Ku renditet Shqipëria në përballueshmërinë për të blerë shtëpi

Indeksi i pronave ofron disa të dhëna të rëndësishme lidhur me përballueshmërinë e blerjes së pasurive të paluajtshme.

Një nga treguesit kryesorë në këtë indeks është raporti Çmim ndaj të Ardhurave, i cili përfaqëson një masë themelore për vlerësimin e përballueshmërisë së blerjes së apartamenteve.

Një raport dhe renditje më e ulët nënkupton një përballueshmëri më të mirë, ndërsa një raport më i lartë tregon vështirësi më të mëdha për blerësit.

Ky raport zakonisht llogaritet duke krahasuar çmimet mesatare të apartamenteve me të ardhurat mesatare të disponueshme familjare dhe shprehet në vite të ardhurash që nevojiten për të blerë një pronë, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Por si paraqitet Shqipëria në këtë indeks nga Numbeo? Sipas të dhënave më të fundit, Shqipëria renditet në vendin e 33-të, duke reflektuar një nivel përballueshmërie pothuajse mesatar sa i përket çmimeve të pasurive të paluajtshme në raport me të ardhurat. Megjithatë, kur krahasohet me vendet e rajonit, Shqipëria renditet e para si vendi ku është më e vështirë të blesh edhe pse jo me ndonjë ndryshim të thellë nga vendet e rajonit.

Pas Shqipërisë renditet Serbia, e cila mban vendin e 35-të në indeks, duke qenë shumë pranë Shqipërisë për sa i përket mundësisë për të blerë një pronë. Fakti që Shqipëria dhe Serbia kryesojnë listën në rajon lidhet me rritjen e investimeve të reja në këto dy shtete, çka ka sjellë edhe çmime mbi mesataren e tregut. Renditja vijon me Kosovën në vendin e 42-të dhe Malin e Zi në vendin e 50-të. Ndërkohë, Bosnje & Hercegovina renditet e fundit në rajon, duke u shfaqur si vendi ku është më e lehtë të blesh pasuri të paluajtshme në raport me të ardhurat.

Por si ndryshon kjo renditje në nivel global? Ndër pesë vendet e para ku është më e vështirë të blesh një pronë krahasuar me nivelin e të ardhurave renditet Nigeria, e ndjekur nga Sri Lanka, Gana, Kuba dhe Kameruni  vende që nuk paraqesin nivele të larta zhvillimi ekonomik. Në të kundërt, Afrika e Jugut shfaqet si vendi ku është më e lehtë të blesh një banesë, e pasuar nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Marrëveshja historike mes Indisë dhe Bashkimit Evropian

Bashkimi Evropian dhe India arritën sot një marrëveshje të tregtisë së lirë, duke krijuar një treg prej rreth 2 miliardë banorësh, ekuivalent me 25% të PBB-së globale, i cili është quajtur “nëna e të gjitha marrëveshjeve”.

Pas pothuajse 20 vitesh bllokimi midis Brukselit dhe Nju Delhit, të dyja palët ndërmorën hapin e fundit në një përpjekje për t’iu përgjigjur politikës tarifore të Presidentit të SHBA- së Donald Trump dhe eksporteve masive të produkteve kineze, transmeton albinfo.ch.

Sipas Komisionit Evropian, i cili ka kompetencën ekskluzive për të negociuar marrëveshje tregtare, tregtia totale midis BE-së dhe Indisë (mallra dhe shërbime) vlerësohet në më shumë se 180 miliardë euro në vit, duke mbështetur pothuajse 800,000 vende pune në BE. Kjo marrëveshje pritet të dyfishojë eksportet e mallrave të BE-së në Indi deri në vitin 2032, duke eliminuar ose ulur tarifat për eksportet e mallrave të BE-së.

Në përgjithësi, uljet e tarifave do të kursejnë rreth 4 miliardë euro në vit në detyrime për produktet evropiane. Siç thotë Komisioni, “kjo është hapja më ambicioze tregtare që India i ka dhënë ndonjëherë një partneri tregtar. Do t’u japë një avantazh të konsiderueshëm konkurrues sektorëve kryesorë industrialë dhe agro-ushqimorë të BE-së, duke u ofruar kompanive evropiane akses të privilegjuar në vendin më të populluar në botë me 1.45 miliardë banorë dhe ekonominë kryesore me rritjen më të shpejtë.”

Ulja e tarifave për produktet agro-ushqimore

Marrëveshja heq ose ul tarifat shpesh penguese (mbi 36% mesatarisht) për eksportet agro-ushqimore të BE-së, duke hapur një treg të madh për fermerët evropianë.

Për shembull, tarifat indiane për verën e prodhuar në BE do të ulen nga 150% në 75% në hyrjen në fuqi dhe përfundimisht në vetëm 20%, tarifat për vajin e ullirit do të ulen nga 45% në 0% gjatë pesë viteve, ndërsa produktet bujqësore të përpunuara si buka dhe ëmbëlsirat do të shohin tarifa të ulura deri në 50%. Sektorët e ndjeshëm bujqësorë evropianë do të mbrohen plotësisht, pasi produkte të tilla si mishi i viçit, pula, orizi dhe sheqeri përjashtohen nga liberalizimi i marrëveshjes. Të gjitha importet indiane do të vazhdojnë të duhet të respektojnë rregullat e rrepta të shëndetit dhe sigurisë ushqimore të BE-së. Paralelisht, të dy palët aktualisht po negociojnë një marrëveshje të veçantë mbi Treguesit Gjeografikë (GI), e cila do të ndihmojë produktet tradicionale bujqësore të BE-së të shiten më shumë në Indi, duke eliminuar konkurrencën e padrejtë në formën e falsifikimeve.

Produktet evropiane dhe tarifat e ardhshme

Sipas marrëveshjes tregtare, India do t’i japë BE-së ulje tarifash që asnjë nga partnerët e saj të tjerë tregtarë nuk i ka marrë. Kompanitë evropiane eksportojnë makineri dhe pajisje elektrike me vlerë 16.3 miliardë euro, me tarifa aktuale prej 44%. Sipas marrëveshjes, tarifat do të ulen në 0% gjatë një periudhe prej 5-7 vitesh. Tarifat për avionët, të cilat janë në 11% , do të eliminohen gjatë së njëjtës periudhë, ndërsa për pajisjet mjekësore dhe kirurgjikale, tarifat prej 27.5% pritet të eliminohen gjithashtu për pothuajse të gjitha këto produkte. Plastikat e eksportuara tashmë në Indi, me vlerë 2.2 miliardë euro, i nënshtrohen tarifave deri në 16.5%, dhe sipas marrëveshjes, ato do të ulen në 0% gjatë 10 viteve të ardhshme. E njëjta gjë parashikohet edhe për produktet kimike të eksportuara nga kompanitë evropiane, vlera e të cilave vlerësohet në 3.2 miliardë euro. Lidhur me sektorin e bujqësisë dhe blegtorisë, marrëveshja BE-Indi përfshin, ndër të tjera, verën, pijet alkoolike të forta, vajin e ullirit dhe kivin.

Tarifat e Indisë për verën e prodhuar në BE janë 150%, por sipas marrëveshjes ato do të ulen gradualisht në 20% – 30%. Për birrën, tarifat do të ulen nga 150% në 50%, për vajin e ullirit, margarinën dhe vajrat e tjerë bimorë, tarifat, të cilat aktualisht janë në 45% , do të ulen në zero, ndërsa për kivin dhe dardhat, tarifat do të ulen nga 33% në 10%. Tarifat do të ulen gjithashtu për lëngjet e frutave dhe birrat joalkoolike, si dhe për ushqimet e përpunuara (bukë, ëmbëlsira, biskota, makarona, çokollatë, ushqim për kafshët shtëpiake).

Në të njëjtën kohë, siç nënvizon Komisioni Evropian, sektorët e ndjeshëm bujqësorë evropianë do të mbrohen plotësisht, pasi produkte të tilla si mishi i viçit, pula, orizi dhe sheqeri përjashtohen nga liberalizimi i marrëveshjes. Të gjitha importet indiane do të vazhdojnë të respektojnë rregullat strikte të shëndetit dhe sigurisë ushqimore të BE-së.

Shërbimet dhe të drejtat e autorit

Përveç mallrave të lartpërmendura, marrëveshja BE-Indi mbulon edhe shërbimet dhe pronën intelektuale. Në veçanti, marrëveshja tregtare do t’u ofrojë kompanive të BE-së akses preferencial në tregun indian të shërbimeve, duke përfshirë sektorë kyç si shërbimet financiare dhe transporti detar, duke siguruar njëkohësisht një nivel të lartë mbrojtjeje dhe zbatimi të të drejtave të pronësisë intelektuale, duke përfshirë të drejtën e autorit, markat tregtare, dizenjot, sekretet tregtare dhe të drejtat e varieteteve të bimëve. Komisioni Evropian pritet të publikojë së shpejti draft-tekstet, të cilat do t’i nënshtrohen shqyrtimit ligjor dhe përkthimit në të gjitha gjuhët zyrtare të BE-së. Komisioni më pas do t’ia paraqesë propozimin e tij Këshillit të BE-së. Pasi të miratohet nga Këshilli, BE-ja dhe India mund të nënshkruajnë marrëveshjet. Pas nënshkrimit, marrëveshja kërkon pëlqimin e Parlamentit Evropian dhe një vendim të Këshillit për të hyrë në fuqi.

Lichtsteiner mezi pret të punojë me Shaqirin

Baseli zyrtarizoi Stephan Lichtsteiner një ditë më parë si trajnerin e ri të skuadrës.

Në konferencën e parë për shtyp, tekniku u pyet edhe për futbollistin shqiptar, Xherdan Shaqiri.

“Për mua si trajner, Shaqiri është lojtar që mund të bëjë diferencën dhe mezi pres të punoj me të”, u shpreh trajneri i ri i Baselit, transmeton albinfo.ch.

“Sigurisht, kam ndjekur shumë ndeshje të Superligës. I njoh pak a shumë ekipet dhe është e qartë se kam disa ide në mendje. Por tani duhet t’i njoh lojtarët në dhomën e zhveshjes. Sfida është e madhe.

Jam i vetëdijshëm për këtë. Megjithatë, arrita në përfundim relativisht shpejt se doja ta pranoja dhe se jam gati për detyrën e madhe”, u shpreh Lichtsteiner.

Rekord i kredive të lëshuara në Kosovë

Vlera e kredive të reja të lëshuara në vitin 2025 në Kosovë ka mbërritur në 2.68 miliardë euro, sipas një grafikoni të publikuar nga Instituti GAP.

Të dhënat e paraqesin vitin 2025 si vit rekord me vlerën e kredive të reja, transmeton albinfo.ch.

Të dhënat, me burim Bankën Qendrore të Kosovës, kanë treguar rritje të vlerës së kredive të reja në krahasim me vitin paraprak për 3.8 për qind.

Në të njëjtën kohë, ka pasur edhe rritje të normës efektive të interesit në këto kredi të reja. Përderisa në vitin 2024 ka pasur normë prej 6.1 për qind tash ka mbërritur në 6.4%.

“Trojet”, koncert në Winterthur për Ditën e Pavarësisë së Kosovës

Ansambli “Trojet” nga Winterthiuri organizon një koncert të veçantë kushtuar Ditës së Pavarësisë së Kosovës! Përveç muzikës dhe valleve të bukura, do të ketë gjithashtu ushqim tradicional. Të gjithë janë të mirëpritur të bashkohen me ne në këtë festim të kulturës dhe pavarësisë sonë.

Koncerti mbahet më 14 shkurt 2026 në Winterthur.

Programi: 18:30 – Hapja e dyerve

19:00 – Fillimi i programit

Adresa: Hotel Zentrum Töss Zürcherstrasse 106, 8406 Winterthur

Hekurudhat Federale Zvicerane raportojnë saktësi rekord në vitin 2025

Hekurudhat Federale Zvicerane kanë raportuar një normë rekord të saktësisë prej 94.1% për vitin 2025. Kantoni Ticino ishte rajoni i vetëm që pa një rënie të saktësisë, ndërsa Zvicra frëngjishtfolëse pa një përmirësim të madh.

Krahasuar me vitin 2024, saktësia e pasagjerëve u përmirësua me 0.9%, raportoi të martën Federal Railways. Dhe 28 dhjetori 2025 ishte dita më e saktë në historinë e kompanisë: 98.6% e trenave arritën në destinacionin e tyre në kohë atë ditë, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Performanca e mirë e këtij viti u arrit pavarësisht ngjarjeve të shumta që kërkuan 1,600 trena specialë, siç janë Konkursi i Këngës në Eurovision dhe Kampionati Evropian i Grave UEFA, dhe pavarësisht projekteve të mëdha të ndërtimit, përfshirë ndërprerjen e seksioneve midis Bernës dhe Fribourg, raportoi Federal Railways.

Përmirësim në Zvicrën frëngjishtfolëse

Në Zvicrën frëngjishtfolëse, situata është përmirësuar, me 93.4% të trenave në kohë (2024: 91.9%; 2023: 89.2%). Me 98.9%, saktësia e lidhjeve është mbi mesataren zvicerane, thekson Federal Railways. Ky trend pozitiv është për shkak të orarit të vitit 2025, i cili ka përmirësuar “qëndrueshmërinë” e sistemit.

Megjithatë, situata është përkeqësuar në kantonin Ticino për shkak të mungesës së saktësisë dhe besueshmërisë së trenave nga Italia dhe punës në Lugano/Melide.

Pikërishtësia ra në 92.1% (2024: 92.6%). Ajo u prek gjithashtu nga grevat në Itali dhe ndalimi i linjës Simplon. Kjo shkaktoi një devijim të trenave të mallrave në aksin Gotthard me një numër rekord trenash në tunelin bazë.

Sondazh: Zviceranët duan më shumë shtëpi, por pa dendësim

A ka shumë pak strehim të disponueshëm aty ku jetoni? Po, sipas 59% të të anketuarve që morën pjesë në një anketë të kohëve të fundit të kryer në Zvicër nga Comparis, një faqe interneti për krahasimin e çmimeve. Në qytetet zvicerane, shifra ishte edhe më e lartë (66%).

Por anketa zbuloi se 50% e njerëzve janë kundër ndërtimit të ndërtesave më të larta (më shumë se gjashtë kate) në komunitetin e tyre lokal. Vetëm 45% janë në favor të krijimit të më shumë hapësirës së jetesës në këtë mënyrë, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Pa dendësim, pa zona të reja ndërtimi

Në total, 68% e të anketuarve ishin kundër dendësimit të zonave urbane – duke rezultuar në më pak hapësira të gjelbra dhe distanca më të vogla midis ndërtesave. Zonat e reja të ndërtimit në kurriz të tokës bujqësore ose zonave të gjelbra u hodhën poshtë gjithashtu nga dy të tretat e njerëzve në sondazh.

Sondazhi tregon se Zvicra ka nevojë për më shumë strehim, por zviceranët nuk e dinë se nga duhet të vijë kjo, tha eksperti i pasurive të paluajtshme të Comparis, Harry Büsser, në një njoftim për shtyp. Kërkesa për më shumë strehim, ndërkohë që parandalon njëkohësisht projektet e ndërtimit, është kontradiktore, shtoi ai.

Sipas sondazhit, mungesa e strehimit ndihet më shumë tek të rinjtë e moshës 18 deri në 35 vjeç (65%) dhe banorët e qytetit (66%). Këto dy grupe ishin gjithashtu më të prirura të mbështesnin masat e ndërtimit për të adresuar krizën e strehimit.

Në total, 52% e të rinjve (dhe 54% e banorëve të qytetit) do të ishin të gatshëm të ndërtonin më lart se gjashtë kate. Por në periferi, vetëm 39% e të anketuarve mbështesin ndërtesa më të larta.

Sondazhi u krye në nëntor 2025 midis 1,039 të rriturve në të gjithë Zvicrën.

Propozimi zviceran kundër imigracionit lë shumë pyetje pa përgjigje

Me pak fjalë, iniciativa “Jo 10 milionëve” synon të zvogëlojë në mënyrë drastike fluksin e të huajve në Zvicër, në mënyrë që popullsia e vendit të mos kalojë shifrën prej 10 milionësh, të cilën partia populiste thotë se do ta mbingarkojë infrastrukturën kyçe, siç janë strehimi, transporti publik, sistemi shëndetësor dhe shkollat, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Më konkretisht, propozimi përcakton që “popullsia e përhershme rezidente e Zvicrës nuk duhet të kalojë dhjetë milionë njerëz para vitit 2050. Nga viti 2050 e tutje, Këshilli Federal mund ta rregullojë këtë kufi çdo vit.”

Aktualisht, popullsia e vendit është pak mbi 9 milionë, duke përfshirë gati 2.5 milionë shtetas të huaj – domethënë, mbi 27 përqind të popullsisë.

Për të arritur këtë qëllim, si qeveria federale ashtu edhe kantonet duhet të “sigurojnë zhvillim të qëndrueshëm të popullsisë, veçanërisht me qëllim mbrojtjen e mjedisit dhe në interes të ruajtjes së qëndrueshme të burimeve natyrore, performancës së infrastrukturës, kujdesit shëndetësor dhe sigurimeve shoqërore zvicerane”.

Kjo është ajo që dimë, por përgjigjet për disa aspekte të këtij propozimi mbeten të pakapshme.

Këto janë disa nga “të panjohurat”:

Nëse iniciativa miratohet në një referendum më 29 nëntor, çfarë do të ndodhë me marrëveshjet dypalëshe midis Zvicrës dhe BE-së?

Shtetasit e Bashkimit Evropian, së bashku me ata nga EFTA (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni) kanë qasje të lirë në tregun e punës të Zvicrës sipas kushteve të Marrëveshjes për Lëvizjen e Lirë të Personave (AFMP).

Një pyetje e madhe e hapur është: çfarë do të ndodhë me AFMP nëse votuesit e pranojnë iniciativën?

SVP thotë se Berna do të duhet të rinegociojë marrëveshjen në përputhje me rrethanat. Megjithatë, nuk është aspak e sigurt se Brukseli do të dëshirojë të ndryshojë kushtet e AFMP dhe madje mund të dëshirojë ta anulojë këtë, dhe ndoshta marrëveshje të tjera, krejtësisht.

Të thuash se kjo do të ishte e dëmshme për ekonominë dhe prosperitetin e Zvicrës do të ishte një nënvlerësim – vendi nuk mund të funksionojë në mënyrë efektive pa punëtorë të huaj, si të kualifikuar ashtu edhe të pakualifikuar, veçanërisht në industrinë e kujdesit shëndetësor, ndërtimit dhe shërbimeve.

Sipas shoqatës së biznesit Economiesuisse, “për të vazhduar krijimin e pasurisë, Zvicra do të ketë nevojë për punëtorë të huaj”.

Çfarë do të ndodhte me emigrantët nga vendet e treta?

Propozimi synon konkretisht qytetarët e BE-së/EFTA-s, pasi ata përbëjnë shumicën dërrmuese të fuqisë punëtore të huaj në Zvicër.

Megjithatë, iniciativa nuk trajton çështjen nëse njerëzit nga vendet e treta do t’i nënshtrohen të njëjtave kufizime.

Edhe vetë SVP-ja nuk e di se si do të trajtohet ky grup i të huajve dhe çfarë kufizimesh, nëse do të vendosen, do t’u vendosen atyre.

Në një intervistë me The Local në vitin 2025, një deputet i SVP-së, Yvan Pahud, një nga nxitësit e iniciativës, tha se “është shumë herët në këtë fazë për t’iu përgjigjur kësaj pyetjeje, pasi Këshilli Federal dhe Parlamenti do të duhet të finalizojnë detajet. Ata mund të eliminojnë preferencën për vendet e BE-së ose të mbajnë një preferencë bazuar në marrëveshjet që mund të arrihen me BE-në”.

A do të nxisë ligji i ri diskriminim ndaj të huajve që janë tashmë në Zvicër?

Ka shumë mundësi.

Dega e SVP-së në Cyrih ka mbledhur nënshkrime të mjaftueshme që iniciativa e saj popullore, “E drejta për një atdhe – Strehim për Popullin Tonë”, të sillet në kutitë e votimit.

Ky veprim është një degëzim i iniciativës “Jo 10 milionëve”, në kuptimin që thotë se, sapo të arrihet ky prag popullsie, pronarët do të duhet t’u japin përparësi “qytetarëve zviceranë dhe njerëzve që kanë jetuar në Cyrih për të paktën dhjetë vjet” kur ndajnë apartamente.

A do të thotë kjo që të huajt e sapoardhur nuk do të kenë qasje në strehim?

Edhe kjo mbetet për t’u parë.

Së fundmi, por jo më pak e rëndësishme: kur do të zbatohet ky ligj?

Duke supozuar se shumica e votuesve thonë “po” për këtë iniciativë – dhe tani duket se mund ta bëjnë – koha e zbatimit të saj në të ardhmen është një pyetje e madhe.

Edhe nëse Këshilli Federal vepron shpejt, do të duhen të paktën dy vjet para se ligji të hyjë në fuqi – por ndoshta më gjatë, duke pasur parasysh procesin e gjatë të negociatave me BE-në dhe procedurat e tjera ligjore që qeveria do të duhet të ndërmarrë.

Marigona Sun: Shtëpia juaj luksoze në Kosovë

Inovacion dhe luks në harmoni me natyrën

 Marigona Sun përfaqëson një zhvillim urban unik në Kosovë, që po ripërcakton mënyrën e jetesës moderne. Ky projekt është dëshmi e qartë e inovacionit, përkushtimit dhe vizionit për vendosjen e standardeve të reja në arkitekturën dhe urbanizmin bashkëkohor.

Ngrihet si shembull i planifikimit të mirëfilltë, ku harmonizimi mes dizajnit modern dhe natyrës përreth është i pranishëm në çdo detaj.

Shtëpitë mahnitëse të këtij kompleksi ndërtohen me përkushtim si objekte skulpturore, të gdhendura në terrenin kompleks dhe peizazhin natyror.

Dorëzimi i pronave të para për banorët e ardhshëm do të nisë në vitin 2027, duke shënuar fillimin e një etape të re të jetesës elegante në Prishtinë.

Arkitekturë moderne dhe jetë e sigurt

 Marigona Sun është projektuar si një lagje rezidenciale e tipit të mbyllur, me 157 shtëpi të ndara në 7 tipologji të ndryshme.

Siguria dhe privatësia janë elemente thelbësore të konceptit, të garantuara përmes sistemeve të avancuara të sigurisë dhe pikave të kontrollit në çdo hyrje dhe dalje të lagjes.

Shtëpitë variojnë në sipërfaqe nga 318 m² deri në 870 m² dhe ofrojnë një përjetim unik jetese. Me stil minimalist dhe dizajn ultra-modern, secila karakterizohet nga dritë natyrale e bollshme, hapësira të gjëra për qëndrim ditor me kuzhinë të integruar, galeri që ndërlidhin të gjitha nivelet e shtëpisë, suita gjumi me banjo të veçanta, hapësira relaksuese për zyrë, spa dhe rekreacion, si dhe tarraca dhe kopshte me pishina private.

Lokacion strategjik dhe pamje panoramike

E pozicionuar mes kodrave piktoreske të Prishtinës, në lartësinë mbidetare prej 801 metrash – pika më e lartë e ndërtimit në kryeqytet – Marigona Sun ndodhet vetëm 1 kilometër larg Marigona Hill, duke ofruar nivel të lartë sofistikimi dhe elegance.

Banorët e ardhshëm do të përfitojnë po ashtu nga ajri i pastër që vjen nga Parku i Gërmisë dhe Liqeni i Badovcit, si dhe nga pamjet panoramike të kryeqytetit dhe bjeshkëve përreth.

Një oaz qetësie me shërbime ekskluzive

Konceptuar për një komunitet të qetë dhe të sofistikuar, Marigona Sun do të ofrojë një gamë shërbimesh të dedikuara ekskluzivisht për banorët e saj, duke përfshirë:

Pishinë dhe spa moderne

Fushë sportive multifunksionale

Qendër fitnesi bashkëkohore

Qendër komunitare

Pikë kontrolli në hyrje të lagjes për siguri të garantuar.

Për më shumë informacion mbi projektin ose për të caktuar një takim të personalizuar, ju ftojmë të kontaktoni në +383 48 226 111 ose të vizitoni showroom-in në Marigona Hill.

Marigona Sun – Jetë në elegancë të përhershme.

Komisioni Evropian i jep 74 miliardë euro ndihmë 8 shteteve

Komisioni Evropian ka miratuar planet e mbrojtjes së tetë shteteve anëtare, mes të cilave edhe Greqia fqinje, në kuadër të nismës “Veprim për Sigurinë në Evropë” (SAFE). Konkretisht, Komisioni i ka paraqitur Këshillit një propozim për dhënien e mbështetjes financiare për Estoninë, Greqinë, Italinë, Letoninë, Lituaninë, Poloninë, Sllovakinë dhe Finlandën, përcjell albinfo.ch. 

Vendimi vjen pas vlerësimit të Planeve Kombëtare të Investimeve në Mbrojtje të këtyre vendeve dhe hap rrugën për disbursimin e valës së parë të kredive afatgjata me kosto të ulët në kuadër të SAFE.

Financim prej 74 miliardë eurosh

Nivelet e financimit për secilin shtet u përcaktuan paraprakisht në shtator, mbi bazën e parimeve të solidaritetit dhe transparencës. Ky grup-vendesh ka të drejtë të përfitojë rreth 74 miliardë euro pas nënshkrimit të marrëveshjeve të huasë.

Pas përfundimit të vlerësimit nga Komisioni, Këshilli ka afat katër javë për të nxjerrë vendimet zbatuese. Më pas, Komisioni do të finalizojë marrëveshjet e huasë, ndërsa pagesat e para pritet të nisin në mars 2026. Ndërkohë, vlerësimi i planeve të shteteve të tjera anëtare vijon.

Industri mbrojtëse më e fortë evropiane

Rregullorja SAFE u miratua më 27 maj 2025, në kuadër të paketës “Gatishmëria 2030”, që synon rritjen e investimeve në kapacitetet mbrojtëse të BE-së. Komisioni pret që SAFE të mundësojë rritje të menjëhershme dhe të konsiderueshme të investimeve përmes prokurimeve të përbashkëta nga industria evropiane e mbrojtjes, duke përmirësuar ndërveprueshmërinë, parashikueshmërinë dhe duke ulur kostot.

Ukraina dhe vendet e EFTA/EEA do të mund të marrin pjesë në prokurime të përbashkëta dhe të blejnë nga industritë e tyre. Gjithashtu, edhe vendet kandidate, potencialisht kandidate dhe ato me marrëveshje partneriteti sigurie me BE-në do të kenë mundësi pjesëmarrjeje, si dhe të negociojnë marrëveshje të posaçme për përfshirjen e industrive të tyre në këto kontrata publike.

Shënim: Disa imazhe gjenden nga interneti, që konsiderohen të jenë në domenin publik. Nëse dikush pretendon pronësinë, ne do të citojmë autorin, ose, sipas kërkesës, do të heqim menjëherë imazhin.

Roli i vendeve të vogla në epokën e IA-së: Perspektiva e Kosovës

Në panelin “Motori ekzekutiv i Evropës: Fitimi i garës së inteligjencës artificiale përmes specializimit” (Europe’s Execution Engine: Winning the AI Race Through Specialization), përfaqësues të teknologjisë dhe politikave digjitale diskutuan rolin e vendeve të vogla si Kosova në garën globale për inteligjencën artificiale, duke theksuar nevojën për rregullore dinamike, sovranitet digjital dhe avantazhin e inovacionit përmes specializimit.

Në kuadër të Forumit Ekonomik Botëror në Davos, në platformën Shtëpia e Kosovës (House of Kosova), u zhvillua paneli me temë “Motori ekzekutiv i Evropës: Fitimi i garës së inteligjencës artificiale përmes specializimit”, i moderuar nga Amy Peck, strategiste e teknologjive të aplikuara. Në këtë diskutim morën pjesë Alex Pentland, shkencëtar i të dhënave në Stanford HAI dhe bashkëthemelues i MIT Media Lab; Lulëzon Jaxhiu, këshilltar i Kryeministrit për Teknologjinë e Informacionit dhe CTO dhe Ilir Aliu, strateg i Teknologjisë dhe Komunikimit.

Debati u përqendrua në konkurrencën globale në inteligjencën artificiale, në balancën mes inovacionit dhe rregullimit, si dhe në rolin që mund të luajnë vendet e vogla përmes specializimit, fleksibilitetit dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Lulëzon Jaxhiu, këshilltar i Kryeministrit të Kosovës për Teknologji të Informacionit dhe CTO i Qeverisë, vlerësoi qasjen e Bashkimit Evropian si një nga përpjekjet më serioze dhe më të guximshme për të adresuar rreziqet e inteligjencës artificiale, duke theksuar se rregullimi është i domosdoshëm, por duhet të ecë me ritmin e zhvillimit teknologjik.

“Parimet janë të drejta dhe logjika është e mirë, por kur hyhet në shumë detaje, rregulloret bëhen tepër komplekse. Ne kemi nevojë për një qasje më dinamike që përshtatet me shpejtësinë e inovacionit. Është shumë me rëndësi që BE i ka hapur dyert me fabrika, antena si platforma për vende aspiruese për të qenë pjesë e BE-së, siç është Kosova. Kjo është shumë e mirë sepse na hap dyer në kuptimin e qasjes në këtë infrastrukturë të inteligjencës artificiale por, që është mirë edhe për BE-në sepse e zgjeron atë mundësinë e talenteve. Vendet si Kosova kanë shumëçka për të ofruar nga popullata e re, por edhe në kuptimin e sektorit shumë të gjallë e dinamik teknologjik të ndërtuar me shumë vite. Jemi mjaft mirë e të gatshëm për të kontribuuar në këtë qasje evropiane të inteligjencës artificiale” u shpreh Jaxhiu.

Ai nënvizoi se debati sot ka kaluar nga sovraniteti i të dhënave në një koncept më të gjerë të sovranitetit digjital dhe teknologjik.

“Sot nuk flasim më vetëm për sovranitet të të dhënave, por për sovranitet digjital dhe teknologjik. Çdo varësi në hallkat kyçe të inteligjencës artificiale krijon cenueshmëri strategjike për shtetet, përfshirë edhe vendet e vogla si Kosova,” theksoi ai.

Në një tjetër moment të diskutimit, Jaxhiu u ndal edhe te mësimet që shoqëritë po nxjerrin nga përballja me teknologjitë e reja: “Ne si shoqëri po mësojmë ende se si të jetojmë me inteligjencën artificiale. Qasja e Bashkimit Evropian duhet parë si një nga përpjekjet më serioze dhe më të guximshme për t’u marrë me një çështje jashtëzakonisht komplekse.”

Nga ana tjetër, Ilir Aliu – Strateg i Teknologjisë dhe Komunikimit, vuri në pah avantazhin që kanë vendet e vogla për të eksperimentuar dhe për të ndërtuar modele inovative më shpejt se ekonomitë e mëdha industriale.

“Vendet e vogla si Kosova kanë një avantazh real: nuk kanë barrën e industrive të mëdha dhe strukturave të vjetra. Kjo u jep mundësi të krijojnë ‘sandbox’ teknologjikë dhe të testojnë zgjidhje të reja në mjedise të sigurta dhe fleksibile,” tha Aliu.

Ai theksoi se korporatat e mëdha shpesh janë të kufizuara nga infrastruktura e ndërtuar për dekada, ndërsa startup-et dhe ekosistemet e reja kanë më shumë liri për të inovuar.

“Një startup mund të fillojë nga zero dhe të eksperimentojë menjëherë, ndërsa kompanitë e mëdha duhet të mbrojnë sisteme që kanë funksionuar për 20 apo 30 vjet. Pikërisht këtu vendet e vogla dhe ekosistemet e reja mund të fitojnë përparësi përmes shpejtësisë dhe guximit për të provuar zgjidhje të reja,” u shpreh Aliu.

Në këtë kontekst, Aliu shtoi se potenciali i Kosovës qëndron në aftësinë për të ndërtuar politika digjitale dhe modele inovacioni pa u ngarkuar me struktura të vjetra industriale.

“Përparësia e vendeve si Kosova është se mund të ndërtojnë politika digjitale dhe modele inovacioni pa u ngarkuar me strukturat e vjetra industriale. Kjo u jep mundësi të specializohen shpejt në fusha konkrete të inteligjencës artificiale dhe të bëhen konkurruese në nivel rajonal dhe evropian,” theksoi Aliu.

Gjithashtu, rëndësinë e rinisë si përbërësi kryesor i strukturës demografike të Kosovës e potencoi edhe Ilir Aliu, strateg i Teknologjisë dhe Komunikimit, duke e cilësuar këtë si një avantazh strategjik për zhvillimin teknologjik dhe inovacionin.

“Një prej forcave të Kosovës është se kemi një bagazh që shumë shtete nuk e kanë. Gjermania, për shembull, ka popullatë të moshuar dhe probleme demografike, ndërsa ne kemi popullatë të re. Megjithatë, duhet të ndodhë së pari transformimi mendor, sepse ka shumë njerëz që duan të qëndrojnë në punët ku janë rehat, por shpesh mungon inovacioni në punë të tilla,” tha Aliu.

Panelistët u pajtuan se, ndonëse konkurrenca globale në inteligjencën artificiale zhvillohet në shumë nivele – nga infrastruktura dhe modelet, deri te të dhënat dhe qeverisja, bashkëpunimi ndërkombëtar mbetet i domosdoshëm, pasi hapësira digjitale nuk njeh kufij dhe rreziqet janë të përbashkëta.

Në këtë kontekst, prania e Kosovës në Davos përmes House of Kosova u vlerësua si një platformë strategjike për ta pozicionuar vendin si aktor aktiv në debatin global mbi inteligjencën artificiale, duke theksuar potencialin e saj në specializim, talent të ri dhe politika digjitale inovative.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

Në Cyrih raportohet çdo ditë një ngacmim seksual

Që nga viti 2021, personat e prekur mund të raportojnë ngacmime seksuale, seksiste, homofobike ose transfobike përmes platformës online “Zürich schaut hin”. Tani qyteti po e bën këtë mjet të disponueshëm edhe për kantone dhe qytete të tjera, përcjell albinfo.ch.

Mesatarisht, vijnë një deri dy raportime në ditë, përfshirë prekje të padëshiruara, sulme fizike, exhibitionizëm, fjalë ose gjeste ofenduese. Në katër vitet e fundit janë regjistruar 2,581 raste të raportuara ose të vëzhguara. Pas një rritjeje fillestare me mbi 300 raportime në muaj, tani shifrat qëndrojnë rreth 30 në muaj, me rritje të përkohshme gjatë fushatave të ndërgjegjësimit.

Shumica e ngacmimeve lidhen me fjalë (rreth 30% në vit), por edhe prekjet e padëshiruara (16%) dhe vështrimi i ngjyrshëm ose i bezdisshëm (18%) janë të zakonshme. Raportimet janë anonime, por kërkohet të jepen detaje mbi llojin, vendin, motivin dhe autorin e ngacmimit.

Qytetarët e Cyrihut tashmë e njohin platformën: një e treta e popullsisë është bërë e vetëdijshme për ekzistencën e saj, thotë kryetarja e qytetit, Corine Mauch. Qëllimi i projektit është që askush të mos ndihet i kërcënuar ose i frikësuar për shkak të gjinisë apo identitetit gjinor. /Albinfo.ch

Për më shumë rreth kësaj teme mund te klikoni – https://www.srf.ch/news/schweiz/belaestigungen-in-zuerich-meldet-taeglich-jemand-eine-sexuelle-belaestigung

Zhurma e aeroportit shkakton pakënaqësi në komunat e pasura të Zyrihut

Banorët e komunave të pasura pranë Zyrihut, të njohura si “Gold Coast” (Bregu i Artë), janë të indinjuar nga rregulloret e reja që lejojnë avionët në aeroportin e Cyrihut të nisen drejt jugut, një masë që synon të rrisë sigurinë kur erërat fryjnë nga një drejtim i caktuar, përcjell albinfo.ch.

Të mësuar me qetësi dhe rehati në lagjet e tyre të begata, banorët e këtyre komunave pritet të përballen me rritje të ndjeshme të zhurmës nga fluturimet, pasi nisjet jugore do të kalojnë mbi zonat e tyre. Për këtë arsye, përfaqësuesit e zgjedhur lokalë po i nxisin qytetarët të reagojnë kundër këtij rregulli të ri.

Kryetari i komunës së Küsnachtit, Markus Ernst, u ka bërë thirrje banorëve që “të paraqesin kundërshtime dhe të dërgojnë një sinjal të qartë për ruajtjen e cilësisë sonë të jetesës”.

Qeveria në detyrë mban mbledhje: Merr dy vendime

Qeveria në detyrë e Kosovës ka mbajtur mbledhje elektronike në të cilën ka miratuar dy vendime, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit zyrtar, në këtë mbledhje u vendos për:

Themelimin e Këshillit Organizativ për shënimin e 18-vjetorit të Pavarësisë së Kosovës;

Autorizimin e pagesës në shumë prej 154,000 euro për Bankën Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim (BERZH) për rritjen e kuotës së kapitalit të Qeverisë së Republikës së Kosovës në BERZH.

Tuneli i ri hekurudhor mes Cyrihut dhe Winterthurit do të shkurtojë ndjeshëm kohën e udhëtimit

Aktualisht, trenat që qarkullojnë mes Cyrihut dhe Winterthurit janë të detyruar të ndjekin një rrugë më të gjatë, pasi kodrat mes Bassersdorfit dhe Winterthurit pengojnë ndërtimin e një linje të drejtpërdrejtë, përcjell albinfo.ch.

Kjo situatë pritet të ndryshojë me ndërtimin e një tuneli të ri hekurudhor. Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) planifikojnë të nisin ndërtimin e Tunelit të Brüttenit në vitin 2026, ndërsa përfundimi i tij parashikohet në vitin 2034.

Tuneli me dy tuba, me gjatësi rreth 9 kilometra, do ta shkurtojë kohën e udhëtimit mes Cyrihut dhe Winterthurit nga 20 në vetëm 12 minuta.

Me një kosto prej 3.3 miliardë frangash zvicerane, ky projekt renditet si i treti më i shtrenjtë në historinë e SBB-së, pas tuneleve të Lötschbergut dhe Gotthardit. /Albinfo.ch

Gjashtë qytete të Zvicrës renditen më të shtrenjtat në botë

Sipas renditjes së re për vitin 2026 nga databaza online Numbeo, e cila bazohet në të dhëna të mbledhura nga përdoruesit, Cyrihu, Gjeneva, Bazeli, Lozana, Lugano dhe Berna renditen, në këtë renditje, si qytetet më të shtrenjta në botë mes gjithsej 479 qyteteve të përfshira në analizë, transmeton albinfo.ch.

Në përgjithësi, kostoja e jetesës në këto qytete zvicerane është më e lartë edhe se në Nju Jork, i cili njihet gjerësisht si një nga qytetet më të shtrenjta dhe që në këtë renditje zë vendin e shtatë, menjëherë pas qyteteve të Zvicrës.

Megjithatë, pavarësisht çmimeve të larta, të gjashtë qytetet zvicerane kryesojnë gjithashtu për fuqi blerëse, një tregues që llogaritet mbi bazën e pagës neto mesatare të banorëve./Albinfo.ch

SVP në Cyrih siguron nënshkrimet për iniciativën e re mbi strehimin

Dega e Cyrihut e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) ka arritur të mbledhë numrin e nevojshëm të nënshkrimeve për ta çuar në votim iniciativën popullore me titull “E drejta për atdhe – Banesa për popullin tonë”, përcjell albinfo.ch.

Kjo nismë është e lidhur ngushtë me iniciativën tjetër të partisë, “Jo për 10 milionë”, e cila synon të kufizojë numrin e të huajve që lejohen të vendosen në Zvicër pasi popullsia e vendit të arrijë shifrën prej 10 milionë banorësh.

Sipas iniciativës së re, sapo të arrihet ky prag i popullsisë, pronarët e banesave do të jenë të detyruar t’u japin përparësi në ndarjen e apartamenteve qytetarëve zviceranë dhe personave që kanë jetuar në Cyrih për të paktën dhjetë vjet. /Albinfo.ch

Kosova, një shtet i ri, por me zgjidhje të mëdha

Pjesëmarrja e Kosovës në World Economic Forum përmes platformës House of Kosova po merr gjithnjë e më shumë formën e një diplomacie ekonomike dhe teknologjike aktive.

Në panelin “Si po konkurron Evropa në garën e inteligjencës artificiale përmes specializimit”, Kosova u paraqit jo vetëm si pjesëmarrëse simbolike, por si vend që ofron zgjidhje konkrete për sfida globale si kriza e strehimit, urbanizimi inteligjent dhe transformimi i industrisë së ndërtimit përmes inteligjencës artificiale.

Kontributi i Kosovës u artikulua përmes dy përfaqësuesve të sektorit privat: Mentor Pllana, CEO i Instabuilt, dhe Ertion Axha, COO i Lika Holding AG, të cilët sollën në Davos përvojën praktike të zhvilluar ndër vite në tregjet evropiane dhe amerikane, duke e lidhur teknologjinë me nevojat reale të ekonomisë dhe shoqërisë.

Mentor Pllana e ndërtoi fjalën e tij mbi përvojën konkrete të kompanisë në certifikimin e modeleve të ndërtimit sipas standardeve ndërkombëtare. Ai theksoi se inteligjenca artificiale duhet të vendoset në thelbin e dizajnimit, inxhinierisë dhe proceseve të certifikimit për të përshpejtuar ndërtimin dhe për të garantuar cilësi të njëjtë në tregje të ndryshme.

“Ne kemi një plan shtëpie të certifikuar sipas kodeve të International Code Council për sigurinë në Teksas. Kjo do të thotë se me të njëjtin model mund të ndërtojmë në rreth 80 shtete të SHBA-së – të certifikuar, të inxhinieruar dhe të dizajnuar sipas standardeve ndërkombëtare,” deklaroi Pllana.

Ai shtoi se Evropa dhe Amerika po lëvizin drejt industrializimit të ndërtimit, duke kaluar nga kantieret tradicionale në fabrika të automatizuara dhe linja robotike prodhimi.

“Ndërtimi off-site është e ardhmja. Sot ekzistojnë linja robotike që prodhojnë panele në pak minuta. Ky proces nuk është më vetëm punë për njerëz, por për gra, burra dhe robotë njëkohësisht,” theksoi ai.

Në fjalën e tij, Pllana e vendosi theksin edhe te përballueshmëria e strehimit si një nga problemet më të mëdha sociale dhe ekonomike në botë.

“Kriza e strehimit nuk është vetëm problem i Kosovës apo i Evropës. Është problem global. Dhe përballueshmëria është sfida më e madhe. Duhet të ndryshojmë mënyrën si dizajnojmë dhe ndërtojmë, që nga shtëpi që kushtojnë 500 euro për ngrohje apo ftohje, të kalojmë në shtëpi që kushtojnë 100 euro. Vetëm kështu strehimi bëhet i përballueshëm, i qasshëm dhe i realizueshëm në përmasa të mëdha.” u shpreh ai.

Duke iu referuar zhvillimeve konkrete në Kosovë, Pllana nënvizoi se kompania e tij nuk synon vetëm të ndërtojë objekte banimi, por të krijojë një ekosistem inovacioni.

“Ne nuk jemi ndërtuesit më të mëdhenj në Kosovë, por synojmë të jemi ndër më cilësorët. Aktualisht po ndërtojmë dy kulla rezidenciale dhe paralelisht po krijojmë një Innovation Hub, ku do të përfshihet i gjithë zinxhiri: certifikimi, furnizimi, shpërndarja dhe hyrja në treg,” tha ai.

Sipas tij, ky model hap perspektiva të reja për prodhuesit kosovarë dhe për eksportin e produkteve të ndërtimit në tregje të mëdha ndërkombëtare.

“Nëse një prodhues dritaresh në Kosovë prodhon për një shtëpi që është 100 për qind në përputhje me kodet e Teksasit, atëherë ai produkt mund të shitet në gjithë tregun e Teksasit. Po flasim për një nga ekonomitë më të mëdha në botë,” theksoi Pllana.

Dimensionin financiar dhe institucional të këtij transformimi e solli në vëmendje Ertion Axha, COO i Lika Holding AG, i cili nënvizoi se inteligjenca artificiale nuk ka vlerë pa besimin e tregut financiar dhe pa transparencë të të dhënave.

“Inteligjenca artificiale nuk është vetëm një mjet teknologjik, por një gjuhë e re komunikimi mes zhvilluesve, institucioneve dhe investitorëve. Pa të dhëna të strukturuara dhe pa standarde të përbashkëta, nuk mund të ketë besim,” u shpreh Axha.

Ai theksoi se një nga sfidat më të mëdha në Evropë mbetet planifikimi urban dhe shpërndarja reale e ndërtimit aty ku ka kërkesë.

“Ne nuk kemi mungesë ndërtesash, por mungesë ndërtimi aty ku realisht ka nevojë. Këtu inteligjenca artificiale mund të ndihmojë në parashikimin e flukseve të popullsisë dhe të nevojave reale për banim,” deklaroi Axha.

Sipas tij, proceset e gjata të planifikimit urban dhe lejeve ndërtimore ndikojnë drejtpërdrejt në rritjen e kostos për qytetarët.

“Kur një projekt vonohet në procedurat e lejeve, ai bëhet automatikisht më i shtrenjtë për qytetarin. Përshpejtimi i këtyre proceseve përmes sistemeve digjitale është çështje e përballueshmërisë sociale, jo vetëm e teknologjisë,” theksoi ai.

Axha shtoi se bankat dhe fondet e investimit kërkojnë modele të provuara dhe transparencë të plotë.

“Bankat dhe fondet e investimit nuk financojnë ide, por modele të provuara. Inteligjenca artificiale na ndihmon të dokumentojmë suksesin, të masim rrezikun dhe të krijojmë transparencë,” u shpreh ai.

Ai përmbylli duke theksuar nevojën për koordinim mes sektorit publik, privat dhe institucioneve financiare.

“Ndërtimi inteligjent kërkon jo vetëm teknologji, por koordinim mes planifikimit qendror, sektorit privat dhe institucioneve financiare. Vetëm kështu krijohet një treg i qëndrueshëm për strehimin e së ardhmes,” përfundoi Axha.

Pjesëmarrja e Kosovës në këtë panel u interpretua si një ndryshim i qartë në mënyrën se si vendi po pozicionohet në arenën ndërkombëtare: nga prezantim potenciali, në ofrim të zgjidhjeve konkrete për sfida globale si strehimi, urbanizimi dhe zhvillimi i qëndrueshëm.

Në Davos, Kosova u shfaq si partner me ide, modele praktike dhe përvojë reale, duke dëshmuar se inteligjenca artificiale dhe ndërtimi industrial mund të shndërrohen në instrumente të zhvillimit ekonomik dhe social.

“Ne jemi një shtet i ri, por me zgjidhje të mëdha. Problemet globale kërkojnë zgjidhje globale,” përmbylli Mentor Pllana.

Për këtë edhe për çështje tjera rreth IA është diskutuar në kuadër të platformës House of Kosova në World Economic Forum, në panelin me temën “Si po konkurron Evropa në garën e inteligjencës artificiale përmes specializimit”.

Paneli u moderua nga Taria Stephens (CEO & Co-Founder at Infiqe) dhe mblodhi ekspertë ndërkombëtarë nga fusha e teknologjisë, ndërtimit dhe planifikimit urban: Sandy Kurth (CEO i Forma Systems, MIT Design and Computation PhD), Dimitri Papalexopoulos (Chair of TITAN Group), Alice Charles (Global Expert in Sustainable Urban Planning, Urban Regeneration & City Design), Mentor Plana (CEO of Instabuilt), Ertion Axha (COO at Lika Holding AG).

House of Kosova në Davos po konsolidohet gjithnjë e më shumë si platformë diplomatike dhe ekonomike, ku Kosova jo vetëm prezantohet, por kontribuon aktivisht në dialogun global për të ardhmen e teknologjisë, ndërtimit inteligjent dhe zhvillimit të qëndrueshëm.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

 

Një tjetër skiator vdes në një ortek në Alpe

Raportohet se një skiator nga Spanja ka humbur jetën të hënën si pasojë e një orteku në rajonin Tignes të Alpeve Franceze, teksa po bënte ski jashtë pistave të autorizuara, transmeton albinfo.ch.

Menjëherë pas incidentit, një helikopter me ekipe shpëtimi ka ndërhyrë në vendngjarje, ku viktima është gjetur pa ndjenja. Pavarësisht përpjekjeve për ta shpëtuar, ai është nxjerrë i pajetë nga masa e dëborës.

Shërbimi meteorologjik francez kishte lëshuar më herët paralajmërime për rrezik të “konsiderueshëm” të orteqeve (kategoria 3) në Alpet veriore franceze, ndërsa për pjesën jugore të vargmalit dhe Pirenejtë ishte shpallur rrezik “i lartë” (kategoria 4).

Vetëm që nga fillimi i këtij muaji, rreth 20 skiatorë kanë humbur jetën si pasojë e orteqeve në Alpe, në vende si Austria, Franca dhe Zvicra, duke rikthyer vëmendjen mbi rreziqet e skijimit jashtë pistave në kushte të paqëndrueshme atmosferike. /Albinfo.ch

Rekord i ri në kreditim, bankat komerciale japin 2.684 miliardë euro në Kosovë

Vlera e kredive të reja të dhëna nga bankat komerciale në Kosovë gjatë vitit 2025 ka arritur në 2.684 miliardë euro, duke shënuar një rritje prej 3.8% krahasuar me vitin 2024, sipas të dhënave të publikuara nga Instituti GAP, transmeton albinfo.ch.

Sipas GAP-it, kjo rritje e kreditimit reflekton vazhdimin e aktivitetit ekonomik dhe kërkesën për financim nga bizneset dhe qytetarët, edhe pse kostoja e huamarrjes ka shënuar rritje, me normën efektive të interesit që ka kaluar nga 6.1% në vitin 2024 në 6.4% në vitin 2025.

Të dhënat historike tregojnë një rritje të vazhdueshme të kreditimit gjatë dekadës së fundit. Në vitin 2015, vlera e kredive të reja ishte rreth 1.1 miliardë euro, ndërsa në vitin 2025 kjo shumë është më shumë se dyfishuar, duke treguar zgjerimin e aktivitetit bankar dhe rritjen e kërkesës për financim.

Normat e interesit kanë pasur një trend zbritës nga viti 2015 deri në vitin 2022, kur arritën nivelin më të ulët prej rreth 6%. Megjithatë, vitet 2023–2025 kanë shënuar një rritje graduale të normës efektive të interesit, në përputhje me zhvillimet në tregjet financiare ndërkombëtare.

Këto zhvillime ndikojnë drejtpërdrejt në koston e financimit për bizneset dhe ekonomitë familjare, ndërsa rritja e kreditimit mbetet një indikator i rëndësishëm i aktivitetit ekonomik në vend.

Të dhënat e GAP-it bazohen në statistikat e Bankës Qendrore të Kosovës dhe pasqyrojnë ecurinë e kreditimit bankar gjatë periudhës 2015–2025./Albinfo.ch

Gati 74% e vendvotimeve të rinumëruara, procesi drejt fundit

Procesi i rinumërimit të votave në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve është drejt përfundimit, përcjell albinfo.ch.

Sipas përditësimit më të fundit të KQZ-së, deri në mëngjesin e së martës janë rinumëruar 1,887 vendvotime, që përbëjnë 73,80% të totalit prej 2,557 vendvotimeve të parashikuara për rinumërim.

Ky proces, i cili ka nisur më 13 janar 2026, ka përfunduar tashmë në 25 komuna.

Nga KQZ është bërë e ditur se puna po vazhdon me kapacitete të plota, me qëllim të përmbylljes sa më të shpejtë të rinumërimit të vendvotimeve të mbetura. /Albinfo.ch

Legjenda e Zvicrës merr drejtimin e FC Basel

Legjenda e futbollit zviceran, Stephan Lichtsteiner, është emëruar trajner i ri i FC Basel. Emërimi i 42-vjeçarit është bërë të hënën, menjëherë pas shkarkimit të Ludovic Magninit nga posti i trajnerit, shkruan albinfo.ch.

Lichtsteiner ka shprehur bindje të plotë në projektin afatgjatë të klubit dhe ka theksuar se marrja e kësaj detyre ishte një vendim i natyrshëm për të.

“Jam shumë i bindur për projektin afatgjatë në FC Basel dhe për këtë arsye jam i kënaqur që jam pjesë e tij tani e tutje. Ishte e qartë për mua që doja ta merrja përsipër këtë sfidë në këtë klub të madh. Jam i sigurt se së bashku mund të arrijmë shumë në Basel”, ka deklaruar ai.

Ish-kapiteni i Zvicrës nuk është i panjohur për ambientin e Baselit. Ai ka punuar më herët si trajner i grupmoshave të reja të klubit, ndërsa së fundi drejtoi skuadrën zvicerane FC Wettswil-Bonstetten.

Si futbollist, Lichtsteiner ka pasur një karrierë të jashtëzakonshme, duke luajtur për klube të njohura evropiane si Grasshopper, Lille, Lazio, Juventus, Arsenal dhe Augsburg. Me fanellën e Zvicrës ai ka zhvilluar 108 ndeshje ndërkombëtare.

Ai është kujtuar gjithashtu për momentin simbolik në Botërorin “Rusia 2018”, kur në fitoren 2:1 të Zvicrës ndaj Serbisë festoi me shqiponjën dykrenare pas golit të Granit Xhakës. Në atë ndeshje shënoi edhe Xherdan Shaqiri, i cili aktualisht është kapiten i FC Basel./Albinfo.ch