Imigracioni në Zvicër u ngadalësua vitin e kaluar. Më shumë shtetas të huaj u larguan nga Zvicra, ndërsa më pak njerëz u zhvendosën në vendin alpin sesa në vitin 2024.

Rreth 83,000 shtetas të huaj që banonin në Zvicër u larguan nga Zvicra në vitin 2025, shkroi të hënën Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) bazuar në shifra të përkohshme. Kjo është rreth 5% më shumë se në vitin e kaluar.

Në të njëjtën kohë, rreth 165,000 shtetas të huaj mbërritën në Zvicër, rreth 3% më pak se në vitin 2024, sipas SEM, që do të thotë se imigracioni neto i shtetasve të huaj ra për herë të dytë radhazi, transmeton albinfo.ch. Për vitin 2025, ishte 75,000 persona, 10% më i ulët se në vitin 2024.

Rreth 5% më pak njerëz u zhvendosën në Zvicër nga shtetet e BE-së dhe EFTA-s sesa në vitin 2024. Për shumicën e tyre, arsyeja për këtë ishte një punë. Rreth 20% më pak emigrantë të rinj erdhën nga vendet e treta. Në fund të vitit 2025, rreth 2.4 milionë të huaj jetonin në Zvicër, e cila ka një popullsi totale prej 9.1 milionë banorësh.

Evakuimi i fshatit Brienz në Zvicrën lindore, i cili ishte kërcënuar nga një rrëshqitje dheu, u hoq të hënën pas më shumë se një viti. “Një lehtësim i madh”, tha kryetari i bashkisë.

Duket si një fshat fantazmë. Shumica e qepenave janë mbyllur – vetëm disa fshatarë po kthehen. “Shpresojmë që ata që nuk e kanë humbur kurrë shpresën tani të mund të kthehen”, tha Daniel Albertin, kryetar i bashkisë së Albula, në një intervistë me Agjencinë Zvicerane të Lajmeve Keystone-SDA, transmeton albinfo.ch.

Njëri prej tyre është Hermann Bossi. Ai do t’i kthejë sendet e tij në shtëpinë e tij këtë të hënë. Ai nuk ka frikë nga masat e shkëmbinjve, tha ai.

Anulimi gjithashtu mbart pasiguri për të ardhmen, vazhdoi Albertin. Shumë banorë janë regjistruar për zhvendosje parandaluese. Kthimi hedh dyshime mbi këtë vendim.

Ndërkohë, bashkia filloi të rivendosë shenjat e trafikut që ishin hequr. Këto u hoqën gjatë 62 javëve.

Qeveria kantonale e Valais do të sigurojë 10 milionë CHF për fondacionin që do të ngrihet për të ndihmuar viktimat e zjarrit në Crans-Montana dhe familjet e tyre. Valais do të paguajë gjithashtu shpenzimet e funeralit dhe riatdhesimit të të ndjerëve.

Kantoni ka zgjedhur të zbatojë rekomandimet e Konferencës së Drejtorëve Kantonalë të Çështjeve Sociale (CDAS), shkruan swissinfo. Në veçanti, këto parashikojnë dhënien e shpejtë, të koordinuar dhe jo burokratike të ndihmës sipas Aktit Federal për Ndihmën ndaj Viktimave të Krimit (LAVI), transmeton albinfo.ch.

Valais do të japë ndihmë financiare për viktimat pa pritur një vlerësim nëse kostot do të mbulohen nga sigurimi, i cili do të zhvillohet në një datë të mëvonshme.

Incidenti, i cili ndodhi në natën e Vitit të Ri në qendrën e skive Valais, la 40 persona të vdekur dhe 116 të plagosur.

CDAS-i konsideron si viktima, përveç atyre që vdiqën ose u plagosën, ata që ishin në lokal në kohën e ngjarjes, ata që hynë për të shpëtuar dikë, si dhe ata që ishin në afërsi të menjëhershme të tragjedisë dhe që kishin frikë për integritetin fizik të një të dashuri në bar.

Pas kalimit të qytetit Moutier nga kantoni i Bernës në kantonin e Jurës më 1 janar 2026, ka ndodhur një gabim administrativ me pagesat e pensioneve. 430 pensionistë morën pension të dyfishtë, një nga Berna dhe një nga Jura.

Sipas autoriteteve, zyra e kompensimit e Bernës nuk i ndërpreu në kohë pagesat, duke shkaktuar një mbipagesë totale prej 830 mijë frangash zvicerane. Pensionistëve tashmë u është kërkuar kthimi i shumave të marra gabimisht.

Institucioni përgjegjës e ka cilësuar rastin si një keqkuptim administrativ, duke theksuar se ndërrimi i kantonit është një proces kompleks. Rasti ka nxitur edhe reagime politike, me kërkesa për sqarime nga qeveria kantonale e Bernës.

Vendimi për lirimin me kusht të pronarit të lokalit “Le Constellation” ka rritur tensionet me Italinë gjatë fundjavës. Zvicra shprehu mirëkuptim dhe theksoi rëndësinë e ndarjes së pushteteve në trajtimin e tragjedisë në Crans-Montana (VS).

Një valë zemërimi u përhap nga Italia në Zvicër të shtunën, pas vendimit të Gjykatës së Masave Detyruese të Valais më 9 janar për lirimin me garanci prej 200,000 frangash të Jacques Moretti. Zemërimi mori një dimension politik: Italia tërhoqi ambasadorin e saj në Zvicër për konsultime në Romë.

Kryeministrja italiane, Giorgia Meloni, e konsideroi vendimin e gjykatës “thellësisht të papranueshëm” dhe riafirmoi thirrjen për bashkëpunim mes dy vendeve për zbardhjen e rastit. Tragjedia e Vitit të Ri mori 40 jetë dhe plagosi 116 persona.

Meloni gjithashtu propozoi krijimin e një grupi hetimor të përbashkët, duke përfituar nga ekspertiza e policisë italiane. “Më vjen keq që kjo ofertë ende nuk është pranuar,” shtoi kryeministrja.

Italia ka nisur hetimet e veta pas zjarrit dhe konsideron mundësinë e ngritjes së një padie civile nëse zhvillohet një proces gjyqësor. Sipas prokurorisë publike të Valais, deri më tani janë bashkuar rreth 130 palë private dhe civile në çështje.

Principi bazë i ligjit zviceran

Në përballje me zemërimin italian, Zvicra ka kërkuar të qetësojë tensionet. Ambasadori zviceran në Romë, Roberto Balzaretti, theksoi në një intervistë për La Stampa se në Zvicër është gjykatësit ata që vendosin mbi paraburgimin, jo policia apo prokuroria. “Është një parim i demokracisë dhe sundimit të ligjit që na mbron të gjithëve,” shtoi ai.

Presidenti i Konfederatës Zvicerane, Guy Parmelin, shprehu të njëjtin mendim të shtunën, duke theksuar respektin për ndarjen e pushteteve. Ministri federal i Punëve të Jashtme, Ignazio Cassis, bisedoi me telefon me homologun italian, Antonio Tajani, duke theksuar “mbështetjen e ndërsjellë” të dy vendeve në këtë tragjedi të përbashkët.

Udhëtimet ajrore përbëjnë burimin kryesor të ndotjes klimatike të shkaktuar nga banorët e Cyrihut. Çdo qytetar udhëton mesatarisht mbi 10.000 kilometra në vit me avion, duke prodhuar më shumë emetime të dëmshme për klimën sesa ngrohja, makinat, transporti publik dhe konsumi i energjisë brenda qytetit të marrë së bashku.

Autoritetet e Cyrihut prej vitesh theksojnë se qyteti është në rrugën e duhur për të arritur emetime neto zero deri në vitin 2040. Megjithatë, raporti më i fundit i ndërmjetëm për klimën (Netto-Null-Zwischenbericht) tregon se realiteti shtrihet përtej kufijve urbanë: vetëm 16% e gjurmës klimatike krijohet brenda qytetit, ndërsa 84% vjen nga emetime indirekte, të lidhura me konsumin dhe udhëtimet jashtë Cyrihut, transmeton albinfo.ch.

Në total, këto emetime arrijnë rreth 11,9 tonë ekuivalent CO₂ për person në vit, një rritje prej afro 20% krahasuar me vitin 1990. Rritja lidhet kryesisht me emetimet e jashtme, përfshirë mallrat dhe shërbimet e importuara. Aviacioni është faktori më ndotës, duke gjeneruar mesatarisht 50% më shumë CO₂ sesa të gjitha aktivitetet e përditshme të banorëve brenda qytetit.

Përballë kësaj situate, autoritetet lokale kanë kompetenca të kufizuara për të ndërhyrë jashtë territorit të tyre, çka e bën sjelljen individuale të qytetarëve elementin kyç në reduktimin e ndotjes.

Bilanci klimatik i Cyrihut: brenda përmirësim, jashtë përkeqësim

Emetimet direkte brenda qytetit kanë rënë vazhdimisht vitet e fundit dhe aktualisht janë rreth 2,2 tonë ekuivalent CO₂ për person, duke e renditur Cyrihun ndër qytetet evropiane me performancë të lartë klimatike.

“Kjo konfirmon efektivitetin e masave tona lokale në sektorët e ndërtesave, mobilitetit dhe energjisë”, deklaron Andreas Hauri, anëtar i Këshillit Bashkiak të Cyrihut dhe drejtues i Departamentit të Shëndetit dhe Mjedisit.

Ndryshe paraqitet situata në qiell. Në vitin 2024, banorët e Cyrihut udhëtuan mesatarisht 10.500 kilometra për person, ekuivalente me një fluturim vajtje-ardhje Cyrih–Dubai çdo vit – rreth 600 kilometra më shumë se një vit më parë. Autoritetet theksojnë se këto emetime lidhen kryesisht me faktorë strukturorë, si çmimet e ulëta të fluturimeve, fuqia e lartë blerëse dhe lidhjet e forta ndërkombëtare të qytetit.

Qyteti synon të kufizojë ndikimin përmes fushatave ndërgjegjësuese dhe promovimit të alternativave më të qëndrueshme, si trenat ndërkombëtarë dhe trenat e natës, megjithëse këto varen kryesisht nga investime në nivel kombëtar dhe ndërkombëtar.

Si i llogarit Cyrihu emetimet

Cyrihu ishte një nga tre qytetet pilote të projektit ICOS Cities, së bashku me Parisin dhe Mynihun, për zhvillimin e metodave të reja të monitorimit të CO₂ në mjedisin urban. Shkencëtarë nga Laboratori Federal Zviceran për Shkencën dhe Teknologjinë e Materialeve (EMPA) instaluan rreth qytetit sensorë me precizion të lartë për matjen e emetimeve.

Emetimet jashtë qytetit, të njohura si emetimet indirekte, llogariten përmes të dhënave të detajuara mbi shpenzimet e banorëve, zakonet e udhëtimit dhe zinxhirët e furnizimit.

“Nëse fokusohemi vetëm te ajo që ndodh brenda një qyteti ose vendi, mund të krijohet përshtypja se emetimet po bien, ndërkohë që ndikimi real global nuk zvogëlohet”, shpjegon Sascha Nick, fizikan dhe ekonomist në EPFL. “Në këtë pikë, konsumi bëhet vendimtar.”

Pjesëmarrja në dhomat e errëta pësoi rënie vitin e kaluar, siç zbuloi Zyra Federale e Statistikave më 16 janar. Rënia është shumë më e theksuar në Zvicrën frankofone sesa në Zvicrën gjermanofolëse. Në të njëjtën kohë, kinemaja zvicerane pati një vit të mirë.

Në Zvicrën frankofone, rënia e pjesëmarrjes ishte shumë më e theksuar (-15.6% në 2.9 milion pjesëmarrës) sesa në Zvicrën gjermanofolëse (-4.3% në 6.5 milion pjesëmarrës), sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), shkruan RTS. Zvicra italiane është midis të dyjave, me një rënie prej 10.7% dhe 279,000 spektatorë, përcjell albinfo.ch.

Në Zvicrën frankofone, mungesa e filmave me sukses të lartë në gjuhën frënge ka ndikuar në shifra. Në qytetet kryesore të Zvicrës gjermanofolëse, bilanci i kinemave tregon një rritje të lehtë prej 0.5%. Numri i dhomave mbeti i qëndrueshëm.

Kinemaja zvicerane pati një vit të mirë, sipas OFS. Me gati 985,000 spektatorë, kjo shifër u rrit me 2.4% krahasuar me vitin e kaluar.

Në total, kinematë zvicerane regjistruan 9.77 milionë hyrje vitin e kaluar, rreth 8.3% më pak se vitin e kaluar. Duke përjashtuar vitet e pandemisë, viti 2025 regjistron numrin më të ulët të spektatorëve që nga viti 2016, vëren zyra. Në vitin 2016, kinematë mirëpritën 13.7 milionë spektatorë. 9.77 milionë spektatorët e vitit 2025 gjeneruan rreth 160 milionë franga në të ardhura nga biletaria.

Një analizë e çmimeve të benzinës dhe naftës tregon se mbushja e karburantit nuk kushton njësoj kudo në Zvicër. Shpesh është më e lirë në stacionet e vogla të benzinës në zonat rurale.

“Radari i ri i çmimeve të benzinës”, i publikuar nga organizata e automobilave TCS, u lejon shoferëve të shohin në kohë reale se sa kushton karburanti në zonën e tyre.

Ai gjithashtu tregon se ku është më e lirë dhe më e shtrenjtë – një informacion i dobishëm për ata që ngasin jashtë zonës së tyre të afërt.

Këto janë gjetjet:

Nafta pa plumb 95 më e lirë

Benzina më e lirë e këtij lloji zakonisht mund të gjendet në stacionin Neubrück Café-Bar në Brügg (Bernë).

Në këtë stacion në zonën Biel/Bienne, një litër kushton mesatarisht vetëm 1.52 franga.

Nafta pa plumb 95 e dytë më e lirë shitet në Voegtlin-Meyer AG në Matzendorf (Solothurn) me 1.53 franga për litër. Benzina ishte po aq e lirë në Freie Tankstelle (Stacionin e Pavarur të Karburantit) në Langenthal (Bernë).

Benzina pa plumb 95 më e shtrenjtë

Në anën tjetër të shkallës së çmimeve është stacioni në garazhin e parkimit Talgarten në qytetin e Cyrihut, ku një litër benzinë ​​pa plumb 95 kushton mesatarisht 2.37 franga – i njëjti çmim si në stacionin e shërbimit të autostradës BP në Coldrerio (Ticino), afër kufirit italian, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Benzina është vetëm një centimë më e lirë, (2.35 franga), në stacionin Shell Autostrada Süd në Monte Carasso, një lagje e Bellinzona, gjithashtu e vendosur në autostradën A2.

Kjo stacion shet gjithashtu benzinën pa plumb 98 më të shtrenjtë, mesatarisht 2.76 franga për litër. Pas saj (2.66 franga) vjen homologu i saj në anën e kundërt të autostradës, stacioni Shell Autostrada Nord në Bellinzona, si dhe stacioni i lartpërmendur BP në Coldrerio me 2.57 franga.

Benzina pa plumb 98 më e lirë

Megjithatë, në kantonin e Ticinos është gjithashtu e disponueshme benzinë ​​pa plumb e lirë e gradës 98.

Kushton vetëm 1.36 franga në garazhin Collina d’Oro në komunën me të njëjtin emër që ndodhet pranë Luganos.

Në stacionin Agrola në Pfäffikon (Schwyz), çmimi është 1.42 franga, dhe kushton 1.59 franga në stacionin e garazhit Mercedes-Benz në Aarau-Rohr.

Dizeli më i lirë

Ata që drejtojnë automjete me naftë duhet të drejtohen në stacionin MP Biodizel në Domdidier (Fribourg), ku një litër kushton mesatarisht vetëm 1.59 franga.

Nafta e dytë më e lirë është në Stacionin e lartpërmendur Neubrück në Brügg.

Nafta më e shtrenjtë

Ticino duket të jetë më e shtrenjta për shoferët e automjeteve me naftë.

Në stacionin Eni në Piotta, për shembull, një litër kushton 2.46 franga. Pas tyre ishin stacionet BP dhe Eni në Coldrerio, ku nafta kushtonte përkatësisht 2.44 dhe 2.43 franga.

Kushtet ndryshuese të dimrit po e transformojnë thellësisht skijimin në terren të hapur. Vit pas viti, rënia e borës po lë gjurmë të dukshme në këtë sport që ishte gjerësisht i arritshëm në të kaluarën.

“Ajo që kemi vënë re vitet e fundit në qendrat nordike të vendosura rreth një mijë metra mbi nivelin e detit, veçanërisht në Jura, është një rënie e ndjeshme e ditëve të skijimit. Jemi në një proces tërheqjeje”, vëren Laurent Donzé, president i Romandie Ski de Fond (RSF), një shoqatë që bashkon rreth pesëdhjetë qendra nordike, gjatë një interviste me agjencinë e lajmeve Keystone-ATS.

Vëzhgimi është i qartë: “Në 1,000 metra, ne po skijonim dje kur donim, sot i veshim skitë vetëm kur ka borë. Ky ndryshim imponon një mentalitet të ri, të bazuar në reaktivitet dhe fleksibilitet, dhe ripërcakton marrëdhënien me borën”, nënvizon menaxheri.

Ngrohja globale ka pasoja në disa nivele: “Më pak borë do të thotë më pak shtigje të hapura, gjë që përkthehet në një rënie të numrit të përdoruesve. Më pak të rinj po stërviten. Garat po bëhen më të rralla dhe dukshmëria mediatike e sportit po zvogëlohet si rezultat, ashtu si edhe interesi i sponsorëve”, shpjegon Donzé.

Kjo spirale ndikon gjithashtu në motivimin e menaxherëve të qendrave nordike, të cilët po përballen me sezone gjithnjë e më të pasigurta. Mbështetja e autoriteteve publike për blerjen e makinave të kujdesit për flokët mund të vihet gjithashtu në pikëpyetje. “Ata mund të nervozohen kur bëhet fjalë për rinovimin e tyre”, ka frikë ai.

Sa i përket zgjidhjeve për të kapërcyer këtë mungesë të arit të bardhë, Donzé vëren se alternativat tradicionale tregojnë shpejt kufijtë e tyre. “Bora artificiale, e cila është e mundur gjatë garave, mbetet e vështirë të imagjinohet: është e shtrenjtë dhe bie ndesh me imazhin ekologjik të skijimit në vend.”

Zhvillimi i shtigjeve të reja në lartësi më të mëdha “gjithashtu nuk është një opsion për shkak të terrenit”. Menaxheri kujton se, megjithatë, disa vende ende ekzistojnë.

Për shembull, Qendrat Nordike Les Mosses, La Vue-des-Alpes ose Marchairuz ende gëzojnë rregullisht rreth njëqind ditë skijimi në vit. Ndodh gjithashtu që publiku të mendojë se fushat janë të mbyllura edhe pse shtigjet janë përgatitur, vëren ai.

Zakone po ndryshojnë. “Skiatorët e skijimit në vend nuk ishin mësuar të shkonin shumë larg”, vëren presidenti i RSF-së. Realiteti i ri kërkon që njerëzit të udhëtojnë më shumë për të gjetur kushte të favorshme, një sjellje që nuk korrespondon me zakonet e shumë ndjekësve.

“Vetëm të varurit do të shkojnë të kërkojnë borë. Personat që merren me sporte të ndryshme do të synojnë çiklizmin malor, vrapimin ose alpinizmin me ski”, beson ai.

Qendrat e pakta që do të kenë ende ar të bardhë mund të sulmohen, shkruan albinfo.ch. Një situatë e paprecedentë për një disiplinë të mësuar me hapësira të gjera dhe bashkëjetesë përgjithësisht paqësore, përveç ndonjëherë me këmbësorë ose këpucë dëbore.

Megjithatë, kjo mungesë nuk do të thotë domosdoshmërisht fundin e skijimit në vend. “Paradoksalisht, mund të përforcojë vlerën e tij”, vëren Donzé.

Një sport i mirë për shëndetin tuaj, i lehtë për t’u aksesuar, mjaft miqësor ndaj mjedisit, jo i rrezikshëm dhe i arritshëm për të gjitha moshat, “skijimi në terren të hapur po lëviz drejt një statusi të ri: atë të një aktiviteti më të rrallë por të çmuar, ku çdo orë e kaluar në shpate do të ketë më shumë vlerë”.

I pranishëm që nga Lojërat e para Olimpike Dimërore në vitin 1924, skijimi në terren të hapur mbeti ekskluziv për një kohë të gjatë përpara se të përjetonte një bum të dukshëm në fund të viteve 1960, i nxitur nga sukseset zvicerane në Lojërat e Grenoble dhe Sapporo dhe nga ardhja e pastrimit mekanik.

Fushata me sloganin evokues “LLL – Langläufer Leben Länger” (Skiatorët në terren të hapur jetojnë më gjatë) e solli disiplinën në plan të parë. Më shumë se 30 gara të njohura organizohen për sezon në Zvicrën frëngjishtfolëse.

Shfaqja e patinazhit në vitet 1980 dhe, më së fundmi, performancat e Dario Cologna, i cili fitoi katër medalje olimpike, gjithashtu ringjallën imazhin e sportit. Për ta rijetuar këtë histori, dy vjet më parë në qytetin Le Boéchet në kantonin Jura u krijua një Muze Skish, duke tërhequr shumë vizitorë. “Kur ndjen se diçka po zhduket, i përmbahesh asaj”, thotë Donzé, gjithashtu themelues i këtij muzeu.

Në Zvicër, personat e siguruar duhet të raportojnë edhe sëmundjet afatgjata nëse duan të marrin sigurim shëndetësor plotësues, humbje të të ardhurave ose sigurim jete. Tani fillon një debat politik rreth një të drejte të mundshme për harresë mjekësore.

Nëse doni të merrni sigurim shëndetësor për humbje të të ardhurave ose sigurim plotësues me kompaninë e sigurimeve shëndetësore në Zvicër, duhet të plotësoni një pyetësor. Dhe në rrethana të caktuara të zbuloni të gjithë historinë e sëmundjes suaj, duke përfshirë gjërat që janë vite ose dekada të vjetra.

E drejta për t’u harruar, siç e njohin vendet e tjera, nuk ekziston në Zvicër në këtë fushë. Kjo do të thoshte se nuk keni më nevojë të raportoni një sëmundje ose një aksident pas një periudhe të caktuar kohore.

“Nëse këta njerëz nuk kanë sigurim shtesë, ata pyesin veten nëse mund të marrin sigurim. Por për shkak të kancerit të tyre të mëparshëm, ata shpesh nuk mund ta përfundojnë një të tillë”, shpjegon Yves Hochuli, zëvendësdrejtor dhe avokat i Lidhjes së Kancerit të Vaud, për Radion dhe Televizionin Zviceran RTS që flet frëngjisht.

Vendimet e siguruesve janë të ndryshme

Siguruesit reagojnë ndryshe. Një aplikim mund të pranohet pa kushte, të shoqërohet me një prim shtesë ose të përmbajë një rezervë për një rikthim. Kompanitë e sigurimeve gjithashtu mund t’i refuzojnë plotësisht aplikimet.

Mathilde (emri i ndryshuar) e ka përjetuar këtë. Psikoterapistja e vetëpunësuar u sëmur me kancer pesëmbëdhjetë vjet më parë në moshën 30 vjeç dhe besonte se kjo kohë kishte kaluar. Megjithatë, në korrik të vitit të kaluar, ajo mori një tjetër diagnozë me kancer – me pasoja shëndetësore dhe financiare.

“Pata një humbje të të ardhurave. Pas operacionit më 5 gusht mund të punoja vetëm me kohë të pjesshme për tre muaj. Meqenëse nuk kisha sigurim për humbje të të ardhurave, më duhej të mbështetesha te kursimet e mia”, thotë ajo.

Gjatë kimioterapisë, ajo ndonjëherë vazhdoi të punonte – pavarësisht lodhjes ekstreme. “Mendoj se kjo është keq. 15 vjet pas sëmundjes së parë, nuk kam të njëjtat shanse si të vetëpunësuarit e tjerë. Ndihem e diskriminuar.”

Shqetësimi mbetet: “Duhet të presësh rreth dy vjet për t’u siguruar që kimioterapia ka funksionuar.” Nëse diçka ndodh paraprakisht, ekziston një kërcënim tjetër për humbje të të ardhurave – “dhe ndoshta vënia në pikëpyetje e vetëpunësimit tim”.

Në disa vende evropiane, situata është e ndryshme, shkruan SRF. “Rreth dhjetë vende të Bashkimit Evropian parashikojnë të drejtën për t’u harruar (ushtrim) në legjislacionin e tyre, duke përfshirë Francën, Spanjën, Italinë dhe Belgjikën”, thotë Yves Hochuli.

Atje, qasja në sigurim është më e lehtë sepse pas një periudhe të caktuar kohore nuk kërkohet asnjë informacion. Ose institucionet mund të mos e marrin më parasysh sëmundjen e mëparshme. “Zvicra është prapa”, thotë Hochuli, transmeton albinfo.ch.

Më 18 dhjetor, Këshilltari Kombëtar i Valais, Benjamin Roduit, paraqiti një mocion. Ky i fundit dëshiron të kufizojë detyrimin për të zbuluar të dhënat mjekësore kur merrni sigurim ditor në pesë vjet.

Shoqata Zvicerane e Sigurimeve e hedh poshtë këtë. Ajo i referohet tarifave të bazuara në rrezik dhe paralajmëron se një e drejtë e rreptë për t’u harruar mund të rrisë primet – në dëm të të gjithë personave të siguruar, veçanërisht atyre me të ardhura të ulëta.

Debati sapo ka filluar. Këshilli Federal duhet t’i përgjigjet këtij mocioni deri në fillim të marsit.

Një dhjetor jashtëzakonisht i errët në fusha shënoi humorin në Zvicrën frëngjishtfolëse. Megjithatë, gjatë gjithë vitit 2025, dielli i tejkaloi shumë standardet, veçanërisht në lartësi dhe në Harkun e Jurës.

Nuk ka nevojë për krem ​​mbrojtës nga dielli në Neuchâtel për këtë fundvit. Muaji dhjetor 2025 ishte jashtëzakonisht i errët në Littoral, një nga episodet më të këqija që nga fillimi i matjeve meteorologjike.

Sipas Météosuisse, banorët e saj nuk panë asnjë minutë diell midis 13 dhjetorit dhe 27 dhjetorit për një total prej 23 orësh diell gjatë gjithë muajit. Një realitet që dha përshtypjen e një viti veçanërisht të errët.

Megjithatë, disa qindra metra më lart, peizazhi ndryshon rrënjësisht. Në La Chaux-de-Fonds, të vendosur mbi shtresën stratus, dielli dominoi pothuajse gjatë gjithë muajit dhjetor.

Në të gjithë Harkun e Jurës, dielli i dhjetorit arriti midis 130 dhe 150% të normës, shkruan RTS. Një situatë për shkak të vazhdimësisë së qendrave të presionit të lartë të instaluara fort në Evropën Qendrore, transmeton albinfo.ch.

“Rajoni alpin, dhe si rrjedhojë edhe rajoni i Jurës, u lag në shumë diell këtë dimër, ndryshe nga rajonet fushore që u prekën nga liqeni i ajrit të ftohtë dhe mjegullat dhe stratuset e shpeshta”, shpjegon të shtunën në orën 7:30 të mbrëmjes Lionel Perrot, meteorolog në Météosuisse.

Një vit rekord, por jo një rregull

Ky kontrast ka turbulluar perceptimet. Sepse gjatë gjithë vitit 2025, dielli ishte kryesisht i tepërt në Zvicrën frëngjishtfolëse: +115% e standardit në La Chaux-de-Fonds, +107% në Gjenevë, +106% në Sion dhe Porrentruy, veçanërisht falë një pranvere veçanërisht të butë.

Megjithatë, ky vit i jashtëzakonshëm nuk parashikon domosdoshmërisht të ardhmen. “Në një klimë që po ngrohet si e jona, ne kemi tendencë të kemi situata bllokimi më shpesh”, kujton Lionel Perrot, duke iu referuar si periudhave anticiklonike afatgjata ashtu edhe depresioneve stacionare.

Megjithatë, sipas ekspertëve, janari duket se është në rrugën e duhur për të shfaqur një tepricë të re me diell.

Disa mijëra njerëz dolën në rrugët e Cyrihut të shtunën për të kundërshtuar përparimin e forcave qeveritare siriane në rajonet kurde. Ata bënë thirrje për t’i dhënë fund sulmeve ndaj administratës autonome të Sirisë veriore dhe lindore, e njohur si Rojava në gjuhën kurde.

Në vendngjarje në Helvetiaplatz, Policia e Qytetit të Cyrihut lëshoi ​​një leje spontane për të lëvizur në një itinerar të caktuar nga Distrikti 4 në Distriktin 1 dhe përsëri në Distriktin 4, siç njoftuan në mbrëmje.

Sipas policisë, pak pas orës 14:30, pjesëmarrësit e tubimit u nisën nga Helvetiaplatz nëpërmjet Stauffacherstrasse përgjatë itinerarit të rënë dakord nëpërmjet Sihlporte në Bahnhofstrasse dhe Bärengasse dhe pastaj përsëri në Helvetiaplatz nëpërmjet Talacker dhe Sihlporte. Demonstrata u shpërbë rreth orës 18:00.

Fishekzjarre dhe fishekzjarre u ndezën vazhdimisht dhe u mbajtën fjalime gjatë rrugës. Pati gjithashtu dëme materiale për shkak të spërkatësve me grafite. Organizatorët e asaj që e quajtën një demonstratë kombëtare solidariteti në Cyrih thanë në një deklaratë të shtunën në mbrëmje se kishin marrë pjesë “rreth 25,000 njerëz”. Policia e qytetit të Cyrihut vlerëson me kujdes një maksimum prej 4,000 deri në 5,000.

Pas demonstratës aktuale, policia e qytetit të Cyrihut mori një raport se një burrë kishte kërcënuar një burrë tjetër me një pistoletë në Molkenstrasse dhe më pas kishte ikur në një ndërtesë, sipas një deklarate. Shërbimet e emergjencës arritën të gjenin dhe kapnin autorin e dyshuar.

Organizatorët e tubimit e përshkruajnë incidentin si më poshtë: Drejt fundit të demonstratës, një burrë u pa duke drejtuar një armë drejt turmës. Përpara se të mund të qëllonte, sulmuesi u mposht nga rojet e sigurisë së demonstratës dhe iu dorëzua policisë, shkruan swissinfo. Policia e mori sulmuesin në paraburgim, transmeton albinfo.ch.

Sipas deklaratave të organizatorit, demonstrata u thirr nga një aleancë e organizatave kurde, grupeve të krahut të majtë dhe aktorëve të shoqërisë civile, përfshirë Këshillin e Komunitetit Kurd në Zvicër (CDK-S). Demonstruesit kërkuan që qeveria zvicerane të mbajë një qëndrim të qartë kundër luftës dhe të bëjë thirrje për mbrojtjen dhe njohjen politike të popullsisë kurde.

Sfondi i demonstratave të kësaj jave në qytete të ndryshme zvicerane është një ofensivë nga qeveria tranzitore siriane kundër zonave në veri dhe verilindje të vendit që deri më tani janë kontrolluar nga kurdët – të njohura si Rojava nga kurdët.

Aktualisht është në fuqi një armëpushim. Megjithatë, të dyja palët vazhdojnë të akuzojnë njëra-tjetrën për shkelje. Qeveria nën presidentin e përkohshëm Ahmed al-Scharaa, vetë një islamist militant për shumë vite, dëshiron t’i vendosë të gjitha zonat e Sirisë nën një qeveri qendrore.

Populli kurd, me mbi 30 milionë njerëz, nuk ka territorin e vet, por jeton i shpërndarë në të gjithë vendet e Turqisë, Iranit, Irakut dhe Sirisë. Ata flasin një gjuhë iraniane dhe janë kryesisht myslimanë sunitë.

Kur kurdët ende luftonin kundër organizatës terroriste Shteti Islamik, ata u joshën dhe u mbështetën nga SHBA-të. Por Presidenti i SHBA-së Donald Trump i braktisi ata pasi puna e tyre përfundoi. Tani ata janë me shpinë për muri, të ngacmuar për vite me radhë nga ushtria turke dhe të shpifur nga Presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan.