Sa e përdorin të rinjtë Inteligjencën Artificiale

Të rinjtë e Brezit Z po shfaqin modele përdorimi të inteligjencës artificiale (IA) që parashikojnë mënyrën se si do të duket e ardhmja e punës

Një sondazh i realizuar në tetor 2025 me rreth 2,500 të rinj amerikanë të moshës 18–28 vjeç, në bashkëpunim me Gallup, tregon se të rinjtë e përdorin IA më shumë për produktivitet sesa për shoqëri apo këshilla personale.

Rreth 74% e të rinjve kanë përdorur një chatbot me IA të paktën një herë në muajin e fundit. Përdorimet më të shpeshta janë si zëvendësues i Google (65%), për detyrat e punës (52%) dhe për shkrim (46%).

Vetëm një e treta (32%) e përdorin për këshilla personale, 23% “si mik” dhe 10% si “partner romantik”. Kjo bie ndesh me perceptimin se të rinjtë e përdorin IA kryesisht për shoqëri apo terapi, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Në fakt, të dhënat nga OpenAI dhe Anthropic tregojnë se bisedat për punë janë shumë më të shpeshta sesa ato për këshilla personale.

Megjithatë, marrëdhënia e Brezit Z me IA është e mbushur me ambivalencë dhe shqetësim.

79% mendojnë se IA i bën njerëzit më dembelë.

62% mendojnë se i bën më pak të zgjuar.

Tre frikëra kryesore dalin në pah:

Zëvendësimi i të mësuarit përmes përpjekjes – frika se njerëzit nuk zhvillojnë më aftësi, sepse “IA bën punën për ta”.

Dobësimi i të menduarit kritik – përdoruesit marrin informacion, por nuk e përpunojnë.

Zëvendësimi i të mësuarit social – më pak ndërveprim me njerëz realë, më shumë izolim.

Studime nga MIT dhe Wharton konfirmojnë se përdorimi i IA ul përpjekjen mendore dhe thellësinë e të menduarit, megjithëse rrit shpejtësinë.

Nga ana tjetër, ka edhe arsye për optimizëm. Disa të rinj raportojnë se IA:

u ofron perspektiva të reja,

ndihmon në ndarjen e problemeve komplekse,

kursen kohë duke marrë përsipër punë rutinë.

Eksperimente tregojnë se, edhe pse IA e bën punën më të lehtë, ajo mund të përmirësojë aftësitë nëse përdoret si model mësimor.

Autorët japin katër rekomandime për punëdhënësit:

të pranojnë ambivalencën ndaj IA,

të mos e ndalojnë përdorimin e saj,

të reduktojnë frikën përmes eksperimentimit,

të theksojnë përdorime që rrisin aftësitë njerëzore, jo që i zëvendësojnë.

IA nuk është thjesht mjet teknologjik, por një faktor që do të formësojë mënyrën si brezi i ri punon, mëson dhe mendon.

Brezi Z e sheh si të dobishme, por njëkohësisht si rrezik për zhvillimin intelektual dhe social.

---