gjermania, Hungaria, Greqia, Shqipëria dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, ndërsa një pjesë e konsiderueshme hyn përmes terminalit të Porto Romanos në Durrës.

Kjo varësi strukturore e bën tregun e Kosovës jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj lëkundjeve globale.

Derisa në Kosovë ende nuk ka ndonjë vendim nga institucionet për masa lehtësuese, shtetet e Ballkanit Perëndimor tashmë kanë ndërmarrë hapa të ndryshëm për frenimin e rritjes së çmimeve në pompat e karburanteve./REL

Gjeneva propozon pagesa për vreshtarët për të shmangur humbjen e vreshtave të saj

I përballur me një krizë të madhe në vreshtarinë zvicerane, kantoni i Gjenevës dëshiron të prezantojë një alternativë ndaj çrrënjosjes së hardhive të rrushit.

Kantoni do të paguajë 18,000 CHF (rreth 22,741 dollarë) për hektar në vit për të mirëmbajtur parcelat, por pa detyrim për të prodhuar rrush. Qëllimi është të ruhen vreshtat. Kjo ndihmë do të zbatohet për një maksimum prej 10% të zonave të deklaruara të vreshtarisë, tha qeveria kantonale të mërkurën në fund të takimit të saj javor. Do të kërkojë një ndryshim në rregulloret kantonale mbi vreshtat dhe verërat, përcjell albinfo.ch.

Përveç një ndryshimi në rregullore, të mërkurën qeveria kantonale i paraqiti Komitetit të Financave një kërkesë për një kredi shtesë prej 2.3 milionë CHF si subvencion për vitin 2026.

Ndihmë kalimtare

Projektligji propozoi një ndihmë financiare kalimtare për dy vjet “për të mirëmbajtur objektet e prodhimit, me shpresën se qeveria zvicerane do të ulë kuotat për verërat nga jashtë.

Kantoni i Gjenevës ka pothuajse 1,400 hektarë vreshta, rezultat i dekadave të investimeve. Ato janë një element kyç i peizazhit dhe trashëgimisë së kantonit.

Megjithatë, mbi 90% e vreshtave ndodhen në zona të mbrojtura të kultivimit të verës, që do të thotë se këto zona nuk mund të shndërrohen në kultura të tjera. Për më tepër, ligji kërkon që hardhitë të mirëmbahen për të shmangur rreziqet fitosanitare.

Aeroporti Basel-Mulhouse me tetë destinacione të reja për verën

Aeroporti Basel-Mulhouse, i drejtuar bashkërisht nga Franca dhe Zvicra, ka njoftuar tetë destinacione të reja në orarin e fluturimeve verore për vitin 2026.

Këto përfshijnë Bodrumin (Turqi), Kishinau (Moldavi), Lille (Francë) dhe Podgoricën (Mali i Zi), siç detajohet në një njoftim për shtyp të lëshuar të mërkurën. Do të ketë gjithashtu fluturime të reja për në Poznan (Poloni), Stokholm (Suedi), Tigru Mures (Rumani) dhe Varshavë (Poloni), shkruan swissinfo. Një total prej rreth 100 destinacionesh do të jenë të arritshme me fluturim direkt nga 29 marsi deri më 31 tetor, transmeton albinfo.ch.

Frekuencat e fluturimeve për në Hurghada (Egjipt) dhe Izmir (Turqi) gjithashtu do të rriten, sipas deklaratës. Linjat ajrore Eurowings, Norwegian dhe Lufthansa do të zgjerojnë shërbimet e tyre me fluturime shtesë dhe vendosjen e avionëve me kapacitet më të madh.

Midis 15 prillit dhe 20 majit, trafiku ajror do të trajtohet nëpërmjet pistës dytësore, pasi pista kryesore do të rinovohet, shpjegon aeroporti. Sipas një njoftimi për shtyp të lëshuar në nëntor, vetëm Easyjet do të fluturojë nga Bazeli gjatë kësaj periudhe dhe do të ofrojë një orar të reduktuar fluturimesh verore.

Çmimet e karburantit vazhdojnë të rriten në Zvicër

Lufta në Iran i ka rritur edhe më shumë çmimet e karburantit në Zvicër. Brenda një jave, çmimi i benzinës u rrit me 5 centimetra për litër.

Kjo tregohet nga analizat e Touring Club Switzerland (TCS). Ndërsa një litër benzinë ​​pa plumb 95 kushtonte mesatarisht 1.82 CHF (2.29 dollarë) në të gjithë Zvicrën një javë më parë më 19 shkurt, kjo shifër ishte rritur tashmë në 1.87 CHF deri të martën.

Shpaga për naftë është edhe më e lartë. Sipas TCS, rritja gjatë së njëjtës periudhë ishte 9 cent për litër në 2.19 CHF. Që nga shpërthimi i luftës, benzina është rritur me 20 cent për litër. Nafta është rritur me 40 cent që atëherë.

TCS publikon vlerësime të çmimeve aktuale të benzinës dhe naftës në Zvicër në intervale të parregullta. Këto bëhen nga ekspertët e TCS në bazë të informacionit nga burime të ndryshme dhe mostrave të rastësishme.

Furnizimi zviceran i siguruar për momentin

Megjithatë, nuk ka gjasa që një furnizim i shtrënguar t’i bëjë çmimet edhe më të shtrenjta, të paktën në Zvicër për momentin. “Furnizimi i Zvicrës me produkte nafte është aktualisht i sigurt”, tha një zëdhënës i Zyrës Federale për Furnizim Ekonomik Kombëtar (FONES) për agjencinë e lajmeve AWP.

Megjithatë, nëse do të ketë mungesë, produktet e naftës që mbahen në stoqe të detyrueshme nga kompanitë mund të shfrytëzohen. Këto mbulojnë kërkesat kombëtare për katër muaj e gjysmë dhe kërkesat e aviacionit për tre muaj, transmeton albinfo.ch.

Impiantet e magazinimit të gazit në Evropë janë jashtëzakonisht të zbrazëta

Për shkak të çmimeve të larta të tregut, impiantet evropiane të magazinimit të gazit, të cilat janë thelbësore për furnizimin me energji të Zvicrës, janë aktualisht relativisht të zbrazëta. Niveli i mbushjes është vetëm 28.5%, krahasuar me mesataren prej 38.1% gjatë dhjetë viteve të fundit.

Kjo është sipas të dhënave të publikuara nga operatorët të enjten. Veçanërisht në Gjermani, vendi i BE-së me kapacitetin më të madh të magazinimit, mbushja pas dimrit të ftohtë po vonon.

Aktualisht, impiantet gjermane të magazinimit janë 22.3% të mbushura. Ky nivel është dukshëm nën mesataren afatgjatë prej 43.1% në të njëjtën kohë të vitit.

Zvicra nuk ka impiante magazinimi gazi të operuara komercialisht. Prandaj, ajo varet nga rezervat e vendeve të tjera. Impiantet e magazinimit të Gjermanisë mbulojnë afërsisht 17% të kapacitetit total në Evropë. Pas tyre vijnë Italia, Holanda dhe Franca.

Çmimet e larta të tregut e bëjnë rimbushjen më pak fitimprurëse për operatorët. Çmimi i gazit është dyfishuar që nga fillimi i luftës së Iranit në fund të shkurtit, duke u rritur nga rreth 30 euro për megavat-orë në një nivel maksimal prej mbi 60 eurosh disa ditë më parë. Çmimi për furnizimet me gaz është aktualisht rreth 55 euro për megavat-orë – rreth një e treta më e lartë se një vit më parë.

Platforma tregtare e Transferimit të Titullit (TTF) në Bursën e Energjisë së Amsterdamit konsiderohet si një pikë referimi për çmimet evropiane të gazit. Kontrata për dorëzimin në muajin pasardhës përdoret zakonisht si një udhëzues për nivelin evropian të çmimeve.

Zyrtarisht themelohet SwissCham në Maqedoninë e Veriut

Ambasadori Sommer mori pjesë në ceremoninë zyrtare të themelimit të SwissCham Maqedoni e Veriut, një moment kyç në zhvillimin e bashkëpunimit ekonomik mes dy vendeve, transmeton albinfo.ch.

Me mbi 100 kompani zvicerane që veprojnë tashmë në Maqedoninë e Veriut, SwissCham do të shërbejë si një platformë për të lidhur bizneset, për të inkurajuar partneritetet dhe për të krijuar mundësi të reja për tregti, investime dhe inovacion.

Ambasada e Zvicrës shpreh mbështetjen e saj për këtë iniciativë dhe pret që SwissCham Maqedoni e Veriut të rritet duke forcuar lidhjet ekonomike dhe bashkëpunimin mes dy vendeve.

Bernë: Event mbi integrimin përmes punës dhe ndërmarrësisë

Më 28 mars 2026, në ambientet e Ambasadës së Republikës së Kosovës në Bern, mbahet një event i organizuar nga ODGSH me temën “Integrimi përmes punës & ndërmarrësisë”, përcjell albinfo.ch.

Aktiviteti synon të trajtojë rolin e pjesëmarrjes ekonomike si çelës i integrimit dhe përfshirjes aktive, me fokus te mundësitë, sfidat dhe rrugët e suksesit për gratë me sfond migrimi.

Arritja e pjesëmarrësve është paraparë nga ora 13:00, ndërsa programi zhvillohet nga ora 13:30 deri në 16:00, për t’u përmbyllur me aperitiv dhe networking. Pjesëmarrja është falas, por regjistrimi është i detyrueshëm deri më 23 mars 2026./Albinfo.ch