Një rast mashtrimi i ndërlikuar në kantonin Schwyz ka shkaktuar humbjen e rreth 250,000 frangave zvicerane për një viktimë. Policia kantonale njofton se mashtruesit kontaktojnë viktimat përmes telefonit, duke u paraqitur si punonjës banke, dhe i bindin ata të instalojnë një program që supozohet antivirus. Në fakt, programi u jep atyre qasje direkte në kompjuterët dhe llogaritë bankare të viktimave, të cilat shpesh zbrazën deri në vetëm disa franga.

Këshilla e policisë:

Mos instaloni programe nga persona të panjohur.

Mos ndani të dhënat e hyrjes në llogari.

Nëse keni dyshime, ndërprisni thirrjen dhe kontaktoni bankën zyrtare.

Raportoni çdo mashtrim tek policia menjëherë.

Policia po heton rastin dhe paralajmëron banorët për rritjen e këtij lloji mashtrimesh.

Treni FV-Dosto i SBB-së, i njohur për dridhjet e shumta gjatë udhëtimeve, po riparohet për të ofruar një udhëtim më të qetë. Bogiet e trenit janë riprojektuar, duke hequr sistemin e kompensimit të rrotullimit dhe duke rritur lirinë e pezullimit.

Testet e fundit treguan se dridhjet u ulën rreth një të tretën, duke e bërë udhëtimin më komod, sidomos kur kalohen kthesa apo gabime në shina. Rimodelimi i plotë i të gjithë 62 trenave FV-Dosto do të kushtojë 90 milion franga dhe pritet të përfundojë brenda shtatë viteve.

Udhëtarët do të përfitojnë kështu nga një përvojë më e qetë dhe më komode në distanca të gjata.

Grupet e majta politike po mobilizohen në disa qytete zvicerane për të kërkuar subvencionimin e trenave ndërkombëtarë të natës. Këtë javë, në Gjenevë dhe Lozanë do të dorëzohen mocione që u bëjnë thirrje komunave të veprojnë dhe të kërkojnë mbështetje federale për këto linja hekurudhore. Ky veprim po koordinohet edhe me Bazelin, Cyrihun dhe Bernën, mëson RTS.

A duhet që qytetet të ndërhyjnë për të mbështetur linjat hekurudhore ndërkombëtare, në vend që kjo të mbetet përgjegjësi e qeverisë federale? Kjo është pikërisht ideja e partive të majta, të udhëhequra nga socialistët dhe të gjelbrit, të cilët po koordinojnë iniciativa të ngjashme në pesë qytetet më të mëdha të Zvicrës.

“Ne po kërkojmë që të gjenden fonde për trenat e natës, por edhe për linjat ndërkombëtare ditore që lidhin Zvicrën me vendet e tjera. Po ashtu, i kërkojmë Konfederatës të veprojë me përgjegjësi dhe të respektojë ligjin për CO₂”, shpjegon Louis Dana, këshilltar bashkiak socialist në Lozanë.

Një iniciativë që nisi në Cyrih

Kjo iniciativë e ka zanafillën në Cyrih, pas një vendimi të Këshillit Kombëtar më 9 dhjetor, i cili shkaktoi reagime të forta. Pas Këshillit të Shteteve, dhoma e ulët e parlamentit refuzoi financimin e linjës Basel–Malmö, duke hequr një subvencion prej 10 milionë frangash që ishte i nevojshëm për nisjen e trenit të natës, planifikuar për pranverën e ardhshme.

“Është e qartë se qytetet nuk mund t’i financojnë këto linja trenash të vetme”, pranon Dominik Waser, këshilltar bashkiak i Partisë së Gjelbër në Cyrih. “Qeveria federale duhet të marrë përgjegjësinë e saj. Ne shpresojmë që mbështetja nga qytetet të jetë vetëm e përkohshme, deri sa Konfederata ta rifillojë plotësisht rolin e saj.”

Prioritete për t’u rishikuar

Kjo ide ka nxitur reagime edhe nga e djathta. Deputeti i UDC-së, Yvan Pahud, i cili kishte kundërshtuar financimin e linjës Basel–Malmö në Parlament, shprehet: “Sot financat federale janë në deficit dhe duhet të rishikojmë prioritetet tona. Financimi i trenave për udhëtime rekreative fundjave nuk është prioritet. Zvicra ka nevoja më urgjente: arsimi, shëndetësia, siguria.”

Louis Dana kundërshton këtë qëndrim: “Parlamenti nuk po i respekton angazhimet e veta për ligjin e CO₂, i cili parashikonte mbështetje për trenat e natës.” Sipas tij, këto linja kanë edhe rëndësi turistike: “Ato u shërbejnë qytetarëve zviceranë, por edhe turistëve të huaj. Për shembull, turistët nga Malmö mund të vijnë për pushime në Bazel. Disa vite më parë, nga Lozana kishte trena nate për Romë dhe Barcelonë.”

Ky aksion i koordinuar i së majtës në qytetet kryesore zvicerane synon të dërgojë një sinjal politik. Megjithatë, edhe nëse komunat reagojnë pozitivisht, do të duhet kohë për të siguruar financime alternative ndaj atyre që fillimisht ishin planifikuar nga Konfederata.

Automjetet më ndotëse do të tatohen më rëndë në kantonin e Vaudit. Këshilli i Shtetit ka vendosur të rrisë me 50% taksën për këto mjete, niveli maksimal i lejuar me ligj. Vendimi është marrë me kërkesë të Parlamentit kantonal, por po kundërshtohet nga e djathta politike, e cila kërkon anulimin e tij.

SUV-të në shënjestër

Me këtë rritje, autoritetet synojnë veçanërisht drejtuesit e automjeteve të mëdha, si SUV-të. Shtesa për automjetet më ndotëse do të rritet nga 25% në 50%, çka pritet të sjellë fatura dukshëm më të larta për pronarët e tyre.

Në Vaud, taksa e automjeteve llogaritet sipas sistemit bonus–malus, i cili parashikon ulje ose shtesa në varësi të emetimeve të CO₂. Qëllimi është të inkurajohet blerja dhe përdorimi i automjeteve me emetime të ulëta.

Deri në qindra franga më shumë

Nuk do të ketë rritje për drejtuesit e modeleve bazë të makinave me benzinë, si Volkswagen Golf apo Skoda Octavia, as për automjetet elektrike si Tesla Model Y.

Po ashtu, pronarët e automjeteve të regjistruara për herë të parë deri më 31 dhjetor 2020 nuk do të preken nga rritja, për sa kohë që automjeti i tyre lëshon më pak se 149 g CO₂/km.

Nga ana tjetër, ata që tashmë i nënshtrohen taksës ndëshkuese do të shohin rritje prej 15%, 25% ose 50%, në varësi të automjetit. Në disa raste, rritja mund të arrijë pothuajse 500 franga. Për shembull, për një Audi RS6 me 600 kuaj fuqi, taksa vjetore do të rritet nga 2’423.70 franga në 2’908.50 franga.

Kundërshtime politike

Vendimi nuk është pritur mirë nga e djathta në Këshillin e Madh të Vaudit. Një mocion i paraqitur nga deputeti Yann Glayre (UDC), i bashkënënshkruar nga 18 deputetë të UDC-së dhe 11 të Partisë Liberale Radikale (PLR), kërkon rikthimin e tavanit të shtesës në 25%.

Mocioni u miratua me një diferencë shumë të ngushtë: 72 vota pro dhe 70 kundër. Mungesa e disa deputetëve të së majtës ndikoi në rezultatin përfundimtar. Teksti i kërkon gjithashtu qeverisë të anulojë hyrjen në fuqi të normave të reja të taksimit, të planifikuara për 1 janar 2026.

Objektivi financiar

Autoritetet kantonale synojnë që me këtë masë të sigurojnë rreth 10 milionë franga shtesë për buxhetin e vitit 2026, i cili parashikohet të jetë me deficit. Së shpejti, qytetarët do të mund të konsultojnë faqen zyrtare të Kantonit të Vaudit për të llogaritur shumën e taksës së re për automjetin e tyre.

Ndërkohë, TCS (Touring Club Suisse) e ka cilësuar këtë vendim si një masë ndëshkuese ndaj drejtuesve të automjeteve.