Ermonela Jaho dhe Saimir Pirgu shkëlqejnë në Operën e Vjenës me “Madama Butterfly”

Në skenën e Wiener Staatsoper, një prej teatrove më prestigjioze të operës në botë, sopranoja Ermonela Jaho dhe tenori Saimir Pirgu interpretuan rolet kryesore në operën Madama Butterfly të kompozitorit Giacomo Puccini, duke shënuar një nga mbrëmjet më të spikatura të sezonit operistik në kryeqytetin austriak.

Në këtë produksion të regjisorit të ndjerë Anthony Minghella, Jaho interpretoi rolin e Cio-Cio-San me intensitet emocional dhe finesë vokale që e kanë bërë këtë personazh një nga identitetet më të njohura të karrierës së saj ndërkombëtare. Interpretimi i saj u prit me ovacione nga publiku vjenez.

Përkrah saj, në rolin e Pinkertonit, Pirgu solli një interpretim të rafinuar vokalisht dhe të balancuar skenikisht, duke konfirmuar statusin e tij si një nga tenorët më të rëndësishëm të brezit të tij në skenat ndërkombëtare.

Shfaqja u drejtua nga dirigjenti italian Marco Armiliato, ndërsa seria e shfaqjeve të Madama Butterfly në Wiener Staatsoper zhvillohet nga 7 deri më 17 mars 2026.

Interpretimi i dy artistëve shqiptarë në këtë skenë ikonike përfaqëson një tjetër moment të rëndësishëm të afirmimit të kulturës shqiptare në arenën ndërkombëtare të operës.

Fotografitë: © Stephan Brückler

Im Bild:

Ermonela Jaho (Cio-Cio-San)

Stephanie Maitland (Suzuki)

Saimir Pirgu (Pinkerton)

Attila Mokus (Sharpless)

Matthäus Schmidlechner (Goro)

Ensemble

 

Aeroplani zviceran u godit nga rrufeja dhe u detyrua të devijonte fluturimin

Fluturimi i aeroplanit zviceran Swiss LX8 nga Çikago për në Cyrih u devijua për në Detroit të dielën për shkak të stuhive të forta.

Avioni u godit gjithashtu nga rrufeja gjatë fluturimit, siç konfirmoi Swiss. Pasagjerët u akomoduan gjatë natës dhe për ta u rirezervuan  fluturime alternative të nesërmen, transmeton albinfo.ch.

“Ne po fluturonim rreth Çikagos kur papritmas piloti njoftoi se duhej të devijonim drejtimin,” tha një pasagjer për Blue News. Ekuipazhi shpjegoi se një ulje nuk ishte e mundur për shkak të kushteve të motit. “Pastaj, papritmas, rrufeja goditi avionin,” vazhdoi lexuesi.

Siç konfirmoi Swiss për portalin zviceran, devijimi ishte një pasojë e drejtpërdrejtë e stuhive të forta mbi Çikago. Operacionet e fluturimit në aeroport duhej të kufizoheshin përkohësisht.

Në atë kohë, fluturimi LX8 ishte tashmë pranë aeroportit dhe fillimisht priste në një model pritjeje për një ulje të mundshme. “Megjithatë, kur situata nuk u përmirësua, ekuipazhi vendosi të devijonte në aeroportin alternativ”, deklaroi Swiss. Për më tepër, avioni u godit nga rrufeja gjatë fluturimit, siç konfirmoi Swiss.

Megjithatë, pasagjerët nuk kanë arsye për t’u shqetësuar lidhur me ngjarjen, siguron Swiss. Incidente të tilla ndodhin herë pas here në aviacion dhe konsiderohen të padëmshme.

Eljesa Bajra bëhet Nënkampione e Gjermanisë në xhudo, U-21

Eljesa Bajra nga Shkolla e Xhudos Weil-Haltingen ka festuar një tjetër sukses në nivel kombëtar. Në Kampionatin Individual Gjerman U-21 në Potsdam, xhudistja 18-vjeçare fitoi medaljen e argjendtë në kategorinë e peshës mbi 78 kg.

Gjithsej 14 pjesëmarrës garuan në kategorinë kryesore, transmeton albinfo.ch. Me fitoret kundër Serafina Lange (Sportfreunde Kladow) dhe Erin Drzysga (Sport-Union Annen), Bajra arriti në gjysmëfinale. Atje, ajo mundi Malin Nieweiler (FC Stella Bevergern), nga e cila kishte humbur në Kampionatin Gjerman vitin e kaluar, dhe avancoi në finale, shkuan bz.de.

Në luftën për titull, ajo u mund nga Peppa Plöhnert (SV Halle), e cila është një vit më e madhe, dhe u bë zëvendëskampione e Gjermanisë.

Për talenten e xhudos nga Weil-Haltingen, e cila është stërvitur në qendrën e performancës së Budo Club Karlsruhe për katër vjet për zhvillim optimal, kjo ishte medalja e saj e tretë radhazi në Kampionatin Gjerman. Në vitin 2024 në kategorinë U18 dhe përsëri në vitin 2025, kur debutoi në kategorinë U21, Bajra kishte zënë vendin e tretë dhe kishte siguruar medaljen e bronztë.

Shefi i bankës Julius Baer merr 10 milionë franga më shumë se ai i UBS

Stefan Bollinger, Drejtor Ekzekutiv i bankës Julius Baer, ​​mori një pagë prej 24 milionë frangash zvicerane vitin e kaluar. Shifra është kaq e lartë për shkak të një pagese për ndërprerje të kontratës nga ish-punëdhënësi i tij.

Kështu, paga e tij tejkalon ndjeshëm atë të Drejtorit Ekzekutiv të bankës më të madhe zvicerane, UBS, Sergio Ermotti, transmeton albinfo.ch.

Të hënën, Julius Baer publikoi raportin e saj vjetor për vitin e kaluar. Ai zbulon se kompensimi total i drejtorit ekzekutiv të Stefan Bollinger arriti në 8.27 milionë franga zvicerane. Paga e tij bazë ishte 1.49 milionë franga zvicerane.

Sipas shifrave të paraqitura në raport, paga për vitin 2025 është kaq e lartë sepse përfshin një pagesë për ndërprerje të kontratës prej 14.76 milionë frangash zvicerane për kompensim të humbur nga ish-punëdhënësi i tij, Goldman Sachs.

Në mënyrë specifike, paga bazë e humbur dhe shtesat, kompensimi vjetor variabël për vitin 2024 dhe kompensimi variabël i shtyrë në total prej 10.2 milionë CHF u zëvendësuan plotësisht.

Përveç kësaj, u shlye vlera e humbur nga një plan interesi i mbartur prej 4.6 milionë CHF, përcjell albinfo.ch. Kjo vlerë u zëvendësua nga një plan dhjetëvjeçar kompensimi i bazuar në aksione, i bazuar në performancë, i projektuar “për të krijuar vlerë afatgjatë të korporatës”.

CEO i UBS fitoi më pak
Javën e kaluar, banka kryesore e Zvicrës, UBS prezantoi gjithashtu raportin e saj vjetor. CEO Sergio Ermotti fitoi një shumë të ngjashme me vitin e kaluar: 14.9 milionë CHF.

Në Bernë promovohet libri “Klithma” i autores Alketa Gashi-Fazliu

Të shtunën, më 28 mars 2026, në orën 18:00, në Kongresszentrum Allresto në Bernë (Effingerstrasse 20, 3008 Bern – Parking City West), me organizimnga Lidhja Shqiptare në Botë do të mbahet promovimi i librit “Klithma” të autores Alketa Gashi-Fazliu.

Libri sjell rrëfime të fuqishme dhe tronditëse të fëmijëve të gjymtuar gjatë luftës në Kosovë. Përmes dëshmive të tyre, autorja ndriçon pasojat më të dhimbshme të luftës – plagët që mbeten jo vetëm në trup, por edhe në shpirt.

“Klithma” vjen si një thirrje për kujtesë dhe ndërgjegjësim, duke rikujtuar se pas çdo statistike të luftës fshihen histori njerëzore të dhimbjes, por edhe të forcës, guximit dhe shpresës për të vazhduar përpara.

Promovimi në Bernë pritet të mbledhë dashamirës të librit, përfaqësues të komunitetit dhe publikun e interesuar për të reflektuar mbi një kapitull të rëndësishëm të kujtesës kolektive.

Çokollata po bëhet luks: Në cilat shtete janë rritur çmimet më shumë

Në vitin 2025, çmimet e konsumit në BE u rritën me një mesatare prej 2.5 për qind në vit. Rritja ishte pak më e lartë për ushqimet dhe pijet joalkoolike, në 3.3 për qind, transmeton albinfo.ch. Ndër produktet ushqimore në BE, çokollata pa rritjen më të madhe të çmimeve, duke u rritur me 17.9 për qind, sipas Eurostat.

Pse çokollata është bërë gjithnjë e më e shtrenjtë në Evropë? Dhe në cilat vende ishte rritja e çmimeve veçanërisht drastike?

Çokollata u bë dukshëm më e shtrenjtë se shumë produkte të tjera të rëndësishme ushqimore, shkruan srf.ch. Mishi i viçit, për shembull, u rendit i treti në BE me një rritje prej 10 për qind.

Kjo është rreth tetë pikë përqindjeje më pak se rritja e çmimit për çokollatën. Vezët dhe gjalpi u bënë rreth tetë për qind më të shtrenjta, afërsisht dhjetë pikë përqindjeje më pak se çokollata.

Brenda BE-së, rritja mesatare vjetore e rritjes së çmimeve për çokollatën në vitin 2025 varion nga 6.6 për qind në Sllovaki në 32.6 për qind në Poloni.

Duke përfshirë vendet e tjera evropiane, diapazoni shtrihet nga 1.6 për qind në Shqipëri në 44 për qind në Turqi. Shifra për Turqinë është vetëm pjesërisht e krahasueshme, pasi i referohet kategorisë “çokollatë, kakao dhe ushqime që përmbajnë kakao” dhe shkallës vjetore të ndryshimit nga janari 2025 deri në janar 2026.

Plaku nuk lë trashëgimtarë – 1.6 milionë mbeten për kantonin dhe komunën

Një burrë nga Bergdietikoni nuk la testament dhe as trashëgimtarë. Prandaj, mbi 1.5 milionë franga zvicerane që kishte në posedim do të shkojnë në kanton dhe komunë.

Nëse nuk ka testament ose kontratë trashëgimie të shkruar, trashëgimia kalon me ligj te pasardhësit ose të afërmit e tjerë të ngushtë.

Nëse i ndjeri nuk ka fare familje, trashëgimia shkon në sektorin publik, d.m.th., kantonin dhe komunën e banimit të të ndjerit, trnmseton albinfo.ch. Komuna e Bergdietikon në kantonin e Aargau do të marrë kështu 1.582 milionë franga zvicerane nga vdekja e një 91-vjeçari, raporton “Aargauer Zeitung”.

“Personi kishte jetuar në fshat për 25 vjet dhe nuk ishte veçanërisht i njohur ose i rrënjosur thellë në komunitet”, thotë nëpunësja komunale Jenny Jaun. Tani kantoni do të marrë dy të tretat e shumës dhe komuna një të tretën. Një njoftim publik për trashëgimtarët u botua në gazetën zyrtare, por askush nuk u paraqit.

Çështja u trajtua më pas nga bashkia. Jaun thotë: “Personalisht, e gjej të keqe që bashkia mbulon 100 për qind të kostove, por përfiton vetëm nga një e treta e pasurisë.” Këto të ardhura të jashtëzakonshme janë një nga arsyet pse Bergdietikon mund të raportojë një rezultat financiar pozitiv për vitin 2025.

Jaun shton: “Personalisht, megjithatë, më vjen keq që personi i ndjerë nuk bëri rregullime për pasurinë e tij.” Ai kishte të paktën një person në rrethin e tij të ngushtë që mund të kishte qenë përfitues. Në të gjithë kantonin e Aargau, nëntë trashëgimi kanë shkuan në sektorin publik vitin e kaluar”, përcjell albinfo.ch.

“Në disa raste, testamentet përcaktojnë heqjen dorë nga trashëgimia e trashëgimtarëve që nuk kanë të drejtë për një pjesë të detyrueshme, në të cilin rast trashëgojnë kantoni dhe komuna në fjalë”, shton Stephanie Piller, zëdhënëse e Departamentit të Financave dhe Burimeve.

Rritet çmimi i naftës në Kosovë: Litri kushton deri në 1.60 euro

Çmimi i naftës në tregun me pakicë në Kosovë ka arritur deri në 1.60 euro për litër këtë të hënë.

Sipas kryetarit të Shoqatës së Naftëtarëve, Fadil Berjani, çmimet ndryshojnë në varësi të kompanive, ku nafta shitet nga 1.53 deri në 1.60 euro për litër. Ndërkohë, benzina kushton nga 1.34 deri në 1.38 euro për litër, raporton rtklive.com.

Berjani ka bërë të ditur gjithashtu se çmimi i naftës me shumicë aktualisht është rreth 1.54 euro për litër.

Çmimi i naftës së papërpunuar Brent crude arriti në gati 105 dollarë për fuçi, një rritje prej më shumë se 40 për qind që nga fillimi i luftës me Iranin.

Sipas Associated Press, çmimi i Brent u rrit me 1.6 për qind dhe tani është 104.73 dollarë për fuçi.

Ndërkohë, çmimi i naftës së papërpunuar amerikane u rrit me 1 për qind, në 99.68 dollarë për fuçi, duke shënuar një rritje prej pothuajse 50 për qind që nga fillimi i luftës.

Sipas firmës kërkimore Rystad Energy, në pak më shumë se një javë që nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit, më shumë se 12 milionë fuçi naftë në ditë janë nxjerrë jashtë qarkullimit.

Franshiza minimale e sigurimit shëndetësor mund të rritet me 100 franga

Për të përballuar kostot e larta – dhe vazhdimisht në rritje – të sistemit shëndetësor në Zvicër, Këshilli Federal dëshiron të inkurajojë popullsinë që të përdorë shërbimet shëndetësore me më shumë kujdes.

Kjo synohet të arrihet duke rritur franshizën minimale, e cila përdoret nga rreth 45 për qind e popullsisë, nga 300 në 400 franga, transmeton albinfo.ch.

Ministrat kanë hapur një konsultim për një ndryshim në Ligjin Federal për Sigurimin Shëndetësor (LAMal) për këtë qëllim.

Arsyeja e kësaj rritjeje është se, që nga hyrja në fuqi e ligjit për sigurimin shëndetësor në vitin 1996, kostot që mbulohen nga kompanitë e sigurimeve shëndetësore janë trefishuar.

Sipas autoriteteve, një franshizë më e lartë do të ndihmonte në uljen e presionit mbi primet e sigurimit shëndetësor.

Lufta në Iran po rrit normat e kredive hipotekare në Zvicër

Konflikti po shkakton jo vetëm rritje të çmimeve të karburantit, por edhe të normave të interesit për kreditë hipotekare.

Deri më tani, nëntë nga dhjetë pompa benzine në Zvicër kanë rritur tashmë çmimet. Por jo vetëm shoferët po preken nga lufta e SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit: edhe pronarët e shtëpive po ndiejnë ndikimin e saj, transmeton albinfo.ch.

“Kurba e rendimentit për kreditë hipotekare me normë fikse është në rritje”, tha Fredy Hasenmaile, kryeekonomist në bankën Raiffeisen.

Ai theksoi se kjo prirje në rritje pritet të vazhdojë, duke u bazuar në rritjen e vazhdueshme të çmimeve të naftës.

Ky skenar është shumë i mundshëm, sipas Claudio Saputelli, kryeekonomist në UBS, i cili vuri në dukje se kostoja e kredive me normë fikse për 10 vjet është rritur që nga fundi i shkurtit, kur filloi lufta.

Në Suedi mund të gjobitesh nëse e lë macen vetëm për shumë kohë

Në Suedi, pronarët e maceve mund të përballen me gjobë nëse e lënë macen vetëm për një kohë të gjatë pa e kontrolluar.

Kjo bazohet në ligjin për mbrojtjen e kafshëve, i cili kërkon që pronarët ta kontrollojnë macen të paktën dy herë në ditë për të siguruar mirëqenien e saj, raporton 20minuten.ch, transmeton albinfo.ch.

Ligji zbatohet për të gjitha macet – qoftë ato që jetojnë brenda shtëpisë, jashtë apo në ferma. Lënia e ushqimit dhe ujit për disa ditë nuk mjafton; pronari ose një person tjetër duhet ta kontrollojë fizikisht kafshën.

Nëse autoritetet zbulojnë se rregullat nuk respektohen, pronari mund të detyrohet të korrigjojë situatën dhe në disa raste të paguajë gjobë. Në raste më serioze të shkeljes së ligjit për mirëqenien e kafshëve mund të ketë edhe dënime më të rënda, madje edhe ndalim për të mbajtur kafshë.

Ky rregull është pjesë e politikës së Suedisë për standarde shumë të larta të mbrojtjes së kafshëve, duke theksuar se edhe macet – megjithëse konsiderohen kafshë të pavarura – kanë nevojë për kujdes dhe kontakt të rregullt me njerëzit.

Në praktikë, kjo do të thotë se nëse një pronar udhëton ose mungon për disa ditë, duhet të organizojë që dikush ta vizitojë dhe të kujdeset për macen çdo ditë.

Shqiptarët kanë probleme me pagesat e faturave mujore

Rreth 24.2% e familjeve në Shqipëri rezultojnë të kenë pagesa të prapambetura që lidhen më qiranë e shtëpisë, fatura shërbimesh (energji, ujë, ngrohje) apo blerje të pronave më këste, sipas të dhënave të Eurostat që i takojnë vitit 2023.

Kjo do të thotë se afërsisht një në katër familje ka vështirësi reale për të përmbushur në kohë detyrimet në lidhje me menaxhimin e banesës, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Ky nivel është dukshëm më i lartë se mesatarja e Bashkimit Evropian, e cila në 2023 qëndron rreth 9–10%, dhe e pozicionon Shqipërinë ndër vendet me vështirësi të larta për të përballuar kostot e banimit, pas Greqisë, Maqedonisë së Veriut e Turqisë. Krahasuar me vendet e Eurozonës, ku përqindja e familjeve me vonesa në pagesa është rreth 9.5%, situata në Shqipëri është më shumë se dyfish më problematike.

Kjo përqindje e lartë e familjeve që nuk përballojnë faturat e shtëpisë tregon se një pjesë e konsiderueshme e tyre janë financiarisht të brishta, të ekspozuara ndaj goditjeve të vogla ekonomike, rritje çmimesh, humbje të ardhurash apo shpenzime të paparashikuara.

Në shumicën e vendeve të Evropës Perëndimore, si Gjermania, Franca, Holanda apo Austria vetëm 5–10% e familjeve kanë pagesa të prapambetura, çka e vendos Shqipërinë shumë larg standardit evropian të përballueshmërisë financiare.

Në rajonin e Ballkanit Perëndimor, situata është përgjithësisht më problematike sesa në BE, por Shqipëria mbetet ndër vendet me nivelin më të lartë të vështirësive. Me 24.2%, Shqipëria ka një përqindje, më të lartë se Serbia (17.9%), dhe më afër vendeve me presion të fortë financiar si Turqia (26.3%).

Shqipëria pozicionohet mbi mesataren rajonale dhe shumë larg BE-së, duke reflektuar një kombinim faktorësh si të ardhurat e ulëta, kostot relativisht të larta të jetesës dhe mungesën e mekanizmave mbrojtës për familjet.

Të dhëna të tjera të detajuara nga Eurostat tregojnë se Shqipëria ka ende kostot më të ulëta në çmimet e qirave dhe faturave utilitare, por nga ana tjetër ka një përqindje të lartë të familjeve që nuk kanë mundësi të paguajnë në kohë këto fatura.

Situata në vitet në vijim mund të vijë në përkeqësim për shkak se çmimet e shtëpive në Shqipëri janë duke u rritur më shpejt se pagat. Sakaq kostot e jetesës po rriten në tërësi duke e bërë menaxhimin e faturave që kërkon shtëpia edhe më të vështirë.

S’ka punë, s’ka pagë: Zvicra nuk bën përjashtime për punonjësit e bllokuar jashtë vendit

Punonjësit në Zvicër që mbeten të bllokuar gjatë udhëtimeve dhe nuk arrijnë të kthehen në kohë në punë, zakonisht nuk kanë të drejtë për pagë për ditët e mungesës.

Sipas ekspertëve të së drejtës së punës, vlen parimi i qartë: “pa punë, nuk ka pagë”, raporton 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Raste të tilla kanë ndodhur së fundmi edhe me disa zviceranë që mbetën të bllokuar jashtë vendit për shkak të krizave ndërkombëtare dhe anulimit të fluturimeve. Edhe pse ata nuk janë fajtorë për situatën, ligji zakonisht nuk i detyron punëdhënësit të paguajnë për ditët kur punonjësi nuk mund të paraqitet në vendin e punës.

Ekspertët thonë se në këto raste punonjësit mund të kërkojnë të përdorin ditët e pushimit vjetor, ose të marrin ditë të papaguara. Në disa raste punëdhënësit mund të tregojnë mirëkuptim dhe të paguajnë gjithsesi për mungesën, por kjo mbetet një vendim vullnetar dhe jo detyrim ligjor.

Në praktikë, shumë kompani përpiqen të gjejnë zgjidhje fleksibile me punonjësit, por sipas ligjit të punës në Zvicër përgjegjësia për të qenë në kohë në punë zakonisht i takon vetë punonjësit.

Filmi ku luan aktorja nga Kosova, Luana Bajrami fiton çmim “Oscar”

Regjisorja dhe aktorja kosovare me famë botërore, Luana Bajrami, bashkë me ekipin e filmit të saj të ri “Two People Exchanging Saliva”, u ngjit në skenën prestigjioze të ceremonisë “Oscar”, për ta pranuar çmimin “Filmi më i mirë i shkurtër”.

Regjisorët e filmit, me ta pranuar trofeun nën emocione të mëdha, e përmendën dhe prejardhjen nga Kosova të njërës prej protagonisteve në film, Bajramit, duke shtuar se është një projekt i punuar nga një ekip i përbërë kryesisht nga gratë.

Në bashkëprodhimin midis Francës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës, me titull origjinal “Deux personnes échangeant de la salive”, Bajrami luan rolin e Malaises. Është rol qendror në filmin bardhezi, me skenar dhe regji të dyshes Alexandre Singh dhe Natalie Musteata. Sipas sinopsisit, imagjinon një Paris distopik ku shuplakat në fytyrë kanë zëvendësuar paranë dhe puthjet janë të ndaluara, madje të dënueshme me vdekje. Kur një grua e re, Malaise (Luana Bajrami), fillon punën në një butik magjepsës, ajo krijon shpejt një lidhje me një klient të pasur, Angine, duke ndezur zilinë e mbikëqyrëses së saj. Një komedi e errët mbi tërheqjen dhe rivalitetin, e zhvilluar në një sfond të çuditshëm dhune të stilizuar, filmi u shfaq premierë në Festivalin e Filmit në Telluride të SHBA-së dhe mori Çmimin e Madh të Jurisë në “AFI Fest”, i organizuar nga Instituti Amerikan i Filmit. Producente ekzekutive të projektit janë Julianne Moore dhe Isabelle Huppert.

Me çmimin “filmi më të mirë i shkurtër” është shpërblyer edhe filmi “The Singers”.

Nga Cyrihu në Turqi: Zgjedhja e politikanes 20-vjeçare me shami po bën bujë

Vera Çelik, 20 vjeçe, është zgjedhur në parlamentin komunal të qytetit të Cyrihut dhe konsiderohet gruaja e parë me shami në këtë institucion.

Zgjedhja e saj ka tërhequr vëmendje edhe jashtë Zvicrës, ndërsa mediat shtetërore turke e kanë paraqitur si një simbol të pjesëmarrjes dhe diversitetit të komunitetit turk në Zvicër, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportimit të medias zvicerane, ky reagim e ka vënë Çelikun në një pozitë të pakëndshme politike, pasi lavdërimi nga qarqe pranë qeverisë së Erdoganit ka shkaktuar debat edhe në Zvicër.

Vetë Çelik ka mohuar raportimet se është telefonuar nga ambasadorja turke apo nga konsulli i përgjithshëm, duke i cilësuar këto pretendime si të pasakta. Ajo ka theksuar se nuk ka lidhje me politikën turke dhe se zgjedhja e saj në Cyrih nuk duhet të përdoret për qëllime politike nga qeveri të tjera.

Artikulli përmend gjithashtu se gjatë fushatës ajo ka pasur kontakte me përfaqësues të komunitetit turk në Zvicër, përfshirë figura që konsiderohen pranë qeverisë turke. Çelik është mbrojtur duke thënë se është takuar me organizata të ndryshme për të inkurajuar pjesëmarrjen politike të qytetarëve me histori migrimi dhe se nuk njeh orientimet politike të secilit person që ka takuar.

Në planin politik lokal, Çelik thotë se dëshiron të angazhohet kundër diskriminimit, për barazi, për strehim të përballueshëm dhe për qytetarët me të ardhura të ulëta. Ajo kishte marrë vëmendje edhe më herët në nivel kombëtar, kur kishte mbështetur të drejtën që mësueset në Zvicër të lejohen të mbajnë shami.

Elon Musk: Tesla gati të fillojë prodhimin e çipave me AI

Elon Musk njoftoi se projekti Terafab i Tesla-s për prodhimin e çipave me inteligjencë artificiale do të nisë brenda një jave.

Vitın e kaluar, Musk kishte paralajmëruar se Tesla mund të jetë e detyruar të ndërtojë një “fabrikë gjigante” për këtë qëllim. Ai gjithashtu kishte përmendur mundësinë e bashkëpunimit me Intel, duke theksuar se, edhe pse ende nuk ka marrëveshje të firmosur, mund të jetë e vlefshme të diskutohen mundësitë me këtë kompani.

Ky hap tregon përpjekjet e vazhdueshme të Tesla-s për të integruar teknologji të avancuara të AI në prodhimin e saj të automjeteve elektrike.

Jeta e ndërlikuar e gjyqtarit francez Nicolas Guillou pas sanksioneve amerikane

Gjyqtari francez Nicolas Guillou, pjesë e Gjykatës Penale Ndërkombëtare (ICC), po përballet me një realitet të ri dhe të vështirë pas vendosjes së sanksioneve nga Shtetet e Bashkuara. Sanksionet e kanë përjashtuar atë nga një pjesë e madhe e sistemit bankar dhe shërbimeve digjitale, duke nxjerrë në pah – sipas tij – varësinë e Evropës nga kompanitë teknologjike amerikane dhe rrezikun që kjo paraqet për sundimin e ligjit. Guillou ishte gjithashtu gjyqtar i procedurës paraprake në rastin ndaj ish-krerëve të UÇK-së në Gjykatën Speciale në Hagë, transmeton albinfo.ch.

Sanksionet pas urdhër-arrestit ndaj Netanyahut

Shtatë muaj më parë, Uashingtoni vendosi sanksione ndaj Nicolas Guillou dhe dhjetë gjyqtarëve të tjerë të Gjykatës Penale Ndërkombëtare, pasi ata kishin lëshuar një urdhër-arresti ndaj kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu.

Së fundmi, presidenti francez Emmanuel Macron i ka dërguar një letër Donald Trumpit duke kërkuar heqjen e këtyre sanksioneve.

“Sulm ndaj drejtësisë ndërkombëtare”

Guillou thotë se për këtë kërkesë ka mësuar nga media dhe nuk është njoftuar zyrtarisht. Në emisionin “Tout un monde”, ai deklaroi se sanksionet nuk kanë të bëjnë vetëm me të personalisht.

“Sanksionet ndaj gjyqtarëve të Gjykatës Penale Ndërkombëtare janë një sulm ndaj individëve, por edhe një sulm ndaj drejtësisë ndërkombëtare dhe, më gjerë, ndaj sundimit të ligjit”, thekson ai.

Sipas tij, këto masa synojnë të vënë në pikëpyetje mekanizmat që janë ndërtuar gjatë dekadave për të garantuar barazi para ligjit dhe drejtësi për krimet më të rënda në botë.

Tre nivele sanksionesh

Masat amerikane janë të strukturuara në tre nivele kryesore:

gjyqtarëve u ndalohet hyrja në Shtetet e Bashkuara, një ndalim që vlen edhe për bashkëshortët dhe fëmijët e tyre;

nëse ata ndodhen në territorin amerikan, mund të përballen me urdhër deportimi;

të gjitha asetet e tyre në SHBA ngrijnë.

Përveç kësaj, kompanitë dhe individët nuk lejohen të ofrojnë shërbime për personat e sanksionuar. Ky rregull vlen edhe për filialet e kompanive amerikane në mbarë botën, përfshirë Evropën.

Goditje në bankë dhe në botën digjitale

Sipas Guillou, ndikimi më i madh ndihet në dy fusha: bankat dhe shërbimet digjitale.

“Vështirësia më e madhe në sektorin bankar lidhet me mjetet e pagesës. Kuptova se Evropa nuk ka më sovranitet mbi to, sepse varet pothuajse tërësisht nga kartat amerikane Visa, Mastercard dhe American Express. Edhe nëse banka nuk ta mbyll llogarinë, ti nuk ke më mënyrë pagese”, shpjegon ai.

Një situatë e ngjashme ndodh edhe me shërbimet online. “Kur je nën sanksione, shumica e abonimeve apo llogarive te kompanitë amerikane mbyllen. Kjo ndodh, për shembull, me Airbnb, PayPal apo Booking.”

Në raste të tjera, llogaritë mbeten aktive, por transaksionet bllokohen. Guillou tregon se kishte rezervuar një hotel në Francë përmes Expedia, por pas 12 orësh mori një email që rezervimi ishte anuluar.

“Është sikur të jemi kthyer në vitet ’90”, thotë ai.

Nevoja për autonomi evropiane

Gjyqtari thekson se kjo situatë zbulon dobësinë e Evropës përballë gjigantëve amerikanë të teknologjisë.

“Identiteti dhe arkivat tona digjitale nuk na përkasin më. Ato kontrollohen nga kompani në një kontinent tjetër, të cilat mund të të përjashtojnë nga bota digjitale me kërkesën e një shteti të huaj”, shprehet Guillou.

Ai paralajmëron gjithashtu rrezikun e vetë-censurës tek politikanët apo gjyqtarët evropianë, të cilët mund të hezitojnë të marrin vendime të caktuara nga frika e hakmarrjeve të ngjashme.

Megjithatë, Guillou thotë se nuk do të tërhiqet nga detyra e tij.

“Do të vazhdoj punën time. Jam gjyqtar në një gjykatë penale ndërkombëtare dhe kam bërë betimin për ta kryer këtë detyrë. Do të vazhdoj si deri tani.”

Sipas tij, për të mbrojtur shtetin e së drejtës, Evropa duhet të ndërtojë më shumë autonomi strategjike. Ai vëren se një frymë e tillë tashmë po rritet sidomos tek brezi i ri.

“Ka një shtysë shumë të fortë drejt sovranitetit evropian. Shumë njerëz e kuptojnë se nuk mund të vazhdojmë në këtë gjendje varësie”, përfundon gjyqtari i Gjykatës Penale Ndërkombëtare.

Bora e freskët në Zvicër krijon kushte ideale për skijim

Stacionet e skive në Graubünden dhe Valais janë mbuluar nga mbi një metër borë e freskët gjatë fundjavës, duke krijuar kushte të shkëlqyera për pjesën e fundit të sezonit 2025/2026.

Matjet e borës në disa zona: Bosco Gurin 116 cm, Saas-Fee 88 cm, Zermatt 47 cm dhe San Bernardino 45 cm. Një pjesë e madhe e pistave mund të mbulohen edhe me dëborë artificiale, ndërsa parashikimet e motit parashikojnë ditë me diell në javët e ardhshme.

“Bora e freskët premton një fund sezoni shumë të mirë dhe krijon një atmosferë dimërore deri në pranverë,” thonë përfaqësuesit e Graubünden dhe Valais Tourism, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, stacionet paralajmërojnë për rrezikun e avalanxhës, i cili mbetet i lartë pas reshjeve të fundit. Vizitorët këshillohen të ndjekin buletinet e Institutit për Kërkimin e Borës dhe Avalanxhave (SLF).

Sezoni ka nisur mirë, me një rritje të vizitorëve krahasuar me vitin e kaluar dhe parashikohet të vazhdojë me kushte optimale për skijim deri në pranverë.

Ku përfundojnë automjetet e përdorura nga Evropa?

Rreth gjysma e makinave të përdorura nga Evropa përfundojnë në Afrikë, kryesisht në Benin dhe Nigeri. Një portë kryesore hyrjeje është porti i Cotonou, ku mbi 20,000 automjete të përdorura presin për shitje.

Shumica e këtyre makinave janë të vjetra dhe nuk përmbushin më standardet evropiane. Për të shmangur taksat doganore, shumë automjete shënohen me destinacione fantazmë si “Transit Niamey”, edhe pse kufiri me Nigerin është i mbyllur. Në realitet, shumë makina përfundojnë në Nigeria, tregu më i madh i makinave të përdorura në Afrikë.

Makina zvicerane janë të kërkuara sepse zakonisht janë në gjendje të mirë dhe më të pastra se automjetet nga vende të tjera. Sistemet burokratike shpesh përdoren si maskim për një treg të errët që përfiton nga kufijtë e dobët dhe korrupsioni.

Vernissage i ekspozitës personale “Gruaja Matrioshkë” të R.C. Anaider

Më 23 prill 2026, në Galerinë Moshek në Clarens, do të mbahet vernissage i ekspozitës personale të artistes shqiptare  R.C. Anaider me titull “Gruaja Matrioshkë”, ku do të prezantohet koleksioni më i ri i pikturave, i frymëzuar nga romani me të njëjtin titull.

Ky cikël artistik sjell figurën femërore si një matrioshkë simbolike, të përbërë nga shtresa të shumta që hapen njëra pas tjetrës, duke reflektuar fazat e ndryshme të jetës së gruas. Përmes veprave, ekspozita eksploron kujtesën, dhimbjen, transformimin, ëndrrat dhe heshtjet që ndërtojnë identitetin femëror.

Vernissage (hapja e eskpozitës) do të shoqërohet me aperitiv si dhe takim me artisten.

Data: 23 prill 2026

Ora: 18:00

Vendi: Galeria Moshek, Rue du Lac 44, 1815 Clarens–Montreux, Zvicër

 

Rama: Bllokimi i përkohshëm i TikTok-ut ndihmoi në mbrojtjen e fëmijëve online

Kryeministri Edi Rama deklaroi se masa e përkohshme për të bllokuar platformën TikTok në Shqipëri ka sjellë rezultate konkrete në mbrojtjen e fëmijëve dhe në forcimin e sigurisë në përdorimin e rrjeteve sociale.

Gjatë podkastit të tij “Flasim”, Rama komentoi vendimin e fundit të Gjykatës Kushtetuese për TikTok-un, duke theksuar se çështja ishte në thelb e zgjidhur përmes dialogut me kompaninë.

Ai shpjegoi se pas bllokimit të platformës dhe pas kërkesës së shumicës së prindërve dhe mësuesve, u hap një dialog konstruktiv me TikTok, i cili nisi të aplikojë masa të reja për sigurinë e përdoruesve shqiptarë.
Megjithatë, Rama shtoi se Gjykata Kushtetuese argumentoi se qeveria nuk kishte provuar se bllokimi ishte i vetmi mjet efektiv. Kryeministri theksoi rëndësinë e komentit konstruktiv për të përmirësuar punën e institucioneve gjyqësore, duke shtuar se kritika e drejtë mund të rrisë cilësinë e drejtësisë.

Ai theksoi se bllokimi i përkohshëm solli implementimin e filtrave algoritmikë dhe masave që parandalojnë përmbajtjen e dhunshme ose të papërshtatshme për fëmijët, duke krijuar një bashkëpunim efektiv me platformën.

Rama gjithashtu nënvizoi se, edhe pse kompania është shumë e madhe në krahasim me shtetin shqiptar, dialogu solli rezultate konkrete për mbrojtjen e fëmijëve. Sipas tij, vendimi i Gjykatës nuk mori parasysh këtë fakt dhe rëndësinë e mbrojtjes së të miturve nga përmbajtje që mund të ndikojë negativisht në shëndetin dhe zhvillimin e tyre.

Në përfundim, Rama theksoi se qeveria ka arritur qëllimin e saj dhe rezultatet e pritshme nga bllokimi i TikTok-ut, pavarësisht vendimit të Gjykatës Kushtetuese.

Lufta në Lindjen e Mesme përshkallëzohet: Trump refuzon marrëveshje me Iranin

Lufta në Lindjen e Mesme ka hyrë në javën e tretë, ndërsa përplasjet mes Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit po rrisin tensionet në të gjithë rajonin dhe po ndikojnë në ekonominë globale.

Presidenti amerikan Donald Trump ka përjashtuar mundësinë e një marrëveshjeje me Iranin në këtë fazë të konfliktit, duke deklaruar se kushtet aktuale nuk janë të pranueshme për Uashingtonin dhe se çdo marrëveshje duhet të përfshijë heqjen dorë të Teheranit nga ambiciet bërthamore.

Ndërkohë, Shtetet e Bashkuara kanë bombarduar ishullin iranian Kharg, një pikë strategjike për eksportet e naftës së Iranit në Gjirin Persik. Trump deklaroi se objektivat ushtarake janë shkatërruar, ndërsa Irani paralajmëroi se mund të godasë infrastrukturën energjetike të lidhur me SHBA në rajon.

Situata është përshkallëzuar edhe për shkak të tensioneve në ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme detare për transportin e naftës në botë. Irani ka kufizuar lëvizjen në këtë zonë, ndërsa Trump u ka bërë thirrje vendeve të tjera të dërgojnë anije luftarake për të garantuar sigurinë e transportit detar.

Në të njëjtën kohë, Izraeli ka bërë të ditur se nuk planifikon negociata të drejtpërdrejta me Libanin për përfundimin e konfliktit. Qeveria izraelite ka miratuar gjithashtu një paketë prej 827 milionë dollarësh për blerje urgjente ushtarake.

Sipas autoriteteve libaneze, nga sulmet izraelite në Liban që nga fillimi i marsit janë vrarë rreth 850 persona, përfshirë mbi 100 fëmijë, ndërsa mijëra të tjerë janë plagosur dhe qindra mijëra janë zhvendosur.

Sulme dhe incidente të armatosura janë raportuar edhe në Irak, ku një bazë ushtarake në aeroportin e Bagdadit është goditur me dronë dhe raketa.

Përshkallëzimi i konfliktit ka rritur shqetësimet ndërkombëtare për një luftë më të gjerë në rajon, ndërsa organizata dhe liderë botërorë kanë bërë thirrje për de-eskalim dhe rikthim të dialogut diplomatik.