Popullsia e Cyrihut ka arritur një nivel të ri, por të dhënat zbulojnë gjithashtu informacione interesante rreth të huajve që e quajnë qytetin më të madh të Zvicrës “shtëpi”.

Pavarësisht më pak fëmijëve të lindur në qytet vitet e fundit (trendi i vërejtur edhe në vende të tjera të Zvicrës), më shumë njerëz se kurrë më parë – 452,421 – jetonin në qytetin e Cyrihut deri në fund të vitit 2025.

Gati 34 përqind (33.9, për të qenë të saktë) janë shtetas të huaj, nga 32.3 përqind pesë vjet më parë.

Kjo është ajo që del nga një analizë e re e publikuar nga zyra e statistikave të qytetit më 6 shkurt.

Çfarë tjetër zbulojnë këto të dhëna rreth banorëve të huaj të Cyrihut?

Ato renditin 10 kombësitë kryesore të përfaqësuara në qytet.

Nuk është çudi që, duke pasur parasysh si gjuhën ashtu edhe afërsinë gjeografike, gjermanët përbëjnë numrin më të lartë (32,600) të popullsisë së huaj të Cyrihut.

Ata pasohen nga njerëz nga Italia (18,106), Spanja (8,734), Portugalia (6,907), Franca (5,985), Austria (5,141), Greqia (3,804), Turqia (3,535), Polonia (3,419) dhe Eritrea (3,411).

Të gjithë jetojnë në Cyrih me një leje B ose C.

Ne gjithashtu e dimë se sa njerëz nga këto 10 vendet kryesore morën shtetësinë zvicerane në vitin 2024 – viti i fundit për të cilin këto statistika janë të disponueshme.

Edhe këtu, njerëzit nga Gjermania kryesojnë tabelën (1,385).

Shtetasit e Italisë vijnë më pas, me 258 qytetarë që morën pasaporta zvicerane, të ndjekur nga Spanja (171); Franca (154); Mbretëria e Bashkuar (96); Greqia (87); Hungaria, Rusia dhe Eritrea (81); dhe Polonia (78), shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Vini re se këta njerëz nuk shfaqen më në statistikat e Cyrihut për vitin 2025 nën kategorinë e “të huajve”, por llogariten me pjesën tjetër të popullsisë zvicerane.

Dhe duke folur për natyralizimin…

Shifrat nga dhjetori 2025 tregojnë se komunat në Cyrih po mbështeten gjithnjë e më pak në intervistat personale me aplikantët si pjesë e procedurës së shtetësisë zvicerane, duke preferuar në vend të kësaj të vlerësojnë integrimin e kandidatit nga letrat e tyre të motivimit.

Është një deklaratë personale që shoqëron aplikimin për natyralizim.

E shkruar në gjuhën zyrtare të kantonit ku jeton kandidati, ajo duhet të shpjegojë pse dëshiron të bëhet zviceran.

Për shembull, një letër e suksesshme detajon vlerësimin e kandidatit për vlerat zvicerane, mënyrën e jetesës dhe shoqërinë në përgjithësi.

Ajo gjithashtu duhet të përmendë përfshirjen ose aktivitetet e tyre vullnetare në punët e komunitetit tuaj – qoftë nëpërmjet një kori lokal, shkolle apo brigade zjarrfikëse.

Dhe ka më shumë lajme që lidhen me natyralizimin

Cyrihu ka shkallën e dytë më të lartë të natyralizimit në Zvicër pas Gjenevës, por ekzistojnë dallime në numra midis komuniteteve më të pasura dhe më pak të pasura.

Në fakt, ekzistojnë dallime të konsiderueshme bazuar në pasuri.

Komunat e pasura përreth Liqenit të Cyrihut – i ashtuquajturi “Bregu i Artë” – regjistrojnë më shumë aplikime, pavarësisht një përqindjeje të ulët të banorëve të huaj të kualifikuar.

Çfarë tregojnë studime të tjera rreth banorëve të huaj të Cyrihut?

Sipas një analize të re të publikuar nga qyteti në janar, çdo vit, rreth 40,000 njerëz largohen nga Cyrihu, dhe 55 përqind (22,000) janë shtetas të huaj.

Megjithatë, studimi nuk tregoi arsyet e zhvendosjeve.

Prandaj, nuk dihet nëse të huajt janë kthyer në vendet e tyre të origjinës apo thjesht janë zhvendosur diku tjetër brenda Zvicrës.

Më pak turistë zviceranë po udhëtojnë drejt Shteteve të Bashkuara. Pavarësisht kushteve optimale financiare, me dollarin në nivelin më të ulët kundrejt frangës që nga viti 2015, mbërritjet në Shtetet e Bashkuara nga Zvicra pritet të bien përsëri.

“Ne presim që mbërritjet nga Zvicra të bien me rreth 20-25% në vitin 2026, nën nivelin 300,000”, ankohet Heinz Zimmermann, kryetar i komitetit Visit USA (Vusa), i cili promovon Shtetet e Bashkuara si një destinacion turistik.

Vitin e kaluar, numri i udhëtarëve ra me 10.6% në 361,000. Për krahasim, para pandemisë, 474,550 njerëz vizituan Shtetet e Bashkuara në vitin 2019.

“Faktorët racionalë për të udhëtuar drejt Shteteve të Bashkuara – dollarë të ulët, bileta avioni tërheqëse – dhe faktorët emocionalë janë aktualisht në konflikt”, shpjegon ai. Kryesisht janë vizitorët e parë që hezitojnë, shumë prej tyre shtyjnë planet e tyre për të udhëtuar në Shtetet e Bashkuara, ndërsa të ashtuquajturit vizitorë “të përsëritur” vazhdojnë të kalojnë Atlantikun.

Të enjten, rreth njëqind agjenci udhëtimesh u mblodhën në Cyrih për të zbuluar destinacione dhe atraksione të ndryshme amerikane. I organizuar nga Visit USA, eventi u mundëson agjentëve të udhëtimit të mësojnë më shumë rreth klientëve të tyre dhe të përcjellin lajmet e fundit.

“Ne duam të qëndrojmë të pranishëm, pasi tregu zviceran është i rëndësishëm pavarësisht madhësisë së tij të vogël”, thotë Zimmermann, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch. Në situatën aktuale, ky është një investim afatgjatë.

Midis ekspozuesve, një hidhërim i caktuar është i dukshëm. “Imazhi i Shteteve të Bashkuara është përkeqësuar në mënyrë dramatike dhe politikat e Trump po kanë një efekt shkatërrues në turizmin ndërkombëtar”, tha David O’Donnell, nënkryetar i komunikimit në Meet Boston, zyra e turizmit për rajonin.

Situata bëhet edhe më frustruese nga fakti se qytetet kryesore në Bregun Lindor, përfshirë Bostonin, janë në tërësi më progresive dhe kundërshtojnë politikat e Presidentit të SHBA-së Donald Trump. “Rajoni ynë është shtëpia e disa prej institucioneve kryesore arsimore dhe kërkimore në botë, dhe është një pjesë kyçe e identitetit tonë”.

Bostoni mirëpret rreth 25,000 vizitorë zviceranë çdo vit, shumica (75%) për qëllime argëtimi. Fuqia blerëse e këtyre udhëtarëve i bën ata një klientelë të njohur.

“Vizitorët zviceranë shpenzojnë rreth 295 dollarë (230 CHF) për person në ditë, pa përfshirë hotelin dhe biletat e avionit”, tha O’Donnell.

Qyteti do të përfitojë nga statusi i tij si qytet pritës për Kupën e Botës në futboll këtë verë. “Ne ende kemi disa vende të lira për verën, për ata që duan të ndiejnë emocionet e qytetit”, tha O’Donnell. Megjithatë, Bostoni dëshiron të pozicionohet si një destinacion për katër stinët, dhe në veçanti ka zgjeruar aktivitetet e tij gjatë sezonit të dimrit.

Është e vështirë të marrësh përgjigje të sakta nga linjat ajrore mbi gjendjen e rezervimeve të verës. Edelweiss pranon, megjithatë, se “rezervimet për Shtetet e Bashkuara aktualisht po dëshmohen më të vështira”, thotë një zëdhënës. “Duke pasur parasysh situatën gjeopolitike, po shohim një rënie të përgjithshme të rezervimeve, veçanërisht midis udhëtarëve zviceranë. Meqenëse shumica e destinacioneve tona në Shtetet e Bashkuara shërbehen vetëm nga pranvera ose vera e tutje, shifrat aktuale të rezervimeve janë ende relativisht të ulëta. Prandaj, në këtë kohë nuk është e mundur të jepet një vlerësim përfundimtar për sezonin e verës”, shtoi ai.

Për vite me radhë, prodhuesi i makinave Tesla kryesonte fushën për sa i përket shitjeve të makinave elektrike në Zvicër. Tani kompania amerikane ka rënë nga dhjetë vendet e para. Një ekspert i industrisë nuk është i befasuar.

Për vite me radhë, Tesla ishte sinonim i elektromobilitetit. Makinat e prodhuesit amerikan ishin përkatësisht të njohura me blerësit. Kjo nuk është më rasti: muajin e kaluar, për herë të parë në vite, nuk kishte asnjë model të vetëm Tesla midis dhjetë makinave të reja elektrike më të shitura në Zvicër.
Në vend të kësaj, fusha udhëhiqet nga prodhuesit evropianë, siç tregojnë shifrat e fundit nga shoqata e importuesve Auto-Schweiz. Modelet Škoda Elroq dhe Enyaq kryesojnë renditjen, të ndjekura nga Volvo EX30 dhe BMW X1.

Në total, vetëm 83 automjete Tesla u regjistruan rishtazi në Zvicër në janar. Kjo përfaqëson një rënie prej rreth dy të tretash krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar. Një vështrim prapa në vitin e kaluar është gjithashtu i kthjellët: kompania amerikane shiti gjithsej 6,448 automjete në vitin 2025 – mbi një të katërtën më pak se në vitin e kaluar, transmeton albinfo.ch. Në krahasim, shitjet e makinave elektrike në Zvicër u rritën me një total prej 15% në vitin 2025. Se si e shpjegon kompania performancën e saj të dobët në Zvicër mbetet e paqartë. Tesla nuk iu përgjigj një pyetjeje nga agjencia e lajmeve AWP.

Eksperti i industrisë Ferdinand Dudenhöffer nuk është i befasuar nga ky zhvillim. Ai përmend disa arsye. “Tesla ka automjete gri, asgjë vërtet të re dhe inovative.” Konkurrentët tani janë teknologjikisht superiorë ndaj ish-pionierit amerikan, shton ai.

Dudenhöffer gjithashtu sheh probleme me gamën e modeleve. Tesla nuk përfaqësohet në klasën kompakte dhe kompania ka hequr dorë nga klasa luksoze. “Dhe Model Y dhe Model 3 janë në thelb një model në dy variante.”

Përveç kësaj, prodhuesi amerikan tani nuk ka një pikëmbështetje të qëndrueshme. Në SHBA, politikat e Presidentit Donald Trump kanë ushtruar presion mbi tregun e makinave elektrike, ndërsa prodhuesit evropianë janë pozicionuar fort në Evropë. “Dhe në Kinë, qendra e botës për makinat elektrike, Tesla është tejkaluar nga BYD dhe prodhues të tjerë kinezë.”

Shefi i kompanisë kontroverse Elon Musk dhe afërsia e tij me Trump ka të ngjarë të ushtrojnë presion mbi shifrat e shitjeve, sipas Dudenhöffer. “Kjo është një arsye e rëndësishme për përkeqësimin e gjendjes së Teslës.”

Viti 2025 ishte një vit i keq për pionierin e makinave elektrike në mbarë botën. Tesla e mbylli vitin me një rënie të lehtë të shitjeve për herë të parë. Dërgesat madje ranë për të dytin vit radhazi, duke rënë me pothuajse një të dhjetën në 1.6 milion automjete.

Megjithatë, Musk e vuri rëndësinë e shitjeve të makinave për Teslën në perspektivë para investitorëve dhe theksoi se e ardhmja e kompanisë qëndron në robotaksinë autonome dhe robotët e ngjashëm me njerëzit. Kompania është ende në hapat e saj fillestarë në të dyja fushat dhe përballet me konkurrencë të fortë.

Përkeqësimi i tregut të punës në Zvicër vazhdoi në fillim të vitit. Numri i anëtarëve të zyrave rajonale të punësimit (ORP) u rrit me 3.4% gjatë një muaji në 152,280 persona. Shkalla e papunësisë u rrit për të dytin muaj radhazi, pasi ngeci në nëntor.

Përqindja e të papunëve u rrit me 0.1 pikë përqindjeje në 3.2%, sipas shifrave të publikuara të premten nga Sekretariati i Shtetit për Ekonominë (Seco). Është e nevojshme të kthehemi në tetor 2020 për të gjetur një nivel të tillë, gjatë një serie rritjesh të njëpasnjëshme që e çuan pjesën e të papunëve në 3.7% në janar 2021, përpara një rënieje që filloi në mars të të njëjtit vit.

Megjithatë, pas ndryshimeve sezonale (CVS), shkalla u ul me 0.1 pikë përqindjeje në 2.9%.

Të gjitha moshat e përfshira

Të gjitha grupmoshat preken nga rritja. Numri i përfituesve midis moshës 15 dhe 24 vjeç u rrit me 1.0% në 13,785 persona, me një normë të rritur me një pikë përqindjeje, në 3.2%. Midis të moshuarve, përqindja u rrit në të njëjtën mënyrë në 2.9%, për 42,029 të regjistruar (+3.4%).

Numri i kërkuesve të punës arriti në 236,319, që përfaqëson një rritje prej 2.0% gjatë një muaji dhe një normë prej 5.0%, shkruan RTS. Vendet e lira të punës të shpallura në ORP u rritën me 36.1% në 48,904 njësi, transmeton albinfo.ch.

Jura gjithmonë në krye

Situata u përkeqësua më tej në Jura, ku shkalla e papunësisë arriti në 5.5%, duke u rritur me 0.1 pikë gjatë një muaji. Dy kantone frëngjishtfolëse pësuan një rritje prej 0.2 pikësh, përkatësisht Gjeneva (5.2%) dhe Valais (4.1%). Vaud sheh rritjen e normës së saj në 4.9% nga 4.8%. Status quo-ja mbizotëroi në kantonet e Neuchâtel (4.8%) dhe Fribourg (2.9%). Rajoni frëngjishtfolës i Jurës së Bernës regjistroi një rritje prej 0.3 pikësh në 4.9%.

Në kantonet më të populluara të Bernës dhe Cyrihut, rritja është identike me atë të vendit, përkatësisht 2.4% dhe 3.0%. Appenzell Rhodes-Intérieures mbetet më pak i prekur nga papunësia, siç dëshmohet nga një përqindje e pandryshuar prej 0.9%.

Papunësi e pjesshme

Uljet e orëve të punës prekën 11,607 persona në janar, 7.6% më shumë se shtatorin e kaluar pas një periudhe tremujore të mbledhjes së të dhënave, vëren Seco. Kompanitë e prekura nga puna me kohë të shkurtër ishin 775 (+9.6%).

Seco gjithashtu ofron numrin e personave që kanë shteruar të drejtat e tyre të sigurimit të papunësisë në nëntor, d.m.th. 2832 (-12.7% gjatë një muaji).

Mbështetësit dhe kundërshtarët e katër çështjeve që do të hidhen në votim më 8 mars kanë njoftuar shuma që arrijnë në total 8.75 milionë CHF, sipas Zyrës Federale të Auditimit Zviceran të premten.

Iniciativa “200 CHF janë të mjaftueshme!”, e cila dëshiron të ulë tarifën vjetore të licencës televizive dhe radiofonike të Korporatës Zvicerane të Transmetimeve (SBC) nga 335 CHF në 200 CHF, po tërheq mbështetjen më të madhe, me 5.77 milionë CHF të premtuara, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Vota e dytë është për iniciativën e fondit për klimën, e cila i bën thirrje qeverisë të ndajë midis 0.5% dhe 1% të PBB-së për investime klimatike. Rreth 2.04 milionë CHF u deklaruan në favor të kësaj iniciative.

Pastaj 940,000 CHF u deklaruan për ligjin federal mbi taksimin individual. Reforma e parlamentit synon të heqë “dënimin e martesës” dhe propozon që çiftet e martuara të paraqesin dy deklarata të veçanta tatimore.

Mbështetësit dhe kundërshtarët e iniciativës së parave të gatshme, e cila dëshiron të garantojë furnizimet me monedha dhe kartëmonedha dhe përdorimin e frangës si monedhë kombëtare, nuk kanë deklaruar asnjë shumë. Politikanët duhet të deklarojnë fushatat me buxhete që tejkalojnë 50,000 CHF dhe donacione që tejkalojnë 15,000 CHF.

Jeta në fshatin Graubünden të Brienz/Brinzauls në Zvicrën lindore, i cili u kërcënua nga një rrëshqitje dheu, duket përsëri e mundur në planin afatgjatë. Sipas ekspertëve, rreziku ka ndryshuar në një mënyrë të tillë që nuk do të ketë më evakuime të gjata në vitet e ardhshme.

Herën e fundit që popullsia u evakuua ishte për 62 javë.
Kishte dy arsye për këtë, u tha gjeologu Reto Thöny të prekurve të enjten në mbrëmje. Njëra ishte suksesi i tunelit të kullimit dhe tjetra ishte rrëzimi i shkëmbinjve nëntorin e kaluar.

Megjithatë, komuna përgjegjëse e Albulas po i përmbahet projektit të zhvendosjes. Autoritetet duan t’u japin të prekurve një dritare të re kohore deri më 9 mars për t’u regjistruar për zhvendosje parandaluese.

Rreth një e treta e popullsisë së përgjithshme e kanë bërë tashmë këtë. Megjithatë, ata tani kanë mundësinë të anulojnë procedurën për shkak të situatës së re të rrezikut, theksoi Roland Tremp nga grupi i projektit të zhvendosjes. Zhvendosja ka një çmim: ata të prekur do të duhet t’u shemben shtëpitë e tyre të vjetra në Brienz/Brinzauls.

Zyra Federale e Strehimit (FHO) përshkroi planin e saj për të frenuar mungesën e strehimit. Ai përfshin një numër masash për të rritur strehimin publik.

Mungesa nuk kufizohet më vetëm në qytete, por po prek të gjithë vendin. Ajo po penalizon kryesisht personat me të ardhura të ulëta dhe gjithnjë e më shumë klasën e mesme, tha drejtori i FHO-së, Martin Tschirren, për shtypin. Shkalla e vendeve të lira të punës ka rënë nga 1.72% në 1% midis viteve 2020 dhe 2025, dhe qiratë janë rritur me 23.7% midis viteve 2009 dhe 2023.

Qeveria beson se ndërtimi i më shumë strehimeve publike do të ndihmojë në mbajtjen e çmimeve të përballueshme. Në muajt e fundit, ajo ka ndërmarrë një numër hapash në këtë drejtim.

Në veçanti, Këshilli Federal qeverisës dëshiron të rrisë fondin rrotullues, i cili përdoret për të dhënë kredi pronarëve të ndërtesave jofitimprurëse për ndërtimin, rinovimin dhe blerjen e pronave. Fondi do të rritet me 150 milionë CHF nga viti 2030, shkruan swissinfo. “Kjo masë do të na mundësojë të përmbushim kërkesën për kredi, e cila është dyfishuar vitet e fundit”, shpjegoi Tschirren, transmeton albinfo.ch.

Falë kapitalit punues, 1,400 shtëpi dalin në treg çdo vit. Megjithatë, sipas një vlerësimi nga drejtori i FHO-së, nevojiten midis 5,000 dhe 6,000 shtëpi çdo vit për të përmbushur kërkesën.

Në dhjetor, qeveria vendosi gjithashtu të mbajë zarfin e financimit të përdorur për të garantuar ndërtimin e banesave publike. Gjithashtu vendosi të mos e ulë mbështetjen për banesat publike, siç parashikohet në planin e kursimeve.

Nga ana e saj, Shoqata Zvicerane e Zhvilluesve të Strehimit me Përfitim Publik beson se Këshillit Federal i mungon ambicia. Shuma shtesë e caktuar për fondin e kapitalit punues nuk është e mjaftueshme për të përmbushur kërkesën, e cila ka arritur nivele rekord vitet e fundit, thuhet në një njoftim për shtyp. Do të nevojiten të paktën 300 milionë CHF.

Kreditë për garancitë gjithashtu duhet të rriten. Federata vlerëson se do të nevojiten 2.3 miliardë franga zvicerane për të përmbushur kërkesën aktuale, ndërsa Këshilli Federal e vlerëson shifrën në 1.92 miliardë franga zvicerane.