Ushtria zvicerane aktualisht nuk ka pajisje tokë–ajër të afta për t’u mbrojtur nga dronët dhe raketat, duke nxjerrë në pah një boshllëk serioz në sistemin e saj të mbrojtjes ajrore. Ministri i ri i Mbrojtjes, Martin Pfister, e ka cilësuar forcimin e kësaj mbrojtjeje si prioritet kryesor, transmeton albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, Zvicra zotëron vetëm 27 topa Oerlikon 35 mm dhe 96 hedhës raketash portativë Stinger, të cilët mund të godasin objektiva deri në 4 km distancë dhe 3 km lartësi — sisteme të përshtatshme për helikopterë apo avionë që fluturojnë ulët, por jo për dronë modernë.

Deputetët Pierre-Alain Fridez dhe Thomas Hurter kanë paralajmëruar se vendi “nuk është ende i përgatitur” për kërcënimet ajrore të reja, duke kërkuar investime urgjente në zbulimin dhe neutralizimin e dronëve.

Në rreze mesatare, Zvicra nuk ka asnjë sistem aktiv, megjithëse ka porositur pesë sisteme IRIS-T që pritet të hyjnë në funksion midis viteve 2028 dhe 2031.

Ndërsa në rreze të gjatë, sistemi Patriot, i blerë nga SHBA për të mbrojtur vendin nga raketat balistike, ende nuk është dorëzuar për shkak të vonesave nga pala amerikane.

Ekspertët vlerësojnë se rreziku për Zvicrën mbetet i ulët, por jo inekzistent, dhe se vonesat në modernizimin e mbrojtjes ajrore mund ta lënë vendin të pambrojtur ndaj sulmeve të mundshme me dronë apo raketa.

Kompania zvicerane Novartis ka njoftuar se do të blejë Avidity Biosciences, një kompani amerikane që zhvillon terapi inovative për trajtimin e sëmundjeve neuromuskulare gjenetike. Marrëveshja u bë publike të dielën përmes një njoftimi për shtyp nga grupi me seli në Bazel.

Sipas njoftimit, Novartis do të blejë aksionet e Avidity Biosciences për 72 dollarë për aksion, çka përfaqëson një premium prej 46% mbi çmimin e mbylljes në bursën e Nju Jorkut. Kjo e vlerëson kompaninë amerikane me rreth 12 miliardë dollarë.

Avidity, me seli në San Diego, është e specializuar në zhvillimin e terapive me ARN (RNA therapies) për trajtimin e sëmundjeve të rënda gjenetike neuromuskulare. Me këtë marrëveshje, Novartis siguron qasje në një platformë të diferencuar të ARN-së dhe disa programe të avancuara zhvillimi klinik, theksohet në deklaratë.

Këto programe do të mbështesin strategjinë e Novartis në fushën e neuroshkencës dhe do të plotësojnë portofolin aktual të kandidatëve për terapi të reja të kategorisë “first-in-class”, sipas kompanisë.

Transferimi i disa programeve

Marrëveshja përfshin edhe transferimin e programeve të kardiologjisë precize të Avidity në një kompani të re të pavarur (Spinco). Për çdo dhjetë aksione të Avidity që zotërojnë, aksionarët do të marrin një aksion të Spinco-s dhe/ose një pagesë në para në rast të shitjes së aseteve të saj, sqaron Novartis, transmeton albinfo.ch.

Bordet e të dy kompanive kanë rekomanduar njëzëri miratimin e transaksionit. Marrëveshja pritet të miratohet nga autoritetet përkatëse dhe nga aksionarët e Avidity, ndërsa përfundimi i saj parashikohet në gjysmën e parë të vitit 2026.

Novartis pret që blerja të rrisë të ardhurat me 5–6% gjatë periudhës 2024–2029. Deri në përfundimin e procesit, të dy kompanitë do të vazhdojnë të veprojnë në mënyrë të pavarur.

Më 30 Zvicra do të vendosë për një taksë kombëtare trashëgimie në nëntor. Deri më tani, nuk ka asnjë taksë të vlefshme në të gjithë Zvicrën. Është përgjegjësi e kantoneve të rregullojnë trashëgimitë deri më tani. Juso dëshiron ta ndryshojë këtë me iniciativën e saj. Ata kërkojnë taksa mbi pasuritë prej 50 milionë frangash ose më shumë. Kundërshtarët kanë frikë nga një emigrim i njerëzve të pasur.

Një vështrim në histori tregon se taksa e trashëgimisë dikur ishte dukshëm më e lartë. Sot, trashëgimtarët paguajnë vetëm një të tretën e asaj që ishte e zakonshme në vitin 1990. Historiania ekonomike Gisela Hürlimann shpjegon pse është kështu dhe si kanë ndryshuar taksat gjatë dekadave.

E pyetur pse trashëgimitë tatohen më pak sot sesa disa dekada më parë, ajo u shpreh se kjo ka shumë të bëjë me konkurrencën tatimore.

“Mund të thuhet se ulja e taksave të trashëgimisë është një efekt i rritjes së konkurrencës tatimore midis kantoneve. Sidomos në vitet ’90 dhe 2000, ky intensifikim mund të vërehet fuqishëm”, ka deklaruar ajo për SRF, transmeton albinfo.ch.

Në këtë konkurrencë tatimore midis kantoneve – çfarë roli luan taksa e trashëgimisë?

“Në disa kantone, taksa e trashëgimisë për bashkëshortët dhe pasardhësit e drejtpërdrejtë është hequr de facto. Dhe kjo erdhi me harmonizimin e taksave të vitit 1990. Harmonizimi duhet të kishte sjellë më shumë drejtësi në sistemin tatimor. Kjo është ironia e historisë. Por nuk kishte asnjë dispozitë në të për taksat e trashëgimisë. Prandaj, kantonet kishin dorë të lirë për t’i ulur këto taksa në zero. Kështu, idetë e drejtorëve financiarë të kantoneve dhe të qarqeve konservatore me një qëndrim të fiksuar ndaj pronësisë kanë mbizotëruar. Kështu, trashëgimia është prekur gjithnjë e më pak me kalimin e viteve”, deklaroi tutje ajo.

Harmonizimi i taksave i vitit 1990 kishte për qëllim të sillte më shumë drejtësi – por në fakt, taksa e trashëgimisë u hoq në shumë vende. Kush po e çonte këtë përpara në atë kohë?

Në atë kohë, nuk bëhej fjalë vetëm për taksimin e të pasurve më shumë sesa të varfërve. Përkundrazi, qëllimi ishte edhe të zvogëlohej pabarazia midis kantoneve. Pabarazia e pasurisë ishte më e dobët atëherë sesa është sot. Ende nuk ka pasur këtë akumulim të fortë të pasurisë si rezultat i trashëgimisë. Harmonizimi i taksave nuk ishte, pra, një shqetësim ekskluzivisht i krahut të majtë.

Nga vjen ideja themelore e taksimit të trashëgimive?

Ideja e taksimit të trashëgimive ka ekzistuar prej shekujsh. U prezantua për herë të parë në Revolucionin Francez, pastaj në vitin 1798 edhe në Republikën Helvetike. Që atëherë, ka ekzistuar kjo ide se trashëgimitë janë pasuri të pamerituara, jo produkt i performancës së dikujt. Prandaj, këtu mund të tatohen më rëndë se kudo tjetër.

Dhe kur u bë kjo ide një shqetësim i krahut të majtë?

Konkurrenca tatimore midis kantoneve është bërë shumë e përgjithësuar që nga vitet 1990 dhe ka qenë praktikisht e padiskutueshme në kampin borgjez që atëherë. Kështu, mbetet kryesisht e majta, e cila është e pozicionuar në mënyrë kritike këtu. Për ta, është gjithashtu një mjet për të kritikuar pabarazinë në rritje të pasurisë.

Sepse sot një pjesë e madhe e pasurive të larta në të vërtetë vjen nga trashëgimia. E majta përdor taksën e trashëgimisë për kritikat e saj, sepse prekja e një takse tjetër ndoshta nuk do të ishte shumë e suksesshme. Për shembull, nëse ata do të kërkonin që taksa mbi pasurinë të rikthehej në nivel federal – mendoj se kjo do të ishte një sipërmarrje e pashpresë.

Në Ticino, patrullat e policisë hekurudhore kanë përdorur kamera trupi për një vit. RSI donte të dinte se si dhe në çfarë kushtesh përdoret kjo kamerë.
Për pak më shumë se një vit, oficerët e policisë hekurudhore janë pajisur me një kamera trupi, një kamera portative. Një kuti e vogël e zezë me madhësinë e një telefoni celular, por pak më e trashë, është varur në gjoks pak poshtë mbishkrimit “POLICI”.

Kamera e trupit mund të përdoret vetëm në zonat nën juridiksionin e SBB-së. Është gjithmonë e ndezur, por zakonisht nuk regjistron. Para se të fillojë një regjistrim, agjenti duhet të njoftojë personin në fjalë. Pastaj dëgjojmë një bip dhe ndizet një dritë e kuqe. Pasagjeri gjithashtu mund të kërkojë të filmohet për mbrojtjen e tij.

Kamera e trupit u prezantua për të rritur sigurinë e pasagjerëve dhe stafit, ndonjëherë viktima të agresionit. Shifrat e para janë premtuese: sipas një raporti të majit, sulmet janë ulur me 25%. Për të bërë një vlerësim të parë – në pritje të atij zyrtar që Hekurudhat Federale Zvicerane do të publikojnë në fund të tetorit – gazetarët e RSI ndoqën një patrullë në një tren TILO midis Bellinzonës dhe Lokarnos, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Përshtypja e përgjithshme e udhëtimit me agjentë është mjaft e mirë, mjeti në përgjithësi është pritur mirë. “Mendoj se është një ide e mirë, ndihem më i sigurt dhe është e rëndësishme që stafi i hekurudhës të jetë pak më i mbrojtur”, thotë një udhëtar.

Shpeshtësia e përdorimit të kamerave të trupit është e ndryshueshme. “Disa kolegë i përdorin më shumë, të tjerë më pak. Personalisht, unë i përdor të paktën dy herë në muaj”, thotë agjenti Massimo Frosio. Dhe ku përfundojnë regjistrimet? “Ato ruhen në një server në pronësi të SBB dhe mbahen atje për njëqind ditë. Pas kësaj periudhe, nëse nuk është e nevojshme të përdoren këto video, ato fshihen.” Përndryshe, ato konsultohen me autorizimin e Zyrës së Prokurorit Publik. Regjistrimet do të jenë në dosje për hetim.

Një perspektivë objektive gjatë ndërhyrjeve

Çfarë ka ndryshuar krahasuar me më parë? Sipas Massimo Frosio, “ekziston një vizion objektiv i situatës, audio dhe video, sepse shpesh mbikëqyrja me video e pranishme në stacion ofron vetëm video, pa zë. Përveç kësaj, imazhet në përgjithësi merren nga larg dhe janë me cilësi të dobët, ndërsa me kamerën e trupit, cilësia mbetet e shkëlqyer dhe ju lejon të keni këndvështrimin e agjentit, gjë që nuk është gjithmonë e mundur me mbikëqyrjen me video të jashtme”.

Në përgjithësi, prania e kamerës së trupit ndihmon në qetësimin e situatës, por kjo nuk është gjithmonë rasti, shpjegon Massimo Frosio: “Kam pasur një rast ku ajo u prit keq gjatë një misioni, sepse personi nuk donte të filmohej”.

Dhe çfarë ndodh nëse situata përshkallëzohet shpejt? Policia e transportit mban një armë, por ajo “praktikisht” nuk përdoret kurrë. Nëse është ky rasti, “një sensor i bashkëngjitet direkt kutisë. Sapo të nxirret arma, ajo aktivizon të gjitha kamerat e trupit brenda një rrezeje prej nëntë metrash”.

Zyra e Raportimit të Pastrimit të Parave (MROS) e Zvicrës po arrin kufijtë e saj, ndërsa numri i raporteve të aktivitetit të dyshimtë rritet ndjeshëm.

Sipas shefit të saj, Anton Brönnimann, zyra pret një rritje prej 40% këtë vit, nga 15,000 raste në vitin 2024 në rreth 21,000 në vitin 2025. “Kemi parë rritje eksponenciale për dhjetë vjet,” i tha ai transmetuesit publik zviceran SRF.

Brönnimann ia atribuon këtë rritje ndërgjegjësimit më të madh në sektorin financiar, presionit më të fortë nga rregullatorët dhe prokurorët, dhe disa skandaleve të pastrimit të parave që kanë çuar në dënime në Zvicër. “Bankat duan të shmangin çdo rrezik,” tha ai.

Teknologjia gjithashtu e ka bërë raportimin më të lehtë: “Sot, bankat përdorin robotë dhe mjete të automatizuara për të zbuluar parregullsitë dhe mund të paraqesin raporte me shtypjen e një butoni. Ato preferojnë të raportojnë një rast shumë më tepër sesa një shumë më pak.”

Por ekipi i vogël prej rreth 55 punonjësish nuk mund ta përballojë më volumin. “Kemi arritur kufijtë tanë të personelit,” tha Brönnimann. Zyra ka miratuar një qasje të bazuar në risk, duke u përqendruar kryesisht në financimin e terrorizmit, krimin e organizuar dhe veprat e rënda financiare.

Kjo do të thotë që disa raste nuk hetohen më aq plotësisht, ndërsa të tjerat mund të anashkalohen. “Rreziku i anashkalimit të rasteve të pastrimit të parave po rritet”, paralajmëroi ai. Për ta bërë punën siç duhet, numri i stafit do të duhet të dyfishohet në rreth 110, transmeton albinfo.ch.

Zyra shpreson që automatizimi dhe inteligjenca artificiale do të ndihmojnë në lehtësimin e presionit. “Po përpiqemi të automatizojmë sa më shumë të jetë e mundur dhe shpresojmë që inteligjenca artificiale do të sjellë përparim”, tha Brönnimann. Por numri i raporteve po rritet aq shpejt sa mjetet dixhitale nuk mund ta përballojnë.
“Rritja është eksponenciale”, tha ai. “Pa më shumë njerëz, rreziku i humbjes së rasteve të rëndësishme vazhdon të rritet.”

Sindikata zvicerane Unia përsëriti sot kundërshtimin e saj ndaj zgjatjes së punës të së dielës, të cilën e konsideron të dëmshme për shëndetin e stafit të shitjeve.

Unia, në ditën e fundit të kongresit të saj në Brig, kantoni Valais, denoncoi planet për të zgjeruar numrin e vendeve të lira të punës të së dielës, thuhet në një deklaratë. Kjo e fundit thekson se punonjësit e shitjeve “tashmë vuajnë nga orare të parregullta pune, paga të ulëta dhe stres të lartë”.

Delegatët i bëjnë thirrje parlamentit që ta mbajë të dielën si ditë pushimi dhe premtojnë të kundërshtojnë këtë përkeqësim të dispozitave mbrojtëse me të gjitha mjetet në dispozicion të tyre, “nëse është e nevojshme edhe duke nisur një referendum”.

Pierre-Yves Maillard, President i Sindikatës Zvicerane (SSU), riafirmoi rolin thelbësor të sindikatave:

“Një ekonomi që i bën njerëzit të punojnë gjithnjë e më intensivisht dhe lë gjithnjë e më pak para në xhepat e tyre nuk ka të ardhme”, theksoi ai, shkruan swissinfo. Sindikatat, theksoi ai, “ofrojnë një zgjidhje konkrete me pagën e trembëdhjetë të muajit nga AHV, përmirësime në marrëveshjet kolektive të punës si në rastin e [zinxhirit të supermarketeve] Coop”, transmeton albinfo.ch.

E ftuar nderi në kongres, sindikalistja pakistaneze Zehra Khan theksoi dimensionin global të betejave sociale. Themeluesja e sindikatës së parë të punëtorëve nga shtëpia në Pakistan, ajo theksoi se “solidariteti i punëtorëve mund të ndryshojë ligjet dhe sistemet”.

Lufta e saj për njohjen e punës informale ka frymëzuar legjislacionin pionier për t’i bërë shumëkombëshet përgjegjëse për kushtet në zinxhirët e tyre të furnizimit: një mesazh që sindikatat zvicerane synojnë të përcjellin.

Unia gjithashtu miratoi një rezolutë të re për njohjen e Shtetit të Palestinës dhe krijimin e një zgjidhjeje me dy shtete, duke kritikuar përsëri “pasivitetin e vazhdueshëm” të qeverisë dhe parlamentit në këtë konflikt.

Për tre ditë, rreth 400 delegatë të Unia nga e gjithë Zvicra u mblodhën në Brig për të vendosur mbi qëllimet e përbashkëta për vitet e ardhshme. Me këtë rast, ata rinovuan organet drejtuese të sindikatës për sektorët e ndërtimit, tregtisë, industrisë dhe shërbimeve për katër vjet.

Vania Alleva u rizgjodh me sukses si presidente. Zëvendëspresidentja Véronique Polito dhe Presidenti Martin Tanner plotësojnë menaxhimin. Anëtarët e rinj Silvia Locatelli dhe Timur Öztürk u zgjodhën në bord për herë të parë. Së bashku me Bruna Campanello-n dhe Nico Lutz-in, të cilët u rizgjodhën, ata plotësojnë bordin kombëtar.

Sipas drejtorit të përkohshëm ekzekutiv Alex Glanzmann, Posta Zvicerane pret një rënie të ndjeshme të fitimeve krahasuar me vitin e kaluar.

“Ne presim një shifër të ulët prej tre shifrash prej milionash”, tha Glanzmann në një intervistë me gazetën zvicerane në gjuhën gjermane SonntagsBlick.
Posta Zvicerane gjeneroi një fitim të Grupit prej 324 milionë CHF në vitin 2024 (407 milionë dollarë). Kështu, ajo rriti rezultatin e saj me 70 milionë CHF krahasuar me vitin e kaluar, siç u njoftua në mars.

Kur publikoi shifrat e saj gjysmëvjetore në gusht, Posta Zvicerane duhej të njoftonte një rënie të fitimit. Rezultati operativ ra me 29% në gjysmën e parë të vitit 2025 në 118 milionë CHF. Fitimi ra me 44% në 74 milionë CHF.

Arsyet kryesore për rezultatet gjysmëvjetore ishin rënia e vazhdueshme e vëllimeve të letrave, gazetave dhe biznesit pa pagesë, si dhe rritja e kostove, u raportua në verë. Përdorimi i PostBus dhe tregu i pakove ndryshoi pozitivisht gjatë kësaj periudhe.

“Problemi është se biznesi i letrave në rënie nuk mund të kompensohet nga pakot”, tha Glanzmann, shkruan swissinfo. Sot, dërgohen 1.6 miliardë letra, por vetëm 180 milionë pako. Situata në lidhje me marzhet është e ndryshme, transmeton albinfo.ch.

Aktivitetet që janë të shkëputura nga biznesi kryesor janë, pra, të rëndësishme për Postën Zvicerane në mënyrë që të shmangin shndërrimin në një “organizatë me kosto në rënie”, tha Glanzmann. Aktualisht, 85% e xhiros gjenerohet në konkurrencë të lirë. Sipas të njëjtave rregulla si për të gjithë të tjerët, theksoi ai. “Rreth 15% ende vjen nga një monopol”, tha kreu i përkohshëm i Postës Zvicerane.

Kohët e fundit ka pasur rezistencë politike ndaj aktiviteteve në konkurrencë të lirë. Sipas mendimit të komisionit ekonomik të parlamentit, Postës Zvicerane nuk duhet t’i lejohet të konkurrojë tepër me kompanitë private.

Qeveria zvicerane gjithashtu dëshiron kangjella mbrojtëse në këtë drejtim dhe po planifikon një reformë gjithëpërfshirëse postare. Megjithatë, ajo gjithashtu dëshiron të jetë në gjendje të reagojë ndaj shërbimit bazë – për shembull, nëse kërkesa për postë letrash vazhdon të bjerë. Konsultimi për këtë nuk pritet të fillojë deri në qershor 2026.

Në Zvicër, të hënën priten reshje të dendura dëbore. Qeveria federale paralajmëron për rrezik në rritje dhe shpall nivelin e rrezikut 3 nga 5. Zonat mbi 1000 metra mbi nivelin e detit janë veçanërisht të prekura. Mund të ketë pengesa të konsiderueshme në trafik. Reshjet e dëborës shoqërohen me erëra të forta deri në stuhi.

Pas MeteoSchweiz, mbi 1200 metra mund të priten midis dhjetë dhe 30 centimetra dëborë të freskët. Në lartësi më të mëdha nga 1600 metra, mund të bien deri në 50 centimetra. Kufiri i reshjeve të dëborës është midis 1000 dhe 1600 metrave, shkruan 20minuten. Faza më intensive e reshjeve të dëborës pritet të hënën midis orës 12 dhe 18.

Ekziston gjithashtu një paralajmërim kundër kufizimeve të mundshme të trafikut. Rrugët mund të bëhen të vështira për t’u kaluar. Shoferët duhet të informohen për situatën aktuale të trafikut para dhe gjatë drejtimit të automjetit. Radioja dhe numri i telefonit 163 janë në dispozicion për këtë, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, duhet të respektohen udhëzimet e shërbimeve dimërore. Për njerëzit në male, zbatohet sa vijon: Duhet të respektohet buletini ditor i ortekëve dhe informacioni shtesë i Institutit WSL për Kërkimin e Borës dhe Ortekëve SLF.