Archives

Garë miliardëshe për ekspertët e AI, mes tyre edhe Mira Murati

Posted on by Alb

Gjigantët e teknologjisë dhe startup-et e inteligjencës artificiale po zhvillojnë një garë të ashpër për të tërhequr një grup shumë të kufizuar ekspertësh që konsiderohen kyç për zhvillimin e inteligjencës së përgjithshme artificiale (AGI).

OpenAI, Meta, Google, DeepMind, Anthropic, xAI dhe Safe Superintelligence po konkurrojnë për një numër të vogël studiuesish dhe inxhinierësh elitë, të cilët kanë aftësi për të ndërtuar sisteme të avancuara të AI në shkallë globale.

Sipas raportimeve, kjo garë ka çuar në paketa kompensimi shumë të larta, përfshirë paga, bonuse dhe aksione që në disa raste arrijnë në shifra nëntëshifrore, si dhe fushata rekrutimi të drejtuara drejtpërdrejt nga drejtues të kompanive të mëdha teknologjike, shkruan euronews transmeton albinfo.ch.

Në këtë treg shumë konkurrues janë veçuar disa nga figurat më të njohura të industrisë:

Ilya Sutskever, ish-kryeshkencëtar i OpenAI dhe bashkëthemelues i Safe Superintelligence, i cili shihet si një nga figurat më me ndikim në kërkimin e AI.

Mira Murati, ish-drejtuese teknologjike e OpenAI dhe themeluese e Thinking Machines Lab, e cila ka tërhequr menjëherë ekip të ish-studiuesve të OpenAI.

Alexandr Wang, themelues i Scale AI, i cili tashmë ka marrë rol drejtues në strukturat e AI të Meta-s.

Demis Hassabis, drejtues i Google DeepMind dhe fitues i Çmimit Nobel në Kimi për punën në AI dhe biologji kompjuterike.

Andrej Karpathy, ish-OpenAI dhe Tesla, i njohur për ndikimin e tij në zhvillimin e sistemeve autonome dhe komunitetin e zhvilluesve.

Ekspertët vlerësojnë se konkurrenca për talent në AI po bëhet një nga faktorët kryesorë të zhvillimit të industrisë, ku “kapitali njerëzor” po konsiderohet më i rëndësishëm se infrastruktura apo teknologjia vetë.

Në këtë garë globale, vetëm një numër shumë i vogël profesionistësh po përcakton drejtimin e së ardhmes së inteligjencës artificiale.

Rënie e obezitetit tek fëmijët në Zvicër, shenja pozitive pas 20 vitesh monitorimi

Posted on by Alb

Epidemia e “obezitetit” tek fëmijët dhe adoleshentët në Zvicër duket se ka kaluar pikun e saj, sipas të dhënave të reja të publikuara nga Fondacioni Zviceran për Promovimin e Shëndetit.

Në fillim të monitorimit para rreth 20 vitesh, rreth një në pesë nxënës ishte mbipeshë ose obez. Sot kjo shifër ka rënë ndjeshëm dhe për vitin 2024/25 pritet të arrijë rreth 15.5%.

Sipas raportit të publikuar të martën, i cili shënon 20-vjetorin e këtij monitorimi, në qytetet Basel, Bern dhe Zurich vitin e kaluar rreth një në gjashtë nxënës është konsideruar mbipeshë – niveli më i ulët i regjistruar që nga fillimi i matjeve, transmeton albinfo.ch.

“Mbipesha tek nxënësit në Basel, Bern dhe Zurich ka qenë në rënie për 20 vite,” thuhet në raportin e Fondacionit.

Megjithatë, autoritetet shëndetësore theksojnë se problemi mbetet ende shqetësues: një në gjashtë nxënës është ende mbipeshë, ndërsa rreth një në 25 vuan nga obeziteti.

Të dhënat dhe tendencat

Që nga viti shkollor 2005/06, fondacioni ka analizuar të dhënat për indeksin e masës trupore të fëmijëve dhe adoleshentëve në arsimin e detyrueshëm, në bashkëpunim me shërbimet shëndetësore shkollore në Basel, Bern dhe Zurich.

Sipas të dhënave, në 20 vitet e fundit niveli i mbipeshës ka rënë nga rreth 20% në rreth 15.5% në vitin 2024/25.

Rënia është më e theksuar në arsimin e mesëm të ulët, me rreth pesë pikë përqindjeje më pak, ndërsa në arsimin e mesëm të lartë është regjistruar një rënie më e vogël prej rreth tre pikë përqindjeje.

Në këtë grupmoshë, në vitet 2010 u vërejt një rritje e lehtë e mbipeshës, por vitet e fundit trendi është kthyer në rënie.

Faktori social mbetet vendimtar

Sipas Fondacionit për Promovimin e Shëndetit në Zvicër, faktorët socio-demografikë luajnë rol të rëndësishëm në rrezikun e mbipeshës.

Fëmijët nga lagje më të privilegjuara preken më rrallë nga mbipesha, ndërsa dallimet gjinore janë minimale. Ndërkohë, ndikimi i kombësisë është bërë më pak i rëndësishëm në vitet e fundit.

Për vitin shkollor 2024/25, analiza është bazuar në të dhënat e 15,178 nxënësve në Basel, Bern dhe Cyrih.

Edhe pse trendi është pozitiv dhe tregon një rënie të qëndrueshme të mbipeshës tek të rinjtë, ekspertët theksojnë se problemi mbetet ende i pranishëm dhe kërkon vëmendje të vazhdueshme nga sistemi shëndetësor dhe shoqëria.

Neuchâtel refuzon kurset për përgatitjen e prindërve të ardhshëm

Posted on by Alb

Parlamenti i kantonit Neuchâtel ka hedhur poshtë një propozim që synonte futjen e kurseve për përgatitjen e prindërve të ardhshëm. Motioni i paraqitur nga grupet Socialiste dhe GreenPOP u refuzua të martën me 48 vota kundër, 44 pro dhe 6 abstenime nga deputetët e GreenPOP, të cilat rezultuan vendimtare.

Qëllimi i nismës ishte rritja e ndërgjegjësimit te prindërit e ardhshëm për sfidat e rritjes së një fëmije, veçanërisht në lidhje me barazinë prindërore dhe parandalimin e dhunës. Propozimi parashikonte gjithashtu forcimin e përfshirjes së prindit të dytë në kujdesin perinatal, si dhe parandalimin dhe zbulimin e hershëm të depresionit pas lindjes.

“Kurset prenatale fokusohen kryesisht te lindja dhe ushqyerja me gji, ndërsa babai shpesh mbetet në plan të dytë. Megjithatë, shumë burra hasin vështirësi në rolin e tyre të ri familjar dhe rreth 10% e tyre përjetojnë gjithashtu depresion pas lindjes,” deklaroi Misha Müller (PS), nismëtari i propozimit.

Këshilli i Shtetit nuk ishte kundër idesë, duke theksuar se kjo çështje bën pjesë në strategjinë kantonale për politikën familjare. “Prindërimi është diçka që e bëjmë pa trajnim paraprak… kurset për përgatitjen e prindërve nuk do të ishin as absurde dhe as të tepërta,” u shpreh këshilltarja shtetërore Florence Nater, përgjegjëse për kohezionin social.

Megjithatë, Partia Popullore Zvicerane (UDC), grupi PLR-Le Centre dhe Partia Liberal-Ekologjike (PVL) e kundërshtuan propozimin, duke argumentuar se shteti nuk duhet të ndërhyjë në sferën private. Sipas tyre, ekziston rreziku që prindërit të fajësohen ose që vështirësitë normale pas lindjes të patologjizohen. Po ashtu, u shprehën shqetësime për kostot e mundshme të këtyre kurseve.

Ndërkohë, FDP propozoi një amendament që zëvendësonte termin “babai” me “prindi i dytë”, i cili u miratua.

Zyrtare: Zvicra në Botëror me Xhakën e Jasharin

Posted on by Alb

Përzgjedhësi i Kombëtares së Zvicrës, Murat Yakin, ka publikuar listën me 26 lojtarët që do të udhëtojnë drejt Amerikës së Veriut për Kupën e Botës 2026, e cila zhvillohet nga 11 qershori deri më 19 korrik.

Pas një procesi dyditor përzgjedhjeje, trajneri zviceran ka vendosur për emrat që do të përfaqësojnë Zvicrën në turneun më të madh të futbollit botëror, transmeton albinfo.ch.

Në mesin e futbollistëve të ftuar janë edhe Zeki Amdouni dhe Breel Embolo, pavarësisht se të dy kanë kaluar një sezon jo të lehtë me klubet e tyre. Ndërkohë, pjesë e listës është edhe talenti Johan Manzambi, emër që ishte përfolur prej ditësh në mediat zvicerane.

Në mesin e futbollistëve të përfshirë në listë janë edhe Granit Xhaka dhe Ardon Jashari, të cilët gjithashtu pritet të kenë rol të rëndësishëm në skuadër gjatë turneut.

Federata Zvicerane dhe trajneri Murat Yakin pritet që gjatë ditëve në vijim të publikojnë edhe detaje shtesë rreth përgatitjeve të ekipit para nisjes për në Amerikën e Veriut.

Kupa e Botës 2026 do të zhvillohet në SHBA, Kanada dhe Meksikë, ndërsa Zvicra synon një paraqitje sa më të suksesshme në këtë edicion.

Votimi me postë për zgjedhjet e 7 qershorit nis më 21 maj

Posted on by Alb

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka vendosur që votimi me postë për zgjedhjet e parakohshme për Kuvendin e Kosovës të fillojë më 21 maj 2026, katër ditë më herët sesa ishte planifikuar fillimisht.

Vendimi u mor në mbledhjen e 52-të të KQZ-së, e kryesuar nga Kreshnik Radoniqi, përmes procedurës qarkulluese, transmeton albinfo.ch.

Sipas KQZ-së, ndryshimi i afatit është bërë pas njoftimit nga kompania postare DHL dhe disa shërbime postare europiane, të cilat nuk do të punojnë më 25 maj për shkak të një feste zyrtare.

KQZ ka bërë të ditur se gjatë periudhës 22–26 maj nuk do të ketë shpërndarje dhe pranim të dërgesave në disa vende europiane, prandaj procesi i dërgimit të pakove me fletëvotime do të nisë më herët për të shmangur vonesat.

Sipas vendimit, të gjithë votuesit e regjistruar për votim me postë do t’i pranojnë pakot me fletëvotime duke filluar nga 21 maji.

Sa kursime kanë qytetarët e Kosovës në banka

Posted on by BR

Depozitat e qytetarëve dhe bizneseve në bankat komerciale në Kosovë kanë vazhduar të mbeten në nivele të larta edhe gjatë vitit 2026, duke kaluar shifrën prej 6.75 miliardë euro, sipas të dhënave të fundit të publikuara nga Banka Qendrore, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportit të BQK-së për rezervën e obliguar dhe likuiditetin bankar, në prill të vitit 2026 depozitat totale në bankat komerciale kanë arritur në 6 miliardë e 753 milionë euro, duke shënuar rritje të lehtë prej rreth 0.15 për qind krahasuar me muajin mars.

Në mars 2026, depozitat ishin në nivelin 6.74 miliardë euro, ndërsa në shkurt 2026 kishin arritur në 6.79 miliardë euro, që përbën nivelin më të lartë të regjistruar në muajt e parë të vitit. Në krahasim me një vit më parë, vërehet rritje e ndjeshme e kursimeve në sistemin bankar. Në janar 2025, depozitat totale ishin rreth 5.79 miliardë euro, ndërsa në dhjetor 2025 kishin arritur në 6.48 miliardë euro.

Raporti thekson gjithashtu se bankat komerciale kanë vazhduar të mbajnë nivele të konsiderueshme të rezervave financiare. Në prill 2026, totali i rezervave të aseteve të bankave, që përfshin balancat në BQK dhe paranë e gatshme, arriti në rreth 840.3 milionë euro.

Nga kjo shumë, 681.4 milionë euro ishin të depozituara në Bankën Qendrore të Kosovës, ndërsa 158.9 milionë euro përbënin para të gatshme në banka.

Të dhënat tregojnë se rezervat e bankave kanë qenë mbi minimumin e kërkuar ligjor. Në prill 2026, bankat kishin rreth 164.9 milionë euro më shumë se niveli minimal i rezervës së obliguar, duke reflektuar stabilitet të likuiditetit bankar.

Rezerva e obliguar përfaqëson shumën minimale që bankat duhet ta mbajnë si garanci financiare për të siguruar stabilitetin e sistemit bankar dhe për të përmbushur kërkesat e klientëve.

Sipas BQK-së, sistemi bankar në Kosovë vazhdon të mbetet likuid, ndërsa depozitat mbeten në nivele të larta pavarësisht luhatjeve të vogla mujore.

Asetet e BQK-së në fund të prillit 2026 arritën vlerën prej 1.90 miliardë euro, duke shënuar rritje prej 38.02 milionë euro krahasuar me muajin mars. Nga gjithsej asetet, investimet në depozita dhe letra me vlerë jashtë vendit më 30 prill 2026 arritën rreth 1.38 miliardë euro.

Krahasuar me muajin paraprak, këto investime janë rritur për 19.12 milionë euro, ku depozitat janë rritur për 13.64 milionë euro, ndërsa letrat me vlerë për 5.48 milionë euro.

Depozitat në BQK deri më 30 prill 2026 ishin 1.59 miliardë euro, me rritje prej 37.05 milionë euro krahasuar me periudhën paraprake.

Kapitali i Bankës Qendrore të Kosovës ishte 137.69 milionë euro. Asetet e rezervës ndërkombëtare në fund të prillit 2026 arritën në 1.48 miliardë euro, duke shënuar rritje prej 42.13 milionë euro krahasuar me muajin paraprak.

Zvicra voton në qershor për taksa, paga dhe banesa

Posted on by BR

Përveç referendumit kombëtar “No to 10 million”, qytetarët në disa kantone të Zvicrës do të votojnë më 14 qershor edhe për çështje lokale që prekin taksat, pagat minimale, qiratë dhe oraret e dyqaneve.

Në kantonin e Bazelitt, votuesit do të vendosin nëse taksat duhet të zbriten automatikisht nga paga mujore, në vend të sistemit aktual ku pagesat bëhen një herë në vit. Propozimi do të detyronte kompanitë me mbi 50 punonjës të transferonin një pjesë të pagës direkt tek autoritetet tatimore, megjithëse punonjësit do të kishin të drejtë të dilnin nga sistemi. Debati është bërë politikisht i ndjeshëm, pasi prek çështje si përgjegjësia individuale dhe roli i shtetit, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në Gjenevë, qytetarët do të votojnë për zgjerimin e orareve të hapjes së dyqaneve. Amendamenti i propozuar do të lejonte hapjen e dyqaneve deri në orën 17:00 më 31 dhjetor dhe në dy të diela gjatë vitit. Puna të dielave do të ishte vullnetare dhe do të paguhej me 100% shtesë ose me pushim kompensues.

Në kantonin Vaud, tema kryesore është paga minimale. Një iniciativë kërkon që në kushtetutën kantonale të garantohet një pagë minimale prej 23 frangash në orë, e lidhur automatikisht me koston e jetesës. Një kundërpropozim i parlamentit kantonal ofron të njëjtën shumë minimale, por me fleksibilitet më të madh për marrëveshjet kolektive të punës.

Ndërkohë në Cyrih do të votohen disa iniciativa të rëndësishme për banesat dhe taksat. Një propozim kërkon rritjen automatike të zbritjeve tatimore për sigurimet shëndetësore sipas rritjes reale të primeve.

Po ashtu, qytetarët e Cyrihut do të vendosin për tri iniciativa të lidhura me krizën e banesave:

ndërtimin e më shumë banesave të përballueshme dhe jofitimprurëse

rregulla më të forta kundër dëbimeve pas renovimeve

dhe krijimin e më shumë apartamenteve për pronësi private në projektet e subvencionuara nga shteti.

Referendumet kantonale konsiderohen shumë të rëndësishme në sistemin zviceran të demokracisë direkte, pasi kantonet kanë kompetenca të mëdha në fusha si taksat, strehimi dhe tregu i punës.

Gjithnjë e më shumë persona po refuzohen në kufijtë e Evropës

Posted on by BR

Numri i personave që po refuzohen në kufijtë e Bashkimit Evropian dhe zonës Schengen është rritur ndjeshëm gjatë vitit 2025, ndërsa ekspertët paralajmërojnë se ky trend pritet të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme, raporton The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të Eurostat, gjatë vitit 2025 rreth 132,600 shtetas jo-BE u refuzuan në kufijtë e jashtëm të BE-së, një rritje prej 7% krahasuar me vitin 2024.

Refuzimet më të shumta u regjistruan në:

Poloni

Francë

Kroaci

dhe Spanjë.

Ndër personat e refuzuar kishte edhe shtetas nga India, Britania e Madhe dhe SHBA-ja. Në Zvicër, qytetarët amerikanë ishin grupi i tretë më i madh i personave të refuzuar në kufi gjatë vitit 2025.

Sipas ekspertit të migracionit Carmine Conte nga Migration Policy Group në Bruksel, të dhënat tregojnë një “zbatim më të ashpër të kontrollit kufitar në Evropë” dhe një qasje gjithnjë e më të fortë kundër migracionit të parregullt. Ai paralajmëroi se “ky trend ka gjasa të vazhdojë”, në përputhje me objektivin e BE-së për të reduktuar migracionin ilegal dhe për të rritur deportimet.

Një rol të madh po luan edhe sistemi i ri digjital i hyrje-daljeve të BE-së, i njohur si Entry/Exit System (EES), i cili regjistron elektronikisht hyrjet dhe daljet në zonën Schengen. Vetëm në muajt e parë të funksionimit, sistemi ka kontribuar në mijëra refuzime hyrjeje.

Ndërkohë, numri i personave të identifikuar si qëndrim ilegal në BE ka rënë me mbi 21%, por numri i urdhrave për largim nga territori evropian është rritur.

Kosovari do të dëbohet nga Gjermania, pas garës rrugore me fatalitet

Posted on by albinfo.ch

Një burrë 28-vjeçar kosovar i cili shkaktoi vdekjen e një gruaje 43-vjeçare gjatë një gare të paligjshme rrugore në Moers në vitin 2019 lejohet të deportohet në Kosovë. Gjykata e Lartë Administrative për Shtetin e Rhein-Westfalisë Veriore në Münster njoftoi këtë të martën, transmeton albinfo.ch.

Qyteti i Duisburgut e kishte marrë vendimin për të dëbuar kosovarin sot 28 vjeçar, kishte refuzuar t’i zgjaste lejen e qëndrimit dhe e kishte kërcënuar me dëbim, shkruan dpa.de. Gjykata Administrative e Düsseldorf-it e kishte rrëzuar padinë e tij në mars 2026 dhe gjithashtu kishte hedhur poshtë një kërkesë urgjente të bërë ng mbrojtja e tij.

Gjykata arsyetoi se personi në fjalë vazhdon të paraqesë rrezik për të kryer vepra të mëtejshme penale. Për më tepër, urdhri për zbatim të menjëhershëm u konsiderua i ligjshëm për shkak të rrezikut të vazhdueshëm të recidivizmit dhe kostove të burgimit.

I dënuri e apeloi këtë vendim paraprak në Gjykatën e Lartë Administrative.

Megjithatë, Senati i 18-të e hodhi poshtë ankesën si të papranueshme, përcjell albinfo.ch. Aplikanti e kundërshtoi vendimin vetëm në lidhje me rrezikun e përsëritjes, por jo arsyetimin e pavarur të gjykatës administrative në lidhje me kostot e burgimit.

Vendimi është përfundimtar dhe nuk mund të apelohet.

Çfarë ndryshon në Zvicër gjatë qershorit 2026

Posted on by BR

Muaji qershor do të sjellë një sërë ndryshimesh dhe ngjarjesh të rëndësishme në Zvicër, duke përfshirë referendume kombëtare, masa sigurie në kufi, zgjerim të transportit hekurudhor dhe vendime lokale për taksat e pagat, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Nga 1 qershori hyn në fuqi në kantonin e Cyrihut “Mobility Initiative”, e miratuar nga 57% e votuesve. Masa i jep autoriteteve kantonale më shumë kontroll mbi kufijtë e shpejtësisë në rrugët kryesore dhe autostrada, ndërsa kufizimi 30 km/h do të aplikohet vetëm në raste të veçanta.

Nga 1 deri më 19 qershor zhvillohet sesioni veror i parlamentit federal, ku deputetët do të diskutojnë tema si:

bashkimi familjar për martesat me “proxy”

shërbimi ushtarak për shtetasit dualë franko-zviceranë

dhe masat për lehtësimin e borxheve të familjeve.

Më 14 qershor zviceranët do të votojnë për dy çështje kombëtare:

iniciativën “No to 10 million”, që synon kufizimin e popullsisë në 10 milionë banorë

dhe ndryshime në ligjin për shërbimin civil, që do ta bënin më të vështirë kalimin nga ushtria në shërbimin civil.

Po atë ditë do të mbahen edhe disa referendume kantonale. Në Gjenevë do të votohet për zgjerimin e orareve të hapjes së dyqaneve të dielave, në Vaud për pagën minimale prej 23 frangash në orë, ndërsa në Cyrih për çështje që lidhen me qiratë dhe zbritjet tatimore për sigurimet shëndetësore.

Më 14 qershor do të zhvillohet edhe greva feministe vjetore, ku mijëra gra pritet të dalin në protesta në të gjithë Zvicrën për çështje si pagat, kushtet e punës dhe kujdesi për fëmijët.

Nga 15 deri më 17 qershor, samiti i G7 në Evian të Francës do të ndikojë drejtpërdrejt edhe në Gjenevë. Autoritetet zvicerane do të vendosin kontrolle më të ashpra kufitare dhe do të mbyllin rreth 30 pika të vogla kufitare mes Francës dhe Zvicrës. Vonesa të mëdha në trafik priten sidomos në pikat kryesore kufitare.

Një tjetër ndryshim i rëndësishëm vjen më 18 qershor, kur operatori European Sleeper do të nisë linjën e re të trenit të natës që lidh Bernën me Brukselin, Amsterdamin dhe Milanon. Treni do të qarkullojë tri herë në javë në secilin drejtim.

Më 21 qershor nis zyrtarisht vera astronomike në hemisferën veriore, ndërsa më 30 qershor skadon afati për deklaratat tatimore me shtyrje në disa kantone, përfshirë Ticinon, Vaud-in dhe Zugin.

Zvicra planifikon zgjerim të madh të linjave ndërkombëtare të trenave

Posted on by BR

Kompania hekurudhore zvicerane Swiss Federal Railways (SBB) po planifikon zgjerim të madh të lidhjeve ndërkombëtare me tren, për shkak të rritjes së vazhdueshme të kërkesës për udhëtime hekurudhore në Evropë, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Një nga projektet më ambicioze mbetet linja direkte mes Zvicrës dhe Londrës, e cila ka bërë së fundmi një tjetër hap përpara pas memorandumit të bashkëpunimit mes SBB, SNCF Voyageurs dhe Eurostar. Megjithatë, realizimi i saj pritet vetëm në vitet 2030.

SBB po planifikon gjithashtu zgjerimin e disa linjave ekzistuese shumë të përdorura:

linja Cyrih–Munih, ku numri i pasagjerëve u rrit me 27% gjatë vitit 2025

lidhjet Bazel–Frankfurt, Këln, Berlin dhe Hamburg

më shumë trena drejt Parisit

si dhe zgjerim të lidhjeve drejt Venecias dhe qyteteve të tjera italiane.

Nga dhjetori 2026 pritet të shtohet një tren i dytë ditor EuroCity mes Cyrihut dhe Venecias. Ndërkohë, lidhja direkte drejt Bolonjës do të zgjatet deri në Firence, ndërsa treni sezonal drejt Gjenovës do të vazhdojë deri në La Spezia.

Në drejtim të Francës, SBB dhe TGV Lyria presin rritje të fortë të udhëtarëve drejt Parisit, sidomos nga Gjeneva dhe Lozana. Kompania parashikon që deri në vitin 2035 mbi 10 mijë persona në ditë mund të udhëtojnë mes Zvicrës dhe kryeqytetit francez.

Planet përfshijnë edhe investime të mëdha brenda Zvicrës, si:

zgjerimi i stacionit Cornavin në Gjenevë

zgjerimi i stacionit SBB në Bazel

tuneli Zimmerberg II

dhe zgjerimi i linjave mes Bernës, Cyrihut dhe Lozanës.

Paralelisht, Bashkimi Evropian po shqyrton krijimin e një sistemi unik evropian për blerjen e biletave ndërkombëtare, që do ta bënte më të lehtë rezervimin e udhëtimeve hekurudhore ndërkufitare edhe për pasagjerët nga Zvicra.

Hoffenheim-i mund të përfitojë 100 milionë euro nga futbollistët e Kosovës

Posted on by BR

Hoffenheim-i ishte afër Ligës së Kampionëve, por në fund siguroi pjesëmarrjen për Ligën e Evropës.

Në skuadrën gjermane luajnë tre futbollistët e Kosovës, Fisnik Asllani, Albian Hajdari dhe Leon Avdullahu.

Sipas faqes Sofascore, skuadra gjermane mund të përfitojë 100 milionë euro nëse i shet, pasi aq është vlera e tyre.

Sidoqoftë, Asllani është më i kërkuari, derisa Hajdari dhe Avdullahu pritet të vazhdojnë në Gjermani.

Fisniku ka vlerë 31 milionë euro, Albiani 20 dhe Leoni 27 milionë euro.

Bien çmimet e naftës

Posted on by BR

Nafta Brent, standardi ndërkombëtar, ra me 1.33% duke u tregtuar me 110.61 dollarë për fuçi, ndërsa kontratat amerikane West Texas Intermediate (WTI) ranë me 0.91%, në 103.43 dollarë për fuçi, ndërsa investitorët po vlerësonin komentet e fundit të Donald Trump.

Presidenti amerikan tha se po shtynte një sulm të planifikuar ndaj Iranit, i cili ishte parashikuar për të martën, pas kërkesës së liderëve të Gjirit, mes “negociatave serioze” me Teheranin. Ky vendim lehtësoi shqetësimet e tregjeve për furnizimin me naftë.

Njoftimi i papritur i Trump në rrjetet sociale të hënën erdhi pasi Irani tha se i ishte përgjigjur një propozimi të ri të SHBA-së, që synonte t’i jepte fund luftës, raporton Euronews, transmeton albinfo.ch.

“Rezervat e naftës po shterojnë me shpejtësi”

Përditësimi i fundit vjen pasi Fatih Birol, kreu i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), u tha gazetarëve të hënën, në takimin e ministrave të Financave të G7 në Paris, se rezervat komerciale të naftës po shterojnë me shpejtësi dhe se bota ka vetëm rezerva nafte për disa javë, për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit.

Sipas të dhënave paraprake të IEA-s, rezervat globale të naftës ranë me 129 milionë fuçi në mars dhe me 117 milionë fuçi të tjera në prill, pas sulmeve të SHBA-së dhe Izraelit ndaj Iranit dhe ndërprerjeve të mëvonshme të eksporteve nga Gjiri.

Rëniet më të mëdha u regjistruan në vendet e OECD-së, ku rezervat tokësore ranë me 146 milionë fuçi. Ndërsa rezervat e dukshme në ekonomitë jo-anëtare të OECD-së ranë me 24 milionë fuçi.

Agjencia tha se humbjet kumulative të furnizimit me naftë bruto nga prodhuesit e Gjirit kanë kaluar tashmë një miliard fuçi, me më shumë se 14 milionë fuçi në ditë që nuk mund të dalin nga rajoni.

IEA tha se kërkesa mund të nisë të rimëkëmbet më vonë gjatë vitit, nëse arrihet një marrëveshje për të rikthyer gradualisht flukset përmes Ngushticës së Hormuzit nga tremujori i tretë e në vijim.

“Me rezervat globale të naftës që po bien me ritme rekord, pritet që luhatjet e çmimeve të vazhdojnë përpara periudhës së pikut të kërkesës gjatë verës,” shtoi IEA në raportin e saj të fundit

Situata me papunësinë në Gjermani

Posted on by BR

Gjermania po përballet me një paradoks. Ndërsa ka paralajmëruar për mungesë të fuqisë punëtore prej vitesh, papunësia po rritet në mënyrë të rrezikshme. Ekonomia më e madhe e Evropës, për dekada një motor rritjeje, po përjeton një transformim rrënjësor të tregut të saj të punës që kërcënon t’i japë fund përfundimisht të ashtuquajturës “dekadë e artë” e punësimit.

Shifra prej tre milionë të papunësh, e cila për vite me radhë ishte një tabu politike dhe sociale në Berlin, është rikthyer në statistikat zyrtare. Për herë të parë në pesëmbëdhjetë vjet, numri i të papunëve e ka tejkaluar vazhdimisht këtë barrierë psikologjike, duke reflektuar një krizë që ndikon jo vetëm në ngadalësimin ekonomik, por edhe në vetë modelin e prodhimit të vendit, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Situata aktuale pasqyron përplasjen e dy realiteteve të kundërta. Nga njëra anë, Gjermania po përballet me një mungesë strukturore dhe demografike të fuqisë punëtore. Një popullsi në plakje dhe daljet në pension masive kanë lënë boshllëqe në sektorë kritikë si inxhinieria, IT, shëndetësia dhe specialitetet teknike.

Nga ana tjetër, shtyllat tradicionale të ekonomisë – prodhimi, automobilistika dhe prodhimi kimik – po humbasin terren, duke çuar në shkurtime masive të vendeve të punës. Vendet e punës humbasin aty ku konkurrueshmëria zvogëlohet, ndërsa pozicione të reja krijohen në sektorë që nuk kanë punëtorë mjaftueshëm të kualifikuar.

Ekonomia gjermane ka qenë në stanjacion për pesë vjet, me industrinë në një recesion pothuajse të përhershëm. Rritja e kostove të energjisë, konkurrenca kineze, tensionet tregtare me Shtetet e Bashkuara dhe burokracia kanë goditur rëndë prodhimin.

Rreth 270,000 vende pune në industri janë humbur që nga viti 2019, me ekonomistët që paralajmërojnë se vala e shkurtimeve të vendeve të punës ende nuk ka arritur kulmin. Industria dikur e fuqishme, një shtyllë e prosperitetit përmes eksporteve, tani po përpiqet të funksionojë si një nxitës i punësimit.

Qeveria po përpiqet ta përmbysë situatën përmes programeve të investimeve në infrastrukturë dhe mbrojtje, të financuara kryesisht nga huamarrja. Megjithatë, analistët shprehin dyshime në lidhje me efektivitetin e masave, pasi një pjesë e madhe e fondeve drejtohen në shpenzime aktuale dhe jo në investime produktive.

Thellohet kriza me Ebolën në Kongo

Posted on by BR

Të paktën 131 persona kanë vdekur dhe mbi 500 raste të dyshuara janë regjistruar pas shpërthimit të Ebolës në lindje të vendit, njoftoi sot Ministria kongoleze e Shëndetësisë, ndërsa kreu i Organizatës Botërore të Shëndetësisë shprehu shqetësim për “shkallën dhe shpejtësinë e epidemisë”, raportoi AP.

Ministri i Shëndetësisë, Samuel Roger Kamba, tha se janë regjistruar 513 raste të dyshuara dhe 131 vdekje, por sqaroi se hetimet mbeten në vazhdim, për të konfirmuar se sa prej tyre lidhen drejtpërdrejt me sëmundjen.

Shifrat përbëjnë një rritje të ndjeshme krahasuar me një ditë më parë, kur autoritetet raportuan rreth 300 raste të dyshuara, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Shefi i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus deklaroi se është “thellësisht i shqetësuar” nga përmasat e shpërthimit dhe njoftoi një mbledhje urgjente të komitetit të emergjencës të organizatës.

Autoritetet shëndetësore thanë se shpërthimi, i konfirmuar zyrtarisht të premten, shkaktohet nga virusi i rrallë “Bundibugyo ebolavirus”, për të cilin nuk ekzistojnë vaksina apo trajtime të miratuara.

OBSH-ja e shpalli të dielën situatën – një emergjencë të shëndetit publik – me shqetësim ndërkombëtar.

Raste janë konfirmuar në Bunia, Goma, Mongbwalu, Butembo dhe Nyakunde. Një rast dhe një viktimë janë raportuar gjithashtu në Ugandë.

Mes të infektuarve është edhe mjeku amerikan Peter Stafford, i cili po trajtonte pacientë në një spital në Bunia – kur shfaqi simptomat e para.

Ekspertët thanë se reagimi u vonua për shkak të rezultateve fillestare false negative. Rasti i parë u regjistrua më 24 prill në Bunia, por analizat fillimisht testuan variantin më të zakonshëm të virusit, gjë që bëri që shpërthimi të mbetej i pazbuluar për disa javë.

Lindja e Kongos prej vitesh përballet me krizë humanitare dhe konflikte të armatosura. Rajoni i Iturit, ku ndodhet epiqendra e shpërthimit, ka mbi 273 000 persona të zhvendosur nga një popullsi prej rreth 1,9 milion banorësh.

Trump paralajmëron marrëveshjen e mundshme me Iranin

Posted on by BR

Presidenti amerikan, Donald Trump ka anuluar një sulm të planifikuar ndaj Iranit pas kërkesës nga aleatët e Gjirit, dhe nisjes së negociatave të reja mes palëve.

Në një postim në rrjetin social Truth, ai tha se arsyeja pse e kishte pezulluar sulmin ishte kërkesa e udhëheqësve te Katarit, Arabisë Saudite dhe Emirateve të Bashkuara Arabe, transmeton albinfo.ch.

“Vendet e Gjirit më kanë kërkuar të shtyj sulmin tonë të planifikuar ushtarak ndaj Republikës Islamike të Iranit, për shkak se tani po zhvillohen negociata serioze dhe se, sipas mendimit të tyre, si Udhëheqës të Mëdhenj dhe Aleatë, do të arrihet një Marrëveshje, e cila do të jetë shumë e pranueshme për Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si dhe për të gjitha vendet në Lindjen e Mesme dhe më gjerë”, tha Trump.

Trump u shpreh se ishte informuar se do të arrihej një marrëveshje që është shumë e pranueshme për SHBA-në, duke shtuar se nuk do të kishte asnjë armë bërthamore për Iranin.

Ky njoftim i Trump ndikoi menjëherë në çmimet globale të naftës duke shënuar rënie të menjëhershme.

I akuzuari për spiunazh në Kosovë dënohet me 6 vjet burg

Posted on by BR

I akuzuari për spiunazh Bojan Jevtiq është dënuar me gjashtë vjet burgim dhe 2,000 euro gjobë në seancën e mbajtur të martën në Gjykatën Themelore në Prishtinë.

Atij i është ndaluar edhe ushtrimi i funksioneve në administratën publike në kohëzgjatje prej pesë vjetësh pas përfundimit të dënimit me burgim, transmeton albinfo.ch.

Gjyqtari Kushtrim Shyti ka njoftuar palët se kanë të drejtë ankese brenda 30 ditësh.

Në rast ankese, mund të ankimohet vetëm shkalla e dënimit dhe jo aspekte tjera të vendimit.

Togeri i Policisë së Kosovës i akuzuar për spiunazh, Bojan Jevtiq, kishte lidhur marrëveshje për pranim të fajësisë me Prokurorinë Speciale.

Kurti: Presidenti i ri duhet të jetë konsensual pas zgjedhjeve të 7 qershorit

Posted on by Drin Reçica

Kryeministri në detyrë dhe kandidati për kryeministër nga Vetëvendosje, Albin Kurti, ka deklaruar se presidenti i ardhshëm i Kosovo duhet të jetë “konsensual”, duke theksuar nevojën për pajtim ndërmjet partive politike, përcjell albinfo.ch.

Deklarata e tij u bë më 19 maj 2026, në prag të zgjedhjeve të parakohshme që do të mbahen më 7 qershor 2026, të cilat erdhën pas dështimit të Kuvendit për të zgjedhur presidentin brenda afatit kushtetues.

Zgjedhja e presidentit nuk u realizua më 28 prill 2026, pasi nuk u sigurua kuorumi i nevojshëm për fillimin e procedurës së votimit. Gjatë seancës u bënë pesë përpjekje për të siguruar kuorumin, por pa sukses, ndërsa partitë opozitare bojkotuan punimet e Kuvendit.

Në këtë proces, pas tërheqjes së disa kandidatëve si Glauk Konjufca dhe Fatmire Mulhaxha-Kollçaku, shumica parlamentare e Vetëvendosje kishte propozuar edhe kandidaturat e Feride Rushiti dhe Hatixhe Hoxha, të cilat po ashtu nuk morën mbështetje nga opozita.

Sipas listës preliminare të votuesve, në zgjedhjet e 7 qershorit 2026 janë të regjistruar 2,092,202 votues, me një rritje prej 15,912 votuesish krahasuar me zgjedhjet e mëparshme parlamentare. Prej tyre, 22,131 janë votues të rinj që do të votojnë për herë të parë.

Zgjedhjet e fundit parlamentare në Kosovo janë mbajtur më 28 dhjetor 2025, ku Vetëvendosje dhe partnerët e saj të koalicionit kanë marrë 51.1% të votave. /Albinfo.ch

Fati i dy personave ende i panjohur pas zjarrit në një ndërtesë banimi në St. Gallen

Posted on by Drin Reçica

Fati i dy personave vazhdon të mbetet i panjohur pas zjarrit që shpërtheu gjatë natës në një ndërtesë shumëbanesore në St. Gallen, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Kantonspolizei St. Gallen, alarmi për zjarrin në rrugën Heiligkreuzstrasse është dhënë pak pas orës 03:30. Kur ekipet e emergjencës mbërritën në vendngjarje, ndërtesa ishte përfshirë plotësisht nga flakët, ndërsa brenda ndodheshin gjithsej 19 banorë.

Disa prej tyre arritën të dalin vetë nga ndërtesa që digjej, ndërsa të tjerë u ndihmuan nga ekipet e shpëtimit.

Si pasojë e zjarrit, nëntë persona u lënduan. Shtatë prej tyre pësuan lëndime të lehta, ndërsa dy të tjerë janë në gjendje të rëndë. Njëri prej tyre u transportua me helikopter për trajtim në Universitätsspital Zürich, pasi kishte djegie të rënda, ndërsa personi tjetër ka pësuar helmim nga tymi.

Autoritetet po vazhdojnë kërkimet për dy personat që rezultojnë ende të zhdukur, ndërsa shkaqet e zjarrit janë në hetim.

Nëse dëshiron, mund ta bëjmë edhe pak më gazetarisht (stil albinfo.ch / media zvicerane) që të tingëllojë edhe më profesional./Albinfo.ch

Cilët ishin emrat më të preferuar për foshnjat në Cyrih në vitin 2025?

Posted on by Drin Reçica

Në Cyrih, lista e emrave më të preferuar për foshnjat në vitin 2025 solli një rezultat të pazakontë: tre emra vajzash ndajnë vendin e parë. Emma, Sofia dhe Sophia u vendosën në krye të renditjes, secili i regjistruar nga 19 herë, përcjell albinfo.ch.

Te djemtë kryesojnë Finn dhe Louis, me nga 22 përdorime secili.

Sipas të dhënave të qytetit, gjatë vitit 2025 në Cyrih lindën 4535 foshnja me vendbanim në këtë qytet. Prindërit zgjodhën një shumëllojshmëri të madhe emrash: 1098 emra të ndryshëm për vajza dhe 1159 për djem, bëri të ditur analistja e të dhënave të qytetit, Naomi Diener.

Tre emra në krye për vajzat

Emma, Sofia dhe Sophia u regjistruan nga 19 herë secili, duke ndarë vendin e parë. Emma mbetet një emër shumë i qëndrueshëm në krye të listave, pasi ka udhëhequr renditjen edhe në vitet e mëparshme.

Pas tyre renditen Olivia (18 raste) dhe Mila (17 raste).
Sa i përket emrave të dytë për vajza, në krye është Marie (28), e ndjekur nga Sophie (21) dhe Rose (18).

Finn dhe Louis kryesojnë te djemtë

Te djemtë, Finn dhe Louis ndajnë vendin e parë me nga 22 raste. Pas tyre vijnë Leon (19), si dhe Emil dhe Theo (nga 18).

Finn është gjithashtu ngjitja më e madhe e vitit, me +16 përdorime krahasuar me 2024. Rritje kanë shënuar edhe Milo dhe Gabriel (+10), si dhe Robin dhe Rio (+8).

Ndër vajzat, Cleo pati rritjen më të madhe me +10, ndërsa Paula dhe Sophie gjithashtu u bënë më të përdorura.

Emrat e dytë po rikthehen në trend

Një prirje e qartë është rikthimi i emrave të dytë. Në vitin 2025, 53.2% e foshnjave në Cyrih morën edhe një emër të dytë — rreth 1.7 pikë përqindje më shumë se një vit më parë.

Sipas analizës, fëmijët me emra të parë më të shkurtër kanë më shumë gjasa të kenë edhe një emër të dytë.

Trend afatgjatë apo modë kalimtare?

Historia tregon se disa emra bëhen shumë të njohur për një periudhë dhe më pas zhduken nga lista e më të preferuarve. Emra si Selina apo Tim ishin shumë të përhapur rreth 20 vjet më parë, por sot nuk gjenden më në krye.

Nëse Cleo apo Finn do të mbeten gjatë në krye të listës, mbetet për t’u parë, megjithëse Finn ka qenë prej vitesh ndër emrat më të përdorur./Albinfo.ch

Kompania zvicerane e kontrollit të trafikut ajror shqyrton shkurtimin e deri në 220 vendeve të punës

Posted on by Drin Reçica

Kompania zvicerane e kontrollit të trafikut ajror Skyguide po shqyrton mundësinë e shkurtimit të deri në 220 vendeve të punës deri në fund të vitit 2027, përcjell albinfo.ch.

Sipas një njoftimi të kompanisë, është nisur një procedurë konsultimi për të analizuar këtë hap të mundshëm.

Qëllimi i masave është sigurimi i stabilitetit financiar dhe garantimi i funksionimit afatgjatë të kompanisë.

Sipas Skyguide, kompania duhet të shqyrtojë përshtatje strukturore për ta bërë organizatën më të qëndrueshme financiarisht dhe organizativisht në të ardhmen./Albinfo.ch

KQZ miraton adresat e kutive postare për votimin nga diaspora

Posted on by Drin Reçica

Kosovë – Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka marrë vendim për miratimin e adresave të kutive postare për votimin me postë nga jashtë Kosovës, në kuadër të procesit zgjedhor të vitit 2026, transmeton albinfo.ch.

Referuar njoftimit, votimi me postë do të nisë më 26.05.2026 dhe do të përfundojë më 06.06.2026.

KQZ ka bërë të ditur se janë miratuar kuti postare në 22 shtete të ndryshme, ndërsa funksionale mbetet edhe kutia postare e përhershme e KQZ-së në Kosovë.

Kutitë postare janë miratuar në këto shtete: Australi, Austri, Belgjikë, Çeki, Danimarkë, Francë, Gjermani, Holandë, Hungari, Itali, Kanada, Kroaci, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Mbretëria e Bashkuar, Norvegji, ShBA, Shqipëri, Slloveni, Suedi, Turqi dhe Zvicër./Albinfo.ch