Presidenti Federal i Zvicrës, Guy Parmelin, mori sot fjalën në ceremoninë përkujtimore që po mbahet në Crans-Montana për viktimat e tragjedisë së zjarrit. Në fjalimin e tij, Parmelin theksoi se ngjarja e rëndë e ka kthyer gjithë Zvicrën në një familje në zi, shkruan albinfo.ch.

Ai u shpreh se mendimet e tij janë me të gjithë të prekurit dhe familjet e viktimave, duke nënvizuar se vendi përkulet me respekt për ata që humbën jetën dhe qëndron pranë të plagosurve në rrugën e tyre të gjatë të rimëkëmbjes. Parmelin shtoi se kujtimet e kësaj tragjedie tashmë lidhen me fytyrat e 156 viktimave dhe të plagosurve.

Presidenti Federal theksoi gjithashtu se zbardhja e plotë e së vërtetës është një imperativ moral dhe një detyrë e shtetit. Duke përdorur një metaforë prekëse, ai tha se viktimat, të cilat humbën jetën në një bar të emëruar sipas një yjësie, do të vazhdojnë të “shkëlqejnë në kujtimet tona”. /Albinfo.ch

Video – https://www.blick.ch/schweiz/westschweiz/wallis/40-tote-116-verletzte-dieser-tag-gehoert-den-opfern-von-crans-montana-id21580780.html

Teksa Zvicra po mban ditë zie kombëtare për viktimat e katastrofës së zjarrit në Crans-Montana, tre të rinj që i shpëtuan flakëve po ndajnë për herë të parë përjetimet e tyre nga nata tragjike në barin Le Constellation, ku humbën jetën 40 persona, shkruan albinfo.ch.

“Shkuam për një pije të fundit dhe gjithçka u shndërrua në një makth”, rrëfen Marie Albrecht, duke përshkruar momentet e tmerrit që pasuan.

Sipas saj, skenat që u zhvilluan ishin të padurueshme, me britma, kaos dhe një erë të fortë djegieje që mbulonte gjithë zonën.

Në emër të të rinjve, njëri prej të mbijetuarve theksoi se kujtimet nga ajo natë do të mbeten të pashlyeshme. “Imazhet ishin apokaliptike dhe dhimbja është e thellë. Flasim hapur për të kujtuar të gjithë ata që u prekën nga kjo tragjedi”, u shpreh ai, duke dërguar edhe një mesazh solidariteti për familjet e viktimave dhe për brezin e ri të vendit.

Sot në Crans-Montana, në kantonin Valais, presidenti i Italisë Sergio Mattarella dhe presidenti i Francës Emmanuel Macron kanë bërë homazhe në ceremoninë përkujtimore për viktimat e tragjedisë së ndodhur natën e 1 janarit 2026, shkruan albinfo.ch.

Prania e dy presidentëve thekson solidaritetin dhe mbështetjen ndërkombëtare për familjet e viktimave dhe për popullin zviceran. Në ceremoni morën pjesë edhe përfaqësues të tjerë të lartë shtetërorë dhe figura ndërkombëtare. Kujtojmë se nga kjo ngjarje tragjike humbën jetën të paktën 40 persona, ndërsa mbi 100 të tjerë u plagosën.

Sot në Crans-Montana, në kantonin Valais, po mbahet një ceremoni përkujtimore në nderim të viktimave të tragjedisë së ndodhur natën e 1 janarit 2026, shkruan albinfo.ch.

Gjatë ceremonisë, të gjithë të pranishmit po vendosin nga një trëndafil të bardhë si simbol paqeje, respekti dhe solidariteti.

Në këtë ngjarje po marrin pjesë edhe figura të shumta kombëtare dhe ndërkombëtare nga Zvicra dhe më gjerë, duke shprehur mbështetjen e tyre për familjet e viktimave.

Kujtojmë se gjatë festimeve të Vitit të Ri në Crans-Montana humbën jetën të paktën 40 persona, ndërsa mbi 100 të tjerë mbetën të plagosur. /Albinfo.ch

Zvicër, 9 janar 2026 – Sot në të gjithë vendin po shënohet Dita e Zisë Kombëtare, në nderim të viktimave të tragjedisë së rëndë tëndodhur në Crans-Montana gjatë natës së Vitit të Ri.

Në kuadër të kësaj dite përkujtimore, janë paraparë masa dheakte simbolike të koordinuara në mbarë territorin zviceran:

Ora 13:45  Në stacionet hekurudhore dhe në mjetet e transportitpublik transmetohet njoftimi paraprak informues, përmessistemeve zanore dhe ekraneve digjitale, me qëllim përgatitjen e udhëtarëve për momentin përkujtimor.

Ora 14:00 Në të gjithë vendin mbahet një minutë heshtjejekombëtare, e shoqëruar nga kambanat e kishave, si shenjënderimi, reflektimi dhe solidariteti. Flamujt kombëtarë janë ulurnë gjysmë shtize në institucionet federale, kantonale dhekomunale.

Koordinimi në sektorin e transportit publik realizohet nga SVV, në bashkëpunim me operatorët anëtarë. Në këtë kuadër, SBB dhe kompani të tjera të transportit publik respektojnë zyrtarishtminutën e heshtjes dhe informojnë udhëtarët në mënyrëinstitucionale.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

Shpallja e një dite zie kombëtare në Zvicër mbetet një praktikë e rrallë dhe jo e institucionalizuar juridikisht, ndryshe nga ajo që njihet në shumë shtete të tjera evropiane. Dita e zisë kombëtare e 9 janarit 2026, e shpallur pas tragjedisë së rëndë në Crans-Montana, ka rikthyer në vëmendje mënyrën se si Konfederata Zvicerane e koncepton dhe e ushtron zyrtarisht aktin e zisë shtetërore, si një gjest etik e shoqëror më shumë sesa një mekanizëm normativ.

Sipas historianit Sacha Zala, të cituar nga e përditshmja zvicerane Tages-Anzeiger, mungesa e një tradite të fortë të zisë kombëtare në Zvicër lidhet drejtpërdrejt me strukturën federale të vendit. Kompetencat e shpërndara mes Konfederatës, kantoneve dhe komunave kanë bërë që aktet simbolike shtetërore të jenë historikisht të kufizuara. Megjithatë, siç thekson Zala, zhvillimet dhe praktikat në vende të tjera nuk kanë kaluar pa lënë gjurmë edhe në realitetin zviceran, duke ndikuar gradualisht në mënyrën se si shoqëria reagon ndaj tragjedive të mëdha.

Në kontrast, shtete si Britania e Madhe kanë një traditë të konsoliduar të zisë shtetërore, me protokolle të qarta dhe masa të mirëpërcaktuara. Rasti më i fundit ishte vdekja e Mbretëreshës Elizabeth II, pas së cilës u shpallën disa ditë zie zyrtare në nivel kombëtar. Në Zvicër, një qasje e tillë e centralizuar nuk ekziston; përkundrazi, pesha e aktit qëndron te vullneti shoqëror dhe te kultura e konsensusit.

Edhe Kancelaria Federale ka sqaruar se dita e zisë kombëtare nuk përbën një institucion juridik. Këshilli Federal mund të ftojë popullsinë në një akt zie ose përkujtimi, por nuk ka kompetencë ligjore për të detyruar kantonet, institucionet apo subjektet private që ta zbatojnë atë në mënyrë formale. Si rrjedhojë, masa të tilla si pushimi i detyrueshëm nga puna apo detyrime financiare nuk mund të imponohen pa një bazë ligjore federale. Ky realitet e vendos theksin te përgjegjësia qytetare dhe te pjesëmarrja vullnetare.

Megjithatë, edhe pse rrallë, Zvicra ka njohur më herët momente zie dhe përkujtimi kombëtar, zakonisht të lidhura me ngjarje me ndikim të jashtëzakonshëm shoqëror. Gjatë pandemisë Covid-19 në vitin 2021, më 5 mars, kambanat e kishave ranë në mbarë vendin për të përkujtuar viktimat. Po ashtu, pas atentatit në Zug më 27 shtator 2001, u organizuan ceremoni zie dhe një minutë heshtjeje më 1 tetor. Pas cunamit shkatërrues në Azinë Juglindore në fund të vitit 2004, 5 janari 2005 u shënua si ditë zie kombëtare në Zvicër, në shenjë solidariteti ndërkombëtar.

Në këtë kontekst, dita e zisë kombëtare e 9 janarit 2026renditet mes atyre momenteve të rralla kur Zvicra, përtej ndarjeve federale dhe kompetencave të decentralizuara, zgjedh të flasë me një zë të vetëm. Ajo nuk përbën një detyrim ligjor, por një akt të qartë institucional dhe shoqëror, përmes të cilit e gjithë shoqëria zgjedh të bashkohet në reflektim të përbashkët dhe përgjegjësi kolektive, duke e shndërruar dhimbjen në kujtesë publike dhe heshtjen në një shprehje dinjitoze të ndërgjegjes qytetare.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

Sot, Zvicra shënon ditën kombëtare të zisë në kujtim të viktimave të zjarrit shkatërrues në Crans-Montana. Presidenti i Konfederatës, Guy Parmelin, i drejtohet popullsisë me një letër të hapur, ku thekson se pasojat e kësaj tragjedie po nxirren dhe se përgjegjësia institucionale ndaj viktimave mbetet e pandashme nga veprimi konkret.

“Në këtë ditë, Zvicra është e bashkuar në zi dhe në zemër”, deklaron Presidenti i Konfederatës. Ai nënvizon se respekti, kujtimi dhe angazhimi për të bërë gjithçka që është e mundur për të parandaluar përsëritjen e një katastrofe të tillë janë detyrim moral ndaj personave të prekur, familjeve dhe të afërmve të tyre. Letra botohet sot në periodikun SchweizerIllustrierte.

Në të njëjtën kohë, autoritetet e drejtësisë po hetojnë nëse dhe në ç’masë janë shkelur rregulloret e sigurisë. “Këtë ua detyrohemi viktimave dhe të dashurve të tyre”, thekson Këshilltari Federal, duke shprehur ngushëllimet e tij dhe solidaritetin me të mbijetuarit, të cilët sot ndodhen në fillim të një rruge të gjatë fizike dhe psikologjike rimëkëmbjeje.

Hetimet po marrin edhe dimension ndërkombëtar. Prokuroria e Romës hap një procedurë për zjarrin në Crans-Montana, pas nismave të ngjashme në Francë dhe Belgjikë. Në tragjedinë e Vitit të Ri humbin jetën gjashtë shtetas italianë, ndërsa 14 nga 114 të plagosurit janë italianë. Hetimi iniciohet nga prokurorët publikë të Romës, të cilët kanë juridiksion për rastet që përfshijnë shtetas italianë jashtë vendit. Në ditët në vijim, ambasadori italian në Bernë, Gian Lorenzo Cornado, takohet me Prokuroren e Përgjithshme të Kantonit Valais për të shkëmbyer informacione mbi ecurinë e hetimeve.

Në kuadër të zisë kombëtare, sot në orën 14:00 mbahet një minutë heshtje në të gjithë vendin. Kambanat e kishave bien për pesë minuta, ndërsa flamujt në ndërtesat e Parlamentit dhe ato federale ulen në gjysmë shtize.

Në Martigny zhvillohet ceremonia qendrore përkujtimore, ku marrin pjesë Presidenti i Konfederatës Guy Parmelin, Këshilltarët Federalë Beat Jans dhe Ignazio Cassis, si dhe anëtarët e Qeverisë Kantonale të Valais. Ceremonia mbledh edhe përfaqësues të vendeve të origjinës së viktimave dhe të plagosurve, si dhe shtete që ofrojnë ndihmë. Mes të pranishmëve janë Presidenti i Italisë Sergio Mattarella dhe Presidenti i Francës Emmanuel Macron.

Media publike RSI transmeton sot programe të posaçme informative dhe lidhje të drejtpërdrejta nga ceremonia, duke e shndërruar këtë ditë zie në një akt të përbashkët kombëtar kujtese dhe ndërgjegjësimi.

Në heshtjen e kësaj dite, Zvicra jo vetëm vajton humbjen e jetëve njerëzore, por riafirmon edhe përgjegjësinë për ta kthyer dhimbjen në veprim, kujtimin në drejtësi dhe solidaritetin në garanci për jetën.

Duke shënuar Ditën e Kombëtare të Zisë të shpallur nga kreu i shtetit, sot, e premte, në Pallatin Federal në Bernë dhe në shumë vende të tjera në të gjithë Zvicrën, flamujt jnë ulur në gjysmështizë. Në disa kryeqytete kantonale, edhe flamuri i Kantonit të Valisit do të valëvitet në gjysmë shtize të premten në shenjë solidariteti, transmeton albinfo.ch.

Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) po marrin pjesë gjithashtu në ditën kombëtare të zisë. Makinistët e trenave janë të autorizuar të akivizojnë sirenat e tyre në orën 13:58 për të shprehur pjesëmarrjen e tyre në pikëllimin për viktimat e Krans Montanës, shkruan srf.ch.

Në rajonin e Bernës, tramvajet dhe autobusët do të ndalen në orën 14:00, dhe të gjitha automjetet e transportit publik Bernmobil do të ndalen për 20 sekonda. Asnjë aeroplan nuk do të ngrihet nga aeroportet zvicerane gjatë minutës së heshtjes.

Masa të gjera sigurie do të ndërmerren në ceremoninë që do të zhvillohet në Martigny për shkak të mysafirëve të rangut të lartë.

Në një heshtje të rrallë kombëtare, Zvicra ndalon sot ritmin e përditshëm për t’u përkulur me dinjitet përpara jetëve të humbura në tragjedinë e rëndë të Crans-Montana. 9 janari 2026 shënohet si ditë zie kombëtare, një moment reflektimi i thellë, solidariteti njerëzor dhe përgjegjësie kolektive, ku dhimbja private shndërrohet në kujtesë publike dhe heshtja merr kuptim shtetëror.

Zia kombëtare po shënohet sot në të gjithë vendin me ceremoni përkujtimore, momente heshtjeje dhe gjeste simbolike solidariteti. Ceremonia qendrore shtetërore zhvillohet nga ora 13:45 në Qendrën e Ekspozitave dhe Tubimeve CERM në Martigny, rreth 50 minuta larg nga Crans-Montana. Ajo organizohet nga autoritetet federale në bashkëpunim me Kancelarinë Shtetërore të Valais dhe Kishat Kombëtare, dhe përfshin lexime përkujtimore, gjeste simbolike, interpretime muzikore dhe fjalime zyrtare.

Në ceremoni marrin pjesë Presidenti i Konfederatës Zvicerane, Guy Parmelin, këshilltarët federalë Ignazio Cassisdhe Beat Jans, si dhe kancelari federal Viktor Rossi. Të ftuar janë familjarët e viktimave, përfaqësues fetarë dhe delegacione nga shtete që janë prekur drejtpërdrejt nga tragjedia ose kanë ofruar mbështetje. Nga jashtë vendit pritet pjesëmarrja e Presidentit të Francës, Emmanuel Macron, Presidentit të Italisë, Sergio Mattarella, si dhe Presidentes së Parlamentit Evropian, Roberta Metsola.

Në orën 14:00, në mbarë vendin mbahet një minutë zie kombëtare. Kambanat e kishave bien në të gjitha kantonet, duke shënuar një moment të përbashkët ndalese dhe reflektimi. Autoritetet federale dhe komunitetet fetare kanë ftuar qytetarët që këtë çast ta kushtojnë kujtimit të viktimave, solidaritetit me të plagosurit dhe familjet e tyre, si dhe mirënjohjes për të gjitha shërbimet emergjente.

Dita e zisë po shënohet edhe përmes aktiviteteve përkujtimore lokale. Në Cyrih, qytetarët janë ftuar në një minutë heshtjeje në Münsterhof, e ndjekur nga një aktivitet përkujtimor në Fraumünster. Në Bazel, autoritetet dhe qytetarët mblidhen në sheshin përpara komunës, ndërsa në mbrëmje zhvillohet një reflektim ekumenik.

Edhe transporti publik është përfshirë në përkujtim. Swiss Federal Railways (SBB) ka ulur flamujt në gjysmë shtize në stacionet hekurudhore dhe po informon gjatë gjithë ditës për ditën e zisë përmes ekraneve, njoftimeve zanore dhe aplikacionit. Në orën 14:00, muzika e sfondit në stacione ndërpritet, ndërsa sinjalet e trenave dëgjohen si shenjë nderimi.

Ceremonia qendrore në Martigny transmetohet drejtpërdrejt në televizion dhe radio, përfshirë SRF, RTS dhe RSI, duke u mundësuar qytetarëve në mbarë vendin dhe diasporës ta ndjekin ceremoninë në kohë reale. Njëkohësisht, shumë kisha në të gjithë Zvicrën mbeten të hapura gjatë gjithë ditës për heshtje, lutje dhe përkujtim personal.

Në shenjë respekti dhe solidariteti ndërkombëtar, edhe përfaqësitë diplomatike shqiptare në Zvicër kanë ulur flamujt kombëtarë në gjysmë shtize, duke iu bashkuar zyrtarisht zisë kombëtare dhe duke shprehur mbështetje ndaj institucioneve dhe popullit zviceran.

Dita e sotme mbetet një shenjë e fortë se, përballë tragjedisë, Zvicra zgjedh unitetin, dinjitetin dhe humanizmin. Nga institucionet federale te qytetarët, nga përfaqësitë diplomatike te komunitetet fetare, vendi flet sot me një zë të vetëm: respekt për jetën, solidaritet me të prekurit dhe përkushtim që kujtesa e viktimave të mos shuhet në heshtje, por të shërbejë si ndërgjegje mabarënjerëzore për të ardhmen.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

Zvicra ka shpallur sot ditë zie kombëtare në nderim të viktimave të zjarrit tragjik që ndodhi më 1 janarnë resortin alpin Crans-Montana, përcjell albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga Ambasada e Zvicrës në Kosovë, përmes një njoftimi zyrtar të publikuar në rrjetet sociale. Në reagim thuhet se autoritetet zvicerane shprehin solidaritet dhe mbështetje për të gjitha familjet e prekura nga kjo tragjedi.

“Mendimet tona janë me të gjithë ata që janë prekur, në Zvicër dhe më gjerë”, thuhet në njoftimin e ambasadës.

Zjarri i fuqishëm, që shpërtheu gjatë natës së Vitit të Ri në një bar në Crans-Montana, la të paktën 40 persona të vdekur, ndërsa dhjetëra të tjerë mbetën të plagosur rëndë. Autoritetet po vazhdojnë hetimet për të zbardhur rrethanat e plota të ngjarjes.