Shkencëtarët paralajmërojnë se lumi Rhine mund të ngrohet deri në 4°C deri në vitin 2100

Shkencëtarët paralajmërojnë se temperatura e ujit të lumit Rhine mund të rritet deri në 4.2 gradë Celsius deri në fund të shekullit për shkak të ndryshimeve klimatike.

Ky është rezultati i një analize nga Instituti Federal i Hidrologjisë i Gjermanisë (BfG) dhe instituti holandez i kërkimit Deltares në emër të Komisionit Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Rhine (ICPR).

“Rhine po ngrohet ndjeshëm si rezultat i ndryshimeve klimatike”, thuhet në studimin e tyre. Tashmë ka efekte në ekologji dhe ekonomi që do të intensifikohen në të ardhmen. Rritja e temperaturës së ujit është e lidhur drejtpërdrejt me rritjen e temperaturave të ajrit për shkak të ndryshimeve klimatike, sipas një njoftimi për shtyp, transmeton albinfo.ch.

Hulumtuesit simuluan zhvillimin e temperaturave të ujit dhe kryen llogaritje modelimi. Ata presin që uji në lum të ngrohet me 1.1 deri në 1.8 gradë Celsius deri në mesin e shekullit. “Deri në vitin 2100, temperatura mesatare vjetore e ujit mund të rritet me 2.9 deri në 4.2 gradë Celsius, krahasuar me periudhën nga viti 1990 deri në vitin 2010, e cila u përdor si referencë për të gjitha llogaritjet”, shkruajnë autorët.

Me një mesatare vjetore, numri i ditëve në të cilat pjesa kryesore e lumit është nën 10 gradë Celsius mund të bjerë ndjeshëm, nga 170 ditë që është aktualisht në 104 ditë. Në të njëjtën kohë, numri i ditëve me temperatura mbi 21.5 gradë do të rritet nga 32 ditë në vit që është aktualisht në 106 ditë, sipas modelimit, shkruan swissinfo.

Në 50 nga këto ditë, temperatura mesatare mund të arrijë edhe midis 25 dhe 28 gradë Celsius. Sipas studimit, pjesët jugore të lumit nga Zvicra në Karlsruhe do të preken veçanërisht.

“Nëse pragjet kritike të temperaturës tejkalohen gjatë periudhave më të gjata kohore, mund të ndodhë dëmtim ekologjik”, tha Tanja Bergfeld-Wiedemann, biologe në BfG. “Në temperatura më të larta, tretshmëria e gazrave në ujë gjithashtu zvogëlohet, që do të thotë se më pak oksigjen është në dispozicion të kafshëve.”

Kufizimet në përdorimin e ujit janë gjithashtu një pasojë e mundshme, sipas njoftimit për shtyp. “Rritja e temperaturës do të çojë në më pak kapacitet të disponueshëm për konsumatorët ekzistues dhe të rinj të ujit ftohës.”

Austri: Këshilli Kombëtar prezanton klasa orientimi për fëmijët migrantë

Këshilli Kombëtar i Austrisë ka miratuar futjen e klasave orientuese për fëmijët emigrantë të sapoardhur. Projektligji u miratua të premten me mbështetje të gjerë, përfshirë votat nga koalicioni qeverisës dhe të Gjelbrit. Vetëm FPÖ e ekstremit të djathtë e kundërshtoi atë.

Duke filluar nga viti i ardhshëm shkollor, fëmijët në moshë shkollore që nuk kanë përvojë të mëparshme në arsimin formal do të ndjekin së pari klasat orientuese me të mbërritur në Austri. Këto klasa, që zgjasin deri në gjashtë muaj, do të ndihmojnë në përgatitjen e fëmijëve për sistemin shkollor austriak duke u mësuar atyre gjermanishten bazë dhe aftësi thelbësore për pjesëmarrjen në shkollë.

Do të jenë të mundura formate fleksibile në grup, duke lejuar që klasat të përfshijnë nivele, lloje dhe vendndodhje të ndryshme shkollore. Kalimi në klasat mbështetëse të gjermanishtes do të ndodhë individualisht sipas nevojës, shkruan The International. Programe të ngjashme janë zbatuar tashmë në Vjenë dhe Vorarlberg. Me këtë ndryshim ligjor, klasat orientuese do të bëhen të detyrueshme në të gjithë vendin duke filluar nga 1 shtatori, transmeton albinfo.at.

Vetëm FPÖ e kundërshtoi iniciativën. Deputeti i FPÖ-së, Hermann Brückl, kritikoi klasat orientuese si një “placebo” që trajton vetëm simptomat. Ai argumentoi se masa të tilla integrimi duhet të trajtohen nga OJQ-të në vend që të mbingarkojnë mësuesit.

Përfaqësuesit e partive qeverisëse u përgjigjën se klasat e reja do të lehtësojnë presionin mbi shkollat dhe mësuesit duke i përgatitur fëmijët para se të bashkohen me klasat e zakonshme. Nico Marchetti i ÖVP dhe Heinrich Himmer i SPÖ vunë në dukje suksesin e programeve pilot në Vjenë dhe Vorarlberg. Ministri i Arsimit Christoph Wiederkehr (NEOS) theksoi gatishmërinë për nevojat e ardhshme, pavarësisht pretendimit të FPÖ se masa është e tepërt nëse imigracioni i ribashkimit familjar është ndalur.

Paketa e projektligjit përfshin gjithashtu shpërndarjen e ID-ve dixhitale të studentëve për kolegjet e trajnimit të mësuesve (PH), së bashku me mundësi të reja trajnimi për edukatorët e fëmijërisë së hershme. Ministri Wiederkehr e quajti atë një “ndryshim paradigme”, duke u mundësuar universiteteve dhe universiteteve të shkencave të aplikuara të ofrojnë diploma të dedikuara në arsimin e hershëm.

Të Gjelbrit e mbështetën këtë veprim, por e kritikuan atë si të pamjaftueshëm. Ata kërkuan një kualifikim të plotë të nivelit terciar për edukatorët e fëmijërisë së hershme, në përputhje me standardet në vendet e tjera evropiane.

Mbyllet kampingu më i lartë në Zvicër, Arolla

Autoritetet e Valais kanë urdhëruar mbylljen e përhershme të kampingut Arolla, më i larti në Zvicër, i vendosur në 1,950 metra mbi nivelin e detit. Ky vendim vjen pas përkeqësimit të rreziqeve natyrore në zonë, veçanërisht rrezikut të rrjedhjeve të mbeturinave.

Pas motit të ashpër të vitit 2024, i cili shkaktoi përmbytje dhe dobësoi brigjet e lumit Borgne, Komisioni i Ndërtimit Kantonal urdhëroi mbylljen e menjëhershme të kampingut më 12 qershor. Operatorët apeluan vendimin, por kantoni e hodhi poshtë atë, duke konfirmuar mbylljen e përhershme të objektit që hyn në fuqi më 13 korrik, transmeton albinfo.ch.

Kryetarja e bashkisë së Evolène, Virginie Gaspoz, konfirmoi lajmin, të raportuar për herë të parë nga Le Nouvelliste, duke shpjeguar se ishte planifikuar një rishikim i hartës së rreziqeve. “Ne kishim shpresuar të ishim në gjendje ta ruanim aktivitetin të paktën për këtë vit,” tha ajo, shkruan RSI.

Në faqen e internetit të kampingut, menaxherët shkruajnë: “Me keqardhje të madhe njoftojmë mbylljen tonë. Siguria juaj është përparësia jonë. Është një tronditje, por natyra është më e fortë se ne.”

Me afërsisht 12,000 qëndrime netësh çdo vit, kampingu ishte një destinacion kyç për turizmin alpin. Bashkia tani po punon për një zhvendosje të mundshme të objektit. Valais është goditur kohët e fundit nga disa ngjarje ekstreme natyrore, duke përfshirë rrjedhjet e mbeturinave në Blatten dhe Val de Bagnes.

Pushues agresivë në pishinat e Bazelit: Policia rrit praninë

Në pishinat e Bazelit po rritet numri i ndërhyrjeve të policisë për shkak të ngacmimeve, vjedhjeve dhe shkeljeve të pronës. Po zbatohen patrullime të shtuara policore për të ruajtur rendin.

Pushuesit e rinj francezë po tërheqin gjithnjë e më shumë vëmendje negative në pishinat zvicerane, përfshirë rajonin e Bazelit. Pishina e Kopshtit Bachgraben në Basel-Stadt ka përjetuar prej kohësh probleme me të rinjtë e zhurmshëm. Problemi tani është përhapur në Pishinën e Kopshtit St. Jakob, tha për “Baseljetzt” Steve Beutler, kreu i Zyrës së Sportit në Bazel.

Kantoni i Basel-Stadt tani po merr masa për të vënë situatën nën kontroll. Ndër të tjera, personeli i sigurisë do të rritet, shpjegon Beutler. “Në këtë mënyrë ne duam të zbatojmë më mirë rregullat tona. Nëse është e nevojshme, mund të na duhet të lëshojmë edhe ndalime për hyrjen”, shton Beutler, transmeton albinfo.ch.

Kodet më të rrepta të veshjes janë gjithashtu një masë e mundshme. Disa rajone tashmë i kanë këto. Për shembull, në pishinën në St. Louis lejohen vetëm rroba banje të ngushta, duke i penguar notarët të veshin të brendshme poshtë, shkruan 20minuten.

Situata është më tronditëse se kurrë më parë

Por situata nuk ka qenë kurrë aq tronditëse sa këtë vit, thotë Beutler. “Në ditët dhe javët e fundit kemi vërejtur gjithnjë e më shumë situata që nuk mund t’i pranojmë në këtë formë: sjellje agresive dhe mosrespektuese. Shpesh nuk po ndiqen as rregulloret e higjienës. Me fjalë të tjera, njerëzit hyjnë në ujë pa bërë dush ose mbajnë të brendshmet.”

Megjithatë, kantoni nuk regjistron se sa shpesh janë larësit e rinj nga Alsasa. Autoritetet vërejnë se të rinjtë francezë në anën tjetër të kufirit shpesh sillen më dhunshëm, sipas kreut të zyrës së sportit.

Dhjetë operacione policore në pesë javët e fundit

Basler Zeitung raporton se situata ka rezultuar në disa ndërhyrje policore gjatë pesë javëve të fundit. Policia është thirrur në pishinën e hapur St. Jakob afërsisht dhjetë herë për incidente të ndryshme. Arsyet: grindje, vjedhje dhe shkelje të pronës. Janë bërë edhe disa arrestime, megjithëse Marcel Wyss, zëdhënës i policisë kantonale Basel-Landschaft, vlerëson se numri është më pak se pesë.

Shkaku për operacionet policore janë shpesh, por jo gjithmonë, qytetarët francezë me prejardhje nga Afrika e Veriut, tha Wyss për “BaZ”.

Operacion i madh në pishinën e hapur të St. Jakob

Në fund të qershorit, një operacion policor në shkallë të gjerë u zhvillua në pishinën e hapur të St. Jakob. Shkaku ishte një mosmarrëveshje midis dy grupeve. Sipas Wyss, dhjetë oficerë policie ishin në vendngjarje. Kontingjenti i madh kishte për qëllim kryesisht të shënonte një prani për të çtensionuar situatën.

Zëdhënësi shtoi: “Shumica e të përfshirëve u larguan nga pishina publike para se të arrinim ne.” Nuk u bënë arrestime ose akuza. Në ditët në vijim, policia mbajti një prani të shtuar dhe patrulloi vazhdimisht pishinën publike, përveç personelit të sigurisë së pishinës.

Patrullimet nuk janë të pazakonta. Wyss thotë: “Ne shpesh patrullojmë pranë ose brenda pishinës së jashtme gjatë muajve të verës. Policia bashkiake gjithashtu kryen patrullime në këmbë.”

Donald Trump vendos tarifë prej 30% ndaj mallrave nga Bashkimi Evropian dhe Meksika

Presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, ka bërë të ditur se duke filluar nga 1 gushti, mallrat që importohen në Amerikë nga Bashkimi Evropian dhe Meksika do t’i nënshtrohen një takse doganore prej 30 për qind.

Përmes një postimi në “Truth Social”, Trump ka deklaruar se u ka dërguar letër presidentes së Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe presidentes së Meksikës, Claudia Sheinbaum.

Sipas tij, arsyeja kryesore për vendosjen e taksës ndaj Meksikës është kontrabanda me fentanil, një narkotik sintetik që vetëm vitin e kaluar ka shkaktuar mbi 50 mijë viktima në SHBA. Trump u shpreh se autoritetet meksikane nuk kanë bërë mjaftueshëm për të ndaluar kartelët e drogës që trafikojnë këtë substancë drejt Shteteve të Bashkuara, shkruan The Guardian.

Presidenti amerikan ka paralajmëruar se nuk do të ketë shtyrje të afatit.

Sa i përket BE-së, tarifa është më e lartë sesa pritej dhe kështu i jep goditje shpresave të bllokut për uljen e tensioneve dhe arritjen e një marrëveshjeje tregtare. Tarifa është shumë mbi 10 përqindëshin që mendohej gjerësisht se ishte negociuar nga komisioneri evropian për Tregtinë, Marosh Shefçoviq, dhe mund të rrezikojë luftë tregtare për mallra me marzh fitimi të ulët si çokollata belge, gjalpi irlandez dhe vaji i ullirit italian, përcjell albinfo.ch.

Brukseli pritet pothuajse me siguri të kërkojë rihapjen e negociatave, duke e parë kërcënimin e fundit si manovër të Trumpit për të nxjerrë më shumë lëshime nga BE-ja, të cilën ai dikur e përshkroi si më e vështirë se Kina sa i përket tregtisë.

Në çdo rast, nevojiten negociata shtesë për të hartuar një tekst ligjor që mund të regjistrohet zyrtarisht nga qeveria amerikane, një proces që ka rreziqet e veta.

Rikthehet përkohësisht kontrolli i dyfishtë në kufirin mes Kosovës dhe Maqedonisë së Veriut

Qendra Kombëtare për Menaxhim Kufitar e Kosovës ka njoftuar se sistemi elektronik i Policisë së Maqedonisë së Veriut ka pësuar rënie teknike, duke shkaktuar pezullim të përkohshëm të hyrjes së automjeteve në këtë shtet.

Sipas njoftimit, autoritetet maqedonase janë duke regjistruar udhëtarët në mënyrë manuale, ndërkohë që është rivendosur kontrolli i dyfishtë kufitar, çka ka shkaktuar kolona të gjata dhe pritje të gjata në pikat kufitare në territorin e Maqedonisë së Veriut, transmeton albinfo.ch.

“Tani kanë filluar mekanikisht regjistrimin dhe derisa të kthehet sistemi kufitar i RMV-së, është kthyer kontrolli i dyfishtë”, thuhet në njoftim.

Hagë: Më 16 korrik merret vendimi për mocionin e Thaçit dhe të tjerëve

Dhomat e specializuara të Kosovës në Hagë kanë njoftuar se trupi gjykues në çështjen “Thaçi dhe të tjerët” ka caktuar datën 16 korrik 2025 për ta bërë publik vendimin e tyre në lidhje me mocionin e përbashkët të ekipeve mbrojtëse për të rrëzuar pjesë të caktuara të aktakuzës për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Bëhet e ditur se mbrojtja e kishte dorëzuar këtë mocion më 12 qershor, ndërkaq kundërpërgjigja e Zyrës së Prokurorit të Specializuar ka shkuar në adresë të Gjykatës më 7 korrik.

Seanca për vendimin më të rëndësishëm pas përfundimit të paraqitjes së provave dhe dëshmitarëve nga prokuroria do të fillojë nga ora 9 e mëngjesit, transmeton albinfo.ch.

Gjyqtarët kanë urdhëruar ekspertët e Zyrës së Mbrojtësit të Viktimave të bëhen gati pavarësisht vendimit për mocionin, pasi sipas Charles Smith, natyra e këtij mocioni kundërshtues është e kufizuar dhe gjykimi do të kalojë në fazën tjetër.

Ministri zviceran i Mbrojtjes thekson rëndësinë e misionit në Kosovë

atë një vizite në rajonin e Ballkanit javën e kaluar, ministri i Mbrojtjes i Zvicrës, Martin Pfister, u takua me trupat paqeruajtëse të Swisscoy në Kosovë. Situata e sigurisë në vend është ende shumë e paqëndrueshme për të ndaluar vendosjen e ushtarëve zviceranë, tha ai pas vizitës së tij.

Ndalesa e parë në vizitën e tij dyditore të punës ishte te trupat e Swisscoy në Mitrovicë, në veri të Kosovës. Ushtarët zviceranë janë të stacionuar atje për një operacion për të promovuar paqen midis komuniteteve serbe dhe shqiptare. “Jam i magjepsur nga shkalla e angazhimit, është një kontribut i rëndësishëm për rajonin”, tha Pfister, transmeton albinfo.ch.

Kontingjenti paqeruajtës i Swisscoy aktualisht numëron deri në 215 ushtarë. Ai ka qenë operacional për më shumë se 25 vjet dhe është pjesë e Forcës së Kosovës (KFOR) të udhëhequr nga NATO. Zviceranët ofrojnë shërbime mbikëqyrjeje, logjistike, transporti dhe inxhinierike, ndër të tjera.

Promovimi i paqes

Qëllimi i vizitës së javës së kaluar nga ministri i ri i Mbrojtjes, i cili ka qenë në detyrë për 100 ditë, ishte të mësonte rreth situatës së sigurisë dhe rolit të Zvicrës në angazhimet e saj për të promovuar paqen.

Përfshirja e Zvicrës në Ballkanin Perëndimor është një komponent thelbësor i bashkëpunimit ndërkombëtar në Evropë, tha ministria e Mbrojtjes.

Bisedime dypalëshe në Kosovë dhe Bosnjë e Hercegovinë

Përveç vizitës në ushtrinë zvicerane, Pfister zhvilloi bisedime dypalëshe me homologët e tij në Kosovë dhe Bosnjë e Hercegovinë. Ministri shfrytëzoi rastin për të përsëritur angazhimin e Zvicrës për ruajtjen e paqes në rajon.

“Stabilizimi është gjithashtu i rëndësishëm për perspektivën e njerëzve, në mënyrë që ata të qëndrojnë këtu”, tha Pfister për televizionin publik zviceran RTS.

Stabiliteti është gjithashtu i rëndësishëm për Zvicrën

Sipas ministrisë së Mbrojtjes, stabiliteti në këtë rajon është me interes të madh për Zvicrën nga perspektiva e politikës së sigurisë, ekonomisë dhe politikës së migracionit.

Krahas trupave të stacionuara në Kosovë që nga viti 2004, deri në 20 ushtarë zviceranë po marrin pjesë në misionin ALTHEA të Forcës së Bashkimit Evropian (EUFOR) në Bosnjë e Hercegovinë. Ata po kryejnë misione vëzhgimi nën kujdesin e forcës së stabilizimit të BE-së.

Misioni, i cili kushton rreth 50 milionë CHF (62.7 milionë CHF) në vit, u autorizua nga parlamenti zviceran deri në fund të vitit 2026. Pfister thotë se ky angazhim mbetet thelbësor. Prandaj, Këshilli Federal po përgatit një zgjatje deri në vitin 2027, tha ai të martën, duke specifikuar se në fund të fundit, është parlamenti ai që do të vendosë.

Osmani takohet me Torres, shpreh mirënjohje për mbështetjen e tij ndaj Kosovës

Gjatë qëndrimit në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani ka takuar kongresistin Ritchie Torres, përcjell albinfo.ch.

Përmes një postimi në Facebook, Osmani tha se është mirënjohëse për përkushtimin e Torres në mbështetje të Kosovës dhe për kontributin e vazhdueshëm në forcimin e partneritetit tonë strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

“Gjithnjë kënaqësi të takohem me Kongresistin Ritchie Torres, kësaj radhe në New York.

 Mirënjohës për përkushtimin e tij të palëkundur në mbështetje të Republikës së Kosovës dhe për kontributin e vazhdueshëm në forcimin e partneritetit tonë strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, ka shkruar Osmani.

Vdes në Shqipëri ish-ambasadori gjerman Werner Daum

Ish-ambasadori gjerman në Shqipëri, Werner Daum, ka ndërruar jetë në moshën 82-vjeçare. Ai është gjetur pa shenja jete në dhomën e hotelit në Kavajë, ku po qëndronte prej disa ditësh në Shqipëri, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të policisë, Daum është gjetur pa shenja jete rreth orës 12:30 të ditës së sotme në dhomën e hotelit dhe dyshohet se shkaku i vdekjes ka qenë natyral.

“Rreth orës 12:30, në Golem, në një dhomë hoteli, është gjetur pa shenja jete shtetasi Ë. D, 82 vjeç (ish-ambasadori gjerman).

Nga këqyrja paraprake nuk janë konstatuar shenja dhune. Dyshohet se vdekja ka ardhur për shkaqe natyrale.

Grupi hetimor ndodhet në vendngjarje dhe po vijon punën për zbardhjen e plotë të rrethanave të rastit”, thuhet në njoftimin e policisë.

Para disa ditësh Daum mori pjesë në inaugurimin e shtatores së dëshmorit të demokracisë, Josif Budo, në Kavajë.

“Unë isha këtu për tre vjet, që nga viti 1987, kur hapa ambasadën, deri në korrik të vitit 1990, kur ambasada ime u shemb në kuptimin fizik. Por jo vetëm ndërtesa e ambasadës shkoi drejt rrënimit, por edhe marrëdhënia që unë përpiqesha të ndërtoja me popullin shqiptar, me shoqërinë, me intelektualët, gjithçka dukej sikur ishte humbur. Por, përkundrazi, ajo që ndodhi ishte lindja e diçkaje të re dhe të bukur. Ishte lindja e lirisë. Nuk do të thosha se ishte menjëherë demokracia në Shqipëri, por ishte padyshim lindja e lirisë. Unë pata një dorë të vogël në këtë, por nuk isha personi që solli ndryshimin. Ata që sollën ndryshimin ishin shqiptarët, populli shqiptar dhe veçanërisht të rinjtë. Por unë mendoj se edhe një numër i madh intelektualësh ishin forca të rëndësishme që shtynë përpara ndryshimin, po aq sa edhe ata që morën pjesë drejtpërdrejt në revolucion. Dua të përmend në veçanti mikun tim të vjetër të mirë, Ismail Kadarenë. Kadare nuk është vetëm vëllai ynë shpirtëror dhe një nga shkrimtarët më të mëdhenj të shekullit XX, por ai kishte edhe shpirtin e lirisë.

Dhe edhe një njeri si Ismail Kadare, i njohur në mbarë botën, siç më tregoi vetë më pas, pas revolucionit, edhe ai përballej me hetime nga regjimi sa herë që takohej me mua. Një regjim që dyshon edhe te intelektualët e vet më të mëdhenj është i destinuar të bjerë dhe jam krenar që pata një dorë, sado të vogël, në këtë proces. E dua Shqipërinë, e dua këtë vend, natyrën e tij të mrekullueshme, malet, detin, veçanërisht vendet historike, kishat bizantine, qytete si Berati, Korça, Shkodra, Vlora, dhe më duhet të them se i doja shumë shqiptarët”, u shpreh Daum në ceremoninë e inaugurimit.

Gjatë viteve 1987-1990 Daum ka shërbyer si ambasador i Gjermanisë në Tiranë dhe njihet për rolin e tij të veçantë, duke hapur dyert e ambasadës gjermane për shqiptarët kundër urdhrave të qeverisë së tij, me bindjen se kjo do të ndihmonte në rrëzimin e regjimit komunist.

I kërkuar nga drejtësia italiane, shqiptari arrestohet në një autobus turistik në Gjermani

Një 38-vjeçar shqiptar u arrestua nga policia federale gjermane gjatë një kontrolli në një autobus turesh turistike në distanca të gjata, përcjell albinfo.ch.

Referuar mediave të huaja, gjatë kontrollit, policia zbuloi se shqiptari ishte në kërkim nga autoritetet italiane. Në Mynih, shqiptari u arrestua dhe u dërgua në paraburgim teksa pritet të ekstradohet në Itali.

Bëhet me dije se 38-vjeçari ishte dënuar për tentativë vrasje. Në gusht të vitit 2024, ai ishte arratisur nga burgu. Që nga ajo kohë kërkimet për të kishin qenë të pasuksesshme derisa ai u zbulua gjatë një kontrolli në autobusin turistik.

Pse u rrëzua avioni Air India dhe debati mes pilotëve: “Pse e bëre?”

Një raport paraprak për aksidentin e Air India-s në qershor ka zbuluar se të dy çelësat e kontrollit të karburantit ishin në pozicionin “cut-off”, një hap që fik motorët, pak çaste para se avioni të përplasej në Ahmedabad. Audioja nga kabina e pilotëve tregon konfuzion mes dy pilotëve. Në regjistrim dëgjohet njëri duke pyetur kolegun pse “e bëri cut-off-in”, ndërsa tjetri përgjigjet se nuk e kishte bërë ai.

Siç thuhet në raport, sipas agjencive ndërkombëtare të lajmeve dhe rrjeteve televizive si BBC, Reuters dhe Sky News, çelësat e furnizimit me karburant të dy motorëve u zhvendosën nga pozicioni i funksionimit (RUN) në pozicionin e ndalimit (CUTOFF) njëri pas tjetrit, brenda vetëm një sekonde.

Dr. Mario Donadi ishte mik i Dr. Prateek Joshi, i cili po udhëtonte me familjen e tij në fluturimin e Air India drejt Mbretërisë së Bashkuar.

Joshi kishte bërë një foto me veten, gruan dhe tre fëmijët e tyre në avion dhe e postoi pak para nisjes.

Donadi i tha programit Today të BBC-së se raporti është “një shuplakë e madhe në fytyrë” pas humbjes së “një kolegu shumë të dashur”.

“Si është e mundur që diçka kaq e thjeshtë, si çaktivizimi i një çelësi, të çojë në një humbje të tillë jetësh, ëndrrash kaq të mëdha?”, pyeti ai.

Joshi “ishte gjithmonë i qetë, shumë i thjeshtë” dhe profesionist, thotë Donadi.

Ai shpjegon se Joshi ishte në rrugën për të “përmbushur ëndrrën e jetës së tij”, duke u shpërngulur përfundimisht në Mbretërinë e Bashkuar me familjen. Radiologu kishte punuar aty prej disa vitesh dhe sapo kishte arritur t’i sillte bashkëshorten dhe fëmijët pranë vetes.

“Gjithçka u shkatërrua në atë mënyrë”, thotë Donadi.

Kantonet hapin klasa të reja të arsimit special

Gjithnjë e më shumë fëmijë po vendosen në shkolla speciale edhe kur në të vërtetë nuk kanë nevojë për këtë status. Ka arsye për këtë dhe njëkohësisht pasoja, përcjell albinfo.ch.

Në Burgdorf, Bernë, dita fillon me një këngë. Atmosfera në klasën e fëmijëve me nevoja të veçanta është e qetë dhe fëmijët janë shumë të ndryshëm. Disa kanë sindromën Daun, të tjerë ADHD ose autizëm. Jeta e përditshme në klasë është e vështirë. Mësuesja Franziska Oppliger e trajton këtë me pasion, siç thotë ajo. Por pas momentit të qetë fshihet një problem që shtrihet shumë përtej Burgdorfit.

Në kantonin e Bernës, vitin e kaluar shkollor u hapën 50 klasa të reja për arsim special. Një përjashtim? Aspak. Kantone të tjera gjithashtu po raportojnë një rritje të ndjeshme. Arsyeja është se shkollat gjithëpërfshirëse po arrijnë kufijtë e tyre.

Gjithnjë e më shumë fëmijë po ekzaminohen, shpesh jo për shkak të mangësive të qarta, por për të siguruar burime shtesë. Kjo vë në pikëpyetje parimin themelor të një shkolle për të gjithë.

Për Myriam Ziegler nga Zyra e Shkollës Fillore të Cyrihut, fenomeni ka një arsye të thjeshtë. Fëmijët me status të shkollës speciale marrin më shumë mbështetje shkollore.

Një fëmijë në një shkollë speciale të veçantë i kushton kantonit të Bernës rreth 86.000 franga zvicerane në vit. Në një shkollë speciale të integruar, kostoja është 45.000 franga zvicerane, krahasuar me 18.000 franga zvicerane për një fëmijë në një klasë të rregullt. Këto ndryshime nuk janë të rëndësishme vetëm në aspektin e politikës arsimore, por edhe financiarisht.

20 Minuten: Lidhja e veçantë e Riolës me vëllain binjak

Futbollistja shqiptare Riola Xhemaili ishte në disponim shumë të mirë pasi shënoi gol për suksesin historik të Zvicrës, të enjten mbrëma. Falë golit të saj, Zvicra për herë të parë do të luajë në çerekfinale të Kampionatit Evropian të futbollisteve. Do të përballet me superfuqinë Spanjën, shkruan 20 Minuten, përcjell albinfo.ch.

Pas golit dhe suksesit historik, Riola ka dhënë me durim intervista të shumta. Ka folur për momentin e jashtëzakonshëm dhe kohërat e vështira me Zvicrën. Në një moment futbollistja shqiptare ka dashur të jetë me familjen e saj, ndër të tjera me vëllain binjak Rionin, me të cilin flet çdo ditë.

Me Rionin, vëllain binjak të yllit të ri të Zvicrës, ka folur gazetari i mediumit zviceran 20 Minuten. Rioni është në pushim, por ishte në stadiumin e Gjenevës të enjten mbrëma. Ishte së bashku me pjesën tjetër të familjes.

“Kemi lidhje të veçantë. Ajo është motra ime, motra ime binjake”, thotë ai.

Për një kohë të gjatë, ndeshja ndaj Finlandës që përfundoi 1:1 nuk i është dukur shumë interesante atij.

“Por pas golit të Finlandës dhe ndryshimeve në përbërje, ka pasur shumë tension”, thotë Rioni.

Ndër të tjera u aktivizua motra e tij, që la gjurmë të pashlyeshme.

“Kur ajo shënoi, ishte një ndjenjë e pabesueshme. Kam kërcyer nga gëzimi dhe isha jashtëzakonisht i lumtur. Isha i lumtur për të dhe për gjithë Zvicrën.”

Ende në fushë, Riola bëri me shenjë drejt vëllait të saj binjak. Ata të dy kanë luajtur së bashku si fëmijë në qytetin Biberist.

“Gjithnjë i them asaj që është futbolliste e rrugës”, thotë Rion Xhemaili, që luan për ekipin U21 të Winterthurit.

Njësoj si motra binjake, ai ka nisur të luajë futboll te klubi Solothurn. Më pas së bashku me motrën u transferuan te Baseli. Te klubi i njohur, Rioni u zhvillua në grupmoshat e reja. Si fëmijë, ai i ka mësuar shumë gjëra për futbollin Riolës, që tani është dukshëm më e njohur.

Çerekfinalja mes Spanjës dhe Zvicrës zhvillohet më 18 korrik në Bernë. Spanja vlerësohet favorite, por Rioni është optimist. Ai i beson përfaqësueses së Zvicrës, e sidomos motrës së tij.

Mediumet e Zvicrës shkruajnë vazhdimisht për Xhemailin. Fjalët e mira për të nuk kanë të ndalur. Jo gjithnjë ajo e kishte besimin e plotë në përfaqësuese, por tashmë ka dëshmuar se është shumë e vlefshme, duke siguruar festë të madhe për gjithë Zvicrën.

Disa kantone kanë mungesë mësuesish


Për të parë se cilat kantone janë më të prekura nga numri i pamjaftueshëm i mësuesve të shkollave publike, platforma e lajmeve Nau anketoi disa kantone zvicerano-gjermane për të parë se sa mësues u mungojnë për fillimin e vitit të ri shkollor.

Ja çfarë zbuloi:

Bern ka nevojë zyrtarisht për 55 persona edukativ, Cyrihu 36, Basel-City 7, St. Galleni 33 dhe Lucerni 50.

Sa gjatë duan të jetojnë zviceranët?

Kjo pyetje konkretisht, deri në çfarë moshe do të donin të jetonin njerëzit në Zvicër nëse do të mund të zgjidhnin lirisht jetëgjatësinë e tyre , ishte thelbi i një ankete të kohëve të fundit të popullsisë të kryer nga firma konsulente Deloitte, përcjell albinfo.ch.

Rezulton se numri magjik është 93, gjë që e habiti udhëheqësin e studimit Marcel Thom.

“Ne nuk e prisnim që kjo moshë të ishte 93. Kjo është mjaft e lartë,” tha ai , veçanërisht pasi, sipas Zyrës Federale të Statistikave, jetëgjatësia në Zvicër është 84 vjet.

Osmani: SHBA, e përkushtuar për anëtarësimin e plotë të Kosovës në OKB

Presidentja Vjosa Osmani është takuar të premten në New York me të ngarkuarën me punë të misionit të Shteteve të Bashkuara në OKB, ambasadoren Dorothy Shea, përcjell albinfo.ch.

Osmani ka thënë se në këtë takim me Shean është riafirmuar se Kosova mbetet partner i ngushtë strategjik i SHBA-së dhe se Amerika është e përkushtuar për anëtarësimin e plotë të Kosovës në Kombet e Bashkuara.

Në njoftimin e lëshuar nga Presidenca, thuhet se në takim është diskutuar edhe për avancimin e mëtejshëm të marrëdhënieve strategjike mes dy vendeve.

“Mirënjohëse për riafirmimin e qartë të Shteteve të Bashkuara se Kosova mbetet partner i ngushtë strategjik i SHBA-së dhe se aleatët tanë amerikanë janë fuqimisht të përkushtuar për anëtarësimin e plotë të Kosovës në Kombet e Bashkuara. Ndër të tjera, dje në New York, në takim me të ngarkuarën me punë të Misionit të SHBA-ve në OKB, Ambasadoren Dorothy Shea, diskutuam edhe për avancimin e mëtejshëm të marrëdhënieve strategjike ndërmjet Kosovës dhe SHBA-së”, thuhet në njoftim.

Bajram Begaj sot në Maqedoni

Presidentja e shtetit, Gordana Siljanovska Davkova sot në Ohër do të jetë nikoqire e presidentit të Republikës së Shqipërisë, Bajram Begaj i cili do të qëndrojë në vizitë pune në Maqedoninë e Veriut, përcjell albinfo.ch.

Presidenti i Shqipërisë do të pritet në vilën “Biljana” në Ohër, ku është paraparë takim dhe drekë pune me presidenten Sijanovska-Davkova.

Në orët e pasdites do t’i vizitojnë artizanalet kulturore-historike, ndërkaq në mbrëmje do të marrin pjesë në hapjen e festivalit “Vera e Ohrit”.

Bajram Begaj do të shoqërohet edhe nga bashkëshortja e tij, Armanda Begaj.

Kurti takohet sot me zyrtarin e lartë të Departamentit Amerikan

Kryeministri Albin Kurti do të takohet sonte në mbrëmje në Prishtinë me Brendan Hanrahan, zyrtar të lartë të Departamentit Amerikan të Shtetit për Çështje Evropiane dhe Euroaziatike, përcjell albinfo.ch.

Takimi do të zhvillohet në një darkë pune të organizuar nga e ngarkuara me punë në Ambasadën e Shteteve të Bashkuara të Amerikës në Kosovë, Anu Prattipati.

Lajmin e ka konfirmuar zëdhënësi i Qeverisë në detyrë, Përparim Kryeziu, i cili bëri të ditur se takimi vjen në kuadër të vazhdimit të bashkëpunimit dhe koordinimit me partnerin kryesor ndërkombëtar të Kosovës, Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Ndihmëssekretari i Shtetit Hanrahan, para mbërritjes në Kosovë, ka vizituar Serbinë, ku është takuar me presidentin Aleksandar Vuçiq. Sipas njoftimit nga presidenca serbe, në takim janë diskutuar temat globale, raportet Serbi-SHBA dhe situata në Ballkanin Perëndimor.

Vuçiq ka theksuar se në takim ka ripërsëritur qëndrimin e Serbisë për dialog si mënyrë të vetme për zgjidhjen e çështjeve me Kosovën dhe ka potencuar rëndësinë e respektimit të së drejtës ndërkombëtare.

Zyrtari i DASH-it gjithashtu ka vizituar Bosnjën.

Hanrahan nuk ka karrierë të gjatë diplomatike, por konsiderohet si person i besuar i Marco Rubios, sekretarit të Shtetit, dhe pritet të luajë rol kyç në ripërcaktimin e qasjes së Amerikës ndaj Evropës, përfshirë gadishullin Ballkanik. Ardhja e tij do të jetë vizita e parë e një zyrtari të lartë amerikan në rajon që nga ndryshimi i qeverisë në SHBA në janar të këtij viti.

Presidentja Vjosa Osmani kishte zhvilluar një takim me Hanrahanin para tre ditësh në Uashington.

Zvicra përballet me Spanjën në çerekfinale

Zvicra për herë të parë u kualifikua në çerekfinale të një Evropiani.

Goli i Riola Xhemailit siguroi kalimin tutje, por tani e pret një sfidë shumë e vështirë, shkruan albinfo.ch.

Zvicra do të përballet me Spanjën, një nga favoritet për ta fituar këtë Evropian. Tradita është në anën e Spanjës, derisa përkrahja në anën e Zvicrës.

Ndeshja do të zhvillohet të premten nga ora 21:00.

Ky Evropian po zhvillohet në Zvicër. Filloi më 2 korrik dhe do të përfundojë më 27.

Deri më tani ishte një spektakël me stadiume të mbushura.

Osmani: Marrëveshja e Uashingtonit është zbatuar, Trump njeri që kryen punë

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka thënë se Marrëveshja e Uashingtonit e shtatorit të 2020 është zbatuar, përcjell albinfo.ch.

Kështu u përgjigj Osmani kur u pyet në një diskutim në Institutin Hudson nëse Uashingtoni do të bëjë ndonjë lëvizje në raport me këtë marrëveshje, qoftë duke e ringjallur atë, qoftë pjesërisht apo tërësisht, dhe nëse kjo lidhet edhe me vizitën e zyrtarit të lartë të Departamentit të Shtetit, Brendan Hanrahan, në Kosovë.

Osmani u shpreh më optimiste se qasja e Administratës Trump ndaj Kosovës do të jetë më shumë sesa marrëveshja e para disa viteve.

“Epo, Marrëveshja e Uashingtonit është zbatuar, por aty ku shoh më shumë potencial është të shkosh përtej Marrëveshjes së Uashingtonit. Përvoja jonë me administratën Trump është se ata janë veprues, ata i kryejnë gjërat, kështu që mendoj se ka potencial për të bërë gjëra të rëndësishme, jo gjëra të parëndësishme, jo gjëra të vogla. Po flas për gjëra të mëdha, gjëra që do të kontribuonin vërtet në paqen afatgjatë, jo në zgjidhje të shpejta, por paqe afatgjatë në rajon. Dhe për këtë arsye, ne kemi ardhur në Uashington mjaft shpesh, duke folur me anëtarë të administratës së re për të diskutuar, së pari, potencialin në marrëdhëniet tona ekonomike. Dhe shpesh them se potenciali i një vendi nuk duhet të përcaktohet vetëm nga madhësia. Pra, pavarësisht se Kosova është një vend i vogël, mendoj, besoj se ne kemi disa ide të mira se si kjo marrëdhënie ekonomike mund të ecë përpara”, tha Osmani.

Osmani tha se ky bashkëpunim ekonomik “mund të jetë një shumëzues force” për lidershipin e Amerikës në botë në një kohë kur ekziston “kjo konkurrencë e madhe me Kinën, kur ka industri të caktuara që janë monopol i Kinës”.

“Ne duhet t’i ndihmojmë Shtetet e Bashkuara të rrisin rolin e tyre në ekonominë botërore. Dhe mendoj se kjo mund të bëhet përmes ndihmës së vendeve që janë pro-amerikane. Dhe siç e dini, Kosova është kombi më pro-amerikan në botë me mbi 97 për qind të popullit të Kosovës që i besojnë Shteteve të Bashkuara dhe lidershipit të tyre. Dhe nuk është vetëm një ideologji apo ideal që e shikon Amerikën si këtë demokraci ideale. Bëhet fjalë për një përvojë të gjallë. Ne kemi parë se si funksionon Amerika, kemi parë se çfarë mund të arrijë Amerika”.

Magjia e ngjyrave të shkrira në pikturat e saj ekspozohet në „Armaturen Flamatt“

Marigona Toma është emër suksesi në fushën e pikturës në Zvicër dhe ndër shqiptarët. Ajo është një artiste që shpalos zemrën e saj në pikturat shumëngjyrëshe.

Për Marigonën, arti në të vërtetë është pasqyrë e jetës, një dritë e hapur e mendjes që të shërben dhe të plotëson.

Kjo piktore vjen nga fshati Stubëll i komunës së Vitisë dhe që nga vitet e hershme të rinisë është përqendruar rreth artit figurativ, ku ka arritur suksese të shumta.

Ajo është një piktore dhe artiste e përkushtuar, pjesëmarrëse në mbi 40 ekspozita kombëtare dhe ndërkombëtare.

Aktualisht ajo jeton dhe krijon në Zvicër, ku vazhdimisht prezantohet me vepra dhe aktivitete artistike, duke mos harruar kurrë vendlindjen e saj.

Punimet e saj prej disa ditësh janë pjesë e një ekspozite që po mbahet në Wünnewil-Flamatt.

“Jam pjesë e ekspozitës kolektive Kunst im Zeughaus ku prezantohem me disa nga punimet e mia bashkëkohore, bashkë me 40 artistë zviceranë.”

Vlen të theksohet se shumë artistë dhe disa klasa shkollore po shfaqin artin e tyre në Armaturën Flamatt, e organizuar nga Komisioni Kulturor Wünnewil-Flamatt.

Ndërkohë, ajo është e vetmja shqiptare që po prezanton 12 pikturat e saj në mesin e 40 artistëve zviceranë.

Zviceranët tregojnë interes të madh për pikturat e saj.

E pyetur se cila është një nga pikturat që është pëlqyer më së shumti nga audienca zvicerane, Marigona tregon se nuk mund të specifikojë njërën më shumë se tjetrën, pasi sipas saj të gjitha e kanë ndjeshmërinë e tyre.

Duke qenë se pikturimi është një profesion dhe në të njëjtën kohë një ndjenjë, për Marigonën të dyja janë të pranishme dhe e përmbushin atë personalisht.

Artistja gjithashtu ka bërë të ditur se kjo nuk është pjesëmarrja e saj e parë në ekspozitat në Zvicër dhe se në të ardhmen do të organizojë edhe shumë të tjera, si për publikun zviceran, ashtu edhe për artdashësit shqiptarë. /Albinfo.ch