Archives

Cili është dallimi midis shtetësisë gjermane dhe lejes së qëndrimit?

Posted on by erezzaademi

Si i huaj në Gjermani, të drejtat që ju ofrohen dhe pengesat që duhet të kapërceni përcaktohen nga statusi juaj i rezidencës ose shtetësisë. Një pyetje e zakonshme që lind është ndryshimi midis tyre.

Vizitori jo-rezident

Kjo kategori mbulon gjithçka, nga njerëzit që kalojnë një fundjavë të gjatë në Berlin deri te ata që eksplorojnë vendin deri në 90 ditë, e deri te pronarët e pronave jo-rezidente.

Qytetarët e një numri vendesh jo anëtare të BE-së, duke përfshirë SHBA-në, Kanadanë, Mbretërinë e Bashkuar, Australinë dhe Zelandën e Re, përfitojnë nga udhëtimi pa viza në zonën Shengen, që do të thotë se nuk kanë nevojë për vizë afatshkurtër për të vizituar Gjermaninë.

Megjithatë, qëndrimi i tyre është i kufizuar sipas të ashtuquajturit “rregull 90-ditor”. Ky rregull thotë se mund të qëndroni në Gjermani ose në zonën Shengen deri në 90 ditë brenda çdo 180 ditësh. Mbani mend se periudha 90-ditore mund të jetë në formën e një qëndrimi të gjatë ose disa qëndrimeve të shkurtra.

Nëse dëshironi të qëndroni më gjatë se kaq, do t’ju duhet të aplikoni për një leje qëndrimi afatgjatë.

Shtetasit jo-BE që nuk gëzojnë udhëtim pa viza në zonën Shengen, për shembull qytetarët e Indisë, Kinës dhe Rusisë, duhet të aplikojnë për vizë për çdo vizitë në Gjermani, madje edhe për pushime të shkurtra.

Nëse jeni shtetas i një vendi të BE-së apo zonës Shengen, nuk jeni të kufizuar nga limiti 90-ditor, por do t’ju duhet të kryeni disa hapa burokratikë nëse vendosni të zhvendoseni përgjithmonë në Gjermani.

Pavarësisht statusit tuaj si anëtar i BE-së apo jo, si vizitor jo-rezident në Gjermani nuk keni asnjë status ligjor ose të drejtë për të qëndruar në vend për një kohë të gjatë.

Vizitorët nga Evropa që kanë një Kartë Evropiane të Sigurimit Shëndetësor (KESSH) kanë të drejtë për trajtim mjekësor që nuk mund të presë derisa të kthehen në vendin e tyre të origjinës. KESSH u ofron të njëjtat të drejta për kujdes shëndetësor si personat e regjistruar në sistemin publik të kujdesit shëndetësor të Gjermanisë, duke përfshirë akses falas në kujdes urgjent ose emergjent, si dhe akses me zbritje në konsulta specialistike dhe ekzaminime diagnostikuese.

Vizitorët jo-BE gjithashtu kanë qasje në trajtim shëndetësor urgjent ose emergjent në Gjermani, por çdo shërbim që përdorni do të ketë një kosto.

Rezidenca

Të kesh leje rezidence do të thotë që zyrtarisht lejohesh të jetosh në Gjermani. Kërkesat për t’u bërë banor i ligjshëm ndryshojnë në varësi të vendit nga vini dhe rrethanave tuaja personale.

Për shtetasit e BE-së

Shtetasit e BE-së përfitojnë nga liria e lëvizjes në të gjithë BE-në, që do të thotë se mund të zhvendosen në Gjermani për të jetuar dhe punuar pa leje qëndrimi ose vizë. E tëra që ju nevojitet për të hyrë në Gjermani është një dokument identifikimi i vlefshëm, pasaportë ose kartë identiteti. Në këtë rast, hyrja dhe qëndrimi në Gjermani deri në tre muaj nuk i nënshtrohet kushteve ose kërkesave të mëtejshme.

Shtetasit e BE-së që zhvendosin vendbanimin e tyre në Gjermani duhet të regjistrojnë adresën e re në zyrën e regjistrimit. Ky proces, i njohur si marrja e Anmeldung, është i njëjtë për shtetasit gjermanë dhe banorët jo-BE dhe duhet të përfundohet brenda dy javësh nga zhvendosja në një adresë të re. Autoritetet mund të supozojnë se janë përmbushur kërkesat për lirinë e lëvizjes dhe qëndrimit për qytetarët e BE-së, por gjithashtu mund të kërkojnë dokumente mbështetëse. Këto mund të përfshijnë dokumente që vërtetojnë statusin tuaj të punësimit ose që provoni se keni mjete të mjaftueshme financiare për të mbështetur veten dhe familjen tuaj, përfshirë mbulimin e sigurimit shëndetësor. Nëse jeni duke kërkuar punë, mund t’ju duhet të paraqisni prova se jeni aktivisht në kërkim.

Për shtetasit jo-BE

Shtetasit jo-BE kanë më shumë pengesa për të kapërcyer para se të bëhen banorë në Gjermani, më i madhi është sigurimi i një leje qëndrimi (Aufenthaltstitel). Lloji specifik i lejes së qëndrimit që do t’ju duhet varet nga situata juaj personale, për shembull nëse po vini për të punuar, studiuar, dalë në pension ose për t’u ribashkuar me familjen.

Nëse vini nga një vend që ka marrëveshje udhëtimi pa viza me zonën Shengen, atëherë mund të aplikoni për lejen e qëndrimit pasi të hyni në Gjermani. Por duhet të veproni shpejt, sepse duhet të aplikoni brenda 90 ditëve dhe mbledhja e të gjitha dokumenteve mund të kërkojë kohë.

Nëse vini nga një vend pa një marrëveshje të tillë, do t’ju duhet të aplikoni për lejen e qëndrimit në konsullatën gjermane në vendin tuaj përpara se të niseni.

Kërkesat specifike ndryshojnë sipas llojit të lejes, por zakonisht do t’ju duhet një pasaportë e vlefshme deri në datën e skadimit të lejes suaj, një formular aplikimi i plotësuar, dokumente që provojnë punësimin ose regjistrimin në një universitet gjerman, si dhe prova të sigurisë financiare, zakonisht përmes deklaratave bankare. Në shumicën e rasteve do t’ju duhet edhe dokumenti i regjistrimit të adresës, prova e sigurimit shëndetësor në Gjermani, fotografi për identitet dhe pagesa e tarifës.

Në varësi të lejes që merrni, mund t’ju jepet qëndrim ligjor nga disa muaj deri në katër vjet. Nëse leja skadon, do t’ju duhet të aplikoni për një të re ose të rinovoni të njëjtën leje. Pas pesë vitesh qëndrimi të ligjshëm, mund të aplikoni për qëndrim të përhershëm. Avantazhi i madh këtu është se ky nuk ka datë skadimi, por do t’ju duhet të përmbushni disa kushte, që zakonisht përfshijnë vetëmjaftueshmëri financiare, 60 muaj kontribute për pension dhe njohuri të gjuhës gjermane në nivelin B1.

Ndërsa qytetarët e BE-së në Gjermani mund të votojnë në zgjedhjet komunale dhe evropiane, banorët jo-BE nuk kanë të drejtë vote.

Shtetësia

Natyralizimi si gjerman është garancia më e fortë e të drejtave tuaja në Gjermani. Si shtetas gjerman do të keni të njëjtat të drejta si personat që kanë pasur gjithmonë këtë shtetësi dhe do të gëzoni siguri më të madhe se mbajtësit e lejes së qëndrimit. Ngjashëm me qëndrimin e përhershëm, shtetësia nuk skadon dhe është shumë e vështirë për t’u humbur, por ju jep të drejta që jo-shtetasit nuk i kanë. Që nga 27 qershori 2024, Gjermania lejon shtetësinë e dyfishtë, që do të thotë se nuk keni pse të hiqni dorë nga shtetësia e vendit tuaj të origjinës. Përjashtim bëjnë rastet kur vendi juaj ka rregulla të veta kundër dy shtetësive.

Kjo do t’ju japë të drejta të plota vote në zgjedhjet komunale, kombëtare dhe të BE-së, si dhe liri të plotë për të lëvizur dhe punuar në të gjithë BE-në. Për banorët jo-BE që ndryshe mund të qëndronin vetëm 90 ditë nga çdo 180 në një vend tjetër të BE-së, ky është një përfitim i madh.

Edhe pse ka shumë avantazhe për t’u bërë shtetas gjerman sesa për të mbetur banor i huaj për një kohë të pacaktuar, marrja e shtetësisë mund të kërkojë durim dhe kohë. Zakonisht ekzistojnë tre rrugë kryesore për ta fituar: prejardhja, rezidenca dhe martesa. Për shumicën, për të marrë shtetësinë gjermane përmes rezidencës, duhet të keni jetuar ligjërisht në Gjermani për të paktën pesë vjet, të keni aftësi gjuhësore në nivelin B1, të jeni të sigurt financiarisht dhe të kaloni testin e shtetësisë. Për këtë proces duhet edhe durim për t’u përballur me burokracinë dhe kohën e gjatë të pritjes.

 

Në cilat pika kufitare zvicerane ka më shumë gjasa të përballeni me kontrolle këtë verë?

Posted on by erezzaademi

Një numër vendesh brenda zonës së udhëtimit Shengen kanë rivendosur kontrollet kufitare. Cila është situata përgjatë kufijve të Zvicrës?

Me shumë vende në Evropë që po shtrëngojnë masat kundër migracionit të paligjshëm dhe po mbrohen nga sulmet terroriste, kontrollet në kufijtë e brendshëm të Shengenit janë intensifikuar në muajt e fundit.

Prandaj, varësisht nga vendi ku po shkoni, arritja atje mund t’ju zgjasë më shumë se zakonisht, shkruan The Local. Kjo është ajo që duhet të prisni në kufijtë e Zvicrës me fqinjët e saj.

Franca

Franca ka kontrolle kufitare në të gjitha pikat e saj ndërkombëtare të hyrjes, përfshirë edhe me Zvicrën. Kjo për shkak të kërcënimeve serioze për politikën publike, rendin publik dhe sigurinë e brendshme, të paraqitura nga kërcënimet e vazhdueshme xhihadiste dhe një rritje e sulmeve antisemite.

Megjithatë, këto kontrolle janë të rastësishme dhe jo sistematike, kështu që mund të prekeni ose jo.

Gjermania

Kontrollet kufitare të rivendosura në Gjermani kanë bërë bujë që kur qeveria i riktheu ato, jo vetëm për shkak të radhëve që janë shkaktuar në pika të ndryshme.

Megjithatë, sipas Zyrës Federale të Doganave dhe Sigurisë Kufitare, situata nuk është përkeqësuar në javët e fundit, përcjell albinfo.ch.

“Lidhur me bllokimet e trafikut, nuk kemi vërejtur ndonjë ndryshim që kur Gjermania njoftoi ndryshimin në praktikë; situata mbetet e pandryshuar nga muajt e fundit”, thuhet nga autoritetet.

Italia dhe Austria

Është “punë si zakonisht”. Aktualisht nuk ka kontrolle shtesë midis këtyre dy vendeve dhe Zvicrës.

Lihtenshtajni

Nuk ka pasur asnjë kontroll midis Zvicrës dhe fqinjit të saj të vogël për dekada, dhe kjo nuk ka ndryshuar.

Megjithatë, jini të përgatitur

Edhe nëse kontrollet nuk janë sistematike, cilido kufi që planifikoni të kaloni , qoftë me shtetet fqinje apo vendet më larg , planifikoni për një ngadalësim të trafikut dhe ndoshta bllokime.

Gjithashtu, mbani gjithmonë me vete kartën e identitetit ose pasaportën, në rast se ndaloheni për një kontroll.

Sa mund t’ju kushtojë hedhja e mbeturinave në Zvicër në të ardhmen

Posted on by erezzaademi

Gjobat për hedhjen e mbeturinave në vende publike ekzistojnë tashmë në nivel kantonal dhe komunal. Tani qeveria zvicerane po shqyrton një gjobë kombëtare në vend të tyre.

Këshilli Federal hapi një konsultim më 25 qershor mbi një urdhëresë që synon futjen e një “gjobe kombëtare për hedhjen e mbeturinave”, për të zëvendësuar ato që janë në fuqi në nivel rajonal.

Do të vendoset gjobë për këdo mbi moshën 16 vjeç që kapet duke hedhur mbeturina në vende publike.

Çfarë gjobash dëshiron të fusë qeveria?

Një gjobë prej 100 frangash parashikohet për hedhjen e një pjese të vetme të mbeturinave të vogla, si bishti i një cigareje ose mbështjellësi i një sanduiçi.

Kjo shumë do të shkonte deri në 200 franga kur hidhen dy ose më shumë copa mbeturinash.

Në kontekstin e kësaj urdhërese, “mbeturina të vogla” quhen ato që nuk i kalojnë 35 litra.

Një gjobë deri në 300 franga mund të vendoset për sasi më të mëdha, pra mbeturina që peshojnë midis 35 dhe 110 litra.

Për mbeturinat që tejkalojnë këtë vëllim, mund të nisen procedura penale, të shoqëruara me një gjobë deri në 20,000 franga.

Masa të tjera gjithashtu

Këshilli Federal ka hapur gjithashtu një konsultim mbi dy ordinanca të tjera.

Njëra synon të mundësojë që nga viti 2026 rikuperimin e metaleve të riciklueshme, si zinku, nga hiri fluturues i impianteve të djegies së mbeturinave shtëpiake.

Tjetra synon të krijojë një sistem të ndarë mbarëkombëtar të mbledhjes për paketimin e plastikës së riciklueshme.

Periudha e konsultimit mbi këto propozime zgjat deri më 16 tetor.

Përveç kësaj, qeveria ka vendosur gjithashtu të vërë në fuqi, nga 1 gushti, pjesë të tjera të legjislacionit që synojnë të forcojnë ekonominë rrethore, duke i dhënë përparësi ripërdorimit dhe riciklimit mbi asgjësimin.

Një ordinancë tjetër synon të sanojë shtyllat e energjisë elektrike që paraqesin rrezik për goditje elektrike për zogjtë.

Sipas Këshillit Federal, linjat ajrore të energjisë mund të jenë fatale për zogjtë e mëdhenj. Për më tepër, një qark i shkurtër i shkaktuar nga një zog mund të çojë ndonjëherë në ndërprerje serioze të energjisë. Prandaj, masa e propozuar kontribuon si në mbrojtjen e shpendëve, ashtu edhe në sigurinë e furnizimit me energji elektrike.

Emetimet e CO2 nga karburantet zvicerane ranë në vitin 2024

Posted on by erezzaademi

Falë përmirësimeve në efikasitetin energjetik të ndërtesave, përdorimit në rritje të energjive të rinovueshme për ngrohje dhe përdorimit në rritje të biokarburanteve, emetimet e CO2 nga karburantet në Zvicër ranë vitin e kaluar.

Në veçanti, emetimet e dioksidit të karbonit nga nafta dhe gazi për ngrohje ranë me 4 për qind krahasuar me vitin 2023, ndërsa emetimet nga benzina dhe nafta ranë vetëm pak (2 për qind), sipas Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN).

Me statistikat e saj vjetore, FOEN monitoron zhvillimin e emetimeve të CO2 nga karburantet dhe lëndët djegëse. Për të qenë në gjendje të bëjë një krahasim gjatë viteve, ndikimi i temperaturave të dimrit në përdorimin e naftës dhe gazit për ngrohje kompensohet në këto statistika me anë të një të ashtuquajturi korrigjimi klimatik, transmeton albinfo.ch.

Pa këtë faktor, ulja prej 4 për qind për karburantet në vitin 2024 korrespondon me një ulje të përgjithshme prej 44 për qind krahasuar me vitin 1990. Kjo ulje shpjegohet me rritjen e efikasitetit të energjisë në ndërtesa dhe rritjen e përdorimit të energjisë së rinovueshme për ngrohje, të gjitha masa të marra nga kantonet në cilësinë e tyre si menaxhere ndërtesash, shkruan swissinfo.

Sa i përket karburanteve, rënia e lehtë prej 2 për qind për vitin 2024 korrespondon me një rënie prej 7 për qind krahasuar me vitin 1990. Fakti që emetimet nuk janë rritur që nga Covid, specifikon FOEN, i atribuohet si ndryshimeve në sjelljen e lëvizshmërisë për shkak të pandemisë (më shumë punë nga shtëpia dhe më pak udhëtime biznesi) ashtu edhe rritjes së pjesës së lëvizshmërisë elektrike në trafikun rrugor.

Pjesa e biokarburanteve në shitjet totale të benzinës dhe naftës është rritur gjithashtu në pothuajse 5 për qind në vitin 2024.

 

Zgjedhjet e tetorit: Kryesia e LDK-së zyrtarizon emrat e kandidatëve për kryetarë të komunave

Posted on by erezzaademi

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku, pas mbledhjes së Kryesisë, ka njoftuar për emrat e zyrtarizuar si kandidatë për kryetar të komunave.

Abdixhiku ka deklaruar se fitorja e radhës do të jetë e LDK-së, transmeton albinfo.ch.

Emrat e kandidatëve për secilën komunë janë:

Përparim Rama për Prishtinë
Imri Ahmeti për Lipjan
Xhafer Gashi për Obiliq
Besnik Osmani për Fushë Kosovë
Ekrem Hyseni për Podujevë
Gazmend Heta për Drenas
Xhafer Tahiri për Vushtrri
Gëzim Plakolli për Mitrovicë
Gazmend Muhaxheri për Pejë
Ilir Ferati për Istog
Bexhet Xheladini për Dragash
Driton Selmanaj për Prizren
Ardian Shala për Suharekë
Visar Azemi për Ferizaj
Kastriot Shabani për Shtime
Valmir Ahmeti për Shtërpcë
Sokol Haliti për Viti
Arbër Ismajli për Gjilan
Bajrush Ymeri për Novobërdë
Ruzhdi Shehu për Junik
Shefqet Shehu për Gjakovë
Jeton Mushkolaj për Deçan
Burim Krasniqi për Rahovec

Udhëtim rekord me tren në Austri: Rreth 350 milionë pasagjerë në vitin 2024

Posted on by erezzaademi

Udhëtimi me tren në Austri vazhdon të fitojë popullaritet. Në vitin 2024, përmirësimet në ofertat e shërbimeve dhe rritja e frekuencës çuan në 348.7 milionë pasagjerë në hekurudha, një rritje prej gjashtë për qind krahasuar me vitin 2023, sipas autoritetit rregullator Schienen-Control të enjten. Ndërsa transporti i mallrave mbetet konkurrues, sektori është ekonomikisht në stanjacion.

Rritja e numrit të pasagjerëve ishte kryesisht për shkak të hapjes së seksionit Carinthian të Hekurudhës Koralm dhe shërbimeve shtesë në rajonin e Vjenës. Pati gjithashtu përmirësime në lidhjet në distanca të gjata, duke përfshirë lidhje të reja midis Linzit dhe Grazit, Vjenës dhe Villach, trena shtesë nate dhe shërbime të zgjeruara Westbahn. Kilometrat e trenave të pasagjerëve arritën një rekord prej 138.5 milionësh.

Transporti i mallrave konkurrues, por pa rritje

Edhe pse i përshkruar si dinamik dhe konkurrues, hekurudha e mallrave nuk pa rritje në vitin 2024. Autoriteti rregullator përmendi kushtet e dobëta ekonomike, projektet ndërkombëtare të ndërtimit, ndërprerjet e shkaktuara nga përmbytjet dhe mungesat në staf, lokomotiva dhe vagona mallrash si arsye kryesore. “Pavarësisht një numri në rritje të ofruesve, performanca e transportit hekurudhor të mallrave ka ngecur për vite me radhë,” tha Drejtoresha Menaxhuese e Schienen-Control, Maria-Theresia Röhsler. Nga viti në vit pati vetëm një rritje të lehtë në ton-kilometrat neto dhe bruto, përcjell albinfo.at.

Transporti i mallrave ishte veçanërisht i përqendruar në korridorin Brenner, ku një në tre trena është tren mallrash. Rail Cargo Austria, pjesë e ÖBB, mbeti lider në treg për mallrat, duke përbërë 57.3 për qind të ton-kilometrave neto (një rënie prej 0.3 për qind). Kompanitë private hekurudhore, të tilla si Ecco-Rail, Lokomotion dhe CargoServ, mbanin një pjesë të kombinuar prej 27.6 për qind. Në rrugët kryesore të tranzitit (boshti Perëndimor, Brenner), operatorët privatë tashmë dominuan mallrat në vitin 2024, shkruan theinternational.

Rregullatori sheh kushte të shtrembëruara konkurruese që favorizojnë rrugët

Numri i operatorëve në treg u rrit në vitin 2024. Një total prej 68 kompanish u autorizuan të operonin trenat në rrjetin ÖBB. Partneritetet ndërkufitare të mallrave u shtuan gjithashtu, duke e pozicionuar Austrinë si një qendër në rritje në logjistikën hekurudhore evropiane. Megjithatë, rregullatori theksoi nevojën për rregulla të harmonizuara të BE-së dhe ndarje më fleksibile të shinave.

Një analizë e tregut nga Schienen-Control tregoi se sistemi hekurudhor i Austrisë performon mirë krahasuar me vendet e tjera evropiane, veçanërisht në cilësinë e rrjetit, mjediset e trajnimit dhe planifikimin. Megjithatë, transporti rrugor mbetet një konkurrent i madh. Autoriteti vuri në dukje avantazhet strukturore në favor të rrugëve, si kostot dhe taksat më të ulëta të punës, dhe kritikoi mungesën e çmimeve për kostot e jashtme në mallrat rrugore dhe ajrore.

Universitetet zvicerane do të publikojnë një program shumëgjuhësh për inteligjencën artificiale

Posted on by erezzaademi

K

Këtë verë, studiuesit në universitetet zvicerane do të vënë në dispozicion një model të madh gjuhësor (LLM), një program të AI-së të trajnuar mbi sasi të mëdha të dhënash, të zhvilluar në infrastrukturën publike. Një tipar përcaktues i modelit është rrjedhshmëria e tij shumëgjuhëshe në mbi 1,500 gjuhë.

I trajnuar në superkompjuterin “Alps” në Qendrën Kombëtare Zvicerane të Superkompjuterëve (CSCS) në Lugano, LLM i ri shënon një moment historik në IA-në me burim të hapur dhe përsosmërinë shumëgjuhëshe, thanë zhvilluesit e tij të mërkurën.

Këtë javë në Gjenevë, rreth pesëdhjetë organizata ndërkombëtare që punojnë për LLM me burim të hapur dhe IA të besueshme u mblodhën në Samitin e parë Ndërkombëtar të Ndërtuesve të LLM me burim të hapur.

I organizuar nga qendrat e IA-së në institutet federale të teknologjisë të Zvicrës në Lozanë (EPFL) dhe Cyrih (ETH Zurich), të dy institucionet e shohin ngjarjen si një moment të rëndësishëm në ndërtimin e një ekosistemi bashkëpunues ndërkombëtar rreth modeleve të hapura dhe transparente. Këto shihen gjithnjë e më shumë si alternativa të besueshme ndaj sistemeve komerciale, të cilat zakonisht zhvillohen pas dyerve të mbyllura në Shtetet e Bashkuara dhe Kinë.

Pjesëmarrësve iu dha një pamje paraprake e publikimit të afërt të një LLM plotësisht të hapur dhe të zhvilluar publikisht, të bashkëkrijuar nga shkencëtarë të EPFL, ETH Zurich dhe universiteteve të tjera zvicerane, në bashkëpunim me inxhinierë nga CSCS, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht në fazën përfundimtare të testimit, modeli do të jetë i disponueshëm për shkarkim nën një licencë të hapur më vonë gjatë verës. Ai përqendrohet në transparencë, performancë shumëgjuhëshe dhe akses të gjerë.

Kodi burimor dhe të dhënat e trajnimit do të jenë të hapura dhe të riprodhueshme, për të inkurajuar miratimin në sektorët shkencorë, qeveritarë, arsimorë dhe privatë. Kjo qasje synon të promovojë si inovacionin, ashtu edhe llogaridhënien.

“Modelet plotësisht të hapura mundësojnë aplikacione me besim të lartë dhe janë thelbësore për avancimin e kërkimeve mbi rreziqet dhe mundësitë e IA-së. Proceset transparente gjithashtu lehtësojnë pajtueshmërinë rregullatore,” shpjegon Imanol Schlag, një studiues në qendrën e IA-së të ETH Zurich, i cili po piloton projektin së bashku me Antoine Bosselut dhe Martin Jaggi në EPFL.

Një tipar dallues i modelit është zotërimi i më shumë se 1,500 gjuhëve. “Ne theksuam shumëgjuhësinë masive që në fillim,” shpjegon Bosselut në një njoftim.

Ndryshe nga modelet amerikane që përqendrohen në anglisht, modeli bazë u trajnua mbi një korpus të gjerë tekstesh në më shumë se 1,500 gjuhë, rreth 60 për qind në anglisht dhe 40 për qind në gjuhë të tjera, si dhe në të dhëna kodi dhe matematikore. Falë këtij përfaqësimi gjuhësor dhe kulturor, modeli mund të përdoret kudo në botë.

Dokumentacioni i plotë do ta shoqërojë botimin, duke detajuar arkitekturën e modelit, metodat e trajnimit dhe rekomandimet e përdorimit, për të mundësuar ripërdorim transparent dhe zhvillim të vazhdueshëm.

E lançuar në dhjetor të vitit 2023 nga dy institutet federale të teknologjisë, iniciativa zvicerane e inteligjencës artificiale mbështetet nga më shumë se dhjetë institucione akademike në të gjithë vendin.

Cilat qytete gjermane kanë cilësinë më të mirë të ajrit?

Posted on by erezzaademi

Qytetet në të gjithë rajonin bregdetar verior të Gjermanisë kanë tendencë të kenë ajrin më të pastër, sipas të dhënave të reja.

Qytetet gjermane me cilësinë më të mirë të ajrit mesatarisht gjenden përgjatë bregdetit verior të vendit, ndërsa qytetet në rajonet juglindore priren të jenë më të ndotura, sipas të dhënave të përditësuara së fundmi nga Agjencia Evropiane e Mjedisit (EEA).

Ky model përputhet me pamjen e përgjithshme në të gjithë Evropën, ku qytetet veriore dhe perëndimore zakonisht kanë cilësi më të mirë të ajrit se ato që ndodhen më në jug dhe në lindje.

Studimi i EEA zbuloi se Stokholmi ka ajrin më të pastër ndër të gjitha kryeqytetet evropiane. Në krahasim, Berlini zuri një pozicion të mesëm me cilësi ajri më të mirë se Vjena dhe pak më të mirë se Parisi, por më të keqe se Brukseli ose Lisbona.

Cilat qytete gjermane kishin cilësinë më të mirë dhe më të keqe të ajrit?

Qyteti portual verior i Kielit ka cilësinë më të mirë të ajrit në Gjermani mesatarisht.

Një numër qytetesh të tjera veriore u renditën gjithashtu ndër qytetet gjermane me ajrin më të pastër, përfshirë Flensburgun, Lübeckun, Neumünsterin, Lünebergun, Schwerinin dhe Stralsundin. Disa qytete jo në veri që u renditën lart për ajër të pastër ishin Villingen-Schwenningen në Pyllin e Zi, si dhe Aachen dhe Düren në North Rhine-Westphalia pranë kufirit perëndimor të Gjermanisë, transmeton albinfo.ch.

Në anën tjetër të spektrit ishin qytetet që ndodhen në rajonet juglindore të Gjermanisë, si dhe disa qytete pranë rajoneve industriale në perëndim me popullsi të dendur.

Görlitz, në lindje të Dresdenit, në kufirin me Poloninë, kishte cilësinë më të keqe të ajrit nga qytetet gjermane.

Gjithashtu të renditura dobët ishin Oberhausen, Nurembergu, Bottropi, Duisburgu, Gelsenkircheni, Fürthi, Passau dhe Ingolstadti.

Renditja e EEA u bazua në të dhënat mbi ndotjen e grimcave të imëta (PM2.5), dioksidit të azotit (NO2) dhe ozonit në nivelin e tokës (O3) gjatë dy viteve të fundit kalendarike.

Kontrollet kufitare në Evropë: Ku mund të “ngadalësoheni” gjatë rrugës për në pushime?

Posted on by erezzaademi

Disa shtete të Shengenit tani po monitorojnë përsëri sistematikisht kufijtë e tyre kombëtarë. Kohë më të gjata pritjeje janë të mundshme në pikat e kontrollit, përfshirë edhe për ata që vijnë nga Zvicra.

Që nga e hëna, Polonia ka zbatuar përsëri kontrolle kufitare në kalimet me Lituaninë dhe Gjermaninë. Kjo është pjesërisht në përgjigje të kontrolleve që vetë Gjermania ka futur në kufirin e saj me Poloninë. Megjithëse të dy qeveritë theksojnë se pushuesit dhe dhjetëra mijëra punëtorë ndërkufitarë nuk duhet të vuajnë, kohë më të gjata pritjeje janë regjistruar që atëherë në disa kalime kufitare.

Kontrollet kufitare janë një trend në të gjithë Evropën. Polonia është tashmë shteti i dymbëdhjetë i Shengenit që rivendos sistematikisht kontrollet kufitare, të paktën për një periudhë të kufizuar. Përveç Polonisë dhe Gjermanisë, Franca, Austria, Italia, Holanda, Sllovenia, Danimarka, Suedia, Norvegjia dhe Sllovakia aktualisht po kryejnë kontrolle kufitare. Situata mund të ndryshojë shpejt. Spanja, për shembull, ndaloi mbikëqyrjen e saj kufitare javën e kaluar, ndërsa Belgjika ka njoftuar se do të intensifikojë kontrollet gjatë verës, transmeton albinfo.ch.

Shumica e shteteve përmendin rreziqet e sigurisë, luftën kundër terrorizmit dhe frenimin e migracionit si arsye. Kodi i Shengenit u lejon shteteve të rivendosin përkohësisht kontrollet e kufijve të brendshëm, për shembull në rast të një kërcënimi konkret për sigurinë e brendshme. Megjithatë, këto kontrolle duhet të jenë të kufizuara në kohë dhe të përdoren vetëm si mjet i fundit, shkruan RTS.

Sidoqoftë, shtetet e Shengenit duket se po i kushtojnë gjithnjë e më pak vëmendje kësaj. Gjermania, për shembull, ka kontrolluar tashmë kufirin me Zvicrën për gati dy vjet dhe madje ka futur kontrolle kufitare në të gjithë vendin. Liria e udhëtimit brenda Evropës, ideja origjinale e Marrëveshjes së Shengenit, është kështu nën presion në rritje.

Reagimet në Zvicër

Këshilltari Federal Beat Jans ka kritikuar vazhdimisht kontrollet e rivendosura kufitare në të gjithë vendin, përfshirë ato në kufirin e Gjermanisë me Zvicrën, të cilat u shtrënguan më tej në maj. Fakti që Gjermania nuk po i përmbahet më marrëveshjeve ndërkombëtare është i papranueshëm për Zvicrën, tha ministri në programin radiofonik Samstagsrundschau të SRF.

Situata në kufirin gjermano-zviceran nuk është përkeqësuar në javët e fundit. Në përgjigje të një kërkese nga SRF, Zyra Federale e Doganave dhe Sigurisë Kufitare (FODF) u shpreh: “Lidhur me bllokimet e trafikut, nuk kemi vërejtur ndonjë ndryshim që kur Gjermania njoftoi ndryshimin në praktikë. Situata mbetet e pandryshuar nga muajt e fundit.”

Zyra Federale për Mbrojtjen e Brendshme (FODF) rekomandon që udhëtarët të informohen paraprakisht për kërkesat e hyrjes për vendet e ndryshme. Në pikat kufitare me vendet fqinje të Zvicrës, aktualisht duhet të ketë pak kohë pritjeje në përgjithësi. Megjithatë, kohët e pritjes mund të jenë më të gjata në kufirin gjermano-polak dhe gjatë hyrjes në Gjermani nga Austria ose Republika Çeke.

Tregu zviceran i hipotekave pësoi rritje të ngadaltë në 2024-ën

Posted on by erezzaademi

Tregu i hipotekave zvicerane pësoi një rritje të ngadaltë në vitin 2024 për shkak të rritjes së kostove dhe rregulloreve më të rrepta.

Ky është përfundimi i Studimit të Tregut të Hipotekave 2024 të publikuar nga MoneyPark. Sipas studimit, tregu i hipotekave në Zvicër u rrit me 2.6 për qind ose 32 miliardë CHF vitin e kaluar. Kjo do të thotë se rritja ishte përsëri nën mesataren afatgjatë prej 3 për qind.

Sipas MoneyPark, bankat kantonale siguruan përsëri pjesën më të madhe të tregut, duke përbërë rreth 75 për qind të rritjes së përgjithshme. Vëllimi i hipotekave në bankat Raiffeisen u rrit me 4.6 për qind dhe ai i fondeve të pensioneve me 8 për qind. Në të kundërt, banka UBS humbi pothuajse 10 miliardë CHF ose 3.4 për qind në vëllim, transmeton albinfo.ch.

Përveç kësaj, financuesit fituan më pak me hipotekat në vitin 2024 sesa një vit më parë dhe iu desh të përballonin një rikthim në nivelin e vitit 2022 pas rezultateve rekord të vitit 2023. “Megjithatë, ky zhvillim nuk u nxit nga rënia e normave të interesit për huamarrësit, por nga rritja e kostove të rifinancimit për bankat,” thuhet në raport, shkruan swissinfo.

Mesatarisht, marzhi neto i interesit të bankave ishte 1.26 për qind në vitin 2024. Kjo ishte dukshëm më e ulët se shifra e vitit të kaluar prej 1.40 për qind.

Pavarësisht rënies së normave të interesit, rritja e kostove të rifinancimit dhe mjedisi rregullator më i rreptë kanë ngadalësuar dhënien e hipotekave. Dhe probleme të tjera po afrohen. Për shembull, heqja e vlerës së imputuar të qirasë, e cila do të votohet në shtator 2025, mund të ketë një ndikim të konsiderueshëm në treg.

Sipas studimit nga dega Helvetia, midis 50 dhe 150 miliardë CHF mund të amortizohen gjatë pesë viteve të ardhshme dhe kështu të ngadalësojnë në mënyrë drastike rritjen. Në rastin më të keq, madje mund të pritet edhe stagnim.

Shefja e BE-së i mbijeton votëbesimit

Posted on by Drin Reçica

Kryetarja e BE-së, Ursula von der Leyen, të enjten e kaloi me lehtësi një votë mosbesimi në Parlamentin Europian, por kjo sfidë e rrallë ka nxjerrë në pah fërkimet midis mbështetësve të saj dhe ankesat për stilin e saj të udhëheqjes, përcjell albinfo.ch.

Ligjvënësit në Strasburg e hodhën poshtë mocionin e censurës, të nisur nga e djathta ekstreme për mënyrën se si presidentja e Komisionit Europian trajtoi kontratat e vaksinës kundër Covid, me 360 vota kundër 175, një rezultat që pritej gjerësisht.

“Në një moment paqëndrueshmërie dhe paparashikueshmërie globale, BE-së i duhet forcë, vizion dhe aftësi për të vepruar,” shkroi von der Leyen, e cila nuk ishte në parlament për votim, në X pas votimit, raporton Euronews.

“Ndërsa forcat e jashtme kërkojnë të na destabilizojnë dhe të na ndajnë, është detyra jonë të përgjigjemi në përputhje me vlerat tona. Faleminderit dhe rroftë Europa.”

Duke iu drejtuar parlamentit në fillim të kësaj jave, von der Leyen e kishte hedhur poshtë iniciativën si një përpjekje të mbushur me teori konspiracioni për të përçarë Evropën, duke i kritikuar mbështetësit e saj si “anti-vaksinues” dhe “apologjistë” të presidentit rus Vladimir Putin.

Ajo i nxiti ligjvënësit të ripërtërinin besimin në komisionin e saj, duke argumentuar se ishte thelbësore që Evropa të tregonte unitet përballë një sërë sfidash, nga bisedimet tregtare me SHBA-në deri te lufta e Rusisë në Ukrainë. Mocioni i mosbesimit u iniciua nga ligjvënësi rumun i ekstremit të djathtë, Gheorghe Piperea.

Renditja e re e FIFA-s: Ngritet Kosova, bie Shqipëria

Posted on by Drin Reçica

FIFA e ka publikuar renditjen më të re të Kombëtareve për muajin qershor, përcjell albinfo.ch.

Pasi muajin e kaluar Kombëtaret patën angazhime, edhe ranglista pësoi ndryshime.

Kombëtarja e Kosovës bëri përparim historik për dy pozita, nga ajo e 97-të në të 95-ën falë dy fitoreve të regjistruara në miqësoret me Armeninë dhe me Ishujt Komore.

Nga ana tjetër, Kombëtarja shqiptare pësoi rënie në renditje, nga vendi i 66-të në atë të 68-të.

Kuqezinjtë barazuan me Serbinë dhe me Letoninë në qershor në kualifikimet e Botërorit 2026.

A është kampingu në Zvicër shumë i shtrenjtë?

Posted on by Drin Reçica

Pushimet në kamping kanë pasur gjithmonë një bazë të madhe tifozësh në Zvicër, por kjo mënyrë pushimesh është bërë edhe më popullore gjatë pandemisë Covid, kur më pak njerëz ishin të gatshëm të udhëtonin jashtë vendit, përcjell albinfo.ch.

Siç raportoi transmetuesi RTS në korrik 2020, njerëzit që nuk e kishin menduar kurrë më parë kampingun, filluan të udhëtonin nëpër vend me një kasolle për t’i bërë pushimet e tyre më lokale dhe fleksibile.

Por fakti mbetet se ky stil udhëtimi në rrugë mbetet popullor jo vetëm mes dashamirësve të natyrës, por edhe midis njerëzve që kujdesen për paratë.

Sa kushton një pushim kampingu?

Si çdo lloj tjetër pushimi, kostoja ndryshon, varësisht nga vendi ku ngrini kampingun dhe sa kohë qëndroni atje.

Faktorë të tjerë që përcaktojnë çmimin që do të paguani janë afërsia e vendit me zonat turistike më të njohura, objektet dhe infrastruktura e tij, si dhe madhësia dhe lloji i njësisë.

Sipas analizës së çmimeve të vitit 2025 të përpiluar nga Pincamp, portali i kampingut i organizatave zvicerane dhe të huaja të automobilave, një natë kampingu në Zvicër gjatë sezonit të pikut të verës kushton mesatarisht 57 franga, një rritje prej 4 përqind krahasuar me vitin e kaluar.

Kjo shumë është më e lartë se mesatarja evropiane prej 49 frangash në muaj.

Megjithatë, disa vende kampingu zviceran kushtojnë edhe më pak. Në rajonin Jura-Neuchâtel-Fribourg-Vaud, çmimi mesatar për natë është 46 franga.

Në kantonin e Bernës, edhe pse çmimi është më i lartë, ai ka rënë pak, nga 55 në 53 franga.

Ticino mbetet vendi më i shtrenjtë në Zvicër për kampistët, me 73 franga për natë.

https://www.thelocal.ch/20250709/is-camping-in-switzerland-just-too-expensive

Më shumë stacione treni në Zvicër ofrojnë udhëtim pa pengesa për përsonat me aftësi të kufizuara

Posted on by Drin Reçica

Deri në fund të vitit 2024, personat me lëvizshmëri të kufizuar kishin akses të pavarur në 1,132 nga gjithsej 1,800 stacione hekurudhore në Zvicër – 43 më shumë se në fund të vitit 2023. përcjell albinfo.ch.

Meqenëse stacionet kryesore u rinovuan të parat, 82 përqind e të gjithë pasagjerëve përfituan nga objektet e përshtatura për këtë segment të popullsisë.

Kjo është ajo që del nga raporti i ri i publikuar nga Zyra Federale e Transportit (FOT) të mërkurën.

Duke parë përpara, 186 stacione shtesë do të konvertohen deri në fund të vitit 2028, duke rritur përqindjen e pasagjerëve që mund të udhëtojnë kryesisht në mënyrë të pavarur dhe spontane në 86 përqind, sipas FOT.

 

9-të pishina organike në Zvicër

Posted on by Drin Reçica

Zvicra konsiderohet si kulla ujore e Evropës dhe një parajsë noti, përcjell albinfo.ch.

Pishinat e shumta të lumenjve dhe liqeneve ofrojnë zhytjen e lakmuar në ujë të freskët dhe, mbi të gjitha, natyral gjatë muajve të verës. Dashamirësit e ujit gjithashtu mund të notojnë në lumenj dhe liqene pa shqetësime.

Sipas anketave të Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN) nga viti 2022, 96 përqind e ujërave zvicerane kanë cilësi të mirë dhe të shkëlqyer të ujit.

Në të njëjtën kohë, gjithnjë e më shumë pishina tradicionale po shndërrohen në hapësira për spërkatje dhe not më natyral. Pishina e parë pa klor u hap në Biberstein AG në vitin 2000. Për shkak të metodave të ndryshme të trajtimit biologjik të ujit, ajo konsiderohet një projekt model në të gjithë Evropën. Disa të tjera kanë pasuar në të gjithë Zvicrën, duke përfshirë pishinën natyrore Frohmatt në Breitenbach SO, Parkbad në Kriens LU, Gwaage-Badi në Beringen SH dhe Bio-Bad Riehen BS. Përveç kësaj, ekzistojnë katër pishina të tilla në Cyrih: parku i aventurave Milandia në Greifensee, Maschwanden, Schlieren dhe Geiselweid në Winterthur.

Biobadi Biberstein ishte i pari i këtij lloji në Zvicër në vitin 2000.

9 pishinat organike:

  • Biberstein AG

  • Riehen BS

  • Beringen SH

  • Winterthur ZH

  • Greifensee ZH

  • Maschwanden ZH

  • Breitenbach SO

  • Kriens LU

  • Schlieren ZH

https://greencircle.ch/de/natur/schwimmen-wie-im-see-in-der-badi?utm_campaign=visibility-2024&utm_source=blick-de&utm_medium=branded-teaser&utm_content=bio-badis

Një ide e re në Zvicër që foshnjat të marrin pensione afro 8 mijë euro në vit

Posted on by Drin Reçica

Deputeti Andri Silberschmidt ka paraqitur një mocion në parlament duke kërkuar që prindërit të hapin një llogari pensioni 3a për foshnjat e tyre pas lindjes, përcjell albinfo.ch.

Sipas propozimit të tij, shuma maksimale që do të paguhet do të jetë në përputhje me planet individuale të pensioneve të punonjësve, aktualisht deri në 7,258 franga në vit.

Llogaria do të jetë në emër të fëmijës, i cili do të bëhet pronar i plotë me arritjen e moshës madhore.

“Pavarësia financiare nuk fillon me jetën e punës; ajo mund të inkurajohet që në një moshë shumë të re”, tha Silberschmidt.

Me kontribute të tilla të hershme, kapitali i akumuluar do të lejonte “të ndërtoheshin shuma të konsiderueshme gjatë disa dekadave”, theksoi ai, duke shtuar se “dikush që investon 3 franga në ditë në një fond aksionesh mund të ketë, 65 vjet më vonë, një milion në llogarinë e tij”.

Përjetime të paharrueshme të nxënësve shqiptarë nga Zvicra në atdhe

Posted on by Drin Reçica

Mësohet se nga data 5 deri më 15 korrik 2025, 20 vajza dhe djem shqiptarë nga diaspora në Zvicër, së bashku me katër mësues, po marrin pjesë në edicionin e Shkollës Verore “Jam Shqiptar”, një udhëtim i paharrueshëm në gjuhën, historinë dhe kulturën shqiptare, përcjell albinfo.ch.

Nxënësit nga diaspora janë pritur me ngrohtësi nga Zëvendësministrja për Evropën dhe Punët e Jashtme, znj. Silda Anagnosti Çepe, në një atmosferë të mbushur me emocione, mikpritje dhe krenari kombëtare.

Pjesëmarrja e tyre ka marrë jehonë edhe në Televizionin Publik Shqiptar, ku janë shfaqur si përfaqësues të denjë të brezit të ri të diasporës sonë.

Shkolla “Jam Shqiptar” realizohet me mbështetjen e Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ministrisë së Arsimit dhe Sportit, Agjencisë Kombëtare të Diasporës dhe Qendrës së Botimeve për Diasporën.

Gjatë këtyre ditëve, të rinjtë po përjetojnë çdo ditë një kapitull të ri “Made in Albania” përmes mësimit të gjuhës shqipe, vizitave kulturore dhe historike, si dhe aktiviteteve kreative që forcojnë identitetin e tyre kombëtar.

Ambasada e Shqipërisë në Bernë, si një nga përkrahëset kryesore të shkollës shqipe në Zvicër, shpreh krenarinë për këta fëmijë që po e jetojnë Shqipërinë me zemër e me shpirt.

Cyrihu nuk lejon më blerje të reja të Rottweilerëve

Posted on by Drin Reçica

Nga 1 janari 2025, qeveria e Cyrihut nuk lejon më blerje të reja të Rottweilerëve. Ky vendim u mor pasi këta qen kafshuan disa fëmijë, duke shkaktuar lëndime serioze, përcjell albinfo.ch.

Deri më tani, ekspertët veterinarë kanë vlerësuar 24 nga mbi 300 Rottweilerët e regjistruar në Cyrih.

Në një rast, u urdhëruan “masa të menjëhershme” sepse qeni u gjet agresiv.

Megjithatë, kjo nuk do të thotë që kafsha do të vritet. Ky veprim drastik është opsioni i fundit, tha veterineri i kantonit të Cyrihut, Lukas Perler, të mërkurën.

Në vend të kësaj, kurset e trajnimit, zinxhirët dhe grykat janë të detyrueshme për këtë racë.

Këto teste kryhen në mënyrë që Rottweilerët të mund të vazhdojnë të mbahen ligjërisht në Cyrih.

Numri i tyre ka rënë tashmë me 15 përqind që nga hyrja në fuqi e ndalimit.

Kosovare Asllani i dhuron fanellën e veçantë bashkatdhetares nga Zvicra

Posted on by Drin Reçica

Pas ndeshjes së saj të 200-të me përfaqësuesen e Suedisë, ku fitoi ndaj Danimarkës në hapje të Euro 2025, kapitenja Kosovare Asllani dhuroi fanellën historike një tifozeje shqiptare nga Zvicra – Florës, 60-vjeçare me prejardhje nga Kosova, përcjell albinfo.ch.

“Ishte shumë e ëmbël. E kuptova që ishte nga Kosova, sepse më foli në shqip. Më kujtoi nënën time, dhe e meritoi fanellën,” tha Asllani.

Flora, që jeton në Gjenevë, e quajti Asllanin lojtaren e saj të preferuar dhe shtoi: “Do ta marr këtë fanellë me vete në Kosovë, për ta ndarë gëzimin me tifozët e saj atje.”

Për më shumë –https://www.reuters.com/sports/soccer/swedens-asllani-gives-away-special-shirt-after-fans-heartfelt-plea-2025-07-09/?fbclid=IwY2xjawLceGRleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETFzWEVxMnVIamkxMHlTVDNPAR4wsM46F_U45rKnSx7cI0HkDMyJxX3fN3ymzOLZ3Yl-qFdrUaHo4GfL_yaOhw_aem_LRi5Q19OHW1gkBny0SvCcQ

Çfarë deklaruan në Prokurori pesë policët e dyshuar për vrasjen e 27 vjeçarit?

Posted on by Drin Reçica

Gjykata Themelore në Prishtinë, Dega në Lipjan, më 9 korrik 2025 ia ka caktuar paraburgimin për një muaj rreshterit Ibrahim Nela dhe zyrtarëve policorë Albian Retkoceri, Artidon Konxheli, Liridon Rrahmani dhe Endrit Beqiri, të cilët dyshohen për vrasje nga pakujdesia të qytetarit Agon Zejnullahu në Lipjan.

“Betimi për Drejtësi” ka siguruar dosjen e Prokurorisë për këtë rast dhe deklarimet e të dyshuarve dhënë para prokurorit të shtetit.

Në cilësi të të dyshuarit para prokurorit të shtetit është intervistuar rreshteri Ibrahim Nela, i cili ka deklaruar se në momentin kur ka mbërritur në lokacion, zyrtari policor Albian Retkoceri ka qenë duke vozitur veturën e Policisë dhe ka pasur të hapur dritaren. Aty kanë vërejtur Agon Zejnullahun, i cili është nisur në drejtim të tyre.

“Ne kemi dashur ta pyesim se çfarë ka ndodhur apo çfarë ka, por i njëjti ka filluar të fyejë me fjalë, megjithëse nuk jam i sigurt çfarë fjalë ka përdorur. Më pas me dorë ka kapur derën e parë të shoferit dhe në momentin që Albiani e ka vërejtur se i njëjti po dëshiron të na sulmojë apo godasë, ka vazhduar me automjet për rreth 20 metra përpara dhe jemi ndalur”, ka deklaruar ai.

Sipas tij, pasi kanë dalë nga vetura, kanë dhënë komandë verbale që të ndalet, por ai nuk është ndalur dhe kështu zyrtari policor Albian Retkoceri është detyruar të përdorë sprejin lotsjellës për të ndalur sulmin ndaj tyre, raporton “Betimi për Drejtësi”.

“Pas përdorimit të sprejit i njëjti është tërhequr dhe është futur në një automjet që ka qenë në rrugë, të modelit VW Golf, dhe është ulur në ulësen e shoferit. I njëjti ka qenë jashtë kontrollit, nuk ka ditur çfarë ka folur, çdo herë i ka ngritur duart duke nënkuptuar që të mos e sulmojmë, edhe pse gjatë gjithë kohës kemi komunikuar me të dhe i kemi thënë të qetësohet. Në të njëjtën kohë kemi ftuar ambulancën dhe një njësi policore për asistencë”, ka deklaruar para Prokurorisë rreshteri i dyshuar.

Ai ka thënë se kanë vërejtur që qytetari tashmë i ndjerë ka pasur një të qarë mbi vetullën e majtë, nga e cila i rridhte gjak. Sipas tij, ai kishte sy më të zgurdulluar dhe ka qenë pothuajse tërësisht i djerësitur.

“Gjendja e tij psikike ka qenë jashtë kontrollit pothuajse totalisht dhe ka bërë veprime të çuditshme, edhe pse ne tërë kohën jemi munduar ta qetësojmë. Po ashtu një shok i tij i ka folur tërë kohës duke u munduar ta qetësonte, duke i thënë që tani vjen ambulanca dhe do t’i japë ndihmën e parë”, ka deklaruar tutje ai.

Siç thuhet në deklaratën e tij, në ndërkohë ka arritur edhe asistenca e njësitit tjetër policor me dy zyrtarë. Teksa kanë qenë duke biseduar me të për ta qetësuar, ai ka dalë me vrull nga vetura dhe për ta ndalur, rreshteri Nela ka thënë se e ka kapur nga krahu.

“Ndërkohë kanë reaguar edhe zyrtarët policorë tjerë për ta futur nën kontroll dhe të njëjtit i kemi vendosur prangat. Gjatë tërë kohës i njëjti ka rezistuar duke mos i afruar duart dhe duke gjuajtur me shqelma, edhe pse ka qenë i shtrirë me gjoks për tokë. Vlen të ceket se qytetari ka qenë i ushtruar fizikisht dhe ka pasur forcë shumë të madhe, edhe pse në pamje të parë nuk dukej. Kjo ka qenë arsyeja që është dashur të përdoret forca duarthatë për ta futur nën kontroll”, tha ai.

Sipas të dyshuarit Nela, pasi i kanë vendosur prangat tani të ndjerit, janë munduar ta ngrejnë në pozitën ulur, por aty kanë parë që gjendja e tij shëndetësore nuk është mirë.

“Kemi marrë ujë ku jemi munduar ta freskojmë dhe ndërkohë ka ardhur autoambulanca, e cila nga thirrja jonë është vonuar shumë, edhe pse në afërsi nga vendi i ngjarjes është rreth 500 metra. Të cilëve u kemi ndihmuar ta vendosin në lese dhe më pas e kanë vendosur në autoambulancë dhe i kanë dhënë ndihmën mjekësore. Ndërkohë të njëjtit kanë njoftuar që qytetari nuk ka shenja jete”, thuhet të ketë deklaruar rreshteri i dyshuar.

Nga dosja e siguruar nga “Betimi për Drejtësi”, në deklaratën e dhënë në Prokurori, i dyshuari zyrtar policor Albian Retkoceri ka thënë se ka qenë në patrullë me mbikëqyrësin e ndërrimit, rreshterin Ibrahim Nela, dhe se kanë qenë duke mbushur veturën me derivate kur ky i fundit ka pranuar informatën se një person është duke sulmuar qytetarët në rrugën “Zylfije Gashi/Hajredin Bajrami” në qendër të Lipjanit.

Pas kësaj, sipas tij, janë nisur me urgjencë drejt vendit të ngjarjes, kur janë informuar se personi i dyshuar nuk ka sulmuar vetëm një qytetar, por edhe të tjerë. I dyshuari Retkoceri ka thënë se me të arritur në vendngjarje kanë vërejtur personin e dyshimtë dhe qytetarët që po iknin prej tij.

“Xhamin e kam pasur të hapur komplet dhe personi i dyshimtë, si na ka parë neve, ka kërcyer në drejtimin tonë për të na sulmuar duke na sharë ‘unë ja u q* nanën’. Unë, pasi që isha duke vozitur dhe në pamundësi për të reaguar, kam lëvizur me veturë në drejtim të rrugës ‘Hajredin Bajrami’ rreth 15 metra. Aty pastaj, së bashku me mbikëqyrësin, kemi dalë nga vetura dhe i dyshuari ka ardhur prapë në drejtimin tim për të më sulmuar fizikisht”, ka deklaruar ai.

I dyshuari ka shtuar se ka nxjerrë pajisjen ndërmjetësuese, sprejin, dhe i ka hedhur në fytyrë, duke ikur prej tij, duke shtuar se tani i ndjeri ka vazhduar të lëvizë në mënyrë të çrregullt dhe ka hyrë në ulësen e shoferit.

Po ashtu, zyrtari policor ka thënë se qytetari është munduar ta qetësojë, ndërkohë që ky, së bashku me rreshterin, kanë qëndruar në 3 metra distancë dhe përmes radiolidhjes kanë kërkuar autoambulancën dhe gjithashtu një njësi policore në asistim.

Ai ka shtuar se për rreth 7-8 minuta kanë tentuar ta qetësojnë derisa Zejnullahu ka dalë nga vetura me shpejtësi dhe rreshteri Nela e ka kapur për dore së bashku me kolegun Liridon Rrahmani.

“Po ashtu në atë rast ka ardhur edhe një koleg civil, i cili ishte duke kaluar dhe ishte jashtë detyrës zyrtare. Ai quhet Endrit Beqiri. Të njëjtin e njohim sepse ka punuar në Stacionin Policor në Lipjan. Posa e ka kapur rreshteri nga dora të dyshuarin, ka arritur që ta shtrijë për tokë së bashku me Liridonin, Endritin, mua dhe Artidonin”, ka deklaruar tutje ai.

Sipas tij, gjatë kohës sa kanë qenë duke prangosur tani të ndjerin, ai ka rezistuar dhe Liridon Rrahmani i ka dhënë prangat e veta dhe ai është munduar ta prangosë, por nuk ka arritur. Pas kësaj, sipas tij, rreshteri Nela kishte arritur t’ia vë prangën në dorën e majtë duke bërë përpjekje për t’i vënë prangat edhe në dorën tjetër. Dhe sipas tij, me ndihmën e kolegut të tij civil, kanë arritur ta prangosnin në të dy duart.

“Pas vendosjes së prangave, të dyshuarin e kemi ngritur në pozitën në gjunjë dhe unë kam vrapuar në veturën zyrtare për të marrë një shishe me ujë dhe i kam hedhur ujë në fytyrë dhe në kokë. Po ashtu i kanë afruar ujë edhe qytetarët, e më pastaj ne i kemi hedhur ujë. Pas këtij momenti unë ia kam kërkuar radiolidhjen Liridon Rrahmanit, më pas kam biseduar me bazën duke i thënë se a është duke ardhur emergjenca pasi ka kohë që e kemi kërkuar. Nga baza më janë përgjigjur se emergjenca është afër dhe për një minutë do të jetë tek ne. Unë kam vazhduar në drejtim të kryqëzimit të rrugëve ‘Hajredin Bajrami’ dhe ‘Zylfije Gashi’ me qëllim që të largoj veturat dhe të mundësoj ambulancës që të vijë më shpejt në vendin e ngjarjes”, ka deklaruar ai në Prokurori.

Retkoceri ka shtuar se si ka mbërritur ambulanca, janë afruar me një lese dhe së bashku me stafin e ambulancës kanë ndihmuar ta vendosin tani të ndjerin në lese për bartjen e pacientëve. Sipas tij, së bashku me autoambulancën kanë vazhduar tek njësia e tyre bashkë me rreshterin Ibrahim Nela dhe aty kanë qëndruar derisa kanë ardhur edhe njësitet tjera si forenzika rajonale, prokurori me një asistent, IML e të tjerë.

I dyshuari Artidon Konxheli ka thënë se kanë qenë duke ndërhyrë në një aksident kur kishin marrë informata se një qytetar nën ndikimin e alkoolit dhe substancave të tjera ishte duke sulmuar qytetarët dhe veturat tjera.

Sipas tij, bazën e kanë njoftuar se ishte e pamundur të largoheshin nga vendi i ngjarjes, pasi aksidenti ishte i rëndë. Por rreth orës 00:20 në radio komunikuese ka lajmëruar rreshteri i ndërrimit se duhet asistencë e menjëhershme.

Von der Leyen përballet me votëbesim, Orbani thotë se ajo duhet të largohet

Posted on by Drin Reçica

Raportohet se ligjvënësit e Bashkimit Evropian do të mbajnë një votëbesim të enjten për shefen e krahut të fuqishëm ekzekutiv të bllokut, Ursula von der Leyen, me kryeministrin hungarez Viktor Orban që kryeson thirrjet për shkarkimin e saj, përcjell albinfo.ch.

Mocioni i mosbesimit, i pari në Parlamentin Evropian në më shumë se një dekadë, u ngrit kundër presidentes së Komisionit Evropian nga një grup ligjvënësish të së djathtës ekstreme. Për t’u miratuar, kërkon një shumicë prej dy të tretash votash pro, raporton Associated Press.

Von der Leyen mund të detyrohet të japë dorëheqjen nëse humb, por ajo është praktikisht e garantuar të fitojë, pasi shumica e grupeve politike në asamble kanë sinjalizuar se do të votojnë kundër mocionit. Ajo nuk pritet të marrë pjesë në votimin në Strasburg të Francës.

Mocioni përmban një përzierje akuzash kundër von der Leyen, duke përfshirë mesazhe private me tekst me shefin e prodhuesit të vaksinës kundër COVID-19, Pfizer, keqpërdorim të fondeve të BE-së dhe ndërhyrje në zgjedhjet në Gjermani dhe Rumani.

Orban tha në Facebook se votimi “do të jetë momenti i së vërtetës: nga njëra anë elita perandorake në Bruksel, nga ana tjetër patriotët dhe arsyeja e shëndoshë. Nuk ka rrugëdalje nga kjo, është thelbësore të bëhet një zgjedhje.”

Ai postoi: “Zonja Presidente, thelbi i lidershipit është përgjegjësia. Koha për të ikur!” Komisioni i Von der Leyen është përplasur shpesh me Orbanin për shkak të lëvizjeve të qeverisë së tij të vendosur nacionaliste për të penguar demokracinë. Komisioni ka ngrirë aksesin e Hungarisë në miliarda euro nga fondet e BE-së.

Vota ka qenë një shkop rrufeje për kritikat ndaj Von der Leyen, e cila udhëhoqi përpjekjen e BE-së për të gjetur vaksina për rreth 450 milionë qytetarë gjatë pandemisë, si dhe ndaj Partisë së saj Popullore Evropiane, e cila është familja më e madhe politike në kuvend.

Ata akuzohen se po i afrohen të djathtës ekstreme për të shtyrë përpara axhendën e tyre. Parlamenti i BE-së u zhvendos ndjeshëm drejt së djathtës politike pas zgjedhjeve mbarëevropiane një vit më parë.

U mbyt në liqen duke shpëtuar dy turistët, gjendet trupi i pajetë i shqiptarit

Posted on by Drin Reçica

Pas rreth 48 orësh kërkime, trupi i pajetë i kapitenit Arben Anamali është gjetur, përcjell albinfo.ch.

Kapiteli Arben Anamali, u mbyt pasi arriti që të shpëntonte dy turistë të huaj në liqenin e Shkodrës, por për fat të keq nuk ia doli të dilte vetë nga uji.

Referuar informacioeneve, trupi i kapitenit u gjet gjatë ditës së tretë të operacionit të kërkimit, që nisi rreth orës 05:00 të mëngjesit të së enjtes.

Kapiteni i kthyer në hero, u fut për të shpëtuar dy turistë në liqen dhe u mbyt vetë.

Turistët izraelitë ishin futur për të notuar, por për shkak të rrymave të liqenit, kanë pasur probleme dhe kanë rrezikuar të mbyten.

Sapo i ka vënë re, Anamali është hedhur në ujë për t’i ndihmuar. Ai ka arritur t’i afrojë dy izraelitët deri tek varka dhe më pas është zhdukur në ujë.

Dyshimet janë se, për shkak të lodhjes, 51-vjeçari ka pësuar komplikacione shëndetësore në ujë dhe është mbytur.

Anamali ishte babai i dy fëmijëve të mitur dhe prej vitit të kaluar, ishte emëruar kapiten i anijeve turistike në pronësi të Bashkisë Shkodër.