Kandidatët për parlamentin e Zvicrës nuk mund të detyrohen të kërkojnë punë gjatë një fushate zgjedhore vetëm sepse mund të humbasin vendin e tyre.

Ky është përfundimi i një vendimi nga Gjykata Federale Zvicerane, e cila ka sqaruar se si zbatohen rregullat e papunësisë për deputetët në largim, raportoi SRF, transmeton albinfo.ch.

Këshilli Kombëtar i Zvicrës dhe Këshilli i Shteteve janë parlamente qytetare: anëtarët pritet të mbajnë karriera të jashtme. Të qenit parlamentar është një punë anësore. Megjithatë, në praktikë, shumë varen shumë nga të ardhurat e tyre parlamentare dhe përballen me një humbje të papritur të të ardhurave nëse nuk rizgjidhen.

Ky ishte fati i disa politikanëve të Gjelbër pas zgjedhjeve të vitit 2023, kur partia humbi pesë nga 17 vendet që kishte fituar në vitin 2019. Midis tyre ishte Isabelle Pasquier-Eichenberger, një shkencëtare mjedisore nga Gjeneva e cila humbi vendin e saj në Këshillin Kombëtar pas një mandati.

Ashtu si punëtorët e tjerë që humbasin vendet e tyre të punës, znj. Pasquier-Eichenberger u regjistrua për përfitime papunësie ndërsa kërkonte punësim të ri.

Zyra e papunësisë në Gjenevë pezulloi pagesat e saj për nëntë ditë, duke argumentuar se ajo nuk kishte bërë përpjekje të mjaftueshme për të gjetur punë, një kërkesë normale për t’u kualifikuar për mbështetje papunësie.

Një gjykatë kantonale shkoi më tej, duke mbajtur qëndrimin se ajo duhet të kishte filluar të aplikonte për punë tre muaj para ditës së zgjedhjeve, transmeton albinfo.ch.

Gjykata Federale nuk u pajtua. Detyrimi i një kandidati për të kërkuar punë gjatë një fushate zgjedhore, tha ajo, do të ishte jorealiste dhe potencialisht dëmtuese. Në një intervistë pune, një kandidat do të duhej ose ta fshihte kandidaturën e tij ose të sugjeronte se do të pranonte një post edhe nëse rizgjidhej – të dyja opsionet rrezikojnë të dëmtojnë fushatën nëse ato bëhen publike.

Gjykata vendosi që znj. Pasquier-Eichenberger kishte të drejtë për përfitime papunësie që nga dita e parë që u largua nga detyra, një vendim që i lë gjithashtu autoritetet e Gjenevës përballë disa mijëra franga në shpenzime ligjore. Periudha e saj pa punë ishte e shkurtër: ajo tani është zëvendësdrejtoreshë e zyrës kantonale bujqësore të Gjenevës dhe përsëri paguan rregullisht në sistemin e sigurimit të papunësisë.

Zjarri vdekjeprurës në Crans-Montana ka nxjerrë në pah pabarazi të mëdha në mënyrën se si kantonet e Zvicrës i trajnojnë ata që janë përgjegjës për zbatimin e rregullave të sigurisë nga zjarri.

Pas tragjedisë, kantoni i Valais ka pranuar se njohuritë e oficerëve të sigurisë komunale nuk janë gjithmonë të mjaftueshme dhe thotë se dëshiron të forcojë trajnimin, transmeton albinfo.ch.

Problemi është strukturor. Edhe pse standardet e sigurisë nga zjarri zbatohen në të gjithë vendin, sistemi federal i Zvicrës u jep kantoneve diskrecion të gjerë mbi zbatimin, duke përfshirë trajnimin e inspektorëve. Si rezultat, restorantet, kafenetë dhe baret nuk inspektohen me të njëjtën frekuencë – ose nga zyrtarë me kualifikime të krahasueshme – në të gjithë vendin.

Fribourg kërkon që inspektorët që kryejnë kontrolle periodike të vendeve publike të përfundojnë një kurs të detyrueshëm njëjavor të drejtuar nga organi i saj kantonal i sigurimeve, i ndjekur nga një provim. Në Jura dhe Gjenevë, inspektimet trajtohen në nivel kantonal nga profesionistë që kanë kualifikime të njohura për mbrojtjen nga zjarri. Në të kundërt, Valais nuk imponon trajnim bazë të detyrueshëm, dhe as Vaud, ku përgjegjësia për vendet publike si baret dhe klubet e natës u takon komunave.

Në ato kantone, shërbimet teknike komunale ndonjëherë kanë vetëm njohuri rudimentare për parandalimin e zjarreve. Siguruesi kantonal i Vaud ofron një gamë kursesh, por është detyrë e komunave të dërgojnë staf. Në Valais, oficerët e sigurisë komunale duhet të ndjekin të paktën një ditë trajnimi në vit; disa mbajnë certifikata federale të sigurisë nga zjarri, por shumë jo. Që nga zjarri i Crans-Montana, disa komuna kanë kërkuar të forcojnë kapacitetin e tyre duke punësuar ekspertë privatë; vetë resorti sapo ka mandatuar një firmë të jashtme për të ndihmuar me inspektimet.

Në Neuchâtel, inspektorët në komunat e vogla ndonjëherë janë anëtarë të organeve legjislative lokale që shërbejnë me kohë të pjesshme. Trajnimi i tyre fillestar zgjat vetëm një ose dy ditë, i plotësuar nga arsimimi i vazhdueshëm. Ata punojnë nga listat e kontrollit që mbulojnë çështje të tilla si daljet e qarta të emergjencës dhe qasja për zjarrfikësit. Disa thonë se është gjithnjë e më e vështirë të rekrutosh inspektorë të tillë.

Në Zvicrën gjermanishtfolëse, pamja është më e standardizuar sesa në pjesën më të madhe të Romandie-s, megjithëse larg të qenit uniforme. Zbatimi i sigurisë nga zjarri në kantone si Cyrihu, Berna, Aargau dhe St Gallen është zakonisht më i profesionalizuar dhe i centralizuar, me inspektime të kryera nga autoritetet kantonale të zjarrfikësve ose nga specialistë të mandatuar prej tyre. Inspektorët zakonisht kërkohet të kenë një kualifikim të njohur në mbrojtjen nga zjarri, më së shpeshti certifikata të lëshuara nga Shoqata Zvicerane e Institucioneve Kantonale të Sigurimit nga Zjarri, e cila përcakton standarde teknike në të gjithë vendin. Trajnimi shpesh përfshin disa javë kursesh, provime modulare dhe arsimim të vazhdueshëm.

Por krahasuar me kantonet frëngjishtfolëse si Valais ose Vaud, kantonet gjermanishtfolëse kanë tendencë të vendosin kualifikime minimale më të qarta, të përdorin më shumë organet kantonale të sigurimeve dhe të mbështeten më pak në stafin komunal të trajnuar lehtë. Rezultati nuk është harmonizim i plotë, por më pak ndryshim në thellësinë e trajnimit dhe cilësinë e inspektimit sesa në të gjithë Zvicrën në tërësi.

Pas tragjedisë së Crans-Montana, procedurat zvicerane të sigurisë nga zjarri ka të ngjarë të ndryshojnë në të gjithë vendin.

Rrjeti i supermarketeve Aldi po mbyll disa dyqane në Zvicrën gjermanishtfolëse, transmeton albinfo.ch.

Degët në stacionin e trenit të Badenit dhe pranë Zytglogge të Bernës do të mbyllen në fund të janarit.

Dyqani i qendrës tregtare Glatt në Wallisellen do të mbyllet në fillim të shkurtit, ndërsa Wabern do të mbyllet më vonë këtë pranverë.

Aldi nuk jep arsye të hollësishme, duke thënë se vetëm vendimet vijnë pas një shqyrtimi të brendshëm.

Shitësi me pakicë thekson faktorë si numri i klientëve, kërkesa, kushtet e qirasë dhe strategjia afatgjatë e vendit.

Presidenti francez Emmanuel Macron po bëhet një ikonë mode në Davos.

Ai mban syze dielli për shkak të një infeksioni në sy – dhe modeli tani është shumë i kërkuar.

Shumë po i ngatërrojnë ato me syzet Ray-Ban – veçanërisht lloji i bërë i famshëm nga Tom Cruise në Top Gun, transmeton albinfo.ch.

Por ato në të vërtetë prodhohen nga një kompani italiane nën markën Henry Jullien – kushtojnë rreth 650 euro.

Faqja e internetit e kompanisë është bllokuar disa herë për shkak të kërkesës dhe është krijuar një faqe e përkohshme.

Normalisht shiten rreth 100 palë në vit – por efekti Macron mund ta çojë këtë shifër deri në 1,000, thotë kompania.