Archives

Vazhdon konflikti: Tajlanda bombardon zonën kufitare me Kamboxhian

Posted on by erezzaademi

Tajlanda ka kryer sulme ajrore në një zonë kufitare të diskutueshme me Kamboxhian, ndërsa zyrtarët nga të dyja palët vazhduan bisedimet për t’i dhënë fund luftimeve.

Sipas njoftimit, Forcat Ajrore Tajlandeze kishin goditur një “pozicion të fortifikuar ushtarak” kamboxhian pasi civilët ishin larguar nga zona. Ministria e mbrojtjes e Kamboxhias akuzoi Tajlandën për “sulme pa dallim” kundër shtëpive të civilëve dhe për plagosjen e disa personave.

Të paktën 41 persona janë vrarë dhe pothuajse një milion janë zhvendosur që kur rifilluan armiqësitë teksa të dyja vendet kanë fajësuar njëra-tjetrën për prishjen e armëpushimit, transmeton albinfo.ch.

Ministria e mbrojtjes e Kamboxhias tha se sulmet e së premtes ndodhën në provincën veriperëndimore Banteay Meanchey. Deri në 40 bomba u hodhën nga aeroplanët luftarakë F-16.

Kryeministri tajlandez Anutin Charnvirakul tha se sapo të dyja palët të bien dakord për kushtet e njëra-tjetrës, mund të nënshkruhet një marrëveshje armëpushimi.

Ndryshe, mosmarrëveshja midis Tajlandës dhe Kamboxhias daton më shumë se një shekull më parë dhe ka pasur përleshje sporadike, me ushtarë dhe civilë të vrarë nga të dyja palët gjatë viteve.

PZAP dënon Lëvizjen Vetëvendosje, shfrytëzoi institucionet publike për promovim elektoral

Posted on by erezzaademi

Lëvizja Vetëvendosje është dënuar me 6 mijë euro pasi Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa ka konstatuar se kandidatë të saj për deputetë kanë shfrytëzuar institucionet publike për promovim elektoral gjatë fushatës zgjedhore.

Ky vendim i PZAP-së u mor bazuar në ankesën e Lidhjes Demokratike të Kosovës.

“…znj.Nagavci ka përdorur zyrën e saj si ministre në detyrë në Ministrinë e Arsimit, Shkencës dhe Teknologjisë, z. Durmishi ka përdorur pasuri publike, konkretisht urën në Mitrovicë, ndërsa z. Vitia, znj. Haxhiu dhe z. Çeko kanë përdorur Aeroportin Ndërkombëtar të Prishtinës, si dhe në faqen zyrtare të këtij subjekti janë promovuar aktivitete në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës”, thuhet në vendim, transmeton albinfo.ch.

Sipas vendimit, me këto veprime është shkelur Kodi i Mirësjelljes për Subjektet Politike, Mbështetësit e tyre dhe Kandidatët.

Nga 1 janari, do të jetë e mundur të plotësohen boshllëqet në kontributet për shtyllën e 3-të

Posted on by erezzaademi

Ndërsa pensioni privat mirëpritet nga shumica e popullsisë zvicerane, një risi e rëndësishme së shpejti do të lejojë më shumë fleksibilitet për kursimtarët. Nga 1 janari 2026, kontributet e humbura në shtyllën 3a mund të kompensohen.

Pothuajse 60% e personave aktivë në Zvicër kanë një shtyllë 3a. Ata që kontribuojnë përgatiten për pensionin e tyre ndërsa përfitojnë nga kursimet vjetore tatimore.

Pagesat në shtyllën e tretë i nënshtrohen një kufiri. Ato arrijnë në 7258 për punonjësit dhe 36,288 për të vetëpunësuarit. Megjithatë, shumë njerëz nuk paguajnë shumën maksimale, duke mos përfituar kështu nga avantazhi më i mirë i mundshëm tatimor.

Përfundoni pagesat

Legjislacioni i ri bën të mundur plotësimin e pagesave të bëra në vitet e mëparshme. Kjo masë hyri në fuqi më 1 janar 2025, por do të jetë e zbatueshme vetëm nga viti 2026. “Nga viti 2026, do të jetë e mundur për herë të parë të blihen boshllëqet e kontributeve që u shfaqën nga viti 2025”, shpjegon Simon Tellenbach, drejtor i VZ Prévoyance, për SRF-në.

Pagesa prapavepruese janë të mundshme në formën e shpengimit për një maksimum prej dhjetë vjetësh. Kështu, pagesat e paplota për vitin 2025 mund të kompensohen deri në vitin 2035. “Kushti është që të keni paguar tashmë shumën maksimale për vitin 2026 përpara se të jeni në gjendje të mbushni boshllëkun”, thotë Simon Tellenbach.

Gabime të shmangshme

Kontributi në shtyllën 3a është i mençur që në moshë të re. Merrni shembullin e një 25-vjeçari që rrit pagesat e tij pak çdo vit dhe i cili, nga mosha 50 vjeç, kontribuon shumën maksimale vjetore. Në varësi të kthimit – me 0.5% për një zgjidhje në një llogari ose 3% për një zgjidhje investimi – kapitali i tij në moshën e daljes në pension do të jetë shumë i ndryshëm.

Prandaj është thelbësore të jesh i informuar mirë, sepse shumë kursimtarë bëjnë gabime të shmangshme. “Shumë njerëz nuk janë mjaftueshëm të interesuar në opsionet e ndryshme të investimit. Megjithatë, kush thotë investim, do të thotë edhe mundësi për kthim më të mirë”, thotë Simon Tellenbach, transmeton albinfo.ch.

“Së dyti, shumë prej tyre kanë vetëm një llogari 3a, gjë që nuk u lë atyre hapësirë ​​manovrimi për të tërhequr kapitalin e tyre në mënyrë të shkallëzuar më vonë”, vazhdon specialisti i pensioneve. “Dhe së treti, në rastin e zgjidhjeve të sigurimeve, shumë nuk e dinë se një pjesë e primit përdoret për mbulimin e sigurimeve.”

Eksperti shton një paralajmërim: një zgjidhje 3a nuk rekomandohet për njerëzit që kanë nevojë për këto para në afat të shkurtër, sepse fondet janë të bllokuara. Por për ata që kanë kursime mënjanë, është ende e mundur të paguajnë deri në 7258 franga deri në fund të vitit.

Shërbimi vullnetar zviceran i transportit të njerëzve sjell 9,100 njerëz të sigurt në shtëpi

Posted on by erezzaademi

Shërbimi i transportit në shtëpi i Nez Rouge solli 9,134 persona në shtëpi shëndoshë e mirë gjatë Krishtlindjeve.

Një total prej 766 vullnetarësh bënë më shumë se 5,000 udhëtime në prag të Krishtlindjeve dhe ditën e Krishtlindjeve, njoftoi të premten Nez Rouge (Hunda e Kuqe). Shërbimi i lënies së vullnetarëve do të vazhdojë deri në natën e Vitit të Ri, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Nez Rouge është një organizatë jofitimprurëse e mbështetur nga mijëra vullnetarë. Shërbimi është falas, por nuk garantohet, pasi varet nga kushtet e motit, turmat dhe numri i vullnetarëve dhe automjeteve në dispozicion, theksojnë organizatorët.

Nata e Vitit të Ri është një natë jashtëzakonisht e ngarkuar për ekipet e Nez Rouge dhe ata që mbështeten në ndihmën e tyre mund të presin kohë të gjata pritjeje. Këshillohet të keni një alternativë për të arritur në shtëpi shëndoshë e mirë gjatë kësaj kohe të ngarkuar.

Fishekzjarrët e Vitit të Ri janë të rrallë në Zvicër

Posted on by erezzaademi

Fishekzjarrët e natës së Vitit të Ri nuk janë më të dukshëm në qytetet e mëdha zvicerane. Lozana i ka hequr dorë prej vitesh, ashtu si edhe Bazeli, Berna dhe St. Gallen. Në Zvicrën qendrore, vetëm qyteti i Lucernës ofron fishekzjarrë. Gjeneva dhe Cyrihu nuk kanë ndërmend të heqin dorë prej tyre.

Në Lozanë nuk do të ketë fishekzjarrë, por zjarri i famshëm i katedrales, ku lojërat e dritave ndezin barkun, do të zhvillohet si çdo vit. I shoqëruar me verë të nxehtë, Lozana dhe Lozana do të jenë në gjendje të marrin pjesë në shfaqje në mesnatë.

Qyteti i Gjenevës, nga ana e tij, nuk heq dorë nga fishekzjarrët e saj: po organizon një festë tjetër pranë liqenit më 31 dhjetor. Skena muzikore dhe karaoke do të instalohen në skelën Gustave-Ador dhe do të shfaqen kamionë ushqimorë. Këtë vit, mbrëmja e Vitit të Ri do të vendoset nën sloganin “Së bashku shkëlqejmë!”

Nga ana tjetër, nuk do të ketë fishekzjarrë zyrtarë në Neuchâtel, La Chaux-de-Fonds dhe Fribourg. Një fishekzjarr ende hidhet në kantonin e Fribourg-ut, në Lac Noir.

Përtej Sarinës, kulmi i “magjisë së natës së Vitit të Ri” në Cyrih janë fishekzjarrët e lëshuar pas mesnatës pranë liqenit. Gjatë ditës, shumë stenda ofrojnë ushqim dhe pije.

Në Zvicrën qendrore, vetëm Lucerna organizon një shfaqje publike fishekzjarrësh për të shënuar fillimin e vitit të ri, shkruan RTS. Natën e 1 janarit, Liqeni Quatre-Cantons ndriçohet me një mijë drita. Megjithatë, ky aktivitet nuk organizohet nga bashkia, por nga zyra turistike dhe hotelet e qytetit të Lucernës, transmeton albinfo.ch.

Në kantonin e Bernës, një shfaqje e madhe fishekzjarrësh do të ndriçojë natën e Vitit të Ri në Interlaken, duke mbyllur festivalin muzikor “Touch the Mountains”. Nga ana tjetër, nuk janë planifikuar fishekzjarrë zyrtarë nga qyteti i Bernës, as në qytete të tjera të kantonit.

Në Bazel, nuk ka pasur fishekzjarrë për natën e Vitit të Ri për vite me radhë dhe ndriçimi i tyre është i rregulluar rreptësisht për individët. Në Liestal, kryeqytetin e Basel-Campagne, ato janë madje plotësisht të ndaluara.

Fishekzjarrët janë turpëruar prej kohësh, veçanërisht midis mbrojtësve të kafshëve dhe pronarëve të tyre. Ata argumentojnë se qentë dhe macet kanë frikë prej tyre dhe se kafshët e pensionit, si kuajt ose viçat, shqetësohen. Njerëzit e ndjeshëm ndaj zhurmës gjithashtu vuajnë. Ambientalistët kritikojnë ndotjen e tokës dhe ajrit.

Iniciativa popullore “Për një kufizim të fishekzjarrëve” u përfundua në dhjetor 2023. Këshilli Kombëtar sapo ka miratuar një kundërprojekt të drejtpërdrejtë për të ndaluar hedhjen e fishekzjarrëve. Megjithatë, ai kundërshton kufizimet në importin e fishekzjarrëve dhe detyrimin për të paraqitur një dokument identifikimi. Dosja ende nuk ka shkuar në Këshillin e Shteteve.

Sipas një ankete, gati 70% e zviceranëve mbështesin idenë e mbrojtjes së popullsisë, kafshëve dhe natyrës nga efektet e dëmshme të fishekzjarrëve.

Rriten rastet me grip në Kosovë, bëhet thirrje për vaksinim

Posted on by erezzaademi

Instituti Kombëtar i Shëndetësisë Publike ka njoftuar se gjatë javëve të fundit është vërejtur një rritje e ndjeshme e rasteve me grip dhe infeksione respiratore, e shoqëruar me rritje të numrit të rasteve që kërkojnë ndihmë mjekësore dhe hospitalizim.

IKSHPK ka bërë thirrje që qytetarët të kenë kujdes të shtuar dhe të vaksinohen kundër gripit sezonal, transmeton albinfo.ch.

“Edhe pse sezona e gripit ka filluar, vaksinimi është ende i dobishëm, pasi pritet që përhapja e gripit të intensifikohet gjatë muajve të ardhshëm”, thuhet në njoftimin e Institutit.

IKSHPK ka shpjeguar se vaksinimi ndihmon në uljen e rrezikut të formave të rënda të sëmundjes, si dhe në mbrojtjen e grupeve më të rrezikuara, përfshirë të moshuarit, fëmijët, personat me sëmundje kronike, si dhe të gjithë personat nga mosha 6 muaj e lart që dëshirojnë të mbrohen nga gripi dhe komplikimet e tij.

Kosovë: 41 zyrtarë policorë janë arrestuar këtë vit, mbi dy mijë ankesa

Posted on by erezzaademi

Inspektorati Policor i Kosovës ka publikuar sot një përmbledhje të aktiviteve për vitin 2025, teksa sivjet kanë pranuar dy mijë e 480 ankesa dhe janë arrestuar 41 zyrtarë policorë.

“IPK gjatë vitit 2025 (deri më 26 dhjetor) ka pranuar dhe ka menaxhuar me 2480 ankesa. Prej tyre 1753 ankesa që janë klasifikuar si shkelje disiplinore dhe janë përcjellë për t’u trajtuar në Drejtorinë për hetime të brendshme dhe verifikim të së kaluarës në Policinë e Kosovës, 717 nga to janë përcjellë në Departamentin e Hetimeve në IPK më dyshimin për veprimtari penale (pjesa tjetër janë përcjellë në institucione tjera dhe në Departamentin e Inspektimeve)”, thuhet në publikimin e IPK-së, transmeton albinfo.ch.

“Bazuar në trendët e pranimit të ankesave këtë vit IPK ka pranuar mbi 20% më shumë ankesa krahasuar me vitin e kaluar (2046 ankesa në vitin 2024) e që i referohet kryesisht disa faktorëve si: fuqizimit të besueshmërisë së qytetarëve në Inspektoratin Policor, transparencës së institucionit etj”.

Në anën tjetër, IPK-ja po ashtu ka listuar veprat më të shpeshta penale që i kanë trajtuar dhe hetuar.

“Inspektorati Policor i Kosovës (IPK) në kuadër të angazhimeve dhe fushëveprimit ligjor për fuqizimin e integritetit policor, për periudhën kohore janar – dhjetor (deri më 26 dhjetor) të vitit 2025 ka ndërmarrë këto masa dhe rekomandime: ka arrestuar 47 të dyshuar (41 punonjës të PK-së dhe 6 qytetarë), ka dhënë 129 rekomandime për suspendim, ka dhënë 2 rekomandime për transfer, në prokuroritë kompetente janë dorëzuar 110 Kallëzime Penale, 36 Raporte të Veçanta dhe 85 Raporte Informuese”, thuhet në njoftim.

“Gjatë këtij viti 5 veprat penale më të shpeshta që janë trajtuar/hetuar nga IPK-ja janë:

– Keqtrajtim gjatë ushtrimit të detyrës zyrtare ose autorizimeve publike
– Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar
– Rrezikim i trafikut publik
– Lëndimi i lehtë trupor dhe
– Kanosje”.

Rasti i parë me fruth në Shqipëri, fëmija kishte ardhur nga Anglia

Posted on by BR

Është diagnostikuar rasti i parë me fruth në Shqipëri.

Top Channel bën me dije se fëmija ka ardhur nga Anglia dhe ishte i pa vaksinuar ndaj fruthit.

Rasti është duke u trajtuar në shërbimin e pediatrisë infektive.

ISHP ka kryer hetimin epidemiologjik dhe nuk rezulton të ketë fëmijë të tjerë të infektuar.

Mjekë dhe ekspertë të ISHP bëjnë thirrje për vaksinimin e fëmijëve.

Zvicra Jugore më e prekura nga gripi

Posted on by BR

Të paktën 2,000 banorë zviceranë do t’i kalojnë festat e Krishtlindjeve në shtrat me gripin. Në rajon, shkalla më e lartë është në kantonin Ticino, me 66.59 raste të konfirmuara për 100,000 banorë.

Shifrat u njoftuan të mërkurën nga Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH). Sipas të dhënave, 2,178 teste pozitive u zbuluan javën e kaluar në Zvicër dhe Lihtenshtajn, ose 24 raste për 100,000 banorë. Kjo është dyfishi i shifrës për të njëjtën periudhë të vitit të kaluar dhe 30% më e lartë se java e kaluar.

Shifra e dytë më e lartë pas Ticinos i përket Bazelit (42.21), ndërsa më pak të prekur janë Glarus (2.36) dhe Obwalden (2.52).

FOPH raporton se numri i konsultave mjekësore për shkak të simptomave të gripit, të tilla si ethe e lartë e vazhdueshme, kollë dhe dhimbje fyti, u rrit gjithashtu nga 7,000 (80 raste për 100,000 banorë) në 18,000 (200 për 100,000) krahasuar me të njëjtën periudhë në vitin 2024.

Përveç virusit të gripit, aktualisht qarkullojnë edhe virusi respirator sincicial (RSV) dhe koronavirusi. Ngarkesa virale e të parit po rritet në disa rajone, duke treguar fillimin e një vale rastesh. I dyti, nga ana tjetër, arriti kulmin në tetor dhe aktualisht po regjistron numra më të ulët se gripi.

Të shtunën do të votohen në 29 përfaqësi diplomatike

Posted on by BR

Një ditë para procesit zgjedhor që do të mbahet në Kosovë, më 28.12.2025, votat fillimisht do të hidhen në kutitë e votimit në misionet diplomatike të Kosovës nëpër botë, më 27.12.2025.

Kjo është hera e dytë për shtetasit kosovarë që jetojnë nëpër botë, që do të votojnë për udhëheqësinë në Kosovë, por duke votuar nga shteti ku jetojnë. Një gjë e tillë u mundësua nga Ligji i ri për Zgjedhjet e Përgjithshme.

Procesi zgjedhor jashtë Kosovës do të organizohet në 16 ambasada dhe 13 konsullata të Republikës së Kosovës që janë të vendosura në 18 shtete të ndryshme, sipas të dhënave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve (KQZ).

Të gjitha qendrat e votimit hapen në orën 07:00 dhe do të mbyllen në orën 19:00, sipas kohës lokale të çdo shteti, transmeton albinfo.ch.

Vetëm 19,187 votuesit e regjistruar në 29 përfaqësi diplomatike do të mund të votojnë më 27.12.2025, sipas KQZ-së, pasi në listën votuese, e cila do të përdoret në këto përfaqësi diplomatike, janë vetëm emrat e shtetasve që kanë përzgjedhur këtë mënyrë votimi kur janë regjistruar si votues jashtë Kosovës gjatë periudhës së regjistrimit (26.11.2025 – 06.12.2025).

Procesi i votimit më 27.12.2025 do të zhvillohet në këto përfaqësi diplomatike: 1. Gjermani (Berlin – ambasadë; Frankfurt – konsullatë; Hamburg – konsullatë;  Mynih – konsullatë; Shtutgart – konsullatë; Dyseldorf – konsullatë); 2. Zvicër (Bernë – ambasadë; Gjenevë – konsullatë; Cyrih – konsullatë); 3. Mbretëria e Bashkuar (Londër – ambasadë); 4. Francë (Paris – ambasadë; Strasburg – konsullatë); 5. Belgjikë (Bruksel – ambasadë); 6. Shtetet e Bashkuara të Amerikës (Uashington – ambasadë; Nju Jork – konsullatë); 7. Norvegji (Oslo – ambasadë); 8. Austri (Vjenë – ambasadë); 9. Kanada (Otavë – ambasadë; Toronto – konsullatë); 10. Suedi (Stokholm – ambasadë); 11. Slloveni (Lubjanë – ambasadë); 12. Danimarkë (Kopenhagë – konsullatë); 13. Itali (Romë – ambasadë; Milano – konsullatë); 14. Turqi (Stamboll – konsullatë); 15. Kroaci (Zagreb – ambasadë); 16. Holandë (Hagë – ambasadë); 17. Republika Çeke (Pragë – ambasadë) dhe 18. Hungari (Budapest – ambasadë).

Me qëllim të informimit për ecurinë e procesit të votimit në përfaqësitë diplomatike të Republikës së Kosovës, i cili do të organizohet më 27.12.2025, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka planifikuar mbajtjen e disa konferencave.

Konferenca e parë do të mbahet në orën 09:00 dhe ka për qëllim të njoftojë qytetarët lidhur me hapjen e qendrave të votimit.

Konferenca e dytë do të mbahet në orën 14:00. Në këtë konferencë do të bëhet e ditur pjesëmarrja në votime deri në orën 13:00 si dhe ecuria e procesit zgjedhor.

Konferenca e tretë do të mbahet në orën 20:00, ku do të bëhet e ditur përfundimi i procesit të votimit, pjesëmarrja në votime në ato përfaqësi diplomatike ku është përmbyllur procesi i votimit.

Në orën 01:00, KQZ do të njoftojë vetëm përmes ueb faqes dhe rrjeteve sociale për përfundimin e votimit edhe në përfaqësitë diplomatike në ShBA dhe Kanada.

Sipas të dhënave nga Lista Votuese, numri i qytetarëve me të drejtë vote në vendvotime, në Republikën e Kosovës është 1,999,204 votues, ndërkaq numri i qytetarëve që janë regjistruar për të votuar jashtë Kosovës është 77,086 votues. Kjo listë përmban 7,192 votues më shumë se në Zgjedhjet Lokale të cilat u mbajtën më 12 tetor 2025.KQZ ka marr vendim që votimi të mos zhvillohet në 8 përfaqësitë diplomatike në vijim dhe të udhëzohen votuesit që të votojnë përmes postës: Ankara – Turqi (16 votues), Shkup – Maqedoni e Veriut (14 votues), Kanbera – Australi (10 votues), Abu Dhabi – Emiratat e Bashkuara Arabe (10 votues), Iowa – ShBA (8 votues), Podgoricë – Mali i Zi (6 votues), Tiranë – Shqipëri (4 votues) dhe Tokio – Japoni (2 votues).Për votuesit e regjistruar për votim me postë, janë funksionale kutitë postare në 23 shtete të ndryshme. Votimi për ta përfundon më 27.12.2025.Kutitë postare, sipas KQZ-së janë funksionale në këto shtete: Australi, Austri, Belgjikë, Çeki, Danimarkë, Francë, Gjermani, Holandë, Hungari, Itali, Kanada, Kosovë, Kroaci, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Mbretëria e Bashkuar, Norvegji, ShBA, Shqipëri, Slloveni, Suedi, Turqi dhe Zvicër.

Procesi zgjedhor brenda vendit do të zhvillohet në 948 qendra të votimit, me gjithsej 2,614 vendvotime, prej të cilave 910 qendra me 2,557 vendvotime për votimin e rregullt dhe 38 qendra nga një për çdo komunë, me 57 vendvotime për të mundësuar votimin me kusht.

Fletëvotimi përmban 24 subjekte politike pjesëmarrëse: 18 parti politike, 3 koalicione, 2 iniciativa qytetare dhe 1 kandidat i pavarur.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani e ka shpërndarë Kuvendin e Kosovës më 20.11.2025, pasi Kuvendi i Kosovës nuk ka arritur të zgjedhë qeverinë edhe pse zgjedhjet Parlamentare janë mbajtur më 09.02.2025. Presidentja e kishte shpallur 28.12.2025 si datë për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

Në zgjedhjet e 9 shkurtit, LVV doli e para me 396,787 vota apo 42.30%, PDK e dyta me 196,474 apo 20.95%, LDK e treta me 171,357 apo 18.27%, koalicioni që më pas u nda, AAK-Nisma me 66,256 vota apo 7.06%.Në zgjedhjet e shkurtit pjesëmarrja në zgjedhje ishte 46.5%.

Mahagoni Küchen – 10 vite cilësi dhe krenari, “Made in Kosova” në Zvicër

Posted on by albinfo.ch

Në dhjetë vitet e fundit, “Mahagoni Küchen” është shndërruar në një prej shembujve më të fuqishëm të suksesit të diasporës shqiptare në Zvicër. Me rrënjë prodhimi në Kosovë dhe me prezencë të konsoliduar në tregun zviceran e atë gjermanishtfolës, kompania ka thyer paragjykime, ka dëshmuar standard të lartë profesional dhe ka krijuar një markë që vlerësohet për cilësi dhe korrektësi. Me rastin e 10-vjetorit, albinfo.ch bisedoi me themeluesin e kompanisë, z. Mete Gashi, për rrugëtimin, sfidat, vlerat dhe vizionin e “Mahagoni Küchen”.

albinfo.ch: Z. Gashi, “Mahagoni Küchen” po shënon 10 vjet në tregun zviceran. Si e përjetoni këtë përvjetor dhe çfarë do të thotë për ju personalisht ky sukses?

Mete Gashi: “Për mua, ky 10-vjetor është shumë më tepër se një datë simbolike është përmbledhja e një rruge të gjatë, plot sfida, punë dhe përkushtim. Kur e themeluam Mahagonin në Zvicër, synimi im ishte të krijonim kuzhina cilësore, por edhe të thyheshin tabutë se nga Kosova nuk mund të vijnë produkte të këtij niveli.

Sot, kur shoh sa shumë familje na kanë besuar dhe sa i vlerësuar është brandi ynë në tregun zviceran, ky sukses është një shpërblim personal dhe i gjithë ekipit. Ky përvjetor dhe këta klientë të kënaqur na motivojnë të vazhdojmë me të njëjtin pasion edhe për vitet që vijnë. Është një ndjenjë mirënjohjeje, por edhe përgjegjësie për ta çuar Mahagonin edhe më lart.”

albinfo.ch: Në këto dhjetë vite, cilat do t’i veçonit si momentet më të rëndësishme në rrugëtimin e kompanisë?

Mete Gashi: “Pa dyshim hapja e pikës së parë të shitjes në Winterthur në vitin 2017 dhe më pas hapja e pikës së dytë në La Tour-de-Trême në vitin 2020.”

albinfo.ch: Kur ktheheni pas në kohë, cilat kanë qenë sfidat më të mëdha për një kompani që prodhon në Kosovë, por operon në tregun zviceran?

Mete Gashi: “Sfidat kanë qenë të shumta. Së pari besueshmëria – duhej t’i bindnim klientët zviceranë, por edhe shqiptarët, se produktet nga Kosova jo vetëm i plotësojnë standardet, por shpesh janë edhe më të mira. Së dyti logjistika – koordinimi mes prodhimit në Kosovë dhe montimeve në Zvicër kërkon organizim të përkryer, respektim të afateve dhe një ekip të sinkronizuar në të dyja anët.
Dhe natyrisht paragjykimi – shpesh zviceranët janë skeptikë ndaj produkteve që vijnë nga Kosova. Ne duhej ta ndryshonim këtë përmes profesionalizmit, pa lënë hapësirë për dyshime.”

albinfo.ch: Si ka ndryshuar perceptimi i klientëve zviceranë ndaj produkteve “Made in Kosovo” gjatë këtyre viteve?

Mete Gashi: “Sot produktet ‘Made in Kosovo’ gjenden kudo në Zvicër dhe pranueshmëria është vazhdimisht në rritje. Edhe statistikat e dy vendeve e dëshmojnë këtë. Mendoj se kompania jonë ka luajtur rol të rëndësishëm në ndryshimin e këtij perceptimi, duke motivuar edhe kompani të tjera të Kosovës të plasojnë produktet e tyre në tregun zviceran.”

albinfo.ch: Ju e keni përmendur shpesh “patriotizmin ekonomik”. Si e shihni sot rolin e diasporës në zhvillimin ekonomik të Kosovës?

Mete Gashi: “Patriotizmi ekonomik është i dukshëm kudo ku ka shqiptarë në Evropë. Por ne nuk duhet të ndalemi, pavarësisht vështirësive që prodhuesit në Kosovë i hasin çdo ditë. Fatkeqësisht, politika në Kosovë ende nuk ka ofruar mbështetjen e nevojshme për prodhuesit – si shkollat profesionale, subvencionimin e lëndës së parë, mbështetje në logjistikë dhe teknologji – për të cilat konkurrentët tanë në vendet fqinje tashmë përfitojnë.”

albinfo.ch: Sa e rëndësishme është për ju që përmes “Mahagoni”-t të kontribuoni në krijimin e vendeve të punës në Kosovë?

Mete Gashi: “Kompania Mahagoni në vitet 2026–27 do të përfundojë fabrikën e re me mbi 10.000 m² hapësirë prodhimi. Kjo do të rrisë kapacitetin dhe fuqinë punëtore me mbi 50%. Bashkëpunëtorët tanë aktualë, por edhe ata që do t’i bashkohen kompanisë, do të kenë kushte edhe më të mira pune.”

albinfo.ch: Cili është sekreti i suksesit të kompanisë suaj? Cilat janë vlerat që e kanë mbajtur “Mahagoni”-n të qëndrueshme dhe të besueshme në treg?

Mete Gashi: “Jam i shkurtër në përgjigje: kualiteti dhe korrektësia. Këto dy parime nuk i kemi lëkundur asnjëherë.”

albinfo.ch: Përveç tregut zviceran, a keni plane për zgjerim në vende të tjera europiane apo për ndërtimin e një marke ndërkombëtare “Mahagoni”?

Mete Gashi: “Mahagoni i plason produktet e saj në të tre shtetet gjermanofolëse:
në Zvicër përmes dy pikave tona në Winterthur dhe La Tour-de-Trême,
në Austri përmes pikës sonë në Vjenë,
dhe në Gjermani përmes dy agjentëve në München dhe Stuttgart.
Rreth 80% të prodhimit tonë e eksportojmë, çka tregon qartë pozicionimin tonë ndërkombëtar.”

albinfo.ch: Në një dekadë punë, keni përjetuar shumë momente njerëzore dhe profesionale. A mund të ndani një histori simbolike nga ky rrugëtim?

Mete Gashi:“Janë shumë, por më të bukurat janë ato kur klientët e kënaqur na dhurojnë ndonjë pikturë, skulpturë, vizatim apo letër falënderimi të bërë vetë. Ato momente me ngarkesë emocionale më japin kënaqësi të veçantë.”

albinfo.ch: Si e shihni të ardhmen e kompanisë pas 10 viteve të tjera? Cili është vizioni për dekadën e ardhshme?

Mete Gashi: “E ardhmja e Mahagonit është e ndritur dhe e qartë. Po investojmë shumë në resurset njerëzore – qoftë brenda familjes sonë, që çdo ditë rritet, por edhe tek gjeneratat e dyta e të treta të kolegëve tanë, ku tashmë punojnë edhe fëmijët e tyre. Kjo është një dëshmi e fortë se jemi në rrugën e duhur për të ardhmen.”

Foto: https://www.mahagoni-kuechen.ch

Lexoni po ashtu:

“Mahagoni”, një tregim suksesi i vëllezërve Gashi në Zvicër 

Lexoni po ashtu:

“Mahagoni” bind zviceranët se edhe në Kosovë punohet me përkushtim

 

 

FMN: Shqiptarët me gjasa të larta të emigrojnë

Posted on by BR

Nëse integrimi në BE do të ndodhë pa rritur cilësinë e ekonomisë dhe të vlerës së punës në Shqipëri, emigrimi do të përforcohet më shumë lajmëroi Fondi Monetar e Ndërkombëtar në rishikimin e fundit të Marrëveshjes me Shqipërinë.

Fondi vuri në dukje se Shqipëria ka përqindjen më të lartë të individëve në Rajon që deklarojnë se kanë gjasa të emigrojnë në dekadën e ardhshme ose që synojnë të largohen brenda 12 muajve.

“Ky nivel i lartë i gatishmërisë për emigrim, krahasuar me vendet e tjera të Evropës Qendrore dhe Lindore, sugjeron një mungesë besimi në perspektivat ekonomike dhe sociale në vend, si dhe dobësi të tregut të punës për të ofruar mundësi cilësore dhe të qëndrueshme” referoi FMN, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Në të kundërt duke rritur vlerën e punës, integrimi i vendit tonë në BE do të sillte rritje të fortë të prodhimit për frymë dhe ulje të papunësisë, e për rrjedhojë do të zbuste valën e emigrimit, sugjeron Fondi.

Të ardhurat për frymë në Shqipëri janë sa 34% e mesatares së BE-së, një hendek shumë i thellë. Sipas Fondit Shqipëria përveç hendekut në të ardhura shfaq një prapambetje strukturore, që nuk lidhet vetëm me nivelin e investimeve, por edhe me efikasitetin e përdorimit të punës dhe kapitalit.

Kjo tregon se rritja ekonomike ka qenë më tepër e bazuar në faktorë sasiorë sesa në përmirësim real të produktivitetit.

Sipas FMN zhvillimet demografike në vend me emigrim të fortë te të rinjve dhe rënien të forcës së punës janë duke ndikuar negativisht perspektiven ekonomike të vendit.

Shqipëria ka përjetuar një rënie të ndjeshme të popullsisë në moshë pune, çka reflekton tkurrjen demografike dhe emigracionin masiv. Në krahasim me disa vende të tjera të rajonit, rënia popullsisë në Shqipëri është më e theksuar, duke sinjalizuar presion të vazhdueshëm mbi ofertën e punës dhe potencialin afatgjatë të rritjes ekonomike.

Shqipëria ka prodhim për orë pune dukshëm më të ulët se mesatarja e BE-së dhe e vendeve të Ballkanit Perëndimor, ndërkohë që informaliteti mbetet i lartë. Edhe pse normat e punësimit dhe pjesëmarrjes në forcën e punës janë përmirësuar në vitet e fundit, ato nuk përkthehen në produktivitet të lartë, ndërsa përqindja e të rinjve as në punë dhe as në shkollë mbetet problematike. Kjo tregon se ekonomia po krijon vende pune, por jo vende pune me vlerë të shtuar të lartë.

Pagat më të larta në vendet e BE-së përbëjnë një faktor të fortë tërheqës, duke qenë se Shqipëria renditet  me nivelin më të ulët të pagave ndër vendet evropiane.

Hendeku më i madh i pagave vërehet te punonjësit me arsim të lartë, ku pagat janë mbi trefish më të larta në ekonomitë e avancuara të BE-së dhe bëhen shkak për rritje të emigrimit. Anketat tregojnë se mangësitë në qeverisje dhe në sundimin e ligjit janë gjithashtu ndër nxitësit kryesorë të emigrimit, veçanërisht te punonjësit e kualifikuar.

Analizat e stafit e stafit të FMN tregojnë se një paketë gjithëpërfshirëse reformash që rrit produktivitetin është kyçe për përshpejtimin e rritjes ekonomike dhe zbutjen e efekteve negative të migracionit. Ndërsa përpjekjet e qeverisë për rritjen e pagave përmes rritjeve të përsëritura të pagës minimale mund të ofrojnë lehtësim afatshkurtër, ato nuk janë të qëndrueshme pa rritje përkatëse të produktivitetit.

Shumë fillestarë punojnë si instruktorë skijimi, por pak janë të certifikuar

Posted on by BR

Mëngjesi në Fiescheralp – ndërsa shumë njerëz sapo kanë filluar pushimet, fillon dita e punës e instruktores së skive Vivienne Bielmann. Dimri është elementi i saj, thotë 25-vjeçarja: “Është liri e pastër. Mot i bukur, jam jashtë. Kjo është cilësia e jetës.”

Vivienne Bielmann ka punuar në një shkollë skijimi për disa vite. Megjithatë, ajo vetëm tani po e përfundon trajnimin e saj për t’u bërë një instruktore profesionale e çertifikuar e skijimit. Derisa të diplomohet, ngarkesa e saj e punës – dhe për këtë arsye të ardhurat e saj – do të mbeten të parregullta. “Për të qenë në gjendje të përballoj sezonin e dimrit, punoj shumë në verë.”

Mungesë mësuesish të kualifikuar

Shkollat ​​e skijimit nuk kanë mungesë të talenteve të reja, por u mungon stafi i kualifikuar. Shembulli i Fiescheralp e ilustron këtë. Shkolla e skijimit merr shumë aplikime, thotë drejtori i shkollës së skijimit Ivan Volken. “Shumë të rinj duan të bëjnë një sezon para se të fillojnë universitetin. Ajo që na mungon janë ata që duan të trajnohen për t’u bërë instruktorë profesionistë të skijimit.”

Swiss Snowsports, organizata ombrellë për shkollat ​​e sporteve të dëborës, konfirmon trendin. Rreth një mijë njerëz fillojnë trajnimin çdo vit – dhe numri është në rritje. Megjithatë, vetëm një e treta e 12,700 instruktorëve aktivë të sporteve të dëborës mbajnë një certifikatë profesionale federale, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Rruga drejt certifikimit është kohë-kërkuese dhe e kushtueshme: trajnimi kushton rreth 16,000 franga zvicerane. Në varësi të destinacionit, mund të aplikohen kosto shtesë për akomodim, vakte dhe bileta skijimi. “Kjo mund të jetë një pengesë e veçantë për të rinjtë”, thotë Roman Sifrig, bashkëdrejtues i trajnimit në Swiss Snowsport.

Financimi nga arkat kantonale është i disponueshëm vetëm në Valais. Megjithatë, kërkesat atje janë gjithashtu më të rrepta: të paktën 20 përqind e instruktorëve të një shkolle skijimi duhet të jenë të certifikuar. “Kjo është mirë për cilësinë”, thotë drejtori i shkollës Ivan Volken, “por për ne si një shkollë skijimi e mesme, është një sfidë të përmbushim vazhdimisht kuotën”.

Akomodimi mungon

Edhe në destinacione më të mëdha si Saas-Fee, situata është e ngjashme: shumë instruktorë të rinj, por pak të kualifikuar. Drejtori i shkollës së skijimit Gabriel Anthamatten tregon kushtet e punës – për shembull, orët e punës, të cilat luhaten ndjeshëm. “Në sezonin e pikut, biznesi është tepër i gjallë. Në janar dhe mars, ndonjëherë është shumë i ngadaltë. Kjo e bën të vështirë planifikimin afatgjatë.”

Kësaj i shtohet një problem i njohur për shumë rajone turistike: mungesa e strehimit të përballueshëm. Shkollat ​​e skive po i mbështesin gjithnjë e më shumë stafin e tyre në kërkimin e tyre për strehim, siç konfirmohet nga dy shkollat ​​në Saas-Fee dhe në Fiescheralp. “Nuk është puna jonë të gjejmë apartamente për punonjësit, por ata nuk do ta fillojnë punën pa një të tillë”, shpjegon Ivan Volken.

Mungesa e strehimit, kostot e larta të trajnimit, detyrat e pasigurta. Pavarësisht sfidave të shumta, instruktorja e skijimit Vivienne Bielmann nuk po mendon të heqë dorë. “Puna sezonale ka të mirat dhe të këqijat e saj. Ajo i dekurajon shumë të rinj. Por ndoshta do t’ju tërheqë – nëse keni kohë dhe motivim.”

Sukses dhe kaos: 29,000 gjoba në Birsfelden po japin efekt

Posted on by BR

Kontrollet e trafikut në Birsfelden BL po dëshmohen efektive: “Trafiku në rrugët e banimit është ulur me një mesatare prej 25 përqind”, thotë këshilltarja bashkiake Desirée Jaun. Kështu, ajo po citon shifra për herë të parë mbi shkallën e reduktimit të trafikut. “Sistemi po funksionon”, përfundon ajo, raporton SRF, transmeton albinfo.ch.

Komuna aktualisht po lëshon rreth 70 gjoba për trafik të paligjshëm në ditë. Kjo do të thotë se ka ende shoferë që nuk po i përmbahen rregullave të reja të trafikut.

Megjithatë, në fillim të sistemit të ri në shtator, numrat ishin dukshëm më të lartë: rreth 1,000 në ditë, ndonjëherë edhe dyfishi i tyre. Komuna bëri bujë në të gjithë Zvicrën. Së pari, sepse autobusët jo vetëm që ulën trafikun, por gjeneruan edhe të ardhura të konsiderueshme. Së dyti, sepse komuna të tjera u interesuan për të miratuar sistemin e ri në Birsfelden.

Jaun thekson se paratë nuk kanë qenë kurrë arsyeja për kontrollet e transportit publik. Qëllimi kryesor ishte lehtësimi i trafikut në lagje. Dhe kjo është arritur, edhe nëse mund të bëhet më shumë. “Ende po jepen shumë gjoba.”

Komuna u trondit nga vëmendja e medias, nga shumë qëllime dhe pasojat e tyre. “Pati kaos të plotë në administratë”, thotë administratori bashkiak Martin Schürmann. “Na u desh të punësonim staf shtesë.”

Birsfelden kishte pritur 20 deri në 25 gjoba në ditë. Megjithatë, “në kohët më të këqija”, ata lëshuan deri në 2,000 gjoba në ditë.

Shumë nga ata që u mbaruan u paraqitën edhe në zyrën e administratës komunale. Ata ofruan justifikime dhe shpjegime për të shmangur pagesën e gjobave. Megjithatë, në shumicën e rasteve, Birsfelden nuk i tërhoqi gjobat.

Sistemi i drejtësisë duhet të kujdeset për këtë.

Dhjetë persona që morën gjoba refuzojnë absolutisht t’i pranojnë ato. Çështjet tani janë në prokurorinë publike. Desirée Jaun mbetet e qetë për situatën. “Ne i shqyrtuam plotësisht aspektet ligjore përpara se të futnim sistemin e ri.”

Banorët e Birsfelden nuk preken nga këto rregullore. Ata që duhet të hyjnë në rrugët e lagjes për punë gjithashtu lejohen ta bëjnë këtë – edhe nëse qëndrojnë në lagje për më pak se 15 minuta.

Rregullat për pasaportën shqiptare për interes kombëtar

Posted on by BR

Ministria e Turizmit, Kulturës dhe Sportit e Shqipërisë ka përcaktuar rregullat e reja dhe kriteret për dhënien e shtetësisë shqiptare për personat që ndihmojnë në evidentimin e kontributit me interes kombëtar në fushën e artit, kulturës dhe sportit.

Në Fletoren Zyrtare është publikuar udhëzimi i firmosur nga ministri i Turizmit, Kulturës dhe Sportit, Blendi Gonxhja, i cili detajon se si do të vlerësohen kërkesat e të huajve që duan të pajisen me pasaportën shqiptare përmes meritave të veçanta, transmeton albinfo.ch.

Sipas udhëzimit, përveç kritereve të përgjithshme, aplikuesit në programet e veçanta të shtetësisë me interes në fushën e artit, kulturës dhe sportit, duhet të plotësojnë edhe kriteret specifike shtesë.

“Kandidati duhet të ketë përfaqësuar ose promovuar Shqipërinë në skenën ndërkombëtare përmes artit, filmit, muzikës, letërsisë apo formave të tjera kulturore dhe disiplinave sportive, si dhe të ketë kontribut në krijimin e personave juridikë në fushën e artit, kulturës, sportit dhe mbështetjes së aktiviteteve, programeve, nismave në këto fusha”, thuhet në udhëzim.

Udhëzimi saktëson edhe rrugën që ndjek dosja e një aplikanti.

Drejtoria përgjegjëse pranë MTKS regjistron menjëherë kërkesat e ardhura nga Agjencia e Posaçme për Programet e Shtetësisë (AHVPSH).

Ministri ngre një komision ad-hoc, për vlerësimin e aplikimit në aspekt të kontributit me interes kombëtar në fushën e artit, kulturës dhe sportit.

Pas përfundimit të shqyrtimit, grupi i punës i paraqet ministrit për miratim raportin përfundimtar, i cili përmban përshkrimin e kontributit të aplikuesit në një nga fushat; dokumentacionin mbi të cilin bazohet vlerësimi; qëndrimin lidhur me evidentimin ose jo të kontributit në fushën e artit, kulturës dhe sportit si dhe rekomandimin për miratimin ose mosmiratimin e propozimit për dhënie shtetësie.

Për zbatimin e këtij udhëzimi ngarkohet struktura përgjegjëse për politikat e trashëgimisë kulturore, zhvillimit të arteve dhe politikave të sportit dhe anëtarët e grupit ad-hoc. Ky udhëzim hyn në fuqi pas botimit në Fletoren Zyrtare.

Trajkoviq dënohet me 10 vjet për krime të luftës

Posted on by BR

Gjykata Themelore në Prishtinë ka dënuar Sllagjan Trajkoviqin me dhjetë vjet burgim për krime lufte në komunën e Vushtrrisë.

Trajkoviq u dënua vetëm për një pikë të aktakuzës dhe për tri të tjera, trupi gjykues tha se nuk është vërtetuar se ai ka kryer ato veprime, raporton Betimi për Drejtësi.

Sipas vendimit, Trajkoviqit do t’i llogaritet koha e kaluar në paraburgim, transmeton albinfo.ch.

Aktakuza ndaj tij u ngrit më 12 korrik 2023 nga Prokuroria Speciale, pasi ai ishte arrestuar më 15 dhjetor të vitit 2022. Pas arrestimit, zyrtarët në Serbi kishin deklaruar se Trajkoviq ishte ish-pjesëtar i Policisë së Kosovës.

Krimet për të cilat Trajkoviq u akuzua, sipas Prokurorisë Speciale, u kryen më 1998-99 në fshatin Reznik të Vushtrrisë dhe në fshatrat përreth të kësaj komune.

Sipas aktakuzës, Trajkoviq ka qenë pjesëtar i forcave policore dhe ushtarake serbe dhe “ka kontribuar në vrasje, bastisje, rrahje, maltretimit, arrestimit, torturë, trajtim në mënyrë mizore dhe çnjerëzore, mbajtja në kushte skllavërie, dëbimin të mijëra civileve shqiptarë si dhe masat e plaçkitjes, djegies dhe shkatërrimit të shtëpive të popullsisë civile të nacionalitetit shqiptar”.

Në vitet e fundit, Kosova e ka rritur numrin e aktakuzave në mungesë për krime lufte gjatë luftës së fundit, por edhe të shqiptimit të aktgjykimeve.

Në gusht të këtij viti, Prokuroria Speciale ka dorëzuar në gjykatë një aktakuzë në mungesë kundër 21 të dyshuarve për dëbimin me forcë të më shumë se 800 mijë civilëve shqiptarë nga Kosova gjatë luftës.

Gjatë luftës në Kosovë, nga viti 1998 deri në 1999, u vranë mbi 13.000 civilë, ndërsa mijëra të tjerë u zhdukën. Afër 1.600 persona vazhdojnë të jenë të zhdukur dhe pjesa më e madhe e tyre janë shqiptarë.

Që nga përfundimi i luftës, dhjetëra persona janë dënuar për krime lufte para institucioneve vendore dhe ndërkombëtare.

Mbi 18 mijë votues nga Zvicra për zgjedhjet në Kosovë

Posted on by albinfo.ch

Mërgata kosovare në Zvicër po dëshmon edhe këtë herë interes të lartë për procesin zgjedhor në Kosovë. Sipas informatave të siguruara nga Ambasadori i Republikës së Kosovës në Zvicër, Mentor Latifi, procesi i votimit dhe përgatitjet për realizimin e tij, si për votimin fizik ashtu edhe për atë përmes postës, po zhvillohen me intensitet të shtuar.

Votimi fizik për qytetarët e Kosovës në Zvicër do të mbahet të shtunën, më 27 dhjetor 2025, në tre qendra votimi, në tri përfaqësitë diplomatike: Bernë, Cyrih dhe Gjenevë. Për këtë formë votimi janë regjistruar gjithsej 4’218 votues, prej të cilëve 2’114 në Cyrih, 1’053 në Bern dhe 1’051 në Gjenevë.

Pas përfundimit të votimit, kutitë e votimit do të bllombohen dhe do të ruhen në dhoma të sigurta, ndërsa transportimi i tyre për në Kosovë do të bëhet të hënën, më 29 dhjetor 2025.

Ndërkohë, interesimi më i madh është shënuar për votimin përmes postës. Në Zvicër për këtë formë janë regjistruar gjithsej 14’725 qytetarë.

«Deri dje në postfahun e krijuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve,  në Bern kanë arritur 8’680 zarfe me vota. Nga këto, 8’000 zarfe janë tërhequr dje nga diplomatët e Ambasadës së Kosovës në Bern, në prani të tre komisionerëve nga partitë VV, PDK dhe LDK, dhe janë nisur menjëherë për në Kosovë me transportin zyrtar të KQZ-së.», ka bërë të ditur për albinfo.ch ambasadori kosovar, Mentor Latifi.

Ambasadori Latifi thekson se për shkak të festave të fundvitit dhe orarit festiv të postës zvicerane pas zgjedhjeve, pritet që një pjesë e zarfeve të mbetura të arrijnë me vonesë. Në rastin maksimal, bëhet fjalë për rreth 6’725 zarfe të tjera, të cilat do të tërhiqen më 5 janar 2026.

“Këto janë vetëm votat e mbetura që kanë arritur pas ditës së djeshme, pasi pjesa dërmuese e zarfeve tashmë është dërguar për në Kosovë”, ka sqaruar Latifi.

Kjo mobilizim i madh i diasporës në Zvicër dëshmon edhe një herë lidhjen e fortë të mërgatës me proceset demokratike dhe rëndësinë që ajo i kushton të ardhmes politike të Kosovës.

Foto: Genti Mersinaj

Lexoni po ashtu:

Mërgata do të votojë më 27 dhjetor në përfaqësitë diplomatike, KQZ jep udhëzime për procesin

Festat publike: Si renditet Shqipëria në krahasim me vendet e rajonit

Posted on by BR

Festat zyrtare përfaqësojnë disa nga ditët më të rëndësishme për çdo popull, pasi pasqyrojnë traditat, besimet dhe historinë e tij.

Çdo vend ka kalendarin e vet të festimeve, ku përfshihen si festa me karakter botëror, ashtu edhe festa unike kombëtare. Por sa ditë festash zyrtare gëzon Shqipëria?

Sipas kalendarit zyrtar të publikuar nga Banka e Shqipërisë për vitin 2025, Shqipëria ka pasur gjithsej 15 ditë feste zyrtare, si edhe 2 ditë të veçanta pushimi. Ndërkohë, Këshilli i Ministrave ka vendosur që edhe dita e premte, 26 dhjetor, të shpallet ditë pushimi për administratën publike.

Ky vendim vjen si zgjatje e festimeve të Krishtlindjes, pasi administrata nuk do të punojë as ditën e enjte, më 25 dhjetor, e cila është festë zyrtare, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Si rrjedhojë, punonjësit e administratës përfitojnë dy ditë pushimi radhazi, ndërsa institucionet publike do t’i rikthehen normalisht aktivitetit ditën e hënë.

Po sa ditë pushimi priten në vitin 2026? Referuar kalendarit të festave të publikuar nga Banka e Shqipërisë, edhe për vitin e ardhshëm parashikohen po ashtu 15 ditë feste zyrtare. Një analizë e “Scan Intel”, referuar kalendarit të festave zyrtare për vitin 2026, tregon se nga totali i festave, 6 prej tyre i përkasin festave fetare, ndërsa 9 janë festa jo fetare.

Në krahasim me vendet e botës, Shqipëria klasifikohet si një vend me relativisht pak ditë festash apo pushimesh, me 15 të tilla në total. Megjithatë, nëse krahasimi bëhet në nivel evropian, Shqipëria renditet ndër vendet me më shumë festa publike. Në rajon, Kosova ka gjithsej 12 ditë pushimi, sipas kalendarit zyrtar të publikuar nga Ministria e Punëve të Brendshme. Ndërsa Shqipëria renditet pas vetëm dy vendeve të rajonit, Malit të Zi dhe Bosnje-Hercegovinës, të cilat kanë respektivisht 16 dhe 23 ditë pushimi zyrtare.

Festat janë momente të veçanta që bashkojnë njerëzit dhe pasqyrojnë identitetin kulturor, historik dhe fetar të një shoqërie. Ato shërbejnë jo vetëm si ditë pushimi, por edhe si mundësi për reflektim, bashkim dhe ruajtje të traditave brez pas brezi.

Zvicra nisë një fushatë parandaluese: kontakte të dobishme në rast dhune

Posted on by albinfo.ch

Zyra Federale për Barazinë e Grave dhe Burrave (EBG) ka nisur një fushatë parandaluese kundër dhunës në familje, dhunës seksuale dhe dhunës me bazë gjinore . Fushata, që zhvillohet nën patronatin e Ministres Federale Elisabeth Baume-Schneider, mbështetet nga një aleancë e gjerë kantonesh, komunash dhe OJQ-sh.

Fjala është për një fushatë që synon të bëjë të dukshme faktin se dhuna në familje shpesh zhvillohet në mënyrë të heshtur. Ajo fillon me sjellje të vogla, të përsëritura, që forcojnë pabarazitë e pushtetit dhe dobësojnë respektin. Fushata tërheq gjithashtu vëmendjen se mund të kërkohet ndihmë edhe kur ende nuk është kryer ndonjë vepër penale. Qëllimi është të veprohet herët dhe të parandalohet dhuna fizike.

Barazia e parandalon dhunën

Secili prej nesh mund të bëjë diçka kundër dhunës. Kjo mund të bëhet kur ne kundërshtojmë të na nënçmojnë, duke reaguar kur shohim të tjerët të ngacmohen dhe duke ndërtuar marrëdhënie të bazuara në respekt dhe barazi. Dhuna nuk fillon patjetër me goditje. Ajo fillon ngadalë, me gjeste të përditshme, me komente ose qëndrime fyese që e vënë tjetrin nën presion.

Ndonjëherë nuk e vërejmë menjëherë se diçka nuk shkon. Ne përshtatemi, minimizojmë situatën ose heshtim. Por ka shenja që tregojnë se një marrëdhënie është e paekuilibruar, se frika ka filluar të zëvendësojë respektin. T’i njohësh këto shenja është hapi i parë drejt veprimit dhe kërkimit të ndihmës.

Shembujt e mëposhtëm tregojnë forma të dhunës që shpesh mbeten të padukshme, por që lëndojnë po aq shumë. Nëse i njeh këto shenja, mos prit. Kërko ndihmë!

1) AI BËRTET. TI HESHT.

Ai bërtet menjëherë sa herë që nuk jam e një mendimi me të. Prandaj unë hesht.

Askush nuk duhet të ketë frikë në një marrëdhënie. Kur dikush bërtet për të ushtruar presion dhe tjetri hesht për të shmangur problemet, kjo është po ashtu një formë dhune. Nëse ndien se nuk mund të flasësh lirshëm apo të shprehësh mendimin tënd, është e rëndësishme të kërkosh ndihmë.

2) AI E DI SE KU JE. GJITHMONË.

Ai thotë se ngaqë më do, duhet gjithmonë të dijë ku jam dhe me kë jam. Unë ia them, sepse përndryshe zemërohet.

Të kontrollosh vazhdimisht se ku ndodhet tjetri nuk është shenjë dashurie, por një formë mbikëqyrjeje. Një marrëdhënie duhet të bazohet në besim, jo në kontroll. Nëse ke përshtypjen se po të ndjekin ose po të mbikëqyrin, mos hezito të flasësh dhe të kërkosh ndihmë.

3) MJAFTOHET NJË SHIKIM. DHE TI HESHT.

Heshtja nga frika nuk është normale. Kur një shikim mjafton për të bërë dike të heshtë, kjo tregon një raport të pabarabartë pushteti që e pengon personin të shprehet dhe e ushqen frikën. Edhe pa britma apo ofendime, një nënçmim i tillë është formë dhune.

Askush nuk duhet të ndihet i frikësuar nga partneri apo partnerja e tij. Nëse ke frikë nga zemërimi i tjetrit, fol me një qendër këshillimi ose me një person të besuar. Thyerja e heshtjes është vendimtare.

4) TI THUA JO. AI DËGJON PO.

Një “Jo” duhet të respektohet gjithmonë, në çdo situatë. Këmbëngulja, detyrimi apo injorimi i refuzimit nuk janë të pranueshme. Pëlqimi i detyruar nuk është pëlqim. Ai duhet të jetë i qartë, i lirë dhe pa presion.

Nëse “Jo”-ja jote nuk dëgjohet, dije se nuk je vetëm. Profesionistët janë aty për të mbështetur me besueshmëri të plotë.

5) KUFIJT E TIJ VLEJNË. TË TUTË JO.

Kur në një marrëdhënie merren parasysh vetëm nevojat e një personi dhe tjetri duhet gjithmonë të përshtatet, kjo është shenjë pabarazie. Me kohë, besimi zhduket dhe harrohet fakti se nevojat e tua janë po aq të rëndësishme.

Një marrëdhënie e shëndetshme duhet të sigurojë që të dy partnerët respektohen. Nëse vëren se kufijtë e tu po shkelen, është e rëndësishme të flasësh me një person të besuar dhe të kërkosh mbështetje.

6) SHAKATË BËHEN NË KURRIZ TËND. GJITHMONË.

Që prej se jam deklaruar hapur, dëgjoj vazhdoj të dëgjoj komente. Dhe edhe nëse unë reagoj, thotë: “është vetëm shaka”.

Shakatë në kurriz të dikujt, edhe kur duken të padëmshme, janë një formë dhune kur prekin gjithmonë të njëjtin person, e nënçmojnë apo e turpërojnë.

Askush nuk e meriton të përqeshet, as në publik e as në shtëpi. Ka shërbime që ofrojnë mbështetje me besueshmëri.

Ndihmë dhe mbështetje për të gjithë

Nëse ke përshtypjen se dikush në rrethin tënd po përjeton dhunë, sugjeroji të flisni për këtë. Mos hezito të kërkosh ndihmë nëse sheh dikë që ofendohet, nënçmohet ose ngacmohet. Dhe nëse vetë je i prekur, dije se nuk je i vetëm. Ka oferta për viktimat, për personat që ushtrojnë dhunë dhe për familjarët. Këto janë në besueshmëri, të sigurta dhe falas. Për ndihmë dhe mbështetje do të gjeni oferta këshilluese për çdo situatë

Shërbimet e mbështetjes në këtë faqe funksionojnë në nivel kombëtar ose rajonal. Ja disa shembuj:

  • Qendrat e ndihmës për viktimat në afërsinë tënde: Të gjitha kantonet kanë qendra zyrtare për mbështetjen e viktimave. Këto qendra ndihmojnë dhe këshillojnë njerëzit në Zvicër që kanë qenë viktima të dhunës. Shërbimet janë falas, në besueshmëri dhe, nëse dëshirohet, anonime. https://www.opferhilfe-schweiz.ch/de/

 

  • Këshillim online përmes Chat në 13 gjuhë: Platforma «Violence que faire» në Zvicrën perëndimore dhe qendrat e mbështetjes së viktimave në Zvicrën gjermanishtfolëse ofrojnë këshilla konfidenciale, anonime dhe profesionale për personat që janë bërë viktima të dhunës dhe të afërmit e tyre, qoftë në internet apo nëpërmjet bisedës. https://www.violencequefaire.ch/

 

  • Shtëpi-strehëzat e grave dhe burrave: Strehëzat për gra dhe burra ofrojnë mbrojtje, këshilla, ndihmë dhe mbështetje për gratë, burrat, fëmijët dhe të rinjtë që duan të shpëtojnë nga një situatë e dhunshme ose që janë në rrezik të menjëhershëm. https://www.opferhilfe-schweiz.ch/fr/was-ist-opferhilfe/protection/

 

Kjo përmbajtje është zhvilluar me mbështetjen e Zyrës Federale për Barazi të Gruas dhe Burrit (EBG).

Lexoni po ashtu:

Zvicra lanson fushatën e parë kundër dhunës në familje

 

Bashkimi familjar në Gjermani: Sa ishin nga Kosova e Shqipëria

Posted on by BR

Pavarësisht shtrëngimit të ndjeshëm të politikave të imigracionit nga qeveria e koalicionit të CDU/CDU dhe Socialdemokratëve në Berlin,  këtë vit janë lëshuar më shumë se 100.000 viza për bashkim familjar. Kjo sipas shifrave nga Ministria e Jashtme, të raportuara së fundmi.

Sipas të dhënave nga Ministria e Jashtme, 101.756 viza u dhanë deri në fund të nëntorit për pesë kombësitë me më shumë aplikime. Më së shumti vizat u dhanë për turqit (14.907) dhe sirianët (13.148), të ndjekur nga qytetarë nga India (9.286), Kosova (7.143) dhe Shqipëria (4.426), raporton DW, transmeton albinfo.ch.

E drejta për bashkimin familjar në Gjermani përgjithësisht vlen vetëm për familjen bazë, që do të thotë bashkëshortët/et dhe fëmijët e mitur. Ekzistojnë përjashtime për raste të vështira dhe, që nga një reformë në mars 2024, edhe për prindërit dhe vjehrrit e profesionistëve dhe punëtorëve të kualifikuar me kualifikim të lartë që mund të sigurojnë në mënyrë të pavarur jetesën e të gjithë familjes.

Në korrik, qeveria gjermane e CDU/CSU dhe SPD e pezulloi ribashkimin familjar për dy vjet për personat me status mbrojtjeje të kufizuar – ndryshe nga refugjatët e njohur. Vetëm në “raste të vështira” atyre u lejohet ende të sjellin bashkëshortët/et e tyre, fëmijët e mitur si edhe, në rastin e të miturve të pashoqëruar, prindërit e tyre në Gjermani.

 

Dhjetë zbulimet shkencore që kanë transformuar botën në 25 vitet e fundit

Posted on by Alb

Në 25 vitet e fundit, shkenca ka shënuar përparime të jashtëzakonshme, duke sjellë zbulime që kanë ndryshuar rrënjësisht mënyrën se si njerëzimi e kupton jetën, shëndetin dhe universin. Nga biologjia molekulare te eksplorimi i hapësirës, këto arritje kanë kaluar kufijtë e imagjinatës dhe kanë ndikuar drejtpërdrejt në jetën e përditshme.

Përparimet shkencore të kësaj periudhe jo vetëm që kanë shpëtuar miliona jetë dhe kanë përmirësuar cilësinë e tyre, por kanë hapur edhe perspektiva të reja për zhvillimin e mjekësisë, teknologjisë dhe kërkimit shkencor në dekadat që vijnë.

Harta e ADN-së njerëzore (Human Genome Project)

Deshifrimi i plotë i kodit gjenetik të njeriut shënoi një moment historik, duke mundësuar diagnostikim më të saktë, mjekësi të personalizuar dhe trajtime të reja për sëmundje gjenetike.

CRISPR – redaktimi preciz i gjeneve

Kjo teknologji revolucionare lejoi ndërhyrje të drejtpërdrejtë në ADN me saktësi të lartë, duke hapur rrugën për trajtime inovative mjekësore dhe përmirësime në bujqësi.

Vaksinat mRNA dhe revolucioni shëndetësor

Zhvillimi i vaksinave mRNA, i vënë në pah gjatë pandemisë së Covid-19, shënoi një hap të madh në parandalimin e sëmundjeve infektive dhe krijoi baza të reja për trajtimin e kancerit.

Inteligjenca artificiale në biologji – AlphaFold

Për herë të parë, inteligjenca artificiale arriti të parashikojë strukturën e proteinave, duke përshpejtuar ndjeshëm kërkimin shkencor dhe zhvillimin e barnave.

Terapia CAR-T kundër kancerit

Kjo terapi inovative, e bazuar në modifikimin gjenetik të qelizave imune të pacientit, ka dhënë rezultate premtuese në trajtimin e disa formave agresive të kancerit.

Zbulimi i grimcës Higgs

Konfirmimi i ekzistencës së grimcës Higgs përforcoi Modelin Standard të fizikës dhe ndihmoi në shpjegimin e origjinës së masës së grimcave elementare.

Zbulimi i valëve gravitacionale

Matja e parë e valëve gravitacionale hapi një epokë të re në astronomi, duke mundësuar studimin e ngjarjeve kozmike si përplasjet e vrimave të zeza.

Teleskopi Hapësinor James Webb

Ky teleskop ka ofruar pamje të papara më parë të universit të hershëm dhe ka analizuar atmosferat e planetëve jashtë sistemit diellor.

Zbulimi i mijëra ekzoplanetëve

Hulumtimet konfirmuan se planetët janë të shumtë në galaktikë, duke rritur shpresat për gjetjen e botëve potencialisht të banueshme.

Ndryshimet klimatike – nga teori në prova shkencore

Shkenca ka arritur të lidhë drejtpërdrejt fenomenet ekstreme të motit me ngrohjen globale të shkaktuar nga aktiviteti njerëzor, duke forcuar bazën shkencore për veprim klimatik.

Këto zbulime dëshmojnë se investimi në kërkimin shkencor, edhe kur nuk ka përfitime të menjëhershme, mbetet një nga shtyllat kryesore të përparimit njerëzor dhe zhvillimit afatgjatë.

 

Deportimi i sirianëve kriminelë: A po shkon Evropa drejt dëbimeve masive?

Posted on by Alb

Për herë të parë që nga shpërthimi i luftës civile në Siri në vitet 2011–2012, Gjermania ka deportuar një shtetas sirian të dënuar për vepra penale, duke e kthyer atë në Damask. Ky vendim ka rihapur debatin për politikën e dëbimeve në Evropë dhe ka nxitur reagime edhe në Zvicër.

Në Zvicër, disa përfaqësues politikë, veçanërisht nga SVP-ja, po kërkojnë që qeveria federale të ndjekë shembullin e Berlinit. Ata i bëjnë thirrje këshilltarit federal përgjegjës për çështjet e migracionit, Beat Jans, të ndërmarrë masa më të ashpra ndaj azilkërkuesve që kanë kryer vepra penale. Në anën tjetër, Partia Socialdemokrate dhe organizata për ndihmë ndaj refugjatëve kundërshtojnë riatdhesimet e detyruara në Siri, duke theksuar se situata e sigurisë në vend mbetet problematike.

Vlerësimi i ekspertëve

Eksperti i migracionit Benjamin Schraven vlerëson se nuk priten dëbime masive të sirianëve në të ardhmen e afërt. Sipas tij, deportimet do të përqendrohen kryesisht te personat e dënuar për krime të rënda.

“Nuk presim dëbime në shkallë dhjetëra mijërash. Presioni politik do të mbetet i lartë, por masat do të jenë selektive”, thekson Schraven.

Ai shton se edhe pas ndryshimeve politike në Siri, vendi vazhdon të përballet me pasiguri, probleme serioze ekonomike dhe infrastrukturë të shkatërruar, çka e bën të vështirë realizimin e deportimeve në shkallë të gjerë.

Efekti në Evropë dhe Zvicër

Sipas ekspertit, vendimi i Gjermanisë mund të ketë efekt sinjalizues edhe për shtete të tjera evropiane, përfshirë Zvicrën. Megjithatë, për shkak të kornizës së rreptë ligjore dhe detyrimeve ndërkombëtare, çdo ndryshim do të jetë gradual.

Aktualisht, në Gjermani jetojnë rreth një milion shtetas sirianë, ndërsa në Zvicër afro 30 mijë. Një pjesë e tyre tashmë janë natyralizuar dhe nuk mund të dëbohen. Për këtë arsye, Schraven vlerëson se edhe nëse deportimet lejohen më gjerësisht, ato nuk do të sjellin ndonjë lehtësim të ndjeshëm për sistemin e azilit, transmeton albinfo.ch.

Trend më i gjerë i politikave kufizuese

Ekspertët vërejnë se deportimi i fundit përputhet me një trend më të gjerë evropian drejt politikave më të ashpra të migracionit, përfshirë përshpejtimin e procedurave të azilit dhe rritjen e numrit të kthimeve. Presioni politik dhe shoqëror për masa më të rrepta pritet të vazhdojë, veçanërisht pas ndryshimeve politike në Damask.

Megjithatë, Schraven thekson se, ndryshe nga SHBA-ja, ku po zbatohen masa shumë të ashpra ndaj migrantëve pa dokumente, në Evropë rezistenca shoqërore ndaj politikave të tilla mbetet më e fortë.

Sipas ekspertit, çdo rast duhet të shqyrtohet individualisht, duke balancuar sigurinë publike me detyrimet humanitare dhe ligjore. Deportimi i personave që kanë kryer vepra penale mbetet i mundur vetëm nëse siguria në vendin e origjinës mund të garantohet.