Para apo shtëpi? Kompanitë e sigurimeve u japin banorëve të Blatten mundësi të zgjedhin

Që nga rrëshqitja e dheut në Blatten në fund të majit, banorët e këtij fshati me 300 banorë kanë mbetur pa një shtëpi të mirëfilltë. Ata po gjejnë strehim përkohësisht në fshatra të tjerë në Lötschental.

Ekziston pasiguri midis të zhvendosurve nëse dhe kur do të jenë në gjendje të kthehen në atdheun e tyre. Një afat i sigurimit po ushtron gjithashtu presion mbi ta, siç raportojnë gazetat CH Media. Matthias Bellwald, kryetari i bashkisë së Blatten, përpiqet t’i qetësojë ata: Vizioni Blatten 2030 do të sqarojë gjithçka.

Para apo shtëpi?

Komisioni i Fatkeqësive Natyrore i Shoqatës Zvicerane të Sigurimeve (SVV) ka rënë dakord për një rregullore. Sipas kësaj, vetëm 75 përqind e shumës së siguruar do të paguhet. 25 përqind e mbetur do të paguhet vetëm nëse një pronë është ndërtuar ose blerë rishtas në Kantonin e Valais – brenda pesë viteve, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Kjo i lë banorët e Blatten me një vendim të vështirë. A do të ndërtojnë një shtëpi të re diku tjetër dhe do t’u garantohet pagesa e plotë e sigurimit? Apo duhet të presin derisa të mund të ndërtojnë përsëri në Blatten dhe të rrezikojnë që kjo të mos ndodhë deri pas pesë viteve. Në këtë rast, ata do të humbasin 25 përqind.

Pasiguri për të ardhmen e Blatten

SVV e sheh rregulloren si një lëshim për palët e dëmtuara. Është zakon që rindërtimi të ndodhë në të njëjtin vend brenda dy viteve. Ky lëshim “ka për qëllim t’u japë të siguruarve të prekur kohë për të pritur vendime zyrtare në lidhje me rindërtimin e Blatten dhe për të shqyrtuar situatën e tyre individuale”.

Por pesë vjet nuk janë shumë, thonë banorët e Blatten. “E ardhmja e Blatten është e mbushur me pasiguri, kështu që pesë vjet janë shumë të shkurtër”, tha një banor i Blatten për gazetat CH Media.

Për Bellwald, ato janë të mjaftueshme, pasi pesë vitet përshtaten në mënyrë të përkryer në planin rrugor që kërkon rindërtimin e fshatit deri në vitin 2030. “Është një orar shumë i ngushtë, por është realist dhe i realizueshëm”, thotë kryetari i bashkisë.

Afati nuk është ende përfundimtar

Zëdhënësi i SVV-së thekson gjithashtu se shoqata është në komunikim të vazhdueshëm me autoritetet. Afati pesëvjeçar nuk është përfundimtar.

“Sapo të jenë të disponueshme vendimet zyrtare dhe kushtet kornizë për rindërtimin e mundshëm të bëhen të parashikueshme, Komisioni i Fatkeqësive Natyrore do ta trajtojë përsëri çështjen e afatit dhe do ta rivlerësojë situatën.”

Më 7 gusht, OVL-UÇK organizon protestë kundër Gjykatës Speciale

Organizata e Veteranëve të Luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka paralajmëruar organizimin e një proteste kundër Gjykatës Speciale më 7 gusht.

Përmes një konference për media, udhëheqës të organizatës kanë kritikuar ashpër punën e Dhomave të Specializuara në Hagë teksa e kanë cilësuar këtë gjykatë si të njëanshme dhe me qëllim të deformimit të luftës çlirimtare të UÇK-së.

“Gjykata Speciale po shërben si mekanizëm për njollosjen e luftës sonë të drejtë dhe përbaltjen e figurave kryesore të saj”, u njoftua në konferencë, transmeton albinfo.ch.

OVL-UÇK tha se protesta do të jetë paqësore dhe ka për qëllim të kundërshtojë padrejtësitë që, sipas tyre, po u bëhen ish-krerëve të UÇK-së, të cilët tashmë po përballen me procesin gjyqësor në Hagë.

Grupi i lobimit të biznesit zviceran reagon ndaj marrëveshjes tregtare SHBA-BE

Shoqata zvicerane e biznesit – Economiesuisse e konsideron marrëveshjen midis Bashkimit Evropian (BE) dhe Shteteve të Bashkuara mbi tarifat si një marrëveshje për kufizimin e dëmeve. Sigurisht që nuk është e mirë, por është qartësisht më e mirë sesa do të kishte qenë pa marrëveshjen, sipas shoqatës tregtare.

BE-ja, partneri kryesor tregtar i ekonomisë zvicerane, tani ka të paktën njëfarë sigurie ligjore, tha Jan Atteslander i economiesuisse për Radion Publike Zvicerane SRF të hënën. Në parim, ky është një lajm i mirë për Zvicrën, por 15% është një taksë doganore shumë e lartë që pengon dinamikën tregtare, shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Zvicra dhe kompanitë e saj preken indirekt nga ky efekt kufizues, pasi ato janë pjesë e zinxhirit të krijimit të vlerës. “Nëse zbatohet një rritje prej 15% tani, kjo natyrisht do të ulë kërkesën amerikane,” shpjegoi Atteslander.

Nga ana e saj, Berna është ende duke pritur për një marrëveshje me SHBA-në. Presidenti i SHBA-së Donald Trump ka njoftuar tarifa më të larta doganore që nga 1 gushti për importet nga disa vende, përfshirë Zvicrën, nëse nuk arrihet asnjë marrëveshje me qeveritë përkatëse deri atëherë.

SWISS përplaset me teknikët për ndërrimet e punës

Swiss International Airlines (SWISS) është në një konflikt të vazhdueshëm me teknikët e aviacionit në lidhje me orarin e punës.

Kjo ka çuar në thirrje për një model të ri për ndërrimet. SEV-GATA, dega e aviacionit e Sindikatës së Punëtorëve të Transportit (SEV), ka bërë akuza të rënda kundër linjës ajrore. Linja ajrore i ka hedhur poshtë akuzat.

Punonjësit dyshohet se i nënshtrohen presionit, përfaqësimi i tyre sindikal vihet në dyshim dhe në disa raste punonjësit kërcënohen me pushim nga puna, shkroi presidenti i SEV, Philipp Hadorn, në një letër drejtuar menaxhmentit të SWISS dhjetë ditë më parë. Letra, e raportuar për herë të parë sot nga gazeta Blick, është botuar në faqen e internetit të SEV, transmeton albinfo.ch.

Modeli aktual i ndërrimeve me pesë ditë radhazi punë nate dhe njëmbëdhjetë orë punë për ndërrim është i mundur vetëm me autorizim të veçantë nga Sekretariati Shtetëror për Çështje Ekonomike (SECO). Në fakt, lejohen të punohen vetëm nëntë orë natën. Ky autorizim i veçantë skadon në fund të vitit dhe nuk mund të zgjatet. SECO tani po i kërkon SWISS të hartojë një plan ndërrimesh që përputhet me dispozitat ligjore.

Hadorn akuzon SWISS se vë në dyshim modelin e pesë ditëve pushim pas pesë ditëve punë nate. “Vullneti, gatishmëria dhe nevoja e punonjësve për të vazhduar të punojnë me një model turni 5:5, në mënyrë që ata të mund të ruajnë mjedisin e tyre shoqëror dhe familjar (…), duket se nuk njihen siç duhet nga menaxhmenti i SWISS,” tha Hadorn.

Propozimi i modeleve tani që do të çonin në ulje të pagave “ne e konsiderojmë si një fyerje”, shtoi Hadorn. Përveç kësaj, sindikata kërkoi shkarkimin e një menaxheri nga menaxhmenti i një grupi pune. Gruaja dyshohet se kërcënoi “se mund të zbatohet një masë që do të rezultonte edhe në shkarkimin e disa punonjësve”.

Swiss hedh poshtë akuzat

SWISS “me vendosmëri” i hedh poshtë qortimet e udhëheqësit të sindikatës. “Akuzat e bëra publikisht nga SEV-GATA na habisin shumë. Ato nuk korrespondojnë me realitetin,” tha një zëdhënëse e linjës ajrore kur u pyet nga agjencia e lajmeve ekonomike dhe financiare AWP.

Bisedimet midis menaxhmentit dhe partnerëve socialë janë rënë dakord për javën e ardhshme dhe javën pasuese për të diskutuar së bashku hapat e ardhshëm dhe zgjidhjet e qëndrueshme. “Në këtë sfond, jemi shumë të mërzitur që njëri nga partnerët socialë, në mes të procesit në vazhdim, ka reaguar në një mënyrë kaq publike dhe personale”, tha zëdhënësja.

Është e kuptueshme që disa modele ndërrimi janë më të këndshme për punonjësit, ndërsa të tjerët përshtaten më mirë me oraret tokësore të avionëve dhe kërkesat operative. “SWISS respekton këto perspektiva të ndryshme dhe i merr ato në konsideratë në diskutime.”

Që nga fillimi i vitit, SWISS ka zhvilluar modele të reja ndërrimi që plotësojnë kërkesat ligjore pa përjashtime. “Një ekspert i jashtëm i planifikimit të ndërrimit, punonjësit dhe partnerët socialë po marrin pjesë në këtë projekt.”

Modelet e para janë zhvilluar brenda kuadrit të marrëveshjes ekzistuese kolektive të punës (CCL) dhe tani janë në dispozicion. “Këto do të shqyrtohen në javët e ardhshme në bazë të kritereve të qarta, siç janë kënaqësia e punonjësve, fizibiliteti operativ dhe kostot”, theksoi zëdhënësja.

Jugu i Evropës po digjet: Këtu po shpërthejnë zjarret më të këqija pyjore

Në Evropën Jugore dhe Turqi, shërbimet e emergjencës kanë luftuar me zjarre të rënda pyjore për ditë të tëra. Në Turqi dhe Greqi, qeveritë, agjencitë e mbrojtjes civile dhe zjarrfikësit paralajmërojnë se rreziku i zjarreve do të mbetet i lartë në ditët në vijim. Kushtet aktuale të thata dhe ndonjëherë erërat e forta mund t’i shndërrojnë shpejt edhe zjarret e vogla në flakë të mëdha.

Turqi: Tre zjarrfikës u vranë në një aksident gjatë një operacioni për të luftuar zjarret shkatërruese në provincën turke të Bursës. Burrat po shkonin drejt zjarreve me një cisternë uji kur automjeti i tyre u përmbys në një hendek, raportoi agjencia shtetërore e lajmeve Anadolu. Në Bursa të Turqisë, më shumë se 3,500 njerëz janë evakuuar deri më tani dhe zjarret ende nuk janë nën kontroll. Shërbimet e emergjencës ndonjëherë po punojnë vazhdimisht. Vullnetarët gjithashtu po vazhdojnë të kontrollojnë zjarret në provincën Karabük, e cila është 65 përqind e pyllëzuar, si dhe në Kahramanmaras juglindor. Në provincën e Diyarbakirit, tre vullnetarë u plagosën gjithashtu në një aksident gjatë rrugës për në zjarre, transmeton albinfo.ch.

Greqi: Zjarret e rënda që shpërthyen në Greqi gjatë fundjavës tani janë vënë nën kontroll ose janë shuar plotësisht. Zjarrfikësit ende po luftonin me flakët të hënën, vetëm në një zonë me popullsi të pakët, siç raportohet nga ERTNews. Gjatë tre ditëve të fundit, disa zjarre të mëdha shpërthyen pranë Athinës, si dhe në ishujt e Kretës, Evias dhe Kytherës, dhe në gadishullin e Peloponezit. Dhjetëra njerëz u desh të dërgoheshin në spitale me probleme të frymëmarrjes, dhe fshatrat u evakuuan.

Bullgaria: Në Bullgarinë fqinje, zjarrfikësit, pylltarët dhe vullnetarët po luftojnë me zjarret në pyje dhe shkurre në zona dhe qytete të largëta, veçanërisht në jug. 300 hektarë pyll dhe kryesisht shtëpi të pabanuara u dogjën në jugperëndim të vendit, raportoi radioja shtetërore. Fshatarët u evakuuan në vende të sigurta. Qeveria i kërkoi Bashkimit Evropian ndihmë për shuarjen e zjarrit. Situata në vendin ballkanik u lehtësua disi të hënën, sipas Ministrisë së Brendshme. Operacionet e zjarrfikjes vazhdojnë në zonën përreth Lesovos, pranë kufirit me Turqinë, përmbledh 20minuten. Atje, një sipërfaqe prej 1,600 hektarësh me shkurre dhe bar të thatë po digjet. Vendpushimet bregdetare në bregdetin e Detit të Zi nuk u prekën nga zjarret.

Italia: Zjarrfikësit po i përgjigjen gjithashtu zjarreve në Itali. Ishulli mesdhetar i Sardenjës është prekur veçanërisht që nga fundjava. Në bregdetin lindor pranë Orosei, shtëpitë e fshatit dhe një kamp pushimi u detyruan të evakuoheshin si masë paraprake, dhe disa plazhe u mbyllën. Të dielën, zjarre shpërthyen në jug të ishullit pranë Villasimius, një destinacion i njohur turistik. Sipas zyrtarëve të zjarrfikësve, rreth 40 makina u shkatërruan dhe më shumë se 100 hektarë pyll u përfshi nga flakët. Sipas raporteve të medias, shumë plazhistë u shpëtuan me varkë. Zjarrvënia nuk është përjashtuar.

Çdo i treti person mbi 60 vjeç në Zvicër përdor mediat sociale

Një studim tregon se mediat sociale mund të përmirësojnë shëndetin mendor tek të moshuarit. Alain Huber, drejtor i Pro Senectute, organizata më e madhe profesionale në Zvicër për çështjet e plakjes, shpjegon pse ndodh kjo.

Huber ka deklaruar se sipas studimit të fundit, mbi 30 përqind e të moshuarve janë online dhe përdorin mediat sociale.

“Ka gjithnjë e më pak dallime midis përdorimit të mediave sociale dhe të rinjve. Të moshuarit përdorin natyrshëm email-in, por edhe shërbime të ndryshme për t’u shoqëruar dhe për t’u lidhur. Ndryshe nga të rinjtë, ata kanë tendencë të përdorin aplikacione të vjetra si Facebook dhe më pak ato më të reja si TikTok, të cilat janë shumë të njohura në mesin e të rinjve”, ka thënë ai për SRF.

I pyetur se çfarë efekti kanë mediat sociale tek brezi i vjetër, ai ka deklaruar se ato mund të ndihmojnë në ruajtjen e kontaktit me nipërit e mbesat, miqtë ose të njohurit që nuk jetojnë afër.

“Mediat sociale luajnë një rol të rëndësishëm në luftimin e vetmisë në pleqëri. Të moshuarit ndoshta bashkëveprojnë me mediat sociale ndryshe nga të rinjtë. Për brezin e vjetër, këto shërbime janë një fenomen i ri. Prandaj, ata i përdorin ato në mënyrën që janë mësuar të përdorin media të tjera – për shembull, telefonin. Është e rëndësishme të bashkëveproni me njerëz të tjerë, përfshirë mediat sociale. Një bashkëveprim i tillë është gjithmonë i mirë për gjendjen mendore”, ka deklaruar ai, transmeton albinfo.ch.

Ai ka bërë të ditur se sipas studimit, pothuajse 70 përqind e të moshuarve në Zvicër nuk i përdorin (ende) mediat sociale.

“Prandaj, edhe më shumë të moshuar mund t’i përdorin këto shërbime. Shtoj kësaj faktin se mediat sociale janë në ndryshim të vazhdueshëm, me shërbime të reja që shtohen vazhdimisht. Duhet të përshtateni dhe të qëndroni në hap. Për këtë qëllim, ka shumë mundësi arsimimi të vazhdueshëm për të moshuarit – përfshirë Pro Senectute. Atje, ata mësojnë rreth aplikacioneve më të fundit dhe si t’i përdorin ato”, u shpreh tutje ai.

Ai ka përmendur mashtrimin si rrezik që paraqitet tek të moshuarit.

“Interneti me të vërtetë paraqet shumë rreziqe, veçanërisht mashtrimin – por kjo tani prek pothuajse të gjitha grupmoshat në mënyrë të barabartë. Ka grupe kriminale që specializohen në synimin e të moshuarve në mënyrë që të marrin në dorë paratë e tyre. Prandaj, është e rëndësishme që qytetarët e moshuar të jenë të vetëdijshëm për këto rreziqe dhe të edukojnë veten vazhdimisht, të qëndrojnë vigjilentë dhe të kenë guximin të flasin hapur kur përjetojnë diçka të pazakontë. Kjo mund t’i ndihmojë të tjerët të jenë të kujdesshëm – për shembull, nëse vëzhgime të tilla ndahen në një grup WhatsApp. Është e rëndësishme të qëndroni kuriozë, të vazhdoni të edukoni veten dhe të vëzhgoni se si zhvillohen gjërat”, u shpreh ndër të tjera ai.

Rrezik për rrëshqitje dheu në Brienz, rrëzimet e shkëmbinjve përshpejtojnë rënien

Për shkak të reshjeve të shiut, në Brienz GR kanë ndodhur disa rrëzime shkëmbinjsh.

Rreth dhjetë mijë metra kub shkëmb ranë mbi materialin që rrezikon të bjerë mbi fshatin malor Graubünden.

Tani ekziston rreziku i shkatërrimit të madh atje, sepse materiali i lirshëm tani po lëviz dy herë më shpejt se më parë.

Nëse 1.2 milion metra kub material që rrezikon të bjerë rrëshqasin më në fund, ai mund të depërtojë më tej për shkak të tokës së lagësht sesa do të depërtonte në kushte të thata, shkroi bashkia përgjegjëse e Albula. Prandaj, i gjithë fshati malor mund të varroset.

Rrëzime të tilla shkëmbinjsh nuk janë të pazakonta në zonë. Megjithatë, këtë herë, pas rrëzimeve të shkëmbinjve, shpejtësia e materialit në rrezik nga “pjerrësia e shkëmbinjve sipër” u dyfishua brenda një kohe shumë të shkurtër në 46 centimetra në ditë, transmeton albinfo.ch.

Përgatitje paraprake për fazën tjetër

Prandaj, ekspertët kanë rekomanduar që autoritetet të përgatiten për fazën tjetër “blu”, shkroi bashkia. Kjo fazë përfshin mbylljen e të gjitha rrugëve përreth trafikut. Fshati është evakuuar që nga nëntori i kaluar, shkruan SRF.

Zyra kantonale e inxhinierisë civile dhe Hekurudha Retiane (RhB) filluan të instalojnë semaforë në rrugët kantonale dhe linjën hekurudhore poshtë fshatit të hënën në mëngjes. Nëse materiali lirohet, rrugët nga Tiefencastel në Surava dhe në Lenzerheide, si dhe linja Albula e RhB, do të mbyllen menjëherë.

Për më tepër, po përgatitet një ndalim për biçikletat dhe këmbësorët për dy seksionet rrugore të prekura, shkroi bashkia. Bashkia po organizon mbylljen e shtegut të ecjes në të majtë të lumit Albula midis Tiefencastel dhe Suravës.

Bashkia Albula: Situata vlerësohet vazhdimisht

Bashkia siguroi se ekspertët po monitorojnë vazhdimisht situatën dhe po punojnë ngushtë me autoritetet. Përgatitjet për fazën “blu” janë thjesht parandaluese.

Megjithatë, ekspertët aktualisht presin që situata e kërcënimit të qetësohet shpejt. Në këtë rast, një fazë “blu” nuk do të ishte e nevojshme.

Kosovë: Shfuqizohet ndalesa e importit të kafshëve të gjalla nga Hungaria, përjashtimisht disa zonave

Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë në Kosovë, ka nxjerrë vendim për heqjen e ndalesës se importit të kafshëve të gjalla dy thundrake (gjedhe, dele, dhi dhe derra) dhe produkteve të tyre, me origjinë nga shteti i Hungarisë, ndërsa masa e kufizimit të importit vazhdohet vetëm për zonat administrative Kisbajecs, Gyor-Moson-Sopron të Hungarisë.

“Në përputhje me Ligjin e Veterinarisë, njoftimet nga organizatat evropiane të shëndetit të kafshëve mbi situatën epidemiologjike të sëmundjes Afta Eizotike, në mos lajmërimeve të rasteve në harkun kohorë të përcaktuar me ligj. Ky nryshim i masës kufizuese të importit për Hungarinë, është veprim në linjë me vendimet e shteteve tjera”, thuhet në njoftimin e AUV-së, transmeton albinfo.ch.

“Kosova e kaloi situatën me sukses, duke mos regjistruar asnjë rast të dyshuar për prezencë të sëmundjes Afta Epizootike ne vend. Jemi të përkushtuar me angazhim të plotë, ti dalim në ballë secilës situatë për të ruajtur shëndetin veterinar në vend. Duke mbrojtur ekonomit e fermerëve dhe ekonominë shtetërore. Falë masave të vendosura, mbikëqyrjes se zbatimit në përpikëri nga organet shtetërore qe punojnë në kufij MIK. Sot po ndodh lehtësimi i kufizimit për qarkullim të mallrave mes dy vendeve. Gjithmonë duke respektuar protokollet veterinare”, thuhet ndër të tjera në njoftim.

Presidentja e Kosovës kërkon përfundimin e katastrofës humanitare në Gaza

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka reaguar duke shprehur shqetësimin e saj për katastrofën humanitare në Gaza dhe ndikimin shkatërrues që po ka konflikti mbi civilët, veçanërisht fëmijët.

Përmes një postimi në platformën “X”, ajo ka deklaruar se fëmijët nuk fillojnë kurrë luftëra, por ata janë ata që vuajnë më shumë dhe mbajnë pasojat më të mëdha të çdo konflikti.

“Katastrofa humanitare në Gaza dhe vuajtjet e civilëve të pafajshëm, veçanërisht fëmijëve, është zemërthyes dhe duhet të marrë fund. Çdo fëmijë, çdo familje, pavarësisht kombësisë apo fesë, është e çmuar dhe duhet të mbrohet.”, ka shkruar ajo teksa theksoi se çdo jetë njerëzore është e çmuar, pavarësisht kombësisë apo fesë, dhe se mbrojtja e fëmijëve dhe familjeve duhet të jetë prioritet për të gjithë aktorët ndërkombëtarë, transmeton albinfo.ch.

Osmani shprehu mbështetjen e plotë të Kosovës për përpjekjet për armëpushim.

“Ndërkohë, sigurimi i aksesit në ushqim, ujë dhe ilaçe për më të prekshmit duhet të mbetet një përparësi kryesore për të lehtësuar vuajtjet e shkaktuara nga lufta midis të pafajshmëve. Kosova vazhdon të mbështesë përpjekjet ndërkombëtare që synojnë arritjen e një të ardhmeje të drejtë, të qëndrueshme dhe paqësore, ku si izraelitët ashtu edhe palestinezët mund të jetojnë me dinjitet, siguri dhe respekt të ndërsjellë, me një angazhim të përbashkët për mbrojtjen e jetës njerëzore. Derisa të realizohet kjo e ardhme, duhet të bëhet çdo përpjekje për të parandaluar humbjen e mëtejshme të jetëve të pafajshme dhe për të lehtësuar vuajtjet e të gjithë njerëzve”, ka shkruar ndër të tjera ajo.

Nga 15 vjet burgim Rajkoviqit e Deniqit për dhunë seksuale gjatë luftës në Kosovë

Gjykata Themelore në Prishtinë, i ka dënuar me nga 15 vjet burg për dhunë seksuale gjate luftës Ivica Rajkoviqin dhe Dragan Deniqin.

Kryetari i trupit gjykues, Rrahman Beqiri, ka deklaruar se Rajkoviqi dhe Deniqi, në bashkëkryerje me persona të tjerë të paidentifikuar, kanë kryer veprën “Krim i luftës kundër popullsisë civile” teksa Prokuroria Speciale e Kosovës më 14 shtator të vitit 2023, ka ngritur aktakuzë me pretendimin se gjatë kohës së luftës në Kosovë, respektivisht në Prishtinë, dy të akuzuarit bashkë me persona të tjerë, kanë maltretuar dhe plaçkitur popullatën shqiptarësi dhe kanë dhunuar viktimën D1.

Viktima në fjalë, e cila ka qenë dëshmitare, i akuzuari Deniq ka filluar dhunimin i pari, e më pas e ka dhunuar edhe Rajkoviq, transmeton albinfo.ch.

Ndyshe, ky është aktgjykimi i parë i shpallur në mungesë, për dhunë seksuale gjatë luftës.

Nga refugjat politik – Kryetar i Këshillit Bashkiak të Lozanës: Historia frymëzuese e Musa Kamenicës

Musa Kamenica, i ardhur nga Kosova në Zvicër në moshën 18-vjeçare, sot mban titullin e qytetarit të parë të Lozanës. Pas diplomimit në Shkencat Politike në Universitetin e Lozanës (UNIL) dhe zgjedhjes si anëtar i këshillit komunal në vitin 2016, ai ka marrë detyrën e Kryetarit të Këshillit Bashkiak të qytetit që nga 1 korriku.

“Për mua ka një rëndësi të madhe simbolike,” thotë Kamenica për Lausanne Cités. “Është një shenjë njohjeje për angazhimin tim në shoqërinë e Lozanës, por edhe një dëshmi për hapjen dhe kapacitetin e integrimit që ka ky qytet”.

Musa kujton sfidat e para si refugjat politik dhe thotë se edhe pse nuk i pëlqen të flasë për veten, ndjen krenari për arritjen e tij. “Ky është kulmi i një procesi të gjatë integrimi dhe angazhimi në shoqëri”.

Për prindërit e tij, që jetojnë ende në Lozanë, kjo është një arritje që ka vlerë të veçantë. “Të largohesh nga vendi yt dhe të nisësh nga e para është një hap i madh në të panjohurën”. Sot, për ta, fakti që djali i tyre është bërë qytetari i parë i qytetit, është jo vetëm burim krenarie, por edhe një mënyrë për të legjitimuar atë vendim të vështirë që morën dikur.

Neutralitet dhe përfaqësim dinjitoz

I pyetur për detyrën e re, Kamenica thekson se qëllimi i tij kryesor është të qëndrojë sa më neutral. “Viti zgjedhor do të jetë i ngarkuar dhe grupet politike do të kërkojnë dukshmëri. Detyra ime është të garantoj funksionimin normal të seancave, duke respektuar kornizën demokratike dhe vlerat njerëzore.”

Ai shton se do të angazhohet që asnjë anëtar i këshillit dhe asnjë komunitet i qytetit të mos ndjehet i margjinalizuar. Për më tepër, do të përfaqësojë qytetin në mënyrë dinjitoze në ngjarje të ndryshme zyrtare, transmeton albinfo.ch.

Qasje më afër komunitetit

Në planet e tij është edhe forcimi i bashkëpunimit me Këshillin e Madh të Kantonit (Parlamentin) dhe afrimi i mëtejshëm i këshillit komunal me qytetarët. “Dua që këshilli të jetë më pranë lagjeve dhe komuniteteve të huaja,” thekson ai.

Një hap drejt së ardhmes politike?

A do të jetë kjo një trampolinë për një karrierë më të lartë politike? Kamenica nuk e përjashton mundësinë: “Në politikë nuk duhet të thuash kurrë ‘kurrë’. Askush nuk do ta kishte imagjinuar që do të bëhesha qytetari i parë i Lozanës. Tani për tani, fokusi im është të kem një mandat të suksesshëm si kryetar i këshillit”.

Sondazhi tregon se zviceranët janë në favor të votimit elektronik

Në një anketë të kryer nga instituti i kërkimit të tregut YouGov dhe Swiss Post, 78% e rreth 2,000 të anketuarve ishin në favor të futjes së votimit elektronik në Zvicër. Kjo është përveç votimit me letër dhe në kutinë e votimit.

Rreth 77% e të anketuarve të moshës midis 18 dhe 74 vjeç nga të gjitha pjesët e vendit shpresonin që votimi elektronik do të përmirësonte aksesin në votim për zviceranët jashtë vendit, raportoi të hënën Swiss Post.

Rreth 73% e të anketuarve shpresonin gjithashtu që futja e votimit do ta bënte më të lehtë dhe 72% prisnin një pjesëmarrje më të lartë në votime. Dy të tretat e të anketuarve panë gjithashtu përparësi për personat me shikim të kufizuar ose të verbër, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, u shprehën edhe shqetësime në të njëjtën kohë: 43% e të anketuarve kishin frikë se sekreti i votimit mund të rrezikohej. Ata ishin gjithashtu të shqetësuar për manipulimin e mundshëm të sistemit të votimit elektronik.

Megjithatë, pothuajse dy të tretat e të anketuarve deklaruan se i besonin Postës Zvicerane si një ofrues teknik. Sistemi është plotësisht i verifikueshëm, njoftoi gjithashtu Posta Zvicerane. Kjo do të thotë që i gjithë procesi i votimit elektronik mund të kontrollohet.

Sistemi i Postës Zvicerane mund të përdoret gjithashtu për të zbuluar manipulime të mundshme. Që nga viti 2021, Posta Zvicerane e ka testuar sistemin e votimit elektronik nga hakerë nga e gjithë bota me qëllim identifikimin e dobësive të sigurisë.

Sistemi i votimit elektronik i Postës Zvicerane u përdor për herë të parë në votimet federale më 18 qershor 2023 në kantonet St. Gallen, Thurgau dhe Basel-Stadt. Sistemi është testuar gjithashtu në kantonin Graubünden që nga marsi 2024.

Në fund të qershorit 2025, qeveria federale u dha katër kantoneve autorizimin për të vazhduar provat e votimit elektronik. Autorizimi bazë mbetet i vlefshëm për një grup të kufizuar të synuar dhe fillimisht deri në votimin më 6 qershor 2027.

Kantonet dhe Kancelaria Federale kanë dhënë një vlerësim pozitiv të provave deri më sot, siç është njoftuar nga Këshilli Federal. Megjithatë, kantoni i Bernës tani dëshiron gjithashtu të marrë në konsideratë pjesëmarrjen në provën pilot të votimit elektronik.

Një avion u rrëzua në liqenin e Lucernës

Një aksident ka ndodhur pranë Kehrsiten NW, pasi një aeroplan i vogël u rrëzua në Liqenin e Lucernës. Policia Kantonale e Lucernës konfirmoi incidentin dhe një operacion përkatës për Blick teksa aktualisht është e paqartë nëse ka viktima ose të lënduar.

Dronët në përdorim

Avioni i vogël u rrëzua në Kreuztrichter (Gyp Kryq) afërsisht në orën 9:45 të mëngjesit, tha zëdhënësi i policisë së Lucernës, Yanik Probst, për agjencinë e lajmeve Keystone-SDA. Kreuztrichter është pjesa e liqenit ku bashkohen degët e ndryshme të Liqenit të Lucernës, transmeton albinfo.ch.

Ekipet e shpëtimit nga kantone të ndryshme janë dërguar, tha Probst. Dronët po përdoren gjithashtu në kërkim.

Aeroplani u ngrit në Buochs NW

Të dhënat e fluturimit nga Flightradar24 tregojnë se avioni i vogël është një Daher TBM-940 i prodhuar në Francë. Pronari është një individ privat. Avioni është i regjistruar në Gjermani dhe mban regjistrimin D-FSAM.

Sipas Flightaware, avioni u ngrit nga Aeroporti i Buochs në orën 9:39 të mëngjesit, me destinacion aeroportin Burg Feuerstein në Bavari. Aeroplani u rrëzua në orën 9:41 të mëngjesit. Portali deklaron se u ul në orën 9:41 të mëngjesit.

Të dhënat nga Flightradar24 dhe Flightaware tregojnë se fluturimi përfundoi papritur mbi Liqenin e Lucernës pasi fluturoi rreth Bürgenstock mbi Stansstad në drejtim të Liqenit të Lucernës.

Prej mbi 20 orësh po vazhdon kërkimi i mërgimtarit i cili u hodh në Ujman

Në liqenin e Ujmanit po vazhdojnë kërkimet edhe pas 20 orësh prej kur nuk dihet asgjë për mërgimtarin i cili u hodh dhe nuk doli më në sipërfaqe.

Autoritetet në Kosovë kanë njoftuar se operacioni po vazhdon teksa ka nisur dje, pas orës 14:00, menjëherë pas raportimit të rastit nga familjarët, transmeton albinfo.ch.

Në vendin e ngjarjes janë policia, skuadra e kërkim-shpëtimit si dhe familjarët e të riut.

 

Granit Xhaka transferohet te Sunderland

Granit Xhaka është zyrtarisht lojtari më i ri i Sunderlandit. Lajmin e ka konfirmuar gazetari i njohur i merkatos, Fabrizio Romano, i cili përmes rrjeteve sociale njoftoi se marrëveshja mes klubit anglez dhe Bayer Leverkusenit është finalizuar.

Sipas Romanos, Xhaka do t’i bashkohet “Black Cats” për një shumë prej 20 milionë eurosh, ndërsa kontrata e tij do të jetë trevjeçare, e vlefshme deri në qershor të vitit 2028.

Mesfushori shqiptar pritet të udhëtojë që sot drejt Anglisë për t’u bashkuar me ekipin e tij të ri, transmeton albinfo.ch.

Aksidenti tragjik në Ettingen ringjall debatin për përdorimin e imobilizuesve të alkoolit në Zvicër

Një aksident fatal që ndodhi të shtunën mbrëma në Ettingen, kantoni Basel-Landschaft, ka rikthyer në qendër të vëmendjes një kërkesë të vjetër: pajisjen e makinave me imobilizues për shoferët e dehur, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Ngjarja tronditëse ndodhi pak pas orës 20:45, kur një 29-vjeçar goditi për vdekje një këmbësore 67-vjeçare që po ecte në trotuar. Viktima ndërroi jetë në vendngjarje, ndërsa shoferi u largua, por u arrestua pak më vonë në Muttenz.

Sipas autoriteteve, ai ishte nën ndikimin e alkoolit dhe kokainës. Testi i alkoolit tregoi një nivel prej 0.84 mg/l, ndërsa testi i drogës rezultoi pozitiv për kokainë.

Presidenti i fondacionit RoadCross Switzerland, Willi Wismer, u shpreh i ashpër ndaj ngjarjes: “Dikush si ai nuk ka çfarë kërkon në timon. Ka vrarë një njeri dhe duhet të ndëshkohet rëndë.” Wismer thekson se rasti është një shembull i qartë pse Zvicra duhet të vendosë më në fund imobilizues të alkoolit, një masë që ishte parashikuar në paketën Via Sicura, por u tërhoq para se të hynte në fuqi për shkak të kundërshtimeve në Parlament.

Idenë e mbështet edhe Këshilltari Kombëtar i SP-së, Jon Pult, i cili thotë se “ishte kundër heqjes së këtij opsioni nga ligji”. Edhe Florence Brenzikofer nga Partia e Gjelbër kërkon zbatimin e pajisjeve, duke theksuar se imobilizuesit funksionojnë në BE dhe Skandinavi, transmeton albinfo.ch.

Por rezistenca është e fortë nga ana konservatore e Parlamentit. Stefanie Heimgartner nga SVP e cilëson këtë masë si të shtrenjtë dhe të lehtë për t’u anashkaluar. Sipas saj, përgjegjësia personale është më efektive se “paternalizmi shtetëror”.

Avokati penal David Gibor shprehet se nëse vërtetohet se shoferi ishte nën ndikimin e drogës dhe alkoolit, mund të përballet me akuza të rënda: nga vrasja nga pakujdesia deri te rrezikimi i jetës dhe drejtimi i automjetit nën ndikim. Në rastin më të keq, ai mund të përballet me dënim me burg pa kusht.

Sipas Wismer, ndërgjegjësimi për rrezikun e ngarjes në gjendje të dehur është rritur, veçanërisht te të rinjtë. Megjithatë, ai thekson se brezat më të vjetër shpesh e nënvlerësojnë rrezikun dhe mbivlerësojnë aftësitë e tyre. “Në të kaluarën, njerëzit qeshnin kur dikush nuk ngiste se kishte pirë. Sot, kjo është më e pranueshme”, transmeton albinfo.ch.

Futbolli austriak nis sezonin me shpresë për më pak dhunë, por huliganët mbeten problem

Sezoni i ri i futbollit në Austri ka filluar, por shenjat e para nuk janë premtuese sa i përket sigurisë. Dhuna nga tifozët ka shënuar rritje të ndjeshme në muajt e fundit, dhe incidentet e para u regjistruan që në fundjavën hapëse të ndeshjeve të Kupës, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Në Austrinë e Epërme, tre banorë të Salzburgut u sulmuan nga një grup prej rreth 20 huliganësh pas një ndeshjeje kupe. Policia po heton rastin, ndërsa viktimat kanë pësuar lëndime të konsiderueshme.

Situata është po aq shqetësuese edhe në Styri. Gjatë festimeve të kampionatit të Sturm Graz në maj, tifozët ndezën piroteknikë të paligjshëm dhe sulmuan pjesëtarë të sigurisë dhe policinë. Zyra e prokurorisë ka nisur hetime për më shumë se dhjetë persona. “Një nga të dyshuarit që veproi me dhunë të skajshme ndodhet aktualisht në paraburgim”, tha zëdhënësi i prokurorisë, Christian Kroschl.

Për incidentin e Europa League dy vjet më parë, një tifoz i Sturm është dënuar me gjobë dhe burg me kusht për sulm ndaj policisë. Gjykata vendosi gjithashtu një ndalim të rreptë: i pandehuri nuk lejohet të marrë pjesë në ndeshje futbolli apo të afrohet brenda një rreze prej 500 metrash nga stadiumi për katër orë para dhe pas ndeshjeve.

Ndërkohë, të mërkurën pritet vendimi në procesin gjyqësor kundër pesë tifozëve të Sturm Graz, të akuzuar për sulm brutal ndaj tifozëve të GAK dhe grabitje të një dyqani të lëvizshëm gjatë derbit të Kupës ÖFB në vitin 2023. Në rast dënimi, klubi ka paralajmëruar se do të shqyrtojë ndalimin e përhershëm të hyrjes në stadium për personat e përfshirë, transmeton albinfo.ch.

Policia e Kosovës: 1,693 gjoba trafiku dhe 108 aksidente për 24 orë

Policia e Kosovës ka bërë të ditur se gjatë 24 orëve të fundit janë shqiptuar gjithsej 1,693 gjoba trafiku për kundërvajtje të ndryshme në komunikacion, raporton albinfo.ch.

Sipas raportit ditor, janë regjistruar 108 aksidente trafiku, prej të cilave 70 kanë qenë me dëme materiale dhe 38 të tjera me persona të lënduar.

Në të njëjtën periudhë kohore, janë arrestuar 26 persona, ndërsa 20 prej tyre janë dërguar në mbajtje për procedura të mëtejshme, raporton albinfo.ch.

Miliona franga nga kamerat e shpejtësisë në Zvicër, siguri apo burim të ardhurash?

Kamerat e shpejtësisë në Zvicër janë kthyer në burim të ardhurash miliona frangash për kantonet dhe qytetet, duke nxitur debat mes nevojës për siguri rrugore dhe dyshimeve për motivime financiare. Vetëm në vitin 2023, qyteti i Cyrihut arkëtoi rreth 39.5 milionë franga nga gjobat për shkelje të shpejtësisë, ndërsa në total, për vitin 2024, të ardhurat nga shkeljet rregullative parashikohet të arrijnë në rreth 61 milionë franga, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Policia e kantonit Graubünden thekson se vendndodhjet e kamerave përcaktohen për të rritur sigurinë, duke krijuar pritshmëri se kontrolli mund të ndodhë në çdo kohë. Por shumë shoferë e shohin ndryshe – ata i konsiderojnë këto masa si mënyrë për të mbushur buxhetet komunale dhe kantonale.

Lucerna është një tjetër shembull i “suksesit financiar”: me 36 kamera të vendosura, ky kanton ka mbledhur mbi 20 milionë franga vetëm nga gjobat për tejkalim shpejtësie. Edhe kantoni i vogël Schaffhausen ka përfituar mbi 7 milionë franga, shifër që e rendit lart në krahasim me popullsinë.

Çështja është shndërruar edhe në debat politik. Në Graubünden, një propozim për të përgjysmuar të ardhurat nga gjobat në buxhetin e vitit 2025 dështoi. Ndërkohë, në Aargau është iniciuar nisma “Ndalo mashtrimet me kamerat e shpejtësisë”, që kërkon më pak kontrolle të fshehura dhe më shumë fokus te siguria e vërtetë rrugore. Referendumi për këtë nismë pritet të mbahet në vitin 2026.

Të dhënat e Policisë së Thurgaut tregojnë se vetëm rreth një në 300 automjete kontrollohet për shkelje të shpejtësisë, por sipas autoriteteve, prania e vazhdueshme e kamerave ka pasur efekt parandalues, transmeton albinfo.ch.

Austri: Interneti, një nxitës kyç i radikalizimit

Numri i krimeve të urrejtjes në Austri ka shënuar rritje të ndjeshme gjatë vitit 2024, me mbi 6,800 raste të regjistruara – një rritje prej 20 për qind krahasuar me vitin 2023. Vetëm në Austrinë e Poshtme janë raportuar 1,063 raste, duke e renditur këtë rajon ndër më të prekshmit në vend, shkruan ORF, transmeton albinfo.ch.

Krimet e urrejtjes përfshijnë fyerje, sulme fizike apo nxitje për urrejtje, të motivuara nga origjina, feja apo gjinia e viktimës. Që nga viti 2020, këto vepra penale regjistrohen veçmas nga Ministria e Brendshme e Austrisë, si pasojë e rritjes së shqetësimit për ndikimin e tyre në kohezionin shoqëror.

Sipas shoqatës së shërbimit të provës Neustart, një pjesë e madhe e krimeve të urrejtjes buron nga interneti dhe rrjetet sociale. “Kur urrejtja rritet në internet, ajo çon drejt uljes së frenimeve në jetën reale dhe krijon terren për dhunë,” thotë Alexander Grohs, kreu i Neustart në Austrinë e Poshtme.

Rreth 25 për qind e krimeve të urrejtjes ndodhin në internet, ku algoritmet krijojnë “flluska” që përforcojnë qëndrimet ekstremiste. Kjo përshpejton procesin e radikalizimit dhe polarizon edhe më tej diskursin publik.

Shumica e autorëve janë meshkuj, të rinj, të cilët pas dënimit, detyrohen të marrin pjesë në programin rehabilitues “Dialog Jo Urrejtje”, që zgjat të paktën gjashtë muaj. Në këtë program, ata mësojnë shkrim-lexim mediatik, etikë komunikimi, diskurs kritik dhe zhvillojnë aftësinë për të kuptuar pasojat e veprimeve të tyre.

“Shumë autorë besojnë se fjalët e tyre mbulohen nga liria e shprehjes. Por kjo liri përfundon aty ku fillon dëmtimi i tjetrit”, thekson Grohs. Qëllimi kryesor i programit është vetëdijesimi i autorëve, për të parandaluar përsëritjen e veprave penale dhe për të rikthyer ata në një rrugë më konstruktive për shoqërinë, transmeton albinfo.ch.

Grenell kritikon Hagën dhe shpreh përkrahje për Thaçin

Emisari amerikan për Misione të Posaçme, Richard Grenell, ka reaguar ashpër ndaj vazhdimit të paraburgimit të ish-presidentit të Kosovës, Hashim Thaçi, duke e cilësuar si të pajustifikuar dhe të turpshëm, raporton albinfo.ch.

Përmes një postimi në platformën “X” (ish-Twitter), Grenell ka kritikuar ashpër drejtësinë ndërkombëtare, duke e cilësuar Gjykatën Speciale në Hagë si një institucion të “prishur” dhe të paaftë për të vepruar drejt.

“Jack Smith (po, ai) arrestoi Thaçin në vitin 2020 kur Donald Trump po punonte për marrëveshjen Kosovë-Serbi. Është shumë e turpshme që ai është ende në burg. Është një mashtrim. Haga është e prishur”, ka shkruar Grenell.

Këshilltari i lartë i presidentit Trump ka qenë një nga mbështetësit më të zëshëm të marrëveshjes për normalizimin e raporteve Kosovë-Serbi në periudhën kur SHBA-ja ndërmjetësonte drejtpërdrejt bisedimet.

Hashim Thaçi, bashkë me ish-krerët tjerë të UÇK-së – Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi – ndodhen në paraburgim në Hagë që nga nëntori i vitit 2020. Ata përballen me akuza për krime të pretenduara lufte dhe krime kundër njerëzimit.

Gjykimi ndaj tyre ka nisur më 3 prill 2023, pothuajse tri vjet pas konfirmimit të aktakuzës. Të katërtit janë deklaruar të pafajshëm për të gjitha pikat e ngritura nga Zyra e Prokurorit të Specializuar, transmeton albinfo.ch.

Kamerat e shpejtësisë në Zvicër, nga kamuflimi me bar, te gjobat milionëshe

Kamerat e shpejtësisë në Zvicër, të njohura për saktësinë e tyre, po shkaktojnë gjithnjë e më shumë diskutime dhe pakënaqësi. Nga pajisjet e kamufluara deri te matjet rekorde dhe dënimet me burg, Blick ka përzgjedhur dhjetë kamerat më të debatueshme në vend, që po kthehen në temë politike, sociale dhe mediatike, transmeton albinfo.ch.

Radar që gjeneron miliona – Baden, Aargau

E vendosur që nga viti 2020 në qytetin Baden, kjo kamerë fikse është kthyer në makth për shoferët dhe temë për betejë ligjore. Vetëm në vitin 2023, nga kjo pajisje janë mbledhur gjoba me vlerë 1.6 milionë franga, duke e bërë atë kamerën më “fitimprurëse” në Zvicër. Ndërkohë, nisma “Stop Speed Camera Scams” kërkon të rikthejë kontrollin kantonal mbi përdorimin e këtyre pajisjeve.

Rekord shpejtësie – 268 km/h në Bernë

Në maj të këtij viti, një 26-vjeçar u kap në afërsi të Münchenbuchsee duke vozitur me 268 kilometra në orë. Ai u arrestua menjëherë dhe makina iu konfiskua, pasi kishte tejkaluar kufirin me 143 kilometra për orë, duke regjistruar shkeljen më të rëndë të vitit.

Kamerë e stërngarkuar – Tuneli Gubrist, Cyrih

Kamera në tunelin Gubrist mbikëqyr të gjitha korsitë dhe regjistron deri në 19,000 shkelje në vit. Ajo nuk ndalon vetëm shpejtësinë e lartë, por edhe kalimet gjatë dritës së kuqe në tunel, duke kërkuar reagim të menjëhershëm nga shoferët.

E kamufluara me bar artificial – Horgen, Cyrih

Një tjetër kamerë në Cyrih ka nxitur reagime për shkak se ishte mbuluar me bar artificial. Banorët e cilësuan si mashtrim, ndërsa komuna argumenton se qëllimi është matja e sjelljes reale të drejtimit, jo mbledhja e gjobave.

Radar inteligjent në Langstrasse, Cyrih

Në këtë zonë të frekuentuar të qytetit, një kamerë e fshehur ndalon automjetet që nuk kanë të drejtë hyrjeje gjatë ditës. Çdo shkelje dënohet me 100 franga. Pajisja njeh dhe përjashton automatikisht autobusët, biçikletat dhe taksitë.

Kurthi ndërkufitar – Lucelle, Jura

Në dhjetor 2024, në një zonë pranë kufirit me Francën, një radar kapi 211 shoferë që tejkalonin një kufizim të panjohur shpejtësie prej 20 km/h. Shoferët u ankuan për “pritë të planifikuar mirë”, ndërsa policia theksoi se veprimi ishte ligjor, transmeton albinfo.ch.

Kamera pa bazë ligjore – Valais

Policia kantonale e Valais bleu një radar gjysmë të lëvizshëm për 300,000 franga, që më vonë u zbulua se regjistronte edhe hapësirat publike pa bazë ligjore. Pas ndërhyrjes së autoriteteve të privatësisë, përdorimi i saj u pezullua.

“Blicimi” pa kontroll – Grenchen, Solothurn

Në prill, një kamerë në Grenchen nisi të shkrepte blicin pa dallim, shkaktuar nga një defekt teknik. Policia siguroi se pamjet nuk u analizuan gjatë kohës së problemit.

Hakmarrje me BMW – Winterthur

Në vitin 2019, një shofer që ishte kapur më herët me 100 km/h në zonë me kufi 40 km/h, vendosi t’ia kthejë sistemit duke përplasur makinën e tij BMW mbi kamerën. Dëmi arriti 100,000 franga dhe ai u dënua me 22 muaj burg.

Kamerat false të banorëve – Bennau, Schwyz

Në një rrugë të zhurmshme, banorët vendosën dy kamera të rreme për të frenuar trafikun, përveç një origjinaleje. Policia ndërhyri dhe shoferët e revoltuar i njollosën ato me mbishkrimin “e rreme”, transmeton albinfo.ch.