Bota tashmë ka hyrë në vitin 2026, dhe qytetarët në të gjithë globin po festojnë hyrjen e vitit të ri.

Sheshet dhe rrugët kryesore janë mbushur me njerëz, ndërsa fishekzjarret dhe koncertet shoqërojnë festimet në kryeqytetet dhe qytetet e mëdha. Shumë njerëz reflektojnë mbi vitin që lamë pas dhe vendosin objektiva për muajt e ardhshëm.

Autoritetet e vendeve të ndryshme kanë bërë thirrje për kujdes gjatë festimeve dhe respektimin e rregullave të sigurisë, për të garantuar që hyrja në vitin 2026 të jetë e sigurt për të gjithë.

Ari dhe argjendi po e mbyllin vitin 2025 me fitimet më të larta vjetore që nga viti 1979, duke shënuar nivele historike në tregjet ndërkombëtare. Rritja e fortë e çmimeve të metaleve të çmuara është nxitur nga tensionet gjeopolitike, pasiguria ekonomike globale dhe pritjet për ndryshime në politikën monetare, raporton BBC.

Rritje historike e çmimeve

Gjatë vitit 2025, çmimi i arit është rritur me mbi 60%, duke arritur kulmin historik mbi 3,867 euro për ons. Edhe pse pas Krishtlindjeve pati një rënie të lehtë, në prag të ndërrimit të viteve ari tregtohet rreth 3,698 euro për ons.

Edhe argjendi ka shënuar një performancë të jashtëzakonshme. Në Ditën e Vitit të Ri, çmimi i tij sillet rreth 63 euro për ons, pasi më herët gjatë javës kishte arritur rekord prej 71.08 eurosh.

Pse po rriten kaq shumë çmimet?

Sipas analistëve, kjo rritje është rezultat i një kombinimi faktorësh ekonomikë dhe gjeopolitikë. Investitorët janë orientuar drejt aseteve të ashtuquajtura “strehë e sigurt”, për shkak të paqëndrueshmërisë globale dhe pasigurive ekonomike.

Një rol të rëndësishëm kanë luajtur edhe bankat qendrore, të cilat gjatë vitit kanë rritur ndjeshëm rezervat e arit. Po ashtu, tregjet presin që Rezerva Federale e SHBA-së të vazhdojë me ulje të normave të interesit në vitin 2026.

“Çmimet e arit dhe argjendit po rriten si pasojë e ndërveprimit të faktorëve investues, monetarë dhe gjeopolitikë”, shpjegon Rania Gule, analiste në platformën tregtare XS.com.

Kufizimet e Kinës dhe kërkesa industriale

Sipas Daniel Takieddine, bashkëthemelues i Sky Links Capital Group, rritja e çmimit të argjendit lidhet ngushtë me kufizimet në ofertë dhe rritjen e kërkesës industriale.

Një ndikim të drejtpërdrejtë ka pasur Kina, prodhuesi i dytë më i madh i argjendit në botë, e cila ka vendosur kufizime mbi eksportin e këtij metali. Ministria kineze e Tregtisë njoftoi në tetor masa të reja që përfshijnë edhe tungstenin dhe antimonin, me arsyetimin e mbrojtjes së burimeve natyrore dhe mjedisit.

Këto kufizime kanë nxitur reagime edhe në industrinë globale. Shefi i Teslës, Elon Musk, reagoi në rrjetet sociale duke theksuar se argjendi është thelbësor për shumë procese industriale.

Roli i ETF-ve në treg

Një tjetër faktor kyç është fluksi i madh i kapitalit drejt fondeve të tregtuara në bursë (ETF), të cilat u mundësojnë investitorëve të ekspozohen ndaj arit dhe argjendit pa i zotëruar ato fizikisht. Këto instrumente janë bërë gjithnjë e më tërheqëse për investitorët institucionalë dhe individualë.

Çfarë pritet në vitin 2026?

Ekspertët parashikojnë që trendi pozitiv të vazhdojë edhe në vitin 2026, megjithëse me ritëm më të moderuar. Sipas Gule, ari pritet të rritet më ngadalë, pas rekordit të vitit 2025.

Ndërkohë, Takieddine vlerëson se argjendi ka ende potencial rritjeje, por paralajmëron se tregu mund të përballet edhe me korrigjime të shpejta të çmimeve pas fitimeve të mëdha.

Qeveria franceze po planifikon ndalimin e përdorimit të rrjeteve sociale për fëmijët nën moshën 15 vjeç, duke filluar nga 1 shtatori 2026. Projektligji pritet të debatohet së shpejti në Parlament.

Sipas autoriteteve, masa synon të mbrojë të miturit nga rreziqet që lidhen me përdorimin e tepruar të ekraneve digjitale, përfshirë ekspozimin ndaj përmbajtjeve të papërshtatshme, ngacmimin kibernetik dhe çrregullimet e gjumit.

Zbatimi i ndalimit do t’i besohet Arcom-it, autoritetit francez për rregullimin e komunikimit digjital. Projektligji parashikon gjithashtu zgjerimin e ndalimit të përdorimit të telefonave celularë edhe në shkollat e mesme.

Presidenti Emmanuel Macron e ka shpallur këtë nismë si prioritet, ndërsa qeveria thekson se projektligji është në përputhje me legjislacionin evropian për shërbimet digjitale.

Në një hap historik për mbrojtjen e kafshëve, parlamenti holandez ka miratuar një ligj që ndalon shitjen dhe përdorimin publik të fishekzjarrëve në të gjithë vendin. Ligji do të hyjë në fuqi në natën e Vitit të Ri 2026, sipas raportimeve të “World Animal News”.

Ky vendim përfaqëson një ndryshim të rëndësishëm për të mbrojtur jo vetëm kafshët, por edhe njerëzit nga rreziqet dhe trauma që fishekzjarrët shkaktojnë çdo vit.

Për kafshët, fishekzjarrët nuk janë thjesht një mënyrë feste me zhurmë, por shpesh përbëjnë kërcënim për jetën. Ato mund të panikojnë, të ikin ose të lëndohen gjatë përpjekjes për t’i shpëtuar shpërthimeve.

Edhe jeta e egër preket shumë, me zogj të trembur, kafshë që braktisin foletë dhe shumë specie të tjera që përjetojnë stres të madh, i cili mund të çojë në tronditje ose madje vdekje.

Shumica e deputetëve mbështetën ndalimin e fishekzjarrëve për konsumatorët, duke vënë në pah shqetësime serioze për sigurinë publike dhe mirëqenien e kafshëve.

Megjithatë, ligjvënësit vendosën të shtyjnë fillimin e ndalimit, duke marrë parasysh kërkesat e mundshme për kompensim nga furnizuesit e fishekzjarrëve.

Pavarësisht kësaj, ligji përcakton një afat të qartë për heqjen graduale të fishekzjarrëve, një herë e përgjithmonë.

Holanda tani i bashkohet një liste gjithnjë në rritje të vendeve dhe qyteteve që po ndërmarrin hapa të guximshëm për të eliminuar përdorimin e fishekzjarrëve nga konsumatorët.