Një vit pas katastrofës në Blatten, fshati zviceran mes kujtesës dhe rindërtimit

Tragjedia që varrosi fshatin në Valais mobilizoi gjithë Zvicrën dhe hapi rrugën drejt një rilindjeje të ngadaltë

Më 28 maj 2025, Zvicra u përball me një nga katastrofat natyrore më të rënda të viteve të fundit. Deri në 10 milionë metra kub shkëmbinj, akull dhe baltë u shembën mbi fshatin Blatten në Luginën Lötschental të kantonit Valais, duke varrosur pjesë të tëra të zonës brenda vetëm pak minutash.

Nga tragjedia humbi jetën një person, ndërsa shumë shtëpi dhe objekte u shkatërruan ose u dëmtuan rëndë. Një vit më vonë, Blatten ndodhet ende në një fazë tranzicioni – mes sigurimit të terrenit dhe hapave të parë drejt rindërtimit të jetës normale.

Katastrofa shkaktoi një valë të madhe solidariteti në të gjithë Zvicrën. Autoritetet federale ndanë miliona franga ndihmë, ndërsa organizata si Kryqi i Kuq Zviceran dhe Caritas mobilizuan fonde dhe mbështetje për familjet e prekura.

Sinjalet e para të rrezikut ishin shfaqur disa ditë para rrëshqitjes së dheut. Sistemet e monitorimit kishin zbuluar lëvizje të pazakonta në masivin shkëmbor të Kleines Nesthorn dhe në akullnajën Birch, duke alarmuar ekspertët për një paqëndrueshmëri të rrezikshme.

Më 19 maj 2025, autoritetet e Valais urdhëruan evakuimin e rreth 300 banorëve të Blattenit. Ky vendim konsiderohet sot vendimtar, pasi shmangu një tragjedi shumë më të madhe njerëzore.

Megjithatë, një bari 64-vjeçar humbi jetën pasi u rrëmbye nga masa e dheut dhe mbeturinave, pavarësisht se ndodhej jashtë zonës së menjëhershme të rrezikut. Trupi i tij u gjet vetëm pas një muaji kërkimesh intensive.

Pas rrëshqitjes së dheut, situata mbeti kritike edhe për disa ditë. Mbeturinat kishin bllokuar lumin Lonza, duke krijuar një digë natyrore që kërcënonte me përmbytje shtëpitë e mbetura.

Për të menaxhuar emergjencën, Këshilli i Shtetit i Valais ndau menjëherë 10 milionë franga dhe kërkoi ndihmën e ushtrisë zvicerane. Forcat ushtarake u angazhuan në monitorimin e zonës dhe pastrimin e mbeturinave, ndërsa banorët e evakuuar u strehuan përkohësisht në komunat fqinje dhe në banesa emergjente.

Një vit më pas, Blatten mbetet simbol i forcës, solidaritetit dhe përpjekjes për rilindje pas një katastrofe që la gjurmë të thella në Zvicër.

---