Iniciativa e së djathtës ekstreme që kërkon të frenojë numrin e të huajve të punësuar në Zvicër do të ketë pasoja të tmerrshme për vendin, i kanë thënë kundërshtarët e saj The Local.
Iniciativa “Jo 10 milionë njerëzve”, e nisur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), e së djathtës ekstreme, e cila pritet të sillet në kutitë e votimit në nëntor, synon të zvogëlojë në mënyrë drastike fluksin e të huajve në Zvicër, në mënyrë që popullsia e vendit të mos kalojë shifrën prej 10 milionësh, të cilën partia populiste pretendon se do të mbingarkojë infrastrukturën kyçe, siç janë strehimi, transporti publik, sistemi shëndetësor dhe shkollat.
Propozimi përcakton që “popullsia rezidente e përhershme e Zvicrës nuk duhet të kalojë dhjetë milionë njerëz para vitit 2050. Nga viti 2050 e tutje, Këshilli Federal mund ta rregullojë këtë kufi çdo vit”, transmeton albinfo.ch.
Aktualisht, popullsia e vendit është pak mbi 9 milionë, duke përfshirë gati 2.5 milionë shtetas të huaj – domethënë mbi 27 përqind të popullsisë.
Iniciativa synon shtetasit e Bashkimit Evropian dhe EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) sepse, ndryshe nga qytetarët e vendeve të treta, ata kanë akses të pakufizuar në tregun e punës të vendit.
I intervistuar nga The Local në vitin 2025, një deputet i SVP-së, Yvan Pahud, një nga nxitësit e iniciativës, tha se kufizimi i imigracionit është thelbësor për të ardhmen e Zvicrës.
Nëse propozimi nuk pranohet, “kjo do të thotë hapja e portave për një imigracionin edhe më të pakontrolluar”, tha ai.
“Kjo do të shkaktonte një barrë të tmerrshme në infrastrukturë, një humbje të cilësisë së jetës sonë dhe një erozion gradual të identitetit tonë zviceran.”
Por edhe më shumë zëra ngrihen kundër iniciativës – madje edhe nga partitë politike të cilat, në shumë raste, nuk pajtohen me qeverinë për një numër çështjesh.
JUSO, akronimi gjerman për ‘socialistët e rinj’, është një prej tyre.
Qëndrimi i saj është se imigracioni “është i dobishëm në shumë mënyra: ndihmon në luftimin e mungesës së fuqisë punëtore, stimulon inovacionin dhe kontribuon në stabilitetin demografik”.
Nga ana tjetër, iniciativa e SVP-së “është një fushatë agresive urrejtjeje që fajëson emigrantët për një mori problemesh shoqërore”, tha nënkryetarja e partisë Nathalie Ruoss.
Në mënyrë specifike, SVP “fajëson emigrantët për rritjen e kostove të jetesës, problemet në sistemet e arsimit dhe kujdesit shëndetësor, bllokimet e trafikut dhe ndryshimet klimatike, për të përmendur disa”, theksoi ajo. “Këto narrativa janë raciste dhe stigmatizojnë emigrantët, duke sulmuar drejtpërdrejt diversitetin e shoqërisë sonë”.
Nëse iniciativa fiton mbështetjen e votuesve, pasojat do të jenë serioze dhe me ndikim të gjerë, tha Ruoss.
“Miratimi i iniciativës do të kërkonte që Zvicra të tërhiqej nga disa traktate ndërkombëtare. Kjo do ta izolonte vendin ndërkombëtarisht dhe do të shkatërronte marrëdhëniet ekzistuese me shtetet e tjera”, vuri në dukje ajo. “Zvicra do të humbiste aksesin në tregun ndërkombëtar, gjë që do të kishte pasoja katastrofike për popullin e saj”.
Sindikatat e Zvicrës, të cilat përfaqësojnë të drejtën e punëtorëve – si zviceranë ashtu edhe të huaj – janë gjithashtu kundër propozimit të SVP-së.
“Kjo iniciativë rrezikon prosperitetin dhe sigurinë në Zvicër”, tha Natalie Imboden, e cila është përgjegjëse për fushatat dhe komunikimin në UNIA, sindikata më e madhe e vendit, për The Local në një intervistë.
“Kjo do të çonte në ndërprerjen e marrëveshjeve dypalëshe, duke vënë nën presion pagat dhe vendet e punës. Mbrojtja dhe kontrollet e pagave do të eliminohen”, pasi të dyja janë të lidhura drejtpërdrejt me AFMP-në.
“Prandaj, kjo iniciativë është një sulm ndaj mbrojtjes së pagave, kushteve të punës dhe të drejtave të punonjësve”, shtoi ajo. “Si e tillë, është jashtëzakonisht e rrezikshme për të gjithë ata që punojnë në Zvicër.”
“Në përgjithësi, ndërprerja e marrëveshjeve dypalëshe do të rrezikonte pagat, vendet e punës, eksportet, kërkimin dhe lirinë e lëvizjes së popullsisë”, tha Imboden. “Qasja në treg për eksportet e Zvicrës në BE do të pengohej.”
Për më tepër, meqenëse iniciativa synon të kufizojë fluksin e të huajve në tregun e punës të Zvicrës, “kjo do të përkeqësojë mungesën e mjekëve, infermierëve dhe punëtorëve të tjerë të kërkuar”.
Imboden gjithashtu vuri në dukje një tjetër pasojë të rëndësishme të imigracionit të frenuar: më pak njerëz do të paguanin në skemën e sigurimeve shoqërore të Zvicrës, gjë që do të ndikonte negativisht te pensionistët e ardhshëm.
Në arenën politike, SVP qëndron e vetme në mbështetjen e saj për iniciativën e frenimit të imigracionit.
Në emër të Këshillit Federal, ministri i Drejtësisë dhe Policisë Beat Jans ka theksuar se një veprim i tillë “do të izolonte Zvicrën ndërkombëtarisht dhe do të krijonte pasiguri të konsiderueshme”, veçanërisht pasi kjo mund të nënkuptojë rinegocimin ose edhe përfundimin e marrëveshjes së Lëvizjes së Lirë të Njerëzve (AFMP) midis Zvicrës dhe BE-së.
“Britanikët kanë përjetuar se çfarë do të thotë të lësh aksesin në tregun e vetëm dhe lëvizjen e lirë”, tha ai, “Dhe shumica e vendit tani pendohet për Brexit. Ne duhet të mësojmë nga ky mësim”.
A ka kjo iniciativë shanse të miratohet nga votuesit?
Është shumë herët për të thënë, por megjithatë ka disa tregues se shanset e suksesit janë të mira.
Sipas një sondazhi të opinionit të kryer nga grupi mediatik Tamedia në dhjetor, shumica e votuesve janë në favor të iniciativës “Jo Zvicër prej 10 milionësh”.
Konkretisht, 48 përqind e të anketuarve e mbështesin këtë veprim, ndërsa 41 përqind jo.
