Nesër festë zyrtare në disa kantone zvicerane

Dita e Gjithë Shenjtorëve, e festuar më 1 nëntor, është një nga ato festa publike që festohet në disa kantone (dhe komuna) zvicerane, por jo në të tjera.

Cila është historia pas Ditës së Gjithë Shenjtorëve?

Gjatë shekujve të parë, ndërsa numri i shenjtorëve u rrit në të gjithë botën e krishterë, vendi luftoi për të nderuar çdo martir të krishterë – të njohur dhe të panjohur – me festën e tyre.

Nga shekulli i katërt e tutje, shumë të krishterë filluan të festonin Ditën gjithëpërfshirëse të Gjithë Shenjtorëve, e cila më pas mbahej të dielën e parë pas Pentekostit të çdo viti.

Kjo datë ndryshoi në shekullin e tetë kur Papa Gregori III i kushtoi një faltore të gjithë shenjtorëve të krishterë dhe Roma vendosi të shënonte Ditën e Gjithë Shenjtorëve më 1 nëntor. Ky veprim u pasua nga Gregori IV disa dekada më vonë, në vitin 835, i cili deklaroi se Kisha Perëndimore duhet ta shënonte rastin në të njëjtën ditë në të ardhmen.

Dita e Gjithë Shenjtorëve, e cila përkujton të gjithë shenjtorët dhe martirët e krishterë, është një festë publike në të gjitha kantonet përveç 11: Aargau, Basel-Country, Basel-City, Bernë, Gjenevë, Graubünden, Neuchâtel, Schaffhausen, Thurgau, Vaud dhe Cyrih.

Pse Zvicra është një “vend i mundësive”

Në mendjet e shumë njerëzve, “vendi i mundësive” – ​​vendi ku njerëzit kanë shumë shanse për të pasur sukses, për të arritur qëllimet e tyre dhe për të përmirësuar jetën e tyre – shoqërohet me Shtetet e Bashkuara. Por një studim i ri tregon se në të vërtetë është Zvicra.

Këto ditë, “Ëndrra Amerikane” – domethënë dëshira për të pasur sukses pavarësisht vështirësive personale – nuk është e arritshme për çdo banor të SHBA-së, por është brenda mundësive të popullsisë së Zvicrës.

Të paktën, ky është përfundimi i një studimi të ri të kryer nga Universiteti i Lucernës.

Ai zbuloi se në SHBA, të ardhurat e një personi dhe një shans për sukses profesional përcaktohen nga niveli i arritjeve arsimore – domethënë, kërkohet një diplomë e avancuar universitare.

Në Zvicër, nga ana tjetër, niveli i arsimit ka një ndikim dukshëm më të vogël në prosperitetin financiar, raportoi studimi.

Hulumtuesit zbuluan se edhe pa një diplomë universitare, njerëzit mund të jenë financiarisht të suksesshëm këtu, “gjë që e bën Zvicrën një vend dukshëm më të mirë për të rinjtë sesa SHBA-të”, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, “fëmijët nga familjet me arsim të pafavorizuar në Zvicër ende kanë shanse të mira për të fituar një pagë të lartë. Në vende të tjera, korrelacioni midis arsimit dhe të ardhurave është dukshëm më i fortë.”

Zvicra shkëlqen në trajnimin profesional

Një nga autoret e studimit, Nicole Meier, e cila është Drejtoreshë e Arsimit në Shoqatën e Punëdhënësve Zviceranë, ia atribuon superioritetin e Zvicrës në këtë çështje sistemit arsimor të vendit – domethënë, forcës së trajnimit të saj profesional, i cili përbëhet nga praktikat dhe, në disa raste, edhe trajnime të mëtejshme profesionale.

“Trajnimi profesional mundëson lëvizshmërinë sociale edhe pa një diplomë universitare,” theksoi Meier.

“Në Zvicër, mund të fitosh të ardhura të larta me një praktikë, por në SHBA, është mjaft ndryshe,” shtoi ajo. “Atje, një arsim i mirë dhe një pagë e mirë janë të mundshme vetëm nëse prindërit mund të financojnë një arsim të mirë.”

Ja se si funksionon në Zvicër

Arsimi i detyrueshëm përfundon në moshën 16 vjeç, kur studentët kanë një zgjedhje midis shkuarjes në një universitet ose zgjedhjes së një arsimi dhe trajnimi profesional trevjeçar (VET).

Më shumë se dy të tretat zgjedhin një rrugë VET, një program me dy drejtime që përfshin dy ditë në një shkollë profesionale dhe tre ditë trajnim në vendin e punës në sektorin e tyre të zgjedhur.

Ai përfshin një sërë fushash si biznesi dhe tregtia, administrata, shitja me pakicë, turizmi, ndërtimi, teknologjia e informacionit, artet, shërbimet e mirëqenies, si dhe zanate të ndryshme – në total, 230 profesione.

Në fund të tre viteve, gjatë të cilave praktikantët paguhen me paga, ata marrin një diplomë VET – Certifikatën Federale të Aftësisë (EFZ në gjermanisht, CFC në frëngjisht ose AFC në italisht) – e cila u jep të drejtën të punojnë në fushën e tyre të zgjedhur.

Ata që duan të vazhdojnë arsimin e tyre në shkolla të larta, siç janë Universitetet e Shkencave të Aplikuara, mund ta bëjnë këtë, pasi të ndjekin kurse shtesë dhe të kalojnë provimet.

Në përgjithësi, VET gëzon mbështetje shumë të fortë nga punëdhënësit zviceranë, të cilët e vlerësojnë atë si një kontribues të madh në vitalitetin dhe forcën e vazhdueshme të ekonomisë zvicerane.

Avantazhe bindëse

Si përfundim, Meier citon këto arsye pse sistemi arsimor i Zvicrës ofron më shumë mundësi për rritje dhe sukses sesa në SHBA:

– Sistemi i trajnimit profesional hap rrugë të drejtpërdrejta drejt profesioneve të paguara mirë.
– Tregu zviceran i punës shpërblen aftësitë profesionale, jo vetëm diplomat akademike.
– Integrimi i hershëm në tregun e punës nxit zhvillimin e të ardhurave.

Hulumtime të tjera tregojnë gjithashtu se njerëzit në Zvicër kanë “më shumë mundësi për lëvizshmëri arsimore lart” sesa mesatarisht në vendet e tjera që i përkasin Organizatës së Bashkëpunimit Ekonomik dhe Zhvillimit (OECD).

Instituti i Kosovës për Drejtësi: Qeveria në detyrë mori vendime të kundërligjshme dhe elektorale

Instituti i Kosovës për Drejtësi ka kundërshtuar miratimin e vendimeve nga Qeveria në detyrë.

Në reagim thuhet se këto vendime janë miratuar nga një përbërje e qeverisë që sipas Gjykatës Supreme është në papajtueshmëri me Kushtetutën dhe Ligjin.

“Për më tepër, vendimet e nxjerra në pritje të para mbajtjes së raundit të dytë të zgjedhjeve lokale dhe me mundësi të mëdha edhe para zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, IKD i konsideron si vendime elektorale. IKD në asnjë rrethanë nuk është kundër rritjes së pagave, pensioneve apo shtesave për kategori të caktuara. Për më tepër, në kohën kur vendi po përballet me një shkallë të lartë inflacioni, çështja e drejtësisë sociale do duhej të merrte një fokus të shtuar institucional. Megjithatë, këto çështje duhet të bëhet në përputhje të plotë me Kushtetutën dhe Ligjin dhe jo këto vendime të merren në kontekst elektoral”, thuhet në reagim, transmeton albinfo.ch.

Sipas IKD-së në një situatë të rënduar ekonomike dhe një klimë të përgjithshme zhgënjimi, është e lehtë të arsyetohet çdo veprim që duket se sjell përfitim të menjëhershëm, përkundër mos respektimit të ligjeve dhe procedurave.

“Por, ligjet dhe procedurat ekzistojnë pikërisht për t’i mbrojtur qytetarët nga abuzimi i pushtetit. Kur ato shkelen për qëllime politike, sot mund të duket se fitojmë diçka, por nesër humbim sigurinë, drejtësinë dhe barazinë para ligjit. Prandaj, mbrojtja e procedurës është mbrojtje ligjit, institucioneve dhe vetë interesave të qytetarëve. Sipas aktgjykimit të Gjykatës Supreme, anëtarët e Qeverisë të cilët janë certifikuar si deputetë tanimë kanë humbur mandatin e tyre si anëtarë të Qeverisë, për shkak të papajtueshmërisë në mbajtjen e njëkohësisht të të dy pozitave, asaj të anëtarit të qeverisë dhe deputetit të Kuvendit të Republikës së Kosovës. Thënë më ndryshe, të gjithë anëtarët e qeverisë, të cilët janë certifikuar si deputet, nuk janë më anëtarë të qeverisë dhe nuk kanë asnjë kompetencë për të marrë asnjë vendim. Për këtë arsye, të njëjtit kanë uzurpuar zyrat e Qeverisë dhe rrjedhimisht të gjitha këto vendime, në mungesë të kompetencës, janë të kundërligjshme”, thuhet në reagim.

Tutje, thuhet se në mbledhjen e sotme, Qeveria në detyrë e Republikës së Kosovës fillimisht miratoi Projektligjin për Ndarjet Buxhetore për Vitin 2025 (Buxhetin) dhe se ky vendim bie ndesh me Ligjin për Qeverinë e Republikës së Kosovës, Ligj ky i miratuar nga kjo Qeveri dhe aprovuar nga Kuvendi në kohën kur kjo Qeveri kishte shumicën në Kuvend.

“Kundërligjshmëria nuk përfundon këtu. Në votimin e buxhetit u përfshi edhe ajo që pagesa për përvojën e punës të rritet nga 0.25% në 0.5%. Fillimisht, duhet theksuar se në të kaluarën, pagesa për përvojën e punës ka qenë 0.5%. Ligji për Pagat në Sektorin Publik, miratuar nga kjo Qeveri, e kishte ulur në 0.25%. Për këtë, Gjykata Kushtetuese gjeti shkelje, duke urdhëruar Kuvendin që, deri më 1 gusht 2024, të bëjë ndryshimet e nevojshme në Ligjin për Pagat në Sektorin Publik. Kjo Qeveri dhe Kuvendi i kaluar shkelën afatin e dhënë nga Gjykata Kushtetuese, duke mos respektuar aktgjykimin e saj dhe duke mos bërë ndryshimin e Ligjit. Për shkak të kësaj, tanimë Gjykatat janë vërshuar me lëndë nga qytetarët të cilët kërkojnë realizimin e të drejtës së tyre. Ndërsa, në takimin e së premtes, Qeveria e Republikës së Kosovës vendosi që këtë ta përfshijë në buxhet, përkundër faktit se kjo duhet të bëhet me Ligjin për Pagat në Sektorin Publik dhe në përputhje me aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese. Kështu, edhe në këtë rast kemi të bëjmë me shkelje të Kushtetutës dhe Ligjit”, thuhet tutje.

Sipas IKD-së, e tillë është edhe çështja e pagës së trembëdhjetë.

“Kjo çështje nuk mund të rregullohet me një vendim qeveritar, por kërkohen ndryshime sistematike në Ligjet bazike. Adresimi i kësaj çështje përmes një vendimi qeveritar është një vendim juridikisht i pavlerë. Për më tepër, një vendimi të tillë do të duhej t’i paraprinte një analizë e thellë ekonomike, në kuptim të implikimeve që mund të ketë. Kjo duhet të shikohet në prizmin e aspektit të drejtësisë sociale, ku nuk duhet barazuar zyrtarët shtetëror me të hyra me mijëra euro, me zyrtarët me paga të ulëta. Sipas këtij vendimi, të dy kategoritë do të marrin pagën e 13-të. Në anën tjetër, analiza do duhej të përfshinte edhe inkuadrimin e sektorit privat në këtë masë. Për këtë arsye, përpos se i kundërligjshëm, ky vendim është edhe konceptualisht i gabuar dhe rrezikon të prekë edhe shkelje të së drejtës për trajtim të barabartë.

Sa i përket vendimit të për rritjen e pagës minimale, është i pasaktë deklarimi i z. Hekuran Murati në lidhje me atë se vendimi është marrë në mungesë të një propozimi nga Këshilli Ekonomik dhe Social. Aktualisht, Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve nuk e ka funksionalizuar këtë Këshill, andaj s’kishte se si të vinte një propozim i tillë”, thekson IKD.

Sipas Institutit vendimet e tjera të Qeverisë, që kanë të bëjnë me rritjen e pensioneve dhe rritjen e shtesave për fëmijë, në prag të raundit të dytë të zgjedhjeve lokale dhe në kohën kur paralajmërohen zgjedhje të reja qendrore, janë vendime haptazi elektorale.

“Vet Kryeministri në detyrë Kurti thoshte se nuk rrit pagat në prag të fushatave, sikurse qeveritë paraprake”, thuhet ndër të tjera.

Presidentja e Kosovës: Do të bëj çmos për të evituar zgjedhjet

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani pas takimit me liderët partiakë ka deklaruar se nuk ka pasur unanimitet te partitë politike për çështjen e mandatarin, e as gatishmëri për atë të Buxhetit 2026.

Sipas saj, disa prej liderëve partiakë shprehën se nuk mund ta krijonin shumicën, e disa që dëshirojnë kohë për të parë mundësinë e propozimit të një mandatari të ri.

Osmani ka përsëritur se detyrë e ka të bëjë çmos për të evituar zgjedhjet ndërsa duhet të ezaurohen të gjitha mundësitë për parandalimin e zgjedhjeve, transmeton albinfoch.

“Nuk kishte unanimitet të plotë rreth asaj që a mund të ketë mandatar tjetër apo jo. Kërkova një rrugë me dakordim të partive për procedim të buxhetit dhe Planit të Rritjes. Nuk kishte gatishmëri nga një numër i madh për procedim të buxhetit, por unë propozova që të shikojmë mundësi të tjera kushtetuese që është zgjatja buxhetore që së paku deri më 31 mars 2026 qytetarët të mos përballem me situatë ku nuk kanë paga dhe mirëqenie. Kjo çështje nga disa u shqyrtua, do të jem në kontakt me partitë nëse ekziston një mundësi e tillë”, ka thënë ajo.

Tutje, ajo ka kërkuar reflektim nga liderët e partive politike në rast se nuk ka mandatar të dytë.

“Kryetari i LVV ka kërkuar që të më takoj edhe një herë para se të skadojë afati 10 ditor dhe pas konsultimeve brenda partisë do vijë me propozim apo jo, por ne e kemi detyrim kushtetues t’i respektojmë afatet. Bashkë me kohën kemi humbur edhe shumë mundësi për vendin tonë”.

Presidentja tha se në takim është përmendur edhe çështja e zgjedhjes së presidentit, e potencialisht shkuarjes në zgjedhje edhe një herë.

“Kjo çështje është ngritur nga disa prej pjesëmarrësve për të paralajmëruar një situatë që mund të përballemi si vend. Ta zëmë ka zgjedhje në dhjetor, pastaj merr disa muaj kohë deri t’i kemi institucionet, dhe pastaj sapo ta kemi një qeveri, menjëherë në mungesë kuorumi prej 2/3 menjëherë vendi shkon në zgjedhje të reja për shkak të dështimit të zgjedhjes së presidentit. Një situatë e tillë u përmend, për të paralajmëruar se mund të kemi dy palë zgjedhje në 3-4 muajt në vijim që është situatë e rëndë jo vetëm për KQZ, por edhe si situatë ku qytetarët për periudhë të gjatë të  mos i kenë institucionet”, ka thënë ajo.

Vjosa Osmani njoftoi se pati vullnet të partive që zgjedhja e presidentit të mundësohet të jetë direkt nga populli.

“U diskutua edhe mundësia që të kemi zgjedhjen e presidentit nga populli. Nuk ka asnjë kuptim funksional që për shkak të dështimi të zgjedhjes së presidentes të shkohet në zgjedhje për parlament e qeveri. Pashë një vullnet të madh që të shkohet me zgjedhje të drejtpërdrejt nga popullit”.

Ndahet nga jeta ish-kryeministri i Shqipërisë, Fatos Nano

Ish-kryeministri i Shqipërisë, Fatos Nano ka ndërruar jetë sot në moshën 73 vjeçare.

Nano vuante nga disa sëmundje ndërsa u raportua ditëve të fundit se gjendja e tij shëndetësore u rëndua.

Në dhjetor 1990 u emërua sekretar i Përgjithshëm i Këshillit të Ministrave, e një muaj më vonë zv.kryeministër në qeverinë e Adil Çarçanit. Në fund të shkurtit 1991, Ramiz Alia i besoi Nanos postin e kryeministrit, me një mandat të përcaktuar: përgatitjen e tranzicionit të vendit drejt demokracisë liberale dhe ekonomisë së tregut.

Pas zgjedhjeve të 31 marsit 1991, Nano u mandatua kryeministër, detyrë të cilën e mbajti për disa javë, kur dha dorëheqjen për shkak të grevave që kishin nisur në gjithë vendin.

Më 30 korrik 1993, Nano u arrestua në zyrën e Prokurorit,[21] dhe u akuzua për “shpërdorim detyre dhe falsifikim të dokumenteve zyrtare në lidhje me ndihmën italiane” dhe 9 muaj më vonë u dënua me 12 vite burg, transmeton albinfo.ch.

Trazirat e vitit 1997 sollën lirimin e tij nga burgu dhe rikthimin aty ku të gjithë socialistët e donin: në krye të PS-së. Tre muaj pasi kishte dalë nga burgu ai udhëhoqi socialistët drejt rikthimit në pushtet, të cilin socialistët e mbajtën për 8 vite, por Fatos Nano pati sërish ulje-ngritjet e tij politike, shkruan TCH.

Postin e kryeministrit e mbajti për një vit, kur vendosi të jepte dorëheqjen në 28 shtator 1998, pak më shumë se dy javë pas vrasjes së Azem Hajdarit.

U rikthye edhe njëherë tjetër kryeministër në 31 korrik 2002 deri në humbjen e zgjedhjeve në qershor 2005, kur u detyrua t’i linte pushtetin kundërshtarit të tij që e kishte burgosur, Sali Berisha.

Dëshira e tij për t’u bërë kreu i shtetit nuk iu plotësua as në vitin 2007 kur vendin ia mori Bamir Topi dhe as në vitin 2012 kur Berisha megjithëse e afroi, në fund zgjodhi të ndjerin Bujar Nishani.

Lidl planifikon të hapë mbi 100 dyqane të reja në Zvicër

Shitësi gjerman me pakicë, Lidl, planifikon të zgjasë praninë e tij në Zvicër nga 190 dyqane aktuale në rreth 300 dyqane gjatë shtatë deri në dhjetë vitet e ardhshme. Ky zgjerim pritet të krijojë rreth 2,000 vende të reja pune gjatë këtij procesi, përcjell albinfo.ch.

Sipas menaxhmentit të kompanisë, qëllimi kryesor i Lidl mbetet të ofrojë çmimet më të ulëta të mundshme për konsumatorët.

“Ne u kemi premtuar klientëve tanë se gjithmonë do të ofrojmë shportën më të lirë të mallrave,” tha zëdhënësi i kompanisë. Ai shtoi se kohët e fundit Lidl ka ulur çmimet e disa produkteve bazë, përfshirë mishin, bukën dhe makaronat.

Ky zgjerim tregon strategjinë e kompanisë për të forcuar pozicionin e saj në tregun zviceran dhe për të ofruar produkte me çmime konkurruese.

Zvicra është vendi “më i qëndrueshëm” në botë

Një studim ndërkombëtar e ka renditur Zvicrën si vendin më të qëndrueshëm në botë përballë krizave, falë stabilitetit të saj politik, nivelit të lartë të inovacionit dhe qeverisjes efektive, përcjell albinfo.ch.

Studimi, i quajtur Indeksi Global i Rrezikut dhe Qëndrueshmërisë, i publikuar nga kompania konsulente Henley & Partners, vlerëson se sa të cenueshme janë shtetet ndaj rreziqeve gjeopolitike dhe sa të afta janë ato t’i përballojnë krizat e mëdha.

Sipas raportit, Zvicra renditet e para në botë, pasi “karakterizohet nga një nivel shumë i ulët rreziku dhe nga tregues të lartë të inovacionit, qeverisjes dhe mirëqenies sociale.”

Cyrihu synon t’i largojë nga rrugët veturat e mëdha

I nxitur nga partitë e majta, Këshilli Komunal i Cyrihut votoi të mërkurën kundër përdorimit të veturave të mëdha në qytet, duke argumentuar se këto automjete, përveçse dëmtojnë mjedisin, paraqesin edhe rrezik për sigurinë publike, veçanërisht për personat me aftësi të kufizuara dhe për çiklistët, përcjell albinfo.ch.

Masat dekurajuese të propozuara nga zyrtarët përfshijnë gjoba për veturat që konsiderohen tepër të mëdha ose që zënë hapësirë publike përtej kufijve të parkingjeve private.

Autoritetet lokale theksojnë se kjo nismë është pjesë e përpjekjeve më të gjera të qytetit të Cyrihut për ta bërë qarkullimin rrugor më të sigurt, më të qasshëm dhe më të qëndrueshëm për mjedisin.

Abdixhiku pas takimit me Osmanin: Nuk ka shumicë parlamentare

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, është deklaruar pas takimit me presidenten e vendit, Vjosa Osmani. Ai tha se nga ky takim u konfirmua se në Kuvendin e Kosovës nuk ekziston shumicë parlamentare për formimin e një qeverie të re, përcjell albinfo.ch.

“Në këtë takim u dëshmua ajo që LDK-ja kishte thënë gjithherë, që në Kosovë, pas rezultatit të 9 shkurtit, nuk ka shumicë parlamentare,” deklaroi Abdixhiku, duke shtuar se këtë qëndrim e kanë konfirmuar 52 përfaqësues të partive politike.

Gjatë diskutimit me presidenten Osmani, sipas tij, është përmendur disa herë mundësia e formimit të një qeverie tranzicioni, por kreu i LDK-së e ka përjashtuar një opsion të tillë.

“U përmend shpesh qeveria e tranzicionit, por një qeveri e tillë nuk mund të krijohet,” tha Abdixhiku.

Ai theksoi se organizimi i zgjedhjeve të reja sa më shpejt është mënyra e vetme për të shmangur krizat e mundshme politike në vend.

“Sa më parë që i organizojmë zgjedhjet, i shmangim krizat eventuale,” shtoi Abdixhiku.

Kreu i LDK-së gjithashtu theksoi se tani përgjegjësia i takon presidentes së Kosovës, e cila deri të mërkurën pritet të përcaktojë nëse ekziston apo jo një shumicë parlamentare për formimin e qeverisë së re.

Memli Krasniqi: Zgjedhjet e reja janë rruga e vetme përpara

Kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Memli Krasniqi, ka deklaruar se në këtë fazë të zhvillimeve politike në vend, zgjidhja e vetme mbetet shpallja e zgjedhjeve të reja parlamentare, përcjell albinfo.ch.

Pas takimit që zhvilloi me presidenten e Kosovës, Vjosa Osmani, Krasniqi tha se nga diskutimet u bë e qartë se asnjë parti politike nuk ka mundësi të krijojë një shumicë të re parlamentare në legjislaturën aktuale.

“Diskutuam rreth mundësisë, ose jo, të një mandatari të ardhshëm, dhe ajo që është më e rëndësishme nga ky takim është se u bë e qartë që askush nuk mund ta krijojë shumicën e re parlamentare bazuar në këtë legjislaturë,” u shpreh Krasniqi.

Ai shtoi se, për shkak të kësaj situate, vendi duhet të shkojë drejt zgjedhjeve të reja sa më shpejt që të jetë e mundur.

“Në këtë moment, rruga përpara është vetëm shpallja e zgjedhjeve,” deklaroi ai, duke theksuar se në takimin me presidenten Osmani ka kërkuar që këto zgjedhje të organizohen në një afat sa më të shkurtër.

Sipas Krasniqit, zhvillimi i zgjedhjeve të parakohshme është tashmë i pashmangshëm, pasi skenari i krijimit të një shumice të re parlamentare është bërë i pamundur.

Rritja mesatare e pagave në Zvicër gjatë këtij viti ishte 1.2 përqind

Rritja mesatare e pagave në Zvicër gjatë këtij viti ishte 1.2 përqind, krahasuar me 2.1 përqind në vitin 2024 dhe 2.5 përqind në vitin 2023, përcjell albinfo.ch.

Sektori i ndërtimit shënoi rritjen më të ndjeshme, me 1.7 përqind, ndërsa pas tij renditen: aktivitetet financiare dhe të sigurimeve (+1.6%), arsimi (+1.5%), transporti dhe magazinimi (+1.5%), si dhe kujdesi shëndetësor dhe puna sociale (+1.2%).

Ky trend tregon ngadalësim të përfitimeve reale për punonjësit, pas disa viteve të rritjes më të lartë të pagave.

 

Fillon shitja e biletave Kosovë-Zvicër, çmimet deri në 400 euro në tregun e zi

Federata e Futbollit të Kosovës dje ka vendosur në shitje biletat për ndeshjen më të rëndësishme për “Dardanët” ndaj Zvicrës, në kualifikimet për Kupën e Botës 2026, përcjell albinfo.ch.

Shumë shpejt janë shitur pothuajse të gjitha biletat, për shkak të interesimit të jashtëzakonshëm për t’i parë yjet e Kosovës dhe Zvicrës.

Por, dikush nuk e ka mendjen tek futbolli – por tek përfitimet. Në sajtin e njohur “Merrjep” janë vendosur tashmë biletat në shitje në tregun e zi.

Çmimet janë shumë të larta, madje dikush dëshiron me një biletë 20 euro, të përfitojë plotë 400 euro. E dikush tjetër 250 euro.

Kujtojmë që ndeshja mes Kosovës dhe Zvicrës zhvillohet në “Fadil Vokrri” më 18 nëntor.

Oh sa vështirë me qenë shqiptar

Shitja e biletave për ndeshjen Kosovë–Zvicër tregoi jo vetëm dobësitë teknike të sistemit, por edhe boshllëqet kulturore që ende na ndjekin si shoqëri sportive. Si gazetar i Albinfo.ch dhe dashamirës i futbollit, jam i zhgënjyer me mënyrën si një pjesë e mirë e qytetarëve e perceptojnë futbollin dhe ngjarjet e tilla sportive.

Dje u publikuan online biletat për ndeshjen Kosovë–Zvicër. Unë qëndrova deri pas mesnate për t’i rezervuar, duke pritur me orë të tëra, pas mijëra njerëzve në radhë. Kur më në fund arrita të hyj në sistem, nuk munda të blej asnjë biletë. E gjithë kjo më la me një ndjesi zhgënjimi të thellë. Është e pabesueshme si disa persona arrijnë të sigurojnë dhjetëra bileta vetëm për t’i rishitur më vonë me çmime shumë më të larta.

Ky fenomen nuk ka asgjë të përbashkët me dashurinë për futbollin, është tregti e ftohtë dhe mungesë etike. Në Kosovë, kultura e tifozëve është ende larg asaj që do të donim. Stadiumet e ligës vendore janë pothuaj bosh; ndeshjet zhvillohen para pak spektatorëve. Në ndeshjet ndërkombëtare të skuadrave kosovare, si rasti i fundit me Dritën, shpesh ka më shumë tifozë të huaj se vendas.

Ky është një realitet që na turpëron të gjithëve, sidomos ata që “aktivizohen” si tifozë vetëm kur ndjejnë se mund të përfitojnë apo të bëjnë tregti me emocionet e të tjerëve. Stadiumet nuk janë ndërtuar për të ngrënë fara, për t’u tallur me kundërshtarët apo për t’u larguar para fundit të ndeshjes. Ato janë ndërtuar për të treguar kulturën organizative të një shoqërie, për të bashkuar njerëz, jo për t’i ndarë. Në këtë mënyrë, unë nuk po shoh dashuri për sportin, por më shumë po shoh mungesë respekti për lojtarin, për ekipin dhe për flamurin.

Si gazetar i Albinfo.ch, mediumi më serioz i diasporës shqiptare në Zvicër, kam kërkuar disa herë akreditim nga Federata e Futbollit të Kosovës për të ndjekur ndeshjet e kombëtares, dhe asnjëherë nuk kam marrë përgjigje. Për ndeshjen kundër Sllovenisë më premtuan një përgjigje që nuk erdhi kurrë. Së paku mund të kishin dhënë një arsye pse nuk kishte vend për gazetarin e Albinfo.ch. Ky është një injorim i plotë ndaj një mediaje që për vite me radhë ka ndjekur, promovuar dhe nderuar sukseset e futbollistëve tanë brenda dhe jashtë vendit.

Në kontrast të plotë me këtë qëndrim, Federata Zvicerane e Futbollit ka treguar gjithmonë respekt dhe profesionalizëm ndaj nesh. Albinfo.ch ka marrë çdo herë akreditime për gazetarët tanë, madje më shumë se disa media zvicerane. Kjo tregon se aty ku ka rregull, ekziston edhe respekt për punën gazetareske. Për më tepër, është për të ardhur keq që Federata e Kosovës, e cila mbështetet fort nga mërgata dhe që vetë ka shumë futbollistë të lindur e rritur në Zvicër, nuk e njeh peshën e diasporës.

Të mos respektosh median e saj më të madhe do të thotë të mos respektosh vetë rrënjët e futbollit kosovar. Nëse duam të ecim përpara si shtet, si sport dhe si kulturë, duhet të fillojmë nga më e thjeshta: me dinjitet, transparencë dhe respekt për ata që me zemër e mbajnë gjallë emrin e këtij vendi, ku një rol të pazëvendësueshëm e ka diaspora shqiptare në Zvicër

Nis takimi i presidentes me liderët politikë

Ka nisur takimi i Presidentes Osmani me liderët politikë, në kërkim të zgjidhjes për formimin e qeverisë së re, përcjell albinfo.ch.

Në Presidencë ka filluar takimi i thirrur nga presidentja Vjosa Osmani me liderët e partive politike. Qëllimi i takimit është që secili subjekt të deklarojë nëse ka mbështetjen e mjaftueshme parlamentare për të formuar qeverinë e re.

Megjithatë, sipas deklaratave të deritanishme, asnjë parti nuk ka arritur të sigurojë shumicën në Kuvend, gjë që e bën gjithnjë e më të mundshme mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, para hyrjes në takim u shpreh shkurt për mediat: “Do të përpiqemi të gjejmë një zgjidhje dhe e falënderojmë zonjën Presidente për organizimin e takimit.”

Çmimet e apartamenteve në Tiranë janë trefishuar në 20 vitet e fundit

Çmimet e shitjes së apartamenteve në Tiranë, janë trefishuar në 20 vitet e fundit. Sipas të dhënave të indeksit të çmimit të shitjes së publikuar nga “Keydata” që prej vitit 2005, kur indeksi i çmimeve u llogarit në nivelin bazë 100 deri në 3-mujorin e dytë të vitit 2025, vlera e indeksit të apartamenteve në Tiranë është rritur me më shumë se 230%, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave të “Keydata” për indeksin e çmimit të shitjes së apartamenteve për periudhën 2005–2025, në tremujorin e dytë të këtij viti indeksi ka arritur në 334.61 pikë, duke shënuar nivelin më të lartë që prej fillimit të matjeve.

Krahasuar me 3-mujorin e parë të vitit, indeksi i çmimeve të shitjes së apartamenteve është rritur 23.03%. Në raport me të njëjtën periudhë të 2024-s indeksi është rritur 16.5%.

Rritja e çmimeve të apartamenteve në Tiranë, rezulton se është përshpejtuar pas periudhës së pandemisë së Covid-19.

Në fund të vitit 2023, indeksi arriti 251.16%, ndërsa në fillim të 2024 kaloi mbi 276%, duke regjistruar një rritje vjetore prej 33.2%, një nga më të lartat në tregun e pasurive të paluajtshme, sipas matjeve të “Keydata”.

Deri në qershor 2025, e llogaritur nga indeksi “Keydata” çmimi mesatar për një metër katror apartament arriti 1,830 euro.

Çmimi mesatar është llogaritur mbi bazë të dhënash për çmimet e apartamenteve ekzistuese, pra për ndërtesë të ndërtuara 5, 10 apo 15 vite më parë dhe një numër të ulët të apartamenteve të reja.

Çmimi mesatar i apartamenteve në 20 vite, është gati trefishuar krahasuar me vitin 2005.

Në 2024 Shqipëria u rendit gjithashtu ndër vendet që kanë pësuar rritjen më të lartë të çmimeve në Europë, sipas raportit “Për indeksin e pasurive të paluajtshme 2025” i hartuar nga kompania ndërkombëtare “Deloitte”.

Në raport theksohej se çmimi mesatar i shitjeve të apartamenteve në vend arriti 1,620 euro për metër katror. Krahasuar me 2023 çmimi mesatar u rrit rreth 17%.

Në raport Shqipëria renditej e dyta pas Polonisë për rritjen më të lartë të shitjes së pronave. Në Poloni niveli i rritjes ishte 19.3%, por sipas ekspertëve theksohet se kjo rritje u ndikua nga zbatimi i politikave subvencionuese të shtetit për strehim.

Sipas të dhënave të indeksit të “Deloitte”, në Tiranë çmimi mesatar i shitjes së apartamenteve arriti 2,000 euro për metër katror. Në zonat e qendrës si ish -Blloku apo sheshi “Skënderbej” çmimet mesatare të shitjes arritën 3,000 deri 3,500 euro për metër katror.

Kroacia investon për sigurinë kombëtare gati 2 miliardë euro për armatim modern

Kroacia ka miratuar një paketë të madhe modernizimi ushtarak me vlerë pothuajse dy miliardë euro, që përfshin blerjen e sistemeve antidron, obusëve “Caesar”, tankeve “Leopard 2A8” dhe kamionëve ushtarakë “TATRA”, ka bërë të ditur ministri i Mbrojtjes dhe zëvendëskryeministri Ivan Anushiq, përcjell albinfo.ch.

Tri nga projektet do të financohen përmes instrumentit të BE-së SAFE, ndërsa sistemet antidron do të mbulohen nga buxheti kroat. Këto investime synojnë forcimin e ushtrisë dhe industrisë vendore të mbrojtjes, si dhe rritjen e ndërveprueshmërisë me NATO-n.

Marrëveshja me kompaninë Konçar d.d. parashikon furnizimin me sisteme antidron me inteligjencë artificiale, që do të instalohen deri në vitin 2027.
Ndërkohë, Kroacia do të blejë 18 obusë vetëlëvizës “Caesar”, 44 tanke “Leopard 2A8” dhe 420 kamionë të rëndë “TATRA”, me afate dorëzimi që shtrihen nga viti 2026 deri në 2030.

Arrestohet një serb në Prishtinë, kishte urdhërarrest ndërkombëtar

Është arrestuar një shtetas serb të enjten në Prishtinë rreth orës 16:00.

Siç njofton policia  i njëjti kishte urdhër arrest aktiv,

Me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje.

“URDHËRARREST NDËRKOMBËTAR”Prishtinë / 30.10.2025 – 16:00. Është arrestuar i dyshuari mashkull shtetas serb pasi që i njëjti kishte urdhër arrest. Me vendim të prokurorit i dyshuari është dërguar në mbajtje”, thuhet në raportin 24 orësh të Policisë së Kosovës.

Qeveria rrit pagën minimale në sektorin privat

Qeveria në detyrë ka miratuar rritjen e pagës minimale në sektorin privat, përcjell albinfo.ch.

Referuar vendimit të sotëm, paga minimale nga janari i vitit të ardhshëm do të jetë 425 euro, ndërsa nga 1 korriku 2026 do të rritet në 500 euro.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, deklaroi:
“Pagën minimale [për sektorin privat], me propozim të Ministrisë së Financave, do ta rrisim me dy shkallë. Nga janari i vitit të ardhshëm 425 euro, ndërkaq nga 1 korriku i vitit 2026, 500 euro”, tha Kurti.

Yll Gashi, supertalenti i Bayernit, Kosova dhe Shqipëria në garë për të

Bëhet fjalë për Yll Gashin, një nga emrat më të përfolur aktualisht në futbollin gjerman të të rinjve, shkruan albinfo.ch. Për talentin kosovar ka raportuar edhe gazeta gjermane Bild, duke e cilësuar si një nga sulmuesit më premtues të gjeneratës së re, transmeton albinfo.ch.

Sulmuesi 17-vjeçar ka kaluar gjashtë vjet në Berlin, duke luajtur për Reinickendorfer Füchse dhe Hertha Berlin, përpara se të transferohej te Bayern Munich në shtator të vitit 2022 – në moshën vetëm 14-vjeçare.

Transferimi i tij u realizua për 90 mijë euro, ndërsa që atëherë Gashi ka bërë hapa të mëdhenj në zhvillimin e tij profesional.

Në radhët e kampionëve të Gjermanisë, ai është shndërruar në një “makinë golash”. Vetëm në tre vitet e fundit, ka shënuar 39 gola dhe ka dhënë 13 asistime në 54 ndeshje me ekipet U17 dhe U19 të Bayernit.

Në total, që nga kategoria U15, Gashi numëron mbi 100 gola të shënuar për klubin bavarez, përfshirë ndeshjet miqësore, ndërsa së fundmi është ftuar edhe në stërvitjet me ekipin e parë.

Pas një ndërhyrjeje kirurgjikale në muajin maj, ai është rikthyer në formë të plotë që nga shtatori dhe ka rifituar vendin e titullarit.

Kosova dhe Shqipëria në garë për ta bindur

Sipas Bild, përzgjedhësi i Kombëtares së Kosovës, Franco Foda, ka udhëtuar në Mynih për t’u takuar me Gashin dhe familjen e tij, me qëllim për ta bindur që t’i bashkohet përfaqësueses së Kosovës.

Foda e sheh 17-vjeçarin si një lojtar që mund të bëjë menjëherë diferencën në repartin ofensiv, falë shpejtësisë, teknikës dhe instinktit të tij për gol.

Në garë është futur edhe Shqipëria. Presidenti i FSHF-së, Armand Duka, raportohet se ka zhvilluar bisedime me familjen e lojtarit në Mynih për ta përfshirë në projektin e kuqezinjve.

Aktualisht, të dy federatat janë në kontakt të vazhdueshëm me sulmuesin, i cili ende nuk ka marrë një vendim përfundimtar për kombëtaren që do të përfaqësojë. Vendimi i tij pritet të jetë vendimtar jo vetëm për karrierën personale, por edhe për përfaqësuesen që do të fitojë një talent me potencial të jashtëzakonshëm ofensiv. /Albinfo.ch.

Nga nëntori rriten pensionet dhe shtesat për fëmijë

Qeveria në detyrë ka miratuar rritjen e pensioneve dhe shtesat për fëmijë duke filluar nga muaji nëntor, përcjell albinfo.ch.

Ministri në detyrë i Financave, Hekuran Murati, ka thënë se e gjithë vlera e përgjithshme për pensionet do të jetë mbi 11 milionë euro.

“Kjo parasheh vlerën e pensioneve nga 120 në 150 euro, skema e fëmijëve me aftësi të kufizuar 1-18 vjeç, pensioni familjarë dhe pensioni invalidor i punës. Kosto e përgjithshme është 11.47 milionë euro”.

Kurse, për shtesat për fëmija Murati njoftoi se rritja do jetë pë 50%. 

“Shtesa që ishte 20 euro bëhet 30 euro e shtesa që ishte 30 bëhet 45 euro”.

Njohja nga Siria a mund të nxisë katër njohje të tjera?

Profesori në Universitetin e Dublinit, Gëzim Visoka është shprehur se momentumi i hapur në botën arabe mund të nxisë njohje nga Libani, Iraku por edhe Azerbajxhani e Armenia, që sipas tij, kanë ndërruar kahe strategjike, përcjell albinfo.ch.

“Momentumi i hapur në botën arabe mund të nxitë njohjen e ardhshme nga Libani, Iraku dhe ka mundësi që të lëvizin edhe Azerbajxhani dhe Armenia. Këto janë katër vende që kanë pësuar ndryshime dhe kanë ndërruar kahen strategjike. Çështja tjetër është që të mundohemi t’i rikthejmë ose t’i fuqizojmë njohjet që Serbia ka aluduar se i ka tërhequr në të kaluarën. Azerbajxhani nuk ka arsye për të vonuar njohjen e Kosovës”, ka thënë ai në “Interaktiv” të KTV-së.

Ndërkaq reagimi jo të ashpër në Serbi, siç ndodh zakonisht kur bëhet fjalë për njohjen e Kosovës, Visoka e ka parë si frikë të brendshme.

“Arsyeja pse nuk ka një reagim të zëshëm nga MPJ-ja serbe ka të bëjë me frikën se nëse i japin lajm apo jehonë këtij vendimi të Sirisë, do të shpërthejë tutje revolta qytetare dhe qëllimi i tyre është ta mbajnë në nivel të ulët dhe ta kalojnë pa bërë shumë zhurmë. Në këtë fundjavë pritet protestë e madhe në Serbi dhe çdo njohje e Kosovës shihet si disfatë atje”, ka thënë ai.

Visoka ka thënë se për Kosovën më marrëdhëniet me Serbinë s’janë kyçe si më herët. Sipas tij, tani duhet të ketë ndryshim të qasjes, me presion e koordinim të duhur diplomatik.

Një ditë më parë, Siria u bë shteti i 120-të që e njohu pavarësinë e Kosovës. Ishte njohja e tretë sivjet, pas Sudanit dhe Kenias.