3 shtete të fuqishme drejt njohjes së Palestinës

Franca, Britania e Madhe dhe Kanadaja po sinjalizojnë një hap të mundshëm të rëndësishëm diplomatik: njohjen e shtetit palestinez. Në një deklaratë të përbashkët, tre vendet theksuan se kjo njohje mund të ndihmojë për arritjen e një zgjidhjeje me dy shtete në konfliktin izraelito-palestinez.

Deklarata u publikua në prag të një konference të madhe ndërkombëtare që do të mbahet më 18 qershor, nën kujdesin e Kombeve të Bashkuara, të organizuar nga Franca dhe Arabia Saudite. Kjo konferencë synon të ringjallë bisedimet për paqe dhe të shtyjë përpara zgjidhjen me dy shtete, përcjell albinfo.ch.

Arabia Saudite ka bërë thirrje që vendet të njohin Palestinën si një shtet të pavarur, duke thënë se kjo duhet të jetë një parakusht për paqen, jo një rezultat i saj.

Deri më tani, 147 vende në botë e kanë njohur Palestinën. Franca ka deklaruar se është e gatshme ta bëjë këtë, por dëshiron që njohja të ndodhë në një kuadër të organizuar ndërkombëtarisht. Edhe Britania e Madhe, e cila më parë ka qenë më e rezervuar, tani po sinjalizon një qëndrim më të hapur ndaj këtij hapi.

Njohja zyrtare nga vende të fuqishme perëndimore do të përbënte një moment të rëndësishëm politik dhe diplomatik në përpjekjet për paqe në Lindjen e Mesme.

Maqedoni: 20 mijë punëtorë sezonalë hyjnë në sistem, çfarë ndryshon nga janari?

Nga 1 janari i vitit të ardhshëm, një kapitull i ri hapet për punëtorët sezonalë në Maqedoninë e Veriut. Një ligj i ri, që pritet të përfshijë rreth 20 mijë persona, është hartuar për të formalizuar dhe mbrojtur këtë kategori të rëndësishme të fuqisë punëtore.

Deputeti i VMRO-DPMNE-së, Bojan Stojanovski, thekson se ligji synon të godasë ekonominë gri dhe të sjellë përfitime për të gjithë  punëtorët, punëdhënësit dhe vetë shtetin. “Përmes këtij rregullimi, jo vetëm që do të formalizojmë mijëra punësime, por do të rrisim edhe të ardhurat nga kontributet dhe taksat. Kjo është një çështje që e kemi zvarritur për 34 vjet”, u shpreh ai, transmeton alsat përcjell albinfo.ch.

Nga ana tjetër, David Oberhuber nga Shoqata Gjermane për Bashkëpunim Ndërkombëtar, organizatë që mbështet financiarisht projektin, vlerëson se ky hap do të sjellë më shumë transparencë dhe stabilitet ekonomik. “Të gjithë përfitojnë: punëtorët fitojnë të drejta, punëdhënësit operojnë më lehtë, dhe shteti fiton në të ardhura”, tha ai.

Një pjesë kyçe e reformës do të jetë digjitalizimi i procesit. Marija Risteska nga Qendra për Kërkime dhe Krijim Politikash tregon se regjistrimi i punëtorëve do të bëhet përmes një aplikacioni të thjeshtë online, i përdorshëm nga çdo vend  nga shtëpia, puna, apo edhe nga pushimet në plazh.

Ligji do të lejojë që edhe studentët, pensionistët dhe personat e papunë të angazhohen në punë sezonale pa humbur përfitimet e tyre aktuale. Në një kohë kur informaliteti ekonomik është ende i përhapur, ky hap shihet si një zgjidhje e shumëpritur për mijëra qytetarë dhe një mundësi për rritje të të ardhurave kombëtare.

 

Zvicra drejt digjitalizimit të shëndetësisë, 3 organizata bashkohen për dosjen elektronike të pacientit

Në përpjekje për të përshpejtuar digjitalizimin e sistemit shëndetësor, tre nga ofruesit kryesorë të Dosjes Elektronike të Pacientit (DEP) në Zvicër  eHealth Aargau, eSanita dhe Cara  do të bashkojnë forcat duke nisur nga viti 2026. Qëllimi i bashkimit është krijimi i një platforme të vetme dhe funksionale në nivel kombëtar, nën markën Cara, e cila do të ofrojë akses të sigurt dhe të shpejtë në të dhënat mjekësore për pacientët dhe profesionistët e kujdesit shëndetësor.

Edhe pse strategjia federale për shëndetësinë digjitale është aktive që nga viti 2007, adoptimi ka qenë i ngadaltë: deri në vitin 2024, vetëm 40,000 qytetarë kishin krijuar një DEP, ndërsa sot janë mbi 100,000. Me bashkimin e këtyre tre organizatave dhe zhvillimin e një aplikacioni të ri për smartphone, synohet rritja e pjesëmarrjes dhe lehtësimi i qasjes, transmeton albinfo.ch.

Ekspertët shpresojnë që ky hap të shërbejë si model për një platformë të vetme kombëtare, duke rritur efikasitetin, sigurinë dhe cilësinë e trajtimit shëndetësor në Zvicër.

 

Si do të përdorë Meta përmbajtjet tuaja për të trajnuar inteligjencën e saj artificiale dhe si të kundërshtoni këtë?

Nga sot, Meta do të përdorë përmbajtjet publike të publikuara nga përdoruesit në Facebook dhe Instagram për të përmirësuar inteligjencën e saj artificiale. Megjithatë, është e mundur të ndaloni këtë proces duke plotësuar një formular kundërshtimi.

Meta ka ndërmarrë një hap të ri në përdorimin e të dhënave të klientëve të saj. Kompania mëmë e Facebook dhe Instagram, nga e marta do të fillojë të shfrytëzojë përmbajtjet publike për të trajnuar inteligjencën e saj artificiale (IA).

Ky vendim përfaqëson një kthesë në strategjinë e kompanisë. Deri tani, Meta përdorte të dhënat e përdoruesve kryesisht për qëllime marketingu dhe reklame të targetuara. Me këtë qasje të re, përdorimi i të dhënave zgjerohet ndjeshëm, transmeton albinfo.ch.

Stories, foto dhe komente

IA e Metës do të ketë qasje në një gamë të gjerë përmbajtjesh publike, përfshirë stories, fotografi, selfie dhe komente. Përjashtimi i vetëm janë mesazhet private në WhatsApp, të cilat mbeten të enkriptuara.

Të gjitha përmbajtjet e tjera mund të përdoren nga Meta për të ushqyer algoritmet e saj të inteligjencës artificiale.

Si mund të mbroheni?

Përballë kësaj praktike të re, përdoruesit kanë të drejtën të kundërshtojnë përdorimin e të dhënave të tyre. Meta ofron afat deri më 27 maj për të shprehur këtë kundërshtim. Duhet të plotësoni një formular të disponueshëm në cilësimet e llogarisë tuaj. Meta do të dërgojë më pas një email konfirmimi dhe mund të kërkojë sqarime mbi motivet tuaja.

 

Tare zyrtarizohet nga Milan, fillon epokën në skuadrën kuqezi

Klubi i Milanit ka zyrtarizuar emërimin e Igli Tares si drejtor sportiv i klubit.

Lajmi u bë i ditur përmes një komunikate zyrtare të klubit kuqezi, ku thuhet se Tare do të raportojë drejtpërdrejt te administratori i deleguar, Giorgio Furlani, transmeton albinfo.ch.

I lindur në Vlorë, Shqipëri, Tare ka pasur një karrierë të gjatë në futbollin italian si lojtar, ndërsa si drejtues ka ndërtuar një profil të fortë për më shumë se 15 vite te Lazio, ku kontribuoi në fitimin e tre Kupave të Italisë dhe tre Superkupave Italiane.

:Të bëhesh pjesë e një klubi si Milan është një burim krenarie dhe përgjegjësie. Falënderoj klubin për besimin dhe jam i vendosur të jap maksimumin për ta rikthyer Milanin në majat e futbollit italian dhe evropian,” u shpreh Tare.

Administratori i deleguar i Milanit, Furlani, theksoi rëndësinë e këtij emërimi: “Tare është figura ideale për të kontribuar në rilindjen e klubit përmes një projekti sportiv ambicioz. Ai sjell kompetencë, përvojë dhe një vizion ndërkombëtar që përputhet me objektivat tanë afatgjatë.”

Ky është një hap i madh për klubin kuqezi dhe një moment historik për futbollin shqiptar.

Zvicër: Rritje shqetësuese e dhunës fizike ndaj fëmijëve

Në vitin 2024, në Zvicër u raportuan 705 raste të dhunës fizike ndaj fëmijëve – 153 më shumë se një vit më parë. Katër fëmijë humbën jetën si pasojë e abuzimit, tre prej tyre në vitin e parë të jetës.

Sipas statistikave kombëtare të mbrojtjes së fëmijëve, mbi 2 000 fëmijë u trajtuan për dyshime mbi abuzim. Më shumë se 40 për qind ishin nën moshën gjashtë vjeç. Shumica e rasteve ndodhën brenda familjes, ndërsa numri i autorëve të mitur është në rritje, transmeton albinfo.ch.

Ekspertët theksojnë vështirësitë në diagnostikim, veçanërisht në rastet e abuzimit psikologjik dhe sindromës Munchausen.

Shaqiri, me notën më të lartë në Zvicër

Xherdan Shaqiri e mbylli këtë edicion me Baselin si kampion në Superligën e Zvicrës.

Ylli shqiptar zhvilloi edicionin e tij më të mirë në karrierë, duke shënuar 18 gola dhe duke dhënë 21 asistime.

Kjo e arritur e bën atë lojtarin më të vlerësuar në formacionin e vitit të krijuar nga SofaScore, transmeton albinfo.ch.

Kapiteni i Baselit vlerësohet me notën 8.0, ndërsa asnjë lojtar nuk ka arritur ta rivalizojë.

Ai po ashtu ka krijuar 31 shanse të arta për gol, ndërsa ka 3.4 pasime kyçe për ndeshje.

Një tjetër statistikë e jashtëzakonshme është se ai ka arritur së paku 2.2 gjuajtje për ndeshje.

 

Save a Life mbledh 50 mijë euro për nënat dhe fëmijët

Një mbrëmje e mbushur me emocion, solidaritet dhe shpresë: Save a Life, gala tradicionale për mbledhje fondesh, këtë vit mblodhi bashkë për herë të shtatë radhazi diasporën shqiptare në zemër të Cyrihut. Kompani, individë dhe miq të AMC-së u bashkuan me një qëllim të përbashkët  të shpëtojnë jetë.

Mysafire nderi e kësaj nate ishte znj. Ylfete Fanaj, Anëtare e Këshillit Ekzekutiv të Kantonit të Lucernit, ndërsa mbrëmja u moderua me shumë dashuri nga Arigona Bunjaku, blogere dhe nënë e tre fëmijëve, që jeton në Zvicër, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch

Pjesë e veçantë e programit ishte rrëfimi prekës i znj. Mirnie, infermiere në QKMF Fushë Kosovë, e cila solli dëshmi të gjalla për ndikimin e trajnimeve të AMC-së në përmirësimin e shërbimeve shëndetësore për nënat dhe fëmijët – më të brishtit ndër ne.

Art, ndjenja dhe ngjyra: Këndi i pikturave nga Kaltrina, Dorina dhe Zhaklina i dha mbrëmjes një shpirt të veçantë artistik, duke sjellë emocione dhe kuriozitet përmes veprave të tyre që ishin në shitje për kauzën.

Atmosfera u mbush me muzikë dhe argëtim falë performancës së mrekullueshme të String String, që sollën tingujt më të bukur të muzikës shqipe.

Një falënderim nga zemra për të gjithë ata që ishin pjesë e këtij edicioni  individë, kompani dhe miq që besojnë në fuqinë e bashkimit dhe në ndryshimin që mund të sjellim së bashku.

Në veçanti falënderojmë Multinet Communications, SpitexDona, Rotary Club Gjakova – Dr. Agron Abrashi, dhe Biasca, Anrotec. Falënderim i veçantë për sponsorin tonë medial Albinfo për mbështetjen e vazhdueshme.

📸 @fiona.murtaj_photography


Shqipëria, destinacioni veror i preferuar për turistët irlandezë në vitin 2025

Sipas medias irlandeze “RSVP Live”, Shqipëria po shndërrohet në një nga destinacionet më tërheqëse për pushime verore për turistët nga Irlanda. Krahasuar shpesh me Maldivet për bukurinë natyrore dhe ujin e kristaltë, Shqipëria ofron një përvojë të ngjashme por me kosto shumë më të ulët dhe më afër gjeografikisht.

Alternativë më e përballueshme ndaj destinacioneve ekzotike

Maldivet, megjithëse të njohura për plazhet e bardha dhe vilat luksoze mbi ujë, paraqesin një sfidë për turistët për shkak të fluturimeve të gjata dhe çmimeve të larta. Një javë qëndrimi mund të kushtojë rreth 2300 euro për dy persona, pa përfshirë koston e fluturimeve.

Në krahasim, Shqipëria ofron një përvojë me çmime shumë më të arsyeshme. Një natë në një akomodim luksoz buzë detit mund të kushtojë rreth 23 euro, ndërsa një vakt i plotë me pije rreth 18 euro, përcjell albinfo.ch.

Fluturime të lira dhe qasje të lehtë

Megjithëse nuk ka ende fluturime direkte nga Dublini për në Tiranë, udhëtarët mund të zgjedhin linja ajrore si Lufthansa, Brussels Airlines ose Swiss Airlines, me një ndalesë në qytete si Mynih, Frankfurt, Bruksel apo Zyrih. Çmimet e biletave vajtje-ardhje fillojnë nga 142 euro.

Një tjetër alternativë është udhëtimi për në Korfuz, Greqi, dhe më pas kalimi me traget për në bregdetin shqiptar për vetëm 18 euro në një drejtim.

Popullaritet në rritje

Shqipëria po fiton gjithnjë e më shumë vëmendje në rrjetet sociale, ku videot që tregojnë bukuritë e saj natyrore janë bërë virale. Me plazhe të pacenuara, peizazhe piktoreske dhe mikpritjen tradicionale, vendi është cilësuar si një “perlë e fshehur” që ofron pushime cilësore me një buxhet të arsyeshëm.

Për turistët irlandezë dhe evropianë në përgjithësi, Shqipëria po shfaqet si një zgjedhje ideale për verën e vitit 2025 – një kombinim perfekt mes bukurisë, çmimit dhe përjetimeve autentike.

Asnjë shqiptar i pranuar në konkursin për policë në Serbi, reagime ndaj diskriminimit

Ministria e Punëve të Brendshme e Serbisë ka publikuar rezultatet e fundit të konkursit për pranim në Policinë e Shtetit, ku nga 65 kandidatë të pranuar në komunat me shumicë shqiptare, 43 në Preshevë dhe Bujanoc, si dhe 22 në Medvegjë, asnjëri nuk është shqiptar.

Ky përjashtim i plotë i shqiptarëve ka shkaktuar reagime të ashpra nga përfaqësuesit politikë dhe institucionalë të shqiptarëve në Luginë të Preshevës, si dhe nga autoritetet në Kosovë.

Këshilli Kombëtar Shqiptar (KKSH) e ka cilësuar këtë veprim si një dëshmi të qartë të diskriminimit sistematik nga institucionet serbe. Kryetari i KKSH-së, Enkel Rexhepi, ka thënë se kjo situatë përbën një rikthim në vitin 2001, kur shqiptarët ishin tërësisht të përjashtuar nga strukturat shtetërore, transmeton albinfo.ch.

“Mospërfshirja e asnjë shqiptari në këtë konkurs është shkelje e marrëveshjeve ndërkombëtare dhe rrezikon seriozisht bashkëjetesën në rajon. Është urgjente të rikthehet programi për krijimin e një policie multietnike, siç parashikohej me Marrëveshjen e Konçulit,” deklaroi Rexhepi, duke paralajmëruar se me daljen në pension të kuadrove ekzistuese, përfaqësimi i shqiptarëve mund të zhduket tërësisht.

Reagim ka pasur edhe nga ministri në detyrë i Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla, i cili e ka cilësuar këtë situatë si pjesë të një procesi të spastrimit etnik që Serbia po e ushtron ndaj shqiptarëve në Luginë të Preshevës.

“Serbia po ua mohon të gjitha të drejtat elementare shqiptarëve në Luginë. Në Policinë e Kosovës, mbi 10% e forcës policore përbëhet nga komunitetet, e mbi gjysma janë nga komuniteti serb. Ndërsa në Serbi, nga 43 të pranuar në Preshevë e Bujanoc dhe 22 në Medvegjë, asnjë nuk është shqiptar,” shkroi Sveçla në Facebook.

Ai theksoi se qasja e Kosovës është integruese dhe për bashkëjetesë, ndërsa Serbia po ndjek një politikë të kundërt diskriminuese.

“Ky spastrim etnik që Serbia po e zbaton në çdo formë duhet ndalur dhe ndëshkuar menjëherë nga faktori ndërkombëtar,” përfundoi Sveçla.

Osmani në Asamblenë e NATO-s: Është koha që NATO t’ia hapë dyert Kosovës

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka zhvilluar një sërë aktivitetesh në kuadër të vizitës së saj zyrtare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, me theks të veçantë pjesëmarrjen dhe adresimin në Asamblenë Parlamentare të NATO-s, si dhe një takim të rëndësishëm me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte.

Gjatë fjalës së saj para Asamblesë, Presidentja Osmani theksoi se Kosova është e përkushtuar ndaj vlerave demokratike, paqes dhe stabilitetit, duke kërkuar mbështetje të plotë për anëtarësimin e vendit në NATO.

“Kosova ka dëshmuar se është partnere e besueshme dhe konstruktive. Është koha që NATO t’i hapë dyert për Republikën e Kosovës,” theksoi ajo, duke shtuar se siguria e qytetarëve tanë dhe e gjithë rajonit është e lidhur ngushtë me anëtarësimin e Kosovës në Aleancë.

Përveç fjalimit në Asamble, Presidentja Osmani zhvilloi një takim bilateral me Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte. Në këtë takim u diskutua situata aktuale e sigurisë në Kosovë dhe rajon, si dhe rëndësia e vazhdueshme e misionit të KFOR-it në ruajtjen e paqes dhe stabilitetit.

“Kosova mbetet e përkushtuar në rrugën drejt anëtarësimit në NATO dhe për një të ardhme të sigurt për të gjithë qytetarët tanë,” shkroi Presidentja Osmani pas takimit me Rutte, transmeton albinfo.ch.

Këto zhvillime nënvizojnë përpjekjet e qëndrueshme të institucioneve të Kosovës për të forcuar partneritetin me NATO-n dhe për të siguruar një të ardhme euroatlantike për vendin.

Ndalohet dhe më pas lirohet ish-deputeti i Kosovës nga autoritetet serbe

Ish-deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Gramos Agusholli, është ndaluar nga autoritetet serbe në pikën kufitare në Merdare, gjatë udhëtimit të tij drejt Sllovenisë.

Ndalimi i tij ka shkaktuar reagime të menjëhershme në Kosovë, përfshirë edhe Ministrinë e Punëve të Jashtme dhe Diasporës (MPJD), e cila ka njoftuar për lirimin e tij të menjëhershëm disa orë më pas.

Sipas MPJD-së, Agusholli ka vazhduar rrugën e tij dhe ndodhet tashmë jashtë territorit të Serbisë. Ministria, në reagimin e saj zyrtar, ka dënuar ashpër këtë veprim duke e cilësuar si praktikë represive që shkel të drejtat e qytetarëve të Republikës së Kosovës, transmeton albinfo.ch.

“MPJD do të vazhdojë të përcjellë me vëmendje çdo situatë që cenon të drejtat e qytetarëve të Republikës së Kosovës dhe i bën thirrje Bashkësisë Ndërkombëtare të reagojë ndaj Serbisë për ndalimin e praktikave të tilla represive, të cilat bien ndesh me parimet themelore të së drejtës ndërkombëtare dhe me konventat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut,” thuhet në njoftimin e MPJD-së.

Presidentja Vjosa Osmani pranon sërish kërcënim me jetë

Zyra e Presidentes së Kosovës ka pranuar një email të dytë kërcënues brenda një periudhe të shkurtër kohore. Mesazhi përmban gjuhë fyese dhe kërcënime serioze ndaj Presidentes Vjosa Osmani.

Sipas burimeve të gazetës Insajderi, emaili përfshin pretendime për përfshirje të grupeve të armatosura dhe gjuhë të ashpër kundër Presidentes dhe institucioneve të sigurisë në vend.

Rasti i parë i ngjashëm ishte raportuar më 19 maj, kur po ashtu në adresën zyrtare të Presidencës ishte dërguar një email me përmbajtje ofenduese dhe kërcënuese, ku Presidentja etiketohej si “kriminele” dhe “antikushtetuese”, përcjell albinfo.ch.

Zyrtarët e Presidencës kanë konfirmuar se të dy rastet janë raportuar menjëherë te organet kompetente, të cilat kanë nisur hetimet për identifikimin e autorëve dhe vlerësimin e nivelit të rrezikshmërisë.

Pensionohet numri 34 në Basel, për nder të Taulant Xhakës

Rezultati i ndeshjes ndërmjet FC Basel 1893 dhe FC Luzern të shtunën, më 24 maj 2025, ishte pothuajse dytësor nga këndvështrimi i Baselit. Rezultati ishte 4:0. Golat u shënuan nga Albian Ajeti, Philip Otele, Anton Kade dhe Bénie Traoré. Më shumë vëmendje iu kushtua lamtumirave të Taulant Xhakës dhe Davide Callàs, si dhe prezantimit të trofeut të kampionatit në fund të ndeshjes.

Programi mbështetës nisi rreth një orë para fillimit me një ceremoni lamtumire për Taulant Xhakën, i cili, pas 407 paraqitjeve konkurruese për kuqeblutë, luajti ndeshjen e fundit të ligës për FCB dhe bëri paraqitjen e fundit. Disa nga ish-shokët e skuadrës u siguruan të vinin për këtë rast, duke përfshirë vëllain e Taulantit, Granitin, Matías Delgadon, Marco Strellerin, Breel Embolon, Valentin Stockerin dhe Benjamin Huggelin, shkruan faqja e Baselit, transmeton albinfo.ch.

Në shenjë mirënjohjeje për kontributet e Taulant Xhakës për FCB-në, u vendos edhe tërheqja e numrit 34 në të ardhmen. Përveç Xhakës, lamtumirën e ka dhënë edhe Davide Callà, i cili do t’i bashkohet ekipit si ndihmës trajner. Ai luajti 128 ndeshje konkurruese për FCB si lojtar dhe u kthye te kuqeblutë si ndihmës trajner tre vjet më parë.

Pasoi ndeshja, në të cilën Taulant Xhaka u zëvendësua në minutën e 34-t, nën duartrokitje të zhurmshme dhe ovacione. Më pas erdhi ajo që Baseli e priste me padurim prej tetë vitesh: dorëzimi i trofeut të kampionatit kuqebluve. Festimet e para u zhvilluan në stadiumin e Baselit. Më vonë, ato do të transferohen në Barfüsserplatz.

Zviceranët e moshuar shpesh kërkojnë forma të reja strehimi – dhe dështojnë

Kur fëmijët largohen, banesa befas bëhet shumë e madhe për shumë njerëz. Ata janë gati për forma të reja strehimi, por shpesh nuk mund të gjejnë atë që kërkojnë në Zvicër, sipas një studimi.

Në Zvicër, “moshat më të mira” në veçanti, ata të moshës 45 deri në 79 vjeç, priren të kenë më shumë hapësirë jetese sesa u nevojitet. “Kur fëmijët largohen ose ju dilni në pension, një hapësirë e re hapet për shumë njerëz,” shkruan Holger Hohgardt nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Cyrihut në një studim të botuar të hënën, transmeton albinfo.ch.

Ky grup shpesh përgatitet të jetojë në një hapësirë më të vogël. Për shembull, 30 për qind e të anketuarve mund të imagjinojnë zvogëlimin e hapësirës së tyre të jetesës. Arsyet për këtë përfshijnë largimin e fëmijëve, daljen në pension ose nevojën për të rinovuar shtëpinë e tyre. Një zonë më e qetë rezidenciale, lidhje të mira transporti dhe qira më të lirë janë gjithashtu të dëshiruara shpesh.

Megjithatë, sipas studimit, shpeshherë në Zvicër mungojnë ofertat e përshtatshme. Për shembull, ka shumë pak platforma shkëmbimi dixhital, shtëpi me shumë gjenerata ose konvertime pronash.

“Nevojitet më shumë angazhim nga autoritetet vendore dhe bizneset për të siguruar një ndryshim të suksesshëm të vendbanimit në këtë fazë të jetës,” thonë autorët e studimit. Projektet pilot ose strategjitë komunale të strehimit do të ishin të mundshme, për shembull.

Kjo është për shkak se sistemi lokal i strehimit “nxit stabilitetin më shumë sesa ndryshimin,” thonë ata, shkruan swissinfo. Kjo do të thotë se ëndrra për të pasur një shtëpi është e paarritshme për shumë të rinj për shkak të çmimeve të larta të pronave, ofertës së kufizuar dhe kërkesave të rrepta financimi.

Studimi u krye midis viteve 2022 dhe 2025 nga Universiteti i Shkencave të Aplikuara të Cyrihut (ZHAW) në bashkëpunim me Zyrën Federale të Strehimit, Fédération Romande Immobilière dhe Shoqatën Zvicerane të Pronarëve të Shtëpive.

Kosovë: Oda Ekonomike Amerikane kërkon shtyrjen e afatit për liberalizim të tregut të energjisë

Vetëm pesë ditë para hyrjes në fuqi të vendimit për liberalizim të tregut të energjisë elektrike në Kosovë, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë (OEAK) ka ngritur alarmin për pasojat e mundshme të këtij tranzicioni, të cilin e cilëson si të parakohshëm dhe të rrezikshëm për stabilitetin ekonomik të vendit.

Në një deklaratë për media, OEAK-u i bëri thirrje Zyrës së Rregullatorit të Energjisë (ZRRE) që ta shtyjë afatin e liberalizimit, për ta përdorur këtë periudhë për të krijuar kushtet që do ta bënin këtë reformë më të pranueshme për bizneset.

“Pa këto aspekte, liberalizimi rrezikon të shkaktojë dëme afatgjata në ekonominë, klimën e biznesit dhe konkurrueshmërinë e Kosovës”, thuhet në deklaratën e OAEK-ut.

Zyra e Rregullatorit për Energji (ZRRE) ka marrë vendim që nga data 1 qershor të gjitha kompanitë e mëdha, konkretisht ato me mbi 50 të punësuar ose me qarkullim vjetor mbi 10 milionë euro të kalojnë në tregun e hapur të energjisë.

Sipas ZRRE-së, numri i tyre është mbi 1.000.

Aktualisht, këto biznese furnizohen nga Operatori për Furnizim me Energji (KESCO), si furnizuesi kryesor i licencuar për energji me çmime të rregulluara nga ZRRE-ja.

Ndërsa nga 1 qershori, kompanitë e mëdha duhet të zgjedhin vetë furnizuesin e tyre, me çmime të parregulluara, të cilat përcaktohen nga kërkesa dhe oferta në treg.

Sipas Odës, ky vendim rrezikon të dëmtojë aktivitetet ekonomike në Kosovë, veçanërisht në sektorët industrialë me konsum të lartë të energjisë, pasi që bizneset po përballen me rritje të çmimit të energjisë deri në 200% për qind.

“Ky nuk është një treg konkurrues. Është një tranzicion i parakohshëm që imponon një shok financiar të menjëhershëm për bizneset, të cilat edhe ashtu janë nën presion për shkak të faktorëve të tjerë ekonomikë”, thuhet në deklaratë.

OEAK-u thekson gjithashtu se, ndryshe nga shtetet fqinje që kanë diversitet të burimeve energjetike si gazi natyror, Kosova varet pothuajse tërësisht nga energjia elektrike, gjë që e bën sistemin energjetik të vendit më të brishtë dhe më të ndjeshëm ndaj ndryshimeve të tilla.

Një shqetësim tjetër i ngritur nga OEAK-u është mungesa e një Kuvendi funksional, që sipas saj cenon llogaridhënien institucionale dhe vë në dyshim legjitimitetin e zbatimit të një reforme kaq të thellë pa mbikëqyrje parlamentare.

“Liberalizimi i tregut nuk është problem në vetvete, por mënyra se si po bëhet  pa një periudhë kalimtare, pa kushte reale tregu dhe me njoftim vetëm tre muaj më parë  është jo vetëm e papërgjegjshme, por potencialisht dëmtuese për të gjithë ekonominë”, theksohet në deklaratë./REL

Pabarazitë gjinore në shëndetin zviceran

Burrat dhe gratë në Zvicër nuk janë të barabartë kur bëhet fjalë për shëndetin.

Mesatarisht, burrat vdesin gati katër vjet para grave dhe kanë më shumë gjasa të jenë mbipeshë. Dhe gratë kanë më shumë gjasa të vuajnë nga sëmundje kronike dhe depresioni, sipas Anketës Zvicerane të Shëndetit 2022 të publikuar nga Zyra Federale e Statistikave (FSO) këtë javë. Pabarazitë rrjedhin jo vetëm nga biologjia, por edhe nga mënyra se si jetojmë, vuri në dukje FSO, transmeton albinfo.ch.

Gratë në Zvicër vazhdojnë të jetojnë më shumë se burrat,  jetëgjatësia në lindje është 3.8 vjet më e lartë  por pjesën më të madhe të kohës shtesë e kalojnë me shëndet të dobët,  hendeku në jetëgjatësinë e shëndetshme është vetëm 0.4 vjet (71.2 vjet për gratë, 70.8 për burrat).

Për më tepër, gratë kanë shumë më shumë gjasa se burrat të raportojnë se jetojnë me të paktën një gjendje kronike (55% kundrejt 44%)  shumica e kësaj varet nga 3.4 vitet shtesë që ata jetojnë me shëndet të dobët. Gratë janë më të prirura ndaj dhimbjeve muskulo-skeletore,  dhimbjet e shpinës dhe veshkave prekin gjysmën e të gjitha grave në krahasim me 40% të meshkujve. Pothuajse një në tre gra raportojnë kufizime të gjata në aktivitetet e përditshme, krahasuar me vetëm një në katër burra.

Depresioni tregon një ndarje edhe më të mprehtë, veçanërisht tek të rinjtë. Simptomat e moderuara deri në të rënda të depresionit prekin 12% të femrave, kundrejt 8% të meshkujve. Midis 15-24-vjeçarëve, përqindja rritet në 26% për gratë  dyfishi i asaj të moshatarëve të tyre meshkuj. Divergjenca, e mirë-dokumentuar në literaturën psikiatrike, shfaqet në pubertet dhe i atribuohet pjesërisht hormoneve seksuale.

Ndërkohë meshkujt kanë më shumë gjasa të mbajnë peshë të tepërt. Më shumë se gjysma e meshkujve zviceranë (52%) ishin mbipeshë ose obezë në vitin 2022, krahasuar me pak më shumë se një të tretën (34%) të femrave. Kjo mund të lidhet pjesërisht me mënyrën se si njerëzit ndihen për peshën e tyre. Gratë kishin më shumë gjasa të ishin të pakënaqura me peshën e tyre,  52% e grave mbipeshë shprehën pakënaqësi, krahasuar me 29% të burrave mbipeshë.

Arritja arsimore gjithashtu luan një rol. Gratë pa arsim pas detyrueshëm kishin 2.9 herë më shumë gjasa për të qenë obeze dhe dy herë më shumë gjasa të ishin mbipeshë sesa gratë me arsim të lartë. Për meshkujt, rreziqet relative ishin përkatësisht 2.4 dhe 1.4.

Normat e pirjes së duhanit kanë rënë gjatë 30 viteve të fundit, veçanërisht te meshkujt. Por midis të rinjve në moshë madhore, hendeku gjinor është mbyllur: në vitin 2022, 26% e grave të moshës 15-24 vjeç pinin duhan, pothuajse identike me 25% të të rinjve që pinin duhan.

Anketa Swiss Health, e kryer çdo pesë vjet që nga viti 1992, bazohet në përgjigjet e 21,930 individëve të moshës 15 vjeç e lart që jetojnë në familje private.

25 gradë e më shumë në Zvicër: A po vjen vala e parë e të nxehtit?

Deri të enjten do të ketë reshje shiu dhe vranësira, kohë pas kohe me kthjellime. Duke filluar nga dita e premte, dielli do të shpërthejë dhe moti do të ngrohet. Ky mund të jetë fillimi i një vale të gjatë të nxehti.

Kjo javë do të jetë e përzier nga moti. Kur nuk do të bjerë shi do të mbetet kryesisht i vranët. Nga fundi i javës do të kthjellohet sërish dalëngadalë. Temperaturat nuk pritet të arrijnë deri në 20 gradë Celsius deri të enjten. Megjithatë, temperaturat pritet të arrijnë sërish deri në 25 gradë Celsius deri në fundjavë.

Megjithatë, ndoshta duhet të shijoni motin e lagësht dhe temperaturat e buta. Sipas parashikimeve afatgjata nga meteorologë të ndryshëm, një verë e thatë dhe e nxehtë do të nisë që në qershor të këtij viti.

Shi, vranësira dhe kthjellime të herëpashershme

Të hënën reshjet e shiut në ultësira do të lehtësohen gjatë ditës, raporton MeteoSwiss. Mund të ketë edhe disa kthjellime në vende. Reshjet e shiut pritet të vazhdojnë në Alpe. Temperaturat në ultësira do të arrijnë deri në 18 gradë Celsius, transmeton albinfo.ch.

E marta do të mbetet kryesisht e thatë. Në zonat e ulëta do të mbajë mot me vranësira të pjesshme dhe me diell. Reshjet në Alpe janë ende të mundshme në mëngjes, por këto do të pastrohen kryesisht pasdite. Temperaturat në ultësira pasdite mund të arrijnë deri në 19 gradë Celsius.

Ndërsa mëngjesi i së mërkurës do të mbetet i thatë, pasdite do të ketë reshje shiu në rritje  veçanërisht përgjatë Alpeve. Ndryshe, mbi Zvicër do të mbajë vranësira. Temperaturat nuk ka gjasa të ngjiten mbi 19 gradë Celsius.

Deri në 25 gradë të shtunën,  po fillon vala e të nxehtit?

Moti për fundjavë nuk mund të parashikohet ende me saktësi, por duket se modeli do të përsëritet të enjten. Kjo do të thotë se do të mbajë vranësira, ndërsa reshjet fillestare do të zvogëlohen pasdite. Vetëm nga e premtja e tutje mund të bëhet më me diell dhe më i ngrohtë gjatë ditës. Të shtunën, temperaturat mund të arrijnë deri në 25 gradë.

Nuk mund të thuhet ende me siguri nëse kjo fundjavë shënon fillimin e verës. Megjithatë, ka të ngjarë që një thatësirë ​​e zgjatur dhe një valë të nxehti do të fillojë që në qershor. Parashikimet e motit nga Qendra Evropiane për Parashikimet e Motit me Distanca të Mesme (ECMWF) dhe Sistemi i Parashikimit të Klimës në SHBA (CFS) tregojnë mot dukshëm më të nxehtë dhe më të thatë se mesatarja afatgjatë për muajt e verës qershor, korrik dhe gusht, siç raportohet nga 20 Minuten, transmeton albinfo.ch.

Asnjë fluturim SWISS për në Tel Aviv deri më 15 qershor

Swiss International Air Lines (SWISS) nuk do të vazhdojë të fluturojë për në Tel Aviv në Izrael deri në mes të qershorit, duke pasur parasysh situatën e sigurisë në Lindjen e Mesme.

Pasagjerët e prekur do të njoftohen, tha SWISS të hënën. Nëse dëshirojnë dhe nëse ka vende të disponueshme, të ftuarit mund të rezervojnë sërish për fluturime të tjera. Përndryshe, SWISS ofron ose një rezervim falas për një datë të mëvonshme udhëtimi, ose një rimbursim të çmimit të biletës. Siguria e “pasagjerëve, ekuipazheve dhe punonjësve tanë në vend është prioriteti ynë kryesor,” tha kompania, transmeton albinfo.ch.

Linja ajrore u pendua për rrethanat dhe po vazhdon të monitorojë nga afër situatën në Lindjen e Mesme. Rreth një javë më parë, SWISS njoftoi se nuk do të fluturonte për në Tel Aviv deri më 8 qershor, shkruan swissinfo. Afati tani është shtyrë me një javë, deri më 15 qershor.

Sipas informacioneve në faqen e saj të internetit, i gjithë Grupi Lufthansa po pezullon fluturimet për në Tel Aviv deri në këtë datë.

Në një sulm me raketa ndaj Izraelit në fillim të majit, milicia Houthi jemenase goditi për herë të parë perimetrin e Aeroportit Ndërkombëtar Ben Gurion pranë Tel Avivit. SWISS dhe kompania e saj mëmë, Lufthansa, njoftuan më pas se nuk do të fluturonin më në Izrael për arsye sigurie.

Pasi ushtria izraelite rifilloi sulmet e saj në Rripin e Gazës më 18 mars, milicia Houthi përsëri gjuajti rregullisht predha drejt Izraelit në solidaritet me Hamasin islamik.

Shërbimi ushtarak në Gjermani mund të bëhet i detyrueshëm

Ministri gjerman i Mbrojtjes diskutoi planet për shërbimin e detyrueshëm ushtarak, duke sugjeruar se rekrutimi i detyrueshëm është një mundësi nëse nuk ka vullnetarë të mjaftueshëm.

Në një intervistë me Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (FAS) të dielën, ministri i Mbrojtjes Boris Pistorius diskutoi mundësinë e rikthimit të shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Gjermani.

Pistorius, i cili ishte gjithashtu ministër i mbrojtjes në koalicionin e mëparshëm të semaforëve të Gjermanisë, tha se qeveria e re aktualisht po punonte për një ligj për shërbimin e detyrueshëm ushtarak dhe shtoi se ai shpresonte që legjislacioni të hynte në fuqi në janar 2026, transmeton albinfo.ch.

Duke folur vetëm pak ditë pas vendosjes së përhershme të një brigade tankesh gjermane në Lituani, e cila përfaqëson misionin më të madh ushtarak të huaj gjerman që nga Lufta e Dytë Botërore, Pistorius tha: “Modeli ynë fillimisht bazohet në pjesëmarrjen vullnetare”.

Ai shtoi, “Nëse vjen koha kur kemi më shumë kapacitete në dispozicion se regjistrimet vullnetare, mund të merret një vendim për ta bërë të detyrueshëm rekrutimin. Ky është udhërrëfyesi.”

Si do të bëhet rekrutimi?

Sipas planeve aktuale, pyetësorët e detyrueshëm do t’u dërgohen të gjithë burrave dhe grave gjermane kur të mbushin 18 vjeç. Pyetësori synon të mbledhë informacione për të gjithë qytetarët e moshës ushtarake, duke i lejuar shtetit të vendosë se kush duhet të thirret (dhe me çfarë rendi) në rast emergjence ushtarake, shkruan thelocal.

Për burrat do të jetë e detyrueshme plotësimi i pyetësorit dhe regjistrimi në një bazë të re të të dhënave të regjistrimit ushtarak, ndërsa pjesëmarrja për gratë do të jetë vullnetare.

Qeveria vlerëson se rreth 400,000 të rinj do të dorëzojnë informacionin e tyre çdo vit  dhe se deri në 40,000 do të regjistrohen vullnetarisht çdo vit për një periudhë shërbimi ushtarak (nga një minimum prej gjashtë muajsh deri në 23 muaj).

Me kusht që të jenë në grupin e duhur të moshës, gjermanët e sapo natyralizuar dhe shtetasit e huaj të dyfishtë do të përfshihen gjithashtu në skemën e shërbimit ushtarak.

A do të rifusë Gjermania shërbimin e detyrueshëm ushtarak?

Shërbimi i detyrueshëm ushtarak u anulua në Gjermani në vitin 2011.

Megjithatë, që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia, vendi është përpjekur të rrisë shpenzimet dhe aftësitë e tij të mbrojtjes. Për të përmbushur detyrimet e saj si pjesë e aleancës së NATO-s, Gjermania duhet të shtojë rreth 100,000 ushtarë në Bundeswehr.

Në krye të negociatave të tyre për koalicion me Social Demokratët e qendrës së majtë (SPD), partitë konservatore të Unionit (CDU/CSU) ishin hapur në favor të rikthimit të rekrutimit ushtarak në Gjermani. Ministri i Mbrojtjes Pistorius (SPD) kishte mbrojtur në favor të një sistemi vullnetar.

Tani, komentet e tij sugjerojnë se ai ka frikë se një sistem vullnetar mund të mos jetë i mjaftueshëm për të furnizuar ushtrinë me një numër adekuat të rekrutëve të rinj: “Nëse vjen koha kur ne kemi më shumë kapacitet sesa regjistrimet vullnetare, atëherë mund të merret një vendim për ta bërë shërbimin ushtarak të detyrueshëm.”

Nga pikëpamja ligjore, rifutja e rekrutimit do të ishte relativisht e thjeshtë, pasi ligji i vjetër universal i rekrutimit në Gjermani u çaktivizua, në vend që të hiqej nga kushtetuta, në vitin 2011.

Siç qëndron, ligji vlen vetëm për burrat. Një vendim për rekrutimin e grave do të kërkonte një shumicë prej dy të tretash në një votim në Bundestag.

Gjykata zvicerane sfidon politikën e rreptë të natyralizimit

Politika e natyralizimit të Zvicrës mund të ndryshojë pas një vendimi të gjykatës këtë javë, raportoi SRF.

Gjykata e Lartë Federale mbajti anën e një burri turk, aplikimi për shtetësinë e të cilit ishte lënë në harresë për pesë vjet nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) për një shkelje trafiku të kryer gjatë procesit të aplikimit të tij.

SEM e kishte trajtuar shkeljen si bazë të mjaftueshme për të pezulluar procedurën për një kohë të pacaktuar. Gjykata nuk u pajtua, duke këmbëngulur që zyrtarët duhet t’i vlerësojnë aplikantët në mënyrë më holistike, madje edhe ata me precedentë penalë, transmeton albinfo.ch.

Vendimi ka të ngjarë të riformësojë rregullat për aplikimin për shtetësi në Zvicër, sipas një profesori të së drejtës publike. Ndërsa gjykatat kishin vendosur më parë se asnjë kriter i vetëm nuk duhet të peshojë më shumë se të gjithë të tjerët në vlerësimin e integrimit, ky vendim i fundit është i pari që deklaron në mënyrë eksplicite se SEM nuk mund të mbështetet në një prag fiks dënimi për të mohuar ose vonuar natyralizimin.

Peter Uebersax, profesor emeritus i së drejtës publike, tha për SRF se nuk ishte i befasuar nga vendimi, i cili ai tha se përputhet me praktikën gjyqësore të viteve të fundit. Megjithatë, ajo që është e re është qëndrimi i qartë i gjykatës se SEM duhet të kryejë një analizë rast pas rasti, edhe për aplikantët me dënime penale.

Kjo mund të nënkuptojë braktisjen e periudhave të ngurta të pritjes të lidhura me ashpërsinë e një dënimi. Së paku, SEM-i do të duhet t’i trajtojë ato periudha si indikative dhe jo si urdhëruese, tha eksperti ligjor, transmeton tutje albinfo.ch.

Ky ndryshim mund të komplikojë procesin e natyralizimit. Një rishikim rast pas rasti kërkon më shumë përpjekje sesa thjesht konsultimi i një liste rregullash të thjeshta strikte.

Vendimi nuk do të thotë se të dhënat kriminale nuk do të kenë më rëndësi,  vetëm se ato nuk mund të skualifikojnë automatikisht dikë. Ky rast i veçantë kishte të bënte me një kundërvajtje trafiku të lehtë, jo të qëllimshme. Dikush i dënuar për një krim të rëndë nuk ka gjasa të natyralizohet. Por shkeljet e vogla nuk duhet të shkaktojnë vonesa joproporcionale, nëse ky rast zbatohet si precedent.

Ngurtësia tashmë e kontestuar e qasjes së SEM-it pasqyroi një dëshirë politike për të ngritur shiritin për shtetësinë. Manuali mbi Shtetësinë u hartua pjesërisht për të promovuar qëndrueshmërinë dhe parashikueshmërinë në procesin e natyralizimit. Por siç e bëri të qartë gjykata, qëndrueshmëria nuk duhet të jetë në kurriz të drejtësisë.

Vdekjet në Austri tejkalojnë lindjet me 11,248 në 2024-ën, emigracioni rritet

Bilanci i lindjeve në Austri mbetet negativ. Një rritje e lehtë e popullsisë prej 0.4 për qind në vitin 2024 rezultoi nga imigracioni ndërkombëtar dhe çoi në 9,197,213 njerëz që jetonin në Austri më 1 janar të vitit aktual – rreth 20 për qind prej tyre shtetas të huaj. Numri i vdekjeve në vitin 2024 e ka tejkaluar numrin e lindjeve të gjalla me 11,248, siç del nga rezultatet përfundimtare të statistikave të popullsisë nga Statistikat e Austrisë.

Prandaj, rreth 50,000 njerëz më shumë u shpërngulën në Austri nga jashtë sesa emigruan. “Bilanci i lindjeve, megjithatë, ishte negativ për të pestin vit radhazi me një minus prej rreth 11,000 personash dhe frenoi rritjen e popullsisë”, tha drejtori i përgjithshëm i Statistikave të Austrisë, Tobias Thomas në një deklaratë për shtyp të hënën. Vetëm Vjena (plus 2153), Vorarlberg (277) dhe Tiroli (108) shënuan bilanc pozitiv të lindjeve.

Në vitin 2023 popullsia e Austrisë ishte rritur ende me 53,978 persona ose 0.6 për qind. Në kryeqytetin federal Vjenë pati rritjen më të fortë të popullsisë në vitin 2024 me plus 1.1 për qind; Rritja më e vogël ishte në Carinthia (plus 0.1 për qind), ndërsa Burgenland regjistroi një rënie të lehtë të popullsisë (minus 0.1 për qind), transmeton albinfo.at.

Në vitin 2024 lindën gjithsej 77,238 fëmijë, 0,5 për qind më pak se në vitin 2023. Kështu numri absolut i lindjeve të gjalla arriti nivelin më të ulët që nga viti 2009, shkruan theinternational. Norma totale e lindshmërisë në vitin 2024 ishte 1,31 fëmijë për grua, pak më poshtë se 1,32 të ulët të vitit të kaluar dhe duke arritur një nivel të ri të ulët. Në të kundërt, në të njëjtin vit vdiqën 88,486 persona, 1,4 për qind më pak se një vit më parë.

Jetëgjatësia në lindje ishte 79.8 vjet për burrat dhe 84.3 vjet për gratë. Krahasuar me një vit më parë është rritur me 0.4 vjet për meshkujt dhe me 0.1 vjet për femrat. Edhe në vitin 2024 ishte i dukshëm një gradient perëndim-lindje nga shteti federal, me jetëgjatësi më të lartë të regjistruar në rajonet perëndimore.

Dy të tretat e emigrantëve, shtetas të vendeve të treta

Imigrimi neto i personave pa shtetësi austriake (plus 55,767) në vitin 2024 përbëhej nga pothuajse një e treta (32 për qind) shtetas të një shteti të BE-së ose EFTA ose Mbretërisë së Bashkuar dhe pak më shumë se dy të tretat (68 për qind) nga vende të tjera të treta. Midis shtetasve të BE-së dhe EFTA-s, bilancet më të larta ishin nga Gjermania (plus 7,566), Hungaria (4,359) dhe Kroacia (1,601). Ndër shtetasit e vendeve të treta, më të lartat ishin shtetasit sirianë (10,415), ukrainas (7,460) dhe kinezë (2,301).

Bilanci i migracionit me jashtë të shtetasve joaustriak në vitin 2024 ishte 55 për qind femra dhe 45 për qind meshkuj. Sipas moshës, imigrimi përqendrohej te të rinjtë: përfitimet më të mëdha të migracionit ishin midis shtetasve joaustrianë të moshës 15 deri në 29 vjeç (30,036).

Më 1 janar 2025, në Austri jetonin gjithsej 1,855,419 persona me kombësi joaustriake, 54,553 më shumë se në 1 janar 2024 (1,800,866 persona). Kështu, pjesa e shtetasve të huaj në popullsinë totale u rrit nga 19.7 për qind në fillim të vitit 2024 në 20.2 për qind në fillim të 2025. Vjena ka përqindjen më të lartë të shtetasve joaustriak me 36.4 për qind; Pesha më e ulët është në Burgenland me 11.5 për qind.