Archives
Prodhimi i kafesë rrezikohet nga ndryshimi i klimës
Prodhimi i kafesë po kërcënohet seriozisht nga ngrohja globale në vendet kryesore prodhuese. Sipas një analize të realizuar nga Climate Central, ndryshimi i klimës rrezikon të vjelat në pothuajse të gjitha vendet ku kultivohet kafeja.
Vendet më të mëdha prodhuese, si Brazili, Vietnami, Kolumbia, Etiopia dhe Indonezia, kanë regjistruar mesatarisht 57 ditë shtesë në vit me temperatura të larta që dëmtojnë kultivimin e kafesë. Por fenomeni nuk kufizohet vetëm aty: midis viteve 2021 dhe 2025, 25 vendet e studiuara – që përfaqësojnë pothuajse gjithë prodhimin botëror – patën mesatarisht 47 ditë në vit me nxehtësi tepër të lartë për bimët e kafesë.
Pragu kritik i temperaturës është rreth 30°C. Kur ai tejkalohet, bimët përjetojnë stres nga nxehtësia, prodhimi bie, cilësia e farave mund të përkeqësohet dhe bimët bëhen më të ndjeshme ndaj sëmundjeve.
Çmimet nën presion
Kushtet klimatike po ndikojnë në furnizimin global dhe kontribuojnë në rritjen e çmimeve. Shumica e prodhimit vjen nga ferma të vogla familjare, që përbëjnë rreth 80% të prodhimit botëror. Megjithatë, këto ferma kanë pak mundësi për t’u përshtatur. Në vitin 2021, ato morën vetëm 0.3% të fondeve të nevojshme për të përballuar efektet e ndryshimit të klimës.
Analistët paralajmërojnë se pa masa mbrojtëse dhe mbështetje financiare për fermerët, rritja e çmimeve dhe pasiguria e prodhimit të kafesë mund të bëhen sfida të mëdha për tregun global.
Ligji për rregullimin e platformave digjitale kritikohet për mungesë mbrojtjeje të të rinjve
Pas përfundimit të fazës së konsultimit, projektligji i ri i Këshillit Federal për rregullimin më të mirë të platformave digjitale – si Meta, Google dhe TikTok – po përballet me kritika. Disa organizata e konsiderojnë tekstin tepër të butë, veçanërisht sa i përket mbrojtjes së fëmijëve dhe të rinjve.
Me këtë projekt, Këshilli Federal synon dy objektiva kryesore: mbrojtjen më të mirë të lirisë së shprehjes ndaj bllokimit ose fshirjes së përmbajtjeve nga platformat, si dhe detyrimin e këtyre aktorëve digjitalë për më shumë transparencë në lidhje me reklamat dhe rekomandimet e përmbajtjes. Megjithatë, organizatat për mbrojtjen e fëmijëve shprehin zhgënjim për mungesën e masave konkrete në këtë drejtim.
“Ne besojmë se mbrojtja e fëmijëve dhe të rinjve duhet të përmendet qartësisht në objektivin dhe qëllimin e ligjit”, thekson Lulzana Musliu, zyrtare për politika pranë organizatës Pro Juventute. “Platformat luajnë një rol të rëndësishëm në jetën tonë të përditshme, por sidomos në jetën e fëmijëve dhe adoleshentëve. Për këtë arsye, ato duhet të trajtohen si të tilla dhe të mbahen përgjegjëse.”
Frymëzimi nga BE-ja përçarës në politikën zvicerane
Organizatat do të preferonin një ligj të ngjashëm me Aktin Evropian për Shërbimet Digjitale (Digital Services Act), i cili parashikon kontrolle më të rrepta të moshës dhe ndalimin e reklamave të synuara për të miturit.
Kjo është edhe një nga kërkesat e Partia Socialiste e Zvicrës, e cila e konsideron versionin aktual të pamjaftueshëm. Në të kundërt, për Partia Popullore Zvicerane (UDC), frymëzimi nga Bashkimi Evropian përbën një vijë të kuqe që nuk duhet kaluar.
Merz uron Kurtin – thotë se Gjermaninë e ka partner të fortë
Kancelari i Gjermanisë, Friedrich Merz ka uruar kryeministrin Albin Kurti, për rizgjedhjen e tij në krye të Qeverisë së Kosovës.
“Pres me padurim të punoj me ju për të thelluar më tej marrëdhëniet e ngushta dhe miqësore midis vendeve tona”, ka thënë Merz në mesazhin e urimit, raporton Albinfo.ch.
Ai ka shtuar se Qeveria e re e Kosovës përballet me detyra sfiduese. “Jam i bindur se me përvojën tuaj, do të merrni vendimet e duhura dhe të nevojshme për integrimin e mëtejshëm euroatlantik të Kosovës. Kjo përfshin përparim të mëtejshëm në dialogun e normalizimit me Serbinë të ndërmjetësuar nga BE-ja”, ka thënë Merz.
Ai ka theksuar se në këto përpjekje, Kosova ka një partner të fortë dhe të besueshëm në Gjermani./Albinfo.ch/
27 shtetet anëtare të BE-së synojnë të nënshkruajnë paketën e marrëveshjeve me Zvicrën
27 shtetet anëtare të Bashkimit Evropian (BE) miratuan të mërkurën, në nivel diplomatik, nënshkrimin e paketës së marrëveshjeve me Zvicrën. Megjithatë, Komisioni Evropian nuk ka dhënë ende autorizimin e tij zyrtar për nënshkrim.
Të mbledhur në Bruksel, përfaqësuesit e përhershëm të qeverive të vendeve anëtare të BE-së në kuadër të Komiteti i Përfaqësuesve të Përhershëm (Coreper) ia përcollën paketën “Marrëveshjet Dypalëshe III” instancës më të lartë vendimmarrëse. Çështja ishte përfshirë në rendin e ditës nën pikën “Çështje pa debat”.
Megjithëse Coreper konsiderohet një organ me ndikim, ai nuk merr vendime formale. Tashmë çështja do të shqyrtohet në një mbledhje ministrore për miratimin zyrtar të nënshkrimit, hap që pritet të ndërmerret gjatë muajit shkurt.
Presidenca qipriote e BE-së i kushton rëndësi të veçantë kësaj pakete marrëveshjesh, bëri të ditur një zëdhënës. Sipas tij, synohet ndërtimi i një BE-je “më të fortë dhe më autonome”, e cila “mbetet e hapur” ndaj botës.
Migros hedh në treg një linjë frutash dhe perimesh jashtë standardeve
Për të luftuar shpërdorimin e ushqimit, gjiganti zviceran i shitjes me pakicë Migros ka nisur të shesë të ashtuquajturat “perime të shëmtuara”. Javën e kaluar, kompania prezantoi linjën “Save Food”, e cila synon reduktimin e mbetjeve ushqimore. Frutat dhe perimet që nuk përmbushin standardet estetike ofrohen me çmim të zbritur. Aktualisht, oferta përfshin vetëm patatet, por në muajt në vijim pritet të zgjerohet edhe me produkte të tjera.
Migros kishte tregtuar edhe më herët produkte ushqimore që nuk plotësonin kriteret vizuale, veçanërisht përmes markës së saj M-Budget. Me linjën “Save Food”, kompania e çon këtë iniciativë një hap më tej. Në paketim theksohet qartë natyra “ndryshe” e produkteve.
Sipas njoftimit për shtyp të kompanisë, këto produkte “mund të ndryshojnë nga ato standarde për shkak të formave të parregullta, madhësisë më të vogël apo dëmtimeve nga moti. Megjithatë, cilësia e tyre mbetet e njëjtë”.
Konkurrenti i saj, Coop, prej vitit 2013 shet fruta dhe perime jashtë standardeve përmes markës së vet Ünique. Ndërsa Lidl ofron qese kundër shpërdorimit me çmim 5 franga, të cilat mbushen me produkte ende të konsumueshme, por me pamje të dëmtuar.
Sulmi kibernetik paralizon kompaninë hekurudhore gjermane Deutsche Bahn
Kompania hekurudhore gjermane Deutsche Bahn është goditur nga një sulm kibernetik “i përmasave të konsiderueshme” që nga pasditja e së martës. Sipas njoftimit të bërë publik të mërkurën, sulmi ka shkaktuar ndërprerje të herëpashershme në sistemet e informacionit për udhëtarët dhe në platformat e rezervimit të biletave.
Në përditësimin më të fundit të publikuar gjatë mesditës, kompania theksoi se ka qenë dhe mbetet e ekspozuar ndaj sulmeve kibernetike, duke shtuar se ndërhyrjet po ndodhin “në valë”.
Sipas autoriteteve të kompanisë, bëhet fjalë për një sulm të tipit “DDoS” (Distributed Denial of Service), i cili konsiston në dërgimin e një numri shumë të madh kërkesash drejt sistemeve kompjuterike me qëllim mbingarkimin dhe bllokimin e tyre.
Hetimet në fazë të hershme
Lidhur me autorët e mundshëm të sulmit, një zëdhënës i Ministrisë së Brendshme gjermane deklaroi gjatë konferencës së rregullt për shtyp se nuk mund të jepen komente në këtë fazë, pasi hetimet ndodhen ende në një stad shumë të hershëm.
Deutsche Bahn njoftoi për ndërprerjet fillimisht të martën pasdite dhe në mbrëmje bëri të ditur se sistemet po funksiononin sërish normalisht. Megjithatë, të mërkurën në mëngjes u raportuan probleme të reja, të cilat u zgjidhën para mesditës.
“Masat tona mbrojtëse janë efektive,” siguroi kompania në faqen e saj zyrtare, duke shtuar se ndodhet në “kontakt të ngushtë me autoritetet federale”.
Popullsia në Shqipëri: Më shumë ikje se ardhje
Migracioni neto, diferenca mes numrit të personave që hyjnë për të jetuar dhe atyre që po largohen nga vendi vijon të jetë negativ në Shqipëri përgjatë gjithë periudhës 2011-2025, duke shfaqur tendencë rritëse pas pandemisë.
Të dhënat zyrtare të INSTAT tregojnë se largimet kanë qenë të qëndrueshme prej më shumë se një dekade, por pas pandemisë së Covid-19 fenomeni është përshpejtuar ndjeshëm, duke arritur nivelet më të larta historike të dekadës së fundit. Sipas databazës së INSTAT nga 1 janari 2021 deri në 1 janar 2025 Shqipëria ka pasur 138 mijë ikje më shumë se kthime, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.
Në vitin 2011, migracioni neto ishte rreth -18,765 persona dhe mbeti në interval të ngjashëm deri në vitin 2015, kur regjistroi rreth -20,600 persona.
Në vitet 2016-2018 u vu re një përmirësim i përkohshëm, migracioni neto u ngadalësua në -9,473 në 2016 dhe rreth -15 mijë në 2017-2018 për shkak të valës së lartë të kthimeve të azilantëve që ikën në Gjermani në 2015.
Megjithatë, pas vitit 2019 prirja ndryshoi sërish në mënyrë të fortë negative. Në vitin 2019 migracioni neto arriti -23,082 persona, ndërsa në vitin 2020 u regjistrua rreth -16,684 persona, një vit i ndikuar nga kufizimet e pandemisë që frenoi përkohësisht lëvizjet ndërkombëtare.
Pas pandemisë, emigracioni u rrit me ritme të shpejta. Në vitin 2021 humbja neto e popullsisë arriti -32,853 persona dhe në 2022 mbeti në nivele të ngjashme, rreth -32,497 persona. Kulmi u shënua në vitin 2024, kur migracioni neto arriti rreth -43,761 persona, niveli më i lartë i regjistruar edhe për shkak të korrektimeve nga cens 2023.
Në vitin 2025, ndonëse me rënie, mbeti shumë i lartë, rreth -28,836 persona. Kjo prirje tregon se pandemia nuk e ndaloi emigracionin, por e shtyu dhe e përforcoi atë në vitet pasuese. Hapja e tregjeve evropiane të punës, kërkesa për fuqi punëtore dhe pritshmëritë ekonomike më të mira jashtë vendit kanë nxitur një valë të re largimesh.
Këtë trend e konfirmoi edhe Eurostat, ku për periudhën 2021 -2024 vendet e anëtarë të BE dhanë 284,585 leje qëndrimi për herë të parë për shtetasit shqiptare. Ka një trend në rritje për lejet e punës, të cilat zënë gati 1 të tretën e leje qëndrimeve gjithsej dhe janë dyfishuar në krahasim me para pandemisë.
Më këtë ecuri Shqipëria po futet në një cikël të shpejtë boshatisjeje. Edhe pse vendi ka gjithnjë e më pak të rinj, ata po largohen me intensitet më të lartë vitet e fundit. Këto zhvillime po krijojnë një cikël vicioz me rënie të popullsisë, rritje emigrimi dhe përshpejtim të rënies së popullsisë. Grup-mosha 18–34 vjeç përbënte rreth 80% të emigrantëve të rinj shqiptarë.
Të dhënat tregojnë se e shkalla e emigracionit për frymë është rritur, jo vetëm në shifra absolute, por edhe në përqindje të popullsisë aktive. Shqipëria është në një fazë ku grupi i të rinjve po tkurret me shpejtësi dhe nga ana tjetër ata që kanë mbetur janë gjithnjë e më shumë të motivuar për të ikur.
Sot nuk ikin vetëm të rinjtë e papunë apo pa perspektivë si para një dekade, por ikin studentët më të mirë, profesionistët e rinj të shëndetësisë, IT-së, dhe zanatçinj të kualifikuar dhe shumë bashkime familjare.
Emigracioni lartë ka krijuar edhe efekt psikologjik. Të rinjtë ndihen të paktë në një shoqëri të plakur e të zbrazur dhe janë më motivuar për tu larguar.
Zviceranët nuk e zgjasin udhëtimin për në punë për të kursyer qiranë
Çmimet e qirasë në Zvicër po rriten. Megjithatë, sipas një ankete përfaqësuese të kryer nga kompania e krahasimit të çmimeve dhe shërbimeve Comparis, udhëtarët zviceranë nuk janë të gatshëm të zgjasin udhëtimin e tyre për të kursyer në strehim.
Vetëm 23% e të anketuarve thanë se zgjodhën me vetëdije të zgjasin udhëtimin e tyre për të ulur kostot e strehimit gjatë zhvendosjes së tyre të fundit, sipas një njoftimi për shtyp sot.
Me 91% të popullsisë së rritur “që udhëtojnë disa herë në javë nga shtëpia në destinacionin e tyre kryesor, siç është puna ose shkolla”, 38% e mostrës pranojnë një kohë maksimale udhëtimi midis 16 dhe 30 minutash, me 11% të tjerë të gatshëm të udhëtojnë jo më shumë se një çerek ore, sipas njoftimit për shtyp. Një udhëtim gjysmë ore përshkruhet gjithashtu si një pengesë psikologjike, përtej së cilës udhëtimi bëhet një barrë e përhershme psikologjike, transmeton albinfo.ch.
Lidhur me distancat, Comparis raporton se një e pesta e të anketuarve udhëtojnë 5 km ose më pak, një përqindje që bie në 17% për distancat midis 6 dhe 10 km, dhe 18% për distancat midis 16 dhe 30 km. Autorët e studimit gjetën gjithashtu një prirje më të madhe tek burrat për të kursyer në akomodim pavarësisht kohëzgjatjes më të gjatë të udhëtimit. Kjo zgjedhje u bë nga 27% e burrave, krahasuar me 20% të grave. “Kjo mund të lidhet me faktin se gratë ende organizojnë jetën e përditshme të familjes. Prandaj, afërsia nuk është një luks, por një parakusht i domosdoshëm”, thotë eksperti i financave dhe pasurive të paluajtshme i Comparis, Harry Büsser.
Një dallim mund të bëhet edhe sipas grupmoshës, me 27% të të rinjve midis moshës 18 dhe 35 vjeç që pranojnë udhëtime më të gjata për në punë gjatë zhvendosjes së tyre të fundit në mënyrë që të jetojnë më ekonomikisht. Megjithatë, midis atyre mbi 56 vjeç, vetëm 19% bënë të njëjtën zgjedhje. Lidhur me mjetet e transportit të përdorura nga udhëtarët për në punë, makina është mënyra e preferuar e transportit, e zgjedhur nga 50% e popullsisë dhe veçanërisht e preferuar për distanca mbi 80 km. Transporti publik vijon me 33%, duke arritur kulmin në 40% për distanca midis 16 dhe 30 km. Biçikletat, ecja në këmbë, motoçikletat dhe skuterët përbëjnë më pak se 10% të preferencave të udhëtarëve për në punë.
Shkalla e papunësisë rritet në 5%: 31,000 njerëz më shumë pa punë brenda një viti
Midis tremujorit të katërt të vitit 2024 dhe 2025, numri i të punësuarve u rrit tek të huajt (+1.8%), ndërsa u ul tek zviceranët (-0.8%).
Në tremujorin e katërt të vitit 2025, numri i të punësuarve në Zvicër u rrit me 0.1% krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit të kaluar. Shkalla e papunësisë, siç përcaktohet nga Zyra Ndërkombëtare e Punës (ILO), gjithashtu u rrit gjatë së njëjtës periudhë, nga 4.4% në 5.0% në Zvicër dhe nga 5.7% në 5.8% në Bashkimin Evropian (BE). Këto janë disa nga gjetjet nga Anketa e Forcës Punëtore Zvicerane (SLFS) e kryer nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), transmeton albinfo.ch.
Në tremujorin e katërt të vitit 2025, 5.392 milionë njerëz ishin të punësuar në Zvicër, 0.1% më shumë se në të njëjtin tremujor të vitit të kaluar. Numri i personave të punësuar në ekuivalentë me kohë të plotë (FTE) u rrit me 0.1% midis tremujorit të katërt të vitit 2024 dhe tremujorit të katërt të vitit 2025. Krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2025, pas përshtatjes për ndryshimet sezonale, numri i personave të punësuar dhe numri i FTE mbeti i qëndrueshëm në 5.362 milionë dhe 4.461 milionë, përkatësisht.
Midis tremujorit të katërt të vitit 2024 dhe 2025, numri i personave të punësuar u rrit midis shtetasve të huaj (+1.8%, në 1.898 milionë), ndërsa u ul midis shtetasve zviceranë (-0.8%, në 3.494 milionë). Midis shtetasve të huaj të punësuar, tendenca ishte –4.7% për ata që mbanin një leje qëndrimi të përkohshme (leje L, në Zvicër për më pak se 12 muaj), +4.0% për ata që mbanin një leje qëndrimi (leje B ose L, në Zvicër për të paktën 12 muaj), +1.2% për ata që mbanin një leje udhëtimi ndërkufitar (leje G) dhe +0.5% për ata që mbanin një leje qëndrimi të përhershme (leje C).
Papunësia në Zvicër dhe Evropë
Në tremujorin e katërt të vitit 2025, 256,000 persona ishin të papunë në Zvicër sipas përkufizimit të ILO-s, 31,000 më shumë se një vit më parë. Këta persona të papunë përfaqësonin 5.0% të popullsisë aktive, një përqindje më e lartë se ajo e vërejtur në tremujorin e katërt të vitit 2024 (4.4%). Pasi u përshtat për ndryshimet sezonale, shkalla e papunësisë u rrit me 0.2 pikë përqindjeje krahasuar me tremujorin e mëparshëm, duke arritur në 5.1%. Krahasuar me të njëjtin tremujor të vitit të kaluar, në tremujorin e katërt të vitit 2025 shkalla e papunësisë u rrit nga 5.7% në 5.8% në BE dhe mbeti e qëndrueshme në 6.1% në zonën e euros (EA20).
Papunësia e të rinjve
Në Zvicër, shkalla e papunësisë së të rinjve (15-24 vjeç) e përcaktuar nga ILO ra nga 8.3% në 8.9% midis tremujorit të katërt të vitit 2024 dhe tremujorit të katërt të vitit 2025. Gjatë së njëjtës periudhë, ajo u ul si në BE ashtu edhe në zonën e euros (BE: 14.4% në 14.3%; EA20: 14.0% në 13.9%).
Papunësia sipas karakteristikave të ndryshme
Midis tremujorëve të katërt të vitit 2024 dhe 2025, shkalla e papunësisë bazuar në përkufizimin e ILO-s u rrit si për burrat (nga 4.1 në 4.8%) ashtu edhe për gratë (nga 4.6 në 5.1%). Rritja ishte më e madhe për ata të moshës 50 deri në 64 vjeç (nga 3.3 në 4.1%) sesa për ata të moshës 25 deri në 49 vjeç (nga 4.4 në 4.9%). Shkalla e papunësisë u rrit nga 3.9 në 4.9% për ata me arsim të mesëm të lartë, nga 3.6 në 4.0% për ata me arsim të lartë dhe nga 7.8 në 8.0% për ata pa arsim pas-detyrueshëm. Gjithashtu u rrit nga 3.1 në 3.6% për shtetasit zviceranë dhe nga 7.4 në 8.2% për shtetasit e huaj. Në tremujorin e katërt të vitit 2025, shkalla e papunësisë bazuar në përkufizimin e ILO-s ishte 6.7% për njerëzit nga vendet e BE-së/EFTA-s dhe 11.8% për ata nga vendet jo-anëtare të BE-së.
Kohëzgjatja e papunësisë
Në tremujorin e katërt të vitit 2025, numri i të papunëve afatgjatë, siç përcaktohet nga ILO (për një vit ose më shumë), ishte 88,000, 11,000 më shumë se në të njëjtin tremujor të vitit 2024. Pjesa e tyre në totalin e të papunëve u rrit nga 34.4% në 34.5%. Kohëzgjatja mesatare e papunësisë u ul nga 221 në 199 ditë.
Puna me kohë të pjesshme dhe nën-punësimi
Në tremujorin e katërt të vitit 2025, pjesa e popullsisë së punësuar që punonte me kohë të pjesshme ishte 38.6%, ose 1.898 milion njerëz (-13,000 krahasuar me tremujorin e katërt të vitit 2024). Nga këta, 248,000 ishin të nën-punësuar, që do të thotë se ata do të donin të punonin më shumë dhe ishin të disponueshëm për ta bërë këtë në afat të shkurtër. Shkalla e nën-punësimit ishte 4.8% në tremujorin e katërt të vitit 2025, e pandryshuar nga e njëjta periudhë e vitit të kaluar.
Pianisti kujton në sheshin e Mynihut fëmijët e vrarë gjatë luftës në Kosovë
Azem Haziri, pianist nga Kosova, më 17 shkurt, në Ditën e Pavarësisë, realizoi në qendër të Mynihut një protestë artistike një performancë origjinale që tërhoqi vëmendjen dhe kureshtjen e kalimtarëve të rastit në kujtim të 1432 fëmijëve të vrarë gjatë luftës në Kosovë nga shteti serb.
Ai interpretoi këngën “Mos ua vrisni lumturinë”:
VIDEO:
Pianisti kosovar ka mbajtur pranë librin “Fëmijët shqiptarë në Kosovë – viktima të gjenocidit shtetëror të Serbisë 1981–1999” dhe veshur një bluzë me fotografinë e Leutrim Ahmetit, fëmijës shtatëvjeçar të vrarë gjatë luftës.
Akuzohen dy shqiptarë në Austri: Kanë grabitur një shtëpi dhe kanë shtënë ndaj policisë
Grabitje në Amstetten: Autorë të maskuar kishin kërcënuar një grua 74-vjeçare në shtëpinë e saj dhe kishin qëlluar ndaj policëve që ishin duke i ndjekur. Hetime të mëtejshme i kanë lidhur ata me vepra të tjera penale, transmeton albinfo.at.
Ishte herët në mëngjes kur tre burra të maskuar hynë me forcë në një shtëpi në Amstetten, Austria e Poshtme, rreth orës 6:50 të mëngjesit. Autorët, të armatosur me një pistoletë dhe një shufër hekuri, e zunë në befasi pronaren 74-vjeçare të shtëpisë. Ata e kërcënuan gruan, e detyruan të shtrihej përtokë dhe kërkuan para në dorë.
Sulmi ka ndodhur më 5 shtator të vitit të kaluar, siç ka njoftuar tani policia. Sulmuesit kanë kontrolluar sistematikisht shtëpinë, duke vjedhur një sasi të vogël parash dhe një kartë krediti, shkruan heute.at. Gjatë kësaj kohe, ata e mbajtën me forcë viktimën e tyre dhe u përpoqën ta lidhnin me lidhëse kabllosh.
Vetëm zilja aksidentale e derës e shtypur nga një postier ndaloi sulmin – autorët braktisën shtëpinë dhe ikën. Gruaja 74-vjeçare mbeti fizikisht e padëmtuar në sulm, por vazhdon të vuajë nga trauma psikologjike.
Një kërkim në shkallë të gjerë u nis menjëherë. Rreth orës 8:00 të mëngjesit, zyrtarët e policisë panë dy të dyshuar – një shtetas 58-vjeçar të Kosovës dhe një shtetas 55-vjeçar të Shqipërisë – në një fushë pranë vendit të krimit. Kur panë policët, ata ikën në këmbë.
Situata u përshkallëzua gjatë arratisjes së tyre: 58-vjeçari u zuri pritë policëve që i ndiqnin në një argjinaturë dhe qëlloi tre herë nga afër ndaj dy prej tyre. Njëri nga policët u kundërpërgjigj me zjarr, pe¨rcjell albinfo.ch. Askush nuk u lëndua në shkëmbimin e të shtënave dhe të dy të dyshuarit u arrestuan në vendngjarje.
Gjatë një kontrolli të mëvonshëm, hetuesit gjetën automjetin e arratisjes të fshehur në një zonë të pyllëzuar. Gjurmët çojnë në një grup autorësh të cilët, sipas policisë, janë gjithashtu përgjegjës për vjedhjet e kryera midis 24 korrikut dhe 28 gushtit 2025, në rrethet e Melk dhe Amstetten. U vodhën sende me vlerë me vlerë afërsisht 125,000 euro.
Një i dyshuar i tretë – një shtetas 49-vjeçar kosovar – u arrestua më 8 shtator 2025, në Aschbach (rrethi i Amstetten). Atij ju sekuestruan këpucë të vjedhura gjatë grabitjes dhe një shumë e madhe parash.
Hetuesit gjetën mallra të tjera të vjedhura në banesën e grupit. 49-vjeçari ka pranuar plotësisht grabitjen dhe pjesërisht edhe vjedhjet; dy të dyshuarit e tjerë refuzuan të jepnin një deklaratë.
Sips mediave austriake, dy personat e parë të përmendur kanë precedente penale edhe në Zvicër.
Të tre personat u lanë në paraburgim në Qendrën Korrektuese të St. Pölten me urdhër të Zyrës së Prokurorit Publik të St. Pölten.
Më pak se 5% e fëmijëve zviceranë vuajnë nga privimi
Në vitin 2024, 4.9% e fëmijëve zviceranë nën moshën 16 vjeç vuajtën nga privimi.
Shkalla rritet në 14% për ata që jetojnë në familje me të ardhura të ulëta ose me një prind të vetëm, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.
Sipas përkufizimit evropian, fëmijët konsiderohen në një situatë të privuar nëse nuk mund të marrin pjesë në të paktën tre nga 17 fushat për arsye financiare, tha Zyra Federale e Statistikave (FSO) në një anketë mbi të ardhurat dhe kushtet e jetesës.
Në Zvicër, 6.5% e fëmijëve nuk ishin në gjendje të shkonin me pushime për të paktën një javë, 3.2% nuk ishin në gjendje të merrnin pjesë në një aktivitet të paguar të kohës së lirë në mënyrë të rregullt dhe 2.8% u detyruan të hiqnin dorë nga festimi i ditëlindjes së tyre ose një ngjarjeje të veçantë.
Më pak se 2% e të rinjve nën 16 vjeç vuajtën nga privimi në fusha të tjera specifike për fëmijët.
Hetimi mbi fiksimin e çmimeve zgjerohet në 20 firma zvicerane ndërtimi
Komisioni i Konkurrencës (Comco) po zgjeron hetimin e tij mbi marrëveshjet e mundshme të manipulimit të ofertave në kantonin e Jurës.
Bazuar në hetimet e mëparshme, ky hetim tani do të zgjerohet në një total prej 20 kompanish, njoftoi Comco të martën.
Hetimet fillestare ndaj gjashtë kompanive kishin nisur nëntorin e kaluar. Dyshohej se këto kompani kishin koordinuar ofertat dhe çmimet e tyre për prokurimet e sektorit publik dhe privat për disa vite.
Potencialisht, më shumë se 150 tendera në inxhinierinë civile dhe ndërtimin e ndërtesave nga viti 2016 deri në vitin 2025 janë të prekur, shkroi Comco. Një hetim i tillë normalisht do të zgjaste tre vjet, transmeton albinfo.ch.
Tragjedia e Crans-Montana: Riatdhesohen viktimat e trajtuara jashtë vendit
Viktimat e para të zjarrit në Crans-Montana që u trajtuan jashtë vendit do të riatdhesohen në Zvicër.
Shumica e tyre së pari do të transferohen në një spital të specializuar, pastaj në një klinikë rehabilitimi, transmeton albinfo.ch.
Ndërsa disa njerëz që po trajtohen jashtë vendit janë ende në gjendje kritike, të tjerë do të jenë në gjendje të riatdhesohen ose të dalin nga spitali në ditët në vijim, tha Zyra Federale për Mbrojtjen Civile (FOCP) në një njoftim për shtyp të martën.
“Duket se të gjithë ata që jetojnë në Zvicër do të jenë në gjendje t’i nënshtrohen rehabilitimit në vend,” shtoi FOCP. Klinikat Suva në Bellikon në St Gallen dhe Sion në kantonin Valais kanë rritur kapacitetin e tyre në përputhje me rrethanat. Qeveria federale dhe kantonet po koordinojnë transferimet.
Aktualisht, 36 pacientë, përfshirë 16 shtetas zviceranë dhe 5 shtetas të huaj që banojnë në Zvicër, po trajtohen jashtë vendit. Gjashtëmbëdhjetë janë në Francë, dymbëdhjetë në Itali, pesë në Gjermani dhe tre në Belgjikë.
Hagë: Përfundon gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së, vendimi pritet brenda tre muajve
Gjykatësi, Charles Smith III ka shpallur të përfunduar procesin gjyqësor ndaj Hashim Thaçi dhe të akuzuarve të tjerë, pas deklaratave përmbyllëse që ish-presidenti i Kosovës, ish-kryeparlamentarët Kadri Veseli dhe Jakup Krasniqi, si dhe ish-deputeti Rexhep Selimi dhanë para trupit gjykues.
Kryegjykatësi bëri të ditur se në muajt në vijim do të mbajë kontakte me palët lidhur me caktimin e datës për shpalljen dhe rishikimin e aktgjykimit në këtë rast.
Sipas procedurave, trupi gjykues ka në dispozicion tre muaj për të marrë vendimin, ose mund të kërkojë shtyrje të afatit për shpalljen e tij.
Ish-eprorët e UÇK-së, akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, për të cilat të katërtit janë deklaruar të pafajshëm.
Thaçi, Veseli, Krasniqi e Selimi, secili, ngulën këmbë në fjalët e tyre përmbyllëse se ndihen tërësisht të pafajshëm dhe mbrojtën luftën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës si të drejtë dhe për çlirimin e një populli që po përballej me një luftë agresore.
Ata thanë se nuk kanë kryer krime dhe se Prokuroria nuk ka mundur t’i arsyetojë akuzat, siç thanë, të pabazuara, kundër tyre.
Prokuroria ka kërkuar që ata të shpallen fajtorë dhe të dënohen me nga 45 vjet burgim secili, por ekipet mbrojtëse kanë argumentuar se nuk ka prova për krimet e pretenduara dhe kanë kërkuar lirimin e tyre.
“Larg duart të dielave dhe pagave minimale”
Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Taksave i Këshillit të Shteteve ka miratuar një iniciativë nga Kantoni i Cyrihut për të lejuar 12 orë hapjeje të së dielës në dyqanet me pakicë në të gjithë Zvicrën.
“Përfaqësuesit e partive konservatore po planifikojnë të trefishojnë orarin e punës të së dielës, pavarësisht se votuesit në shumë kantone dhe komuna kanë refuzuar vazhdimisht zgjatjen e orarit të hapjes së dyqaneve në më shumë se dy të tretat e votave”, u ankua Unia në një deklaratë, transmeton albinfo.ch.
Trefishimi i orarit të hapjes në 12 të diela “do të thotë rritje e ndjeshme e orarit të punës të së dielës në shumë sektorë, përfshirë logjistikën. Dhe kjo nuk është e gjitha: mbishpagimi aktual prej 50% për punën e së dielës do të eliminohej”.
“Politika duhet të mbrojë shëndetin e stafit të saj”
Unia i kërkon Këshillit të Shteteve “të ndalojë sulmet ndaj shëndetit dhe të drejtave të punës së të punësuarve”. Një rritje e punës së së dielës “është e dëmshme për pushimin, kohën e lirë dhe jetën shoqërore të punëtorëve dhe rrezikon të kompromentojë shëndetin e tyre”. Sindikata vëren gjithashtu se deri në fund të tetorit 2025, ishin mbledhur mbi 9,000 nënshkrime kundër rritjes së punës së së dielës. “Është e rëndësishme të merret seriozisht realiteti i popullsisë punëtore: mbrojtja e tyre duhet të forcohet, jo të dobësohet. Unia kritikon ashpër ndryshimin e propozuar, i cili do të përkeqësonte më tej kushtet e punës dhe mbrojtjen e shëndetit.”
Ashtu si Këshilli Kombëtar, “Komiteti i Çështjeve Ekonomike dhe Taksave i Këshillit të Shteteve dëshiron gjithashtu të heqë pagat minimale kantonale”. Kjo “do t’i pengojë kantonet dhe bashkitë të vendosin paga minimale për të luftuar varfërinë e punëtorëve. Ata që do ta paguajnë çmimin do të jenë punonjës, shumë prej tyre gra, në sektorë me të ardhura të ulëta, siç është industria e hoteleve dhe restoranteve, shitja me pakicë, sallonet e flokëve dhe kompanitë e pastrimit”. Kjo “shkatërron qëllimin e sigurimit të pagave të jetesës dhe i detyron njerëzit të varen nga ndihma sociale, e cila paguhet nga komuniteti”. CET “nuk respekton as Kushtetutën dhe as federalizmin, pavarësisht Konfederatës, kantoneve dhe disa raporteve të ekspertëve që kritikojnë shkelje të tilla legjislative. Unia do të luftojë me vendosmëri kundër çmontimit të pagave minimale sociale”.
Cyrihu kundërshton ngritjet e avionëve drejt jugut nga aeroporti
Komuna e Cyrih ka paraqitur një kundërshtim zyrtar ndaj planit për ngritjet e avionëve drejt jugut nga Aeroporti i Cyrihut, duke argumentuar se kjo do të ndikonte drejtpërdrejt në lagjet veriore të qytetit, të cilat janë ndër më të populluara, transmeton albinfo.ch.
Sipas autoriteteve komunale, zbatimi i këtij plani do të sillte rritje të ndjeshme të ndotjes akustike për banorët e këtyre zonave, duke përkeqësuar cilësinë e jetës së tyre.
Kundërshtimit të Cyrihut i janë bashkuar edhe komuna fqinje nga kantonet Aargau dhe Schaffhausen, të cilat kanë paralajmëruar se pjesët veriore të vendit do të përballeshin gjithashtu me “zhurmë të tepërt nga trafiku ajror”.
Sipas rregulloreve të reja, avionëve do t’u lejohet të ngrihen drejt jugut në kushte të caktuara atmosferike, veçanërisht kur drejtimi i erës e bën këtë opsion më të sigurt për fluturimet. Megjithatë, autoritetet lokale theksojnë se siguria nuk duhet të vijë në dëm të shëndetit dhe mirëqenies së qytetarëve.
Debati mbi balancimin mes sigurisë ajrore dhe mbrojtjes së banorëve nga ndotja akustike pritet të vazhdojë, ndërsa autoritetet federale do të shqyrtojnë kundërshtimet e paraqitura nga komunat e prekura./Albinfo.ch
Dua Lipa uron Kosovën: “18 vjet shtet”
Këngëtarja shqiptare me famë botërore, Dua Lipa, i është bashkuar urimeve për 18-vjetorin e shpalljes së Pavarësisë së Kosovë, duke e shënuar këtë datë të rëndësishme përmes rrjeteve sociale, transmeton albinfo.ch.
Artistja ka publikuar një fotografi në Instagram Story, ku shfaqen momente historike dhe simbole shtetërore të Kosovës, të shoqëruara me mesazhin:
“Urime Pavarësia e Kosovës – 18 vjet shtet.”
Postimi i saj ka ngjallur reagime të shumta nga ndjekësit, duke u shpërndarë gjerësisht dhe duke marrë komente pozitive. Shumë prej tyre e kanë përgëzuar këngëtaren për mbështetjen e vazhdueshme ndaj Kosovës dhe për lidhjen e fortë që ajo ruan me vendin e origjinës.
Më 17 shkurt, Kosova shënoi 18-vjetorin e shpalljes së pavarësisë, me aktivitete të shumta festive dhe përkujtimore në mbarë vendin. Manifestimet kanë mbledhur qytetarë, përfaqësues institucionalë dhe figura publike, të cilët kanë nderuar këtë datë historike për shtetin e Kosovës.
Gati 35 përqind e fuqisë punëtore të Zvicrës janë shtetas të huaj
Pothuajse një e treta e punonjësve në Zvicër janë shtetas të huaj, duke reflektuar rritjen e vazhdueshme të imigracionit në tregun zviceran të punës, përcjell albinfo.ch.
Referuar të dhënave më të fundit të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave, deri në fund të vitit 2025, 34.9 për qind e të gjithë të punësuarve në Zvicër ishin emigrantë. Kjo shifër paraqet një rritje të ndjeshme krahasuar me një dekadë më parë, kur të huajt përbënin 30.5 për qind të fuqisë punëtore.
Këto të dhëna burojnë nga Anketa Zvicerane e Fuqisë Punëtore, e publikuar të martën, e cila tregon rolin gjithnjë e më të madh të punëtorëve të huaj në ekonominë e vendit.
Sa i përket statusit të qëndrimit, pjesa më e madhe e punonjësve të huaj, 42.1 për qind, posedojnë leje qëndrimi të përhershme (leje C). Ndërkohë, 31.4 për qind janë mbajtës të lejeve të përkohshme B ose L, ndërsa 21.6 për qind përbëhen nga punëtorë ndërkufitarë, të cilët jetojnë jashtë Zvicrës por punojnë brenda saj.
Statistikat tregojnë se emigrantët mbeten një shtyllë e rëndësishme e tregut të punës në Zvicër, veçanërisht në sektorë kyç të ekonomisë, duke ndikuar drejtpërdrejt në zhvillimin dhe stabilitetin ekonomik të vendit. /Albinfo.ch
Jakup Krasniqi: Qëndroj këtu jo si kriminel, por si njeri që i shërbeu lirisë
Ish-kryetari i Kuvendit të Kosovës, Jakup Krasniqi, ka nisur fjalimin e tij përfundimtar para trupit gjykues në Hagë, duke hedhur poshtë kategorikisht përshkrimin e prokurorisë ndaj tij si kriminel, përcjell albinfo.ch.
“Qëndroj këtu para jush, jo si një kriminel siç më përshkruan prokuroria, por si një njeri që i ka shërbyer popullit të tij dhe kauzës së lirisë”, deklaroi Krasniqi në fjalën e tij para Dhomat e Specializuara të Kosovës.
Ai theksoi se historia e Kosovës dhe lufta për liri nuk mund të deformohen apo rishkruhen nëpërmjet një procesi gjyqësor, duke shtuar se veprimtaria e tij ka qenë e motivuar nga nevoja për çlirim dhe mbrojtje të popullit.
Krasniqi nënvizoi se Ushtria Çlirimtare e Kosovës ishte përgjigje ndaj dhunës dhe represionit sistematik, duke theksuar se veprimet e saj kishin për qëllim vetëm lirinë dhe mbijetesën.
Sipas tij, akuzat e ngritura ndaj tij përbëjnë jo vetëm një padrejtësi personale, por edhe një fyerje ndaj sakrificës së mijëra qytetarëve që humbën jetën në luftë dhe ndaj përpjekjeve për çlirimin e Kosovës.
Në përmbyllje, Krasniqi u shpreh i bindur se e vërteta do të dalë në pah dhe se drejtësia nuk mund të ndërtohet mbi shtrembërimin e historisë./Albinfo.ch
Fjalimi përfundimtar i Selimit: Liria nuk ishte zgjedhje, por domosdoshmëri
Ish-udhëheqësi i UÇK-s, Rexhep Selimi, ka deklaruar se historia e Kosovës nuk mund të rishkruhet në një sallë gjyqi, gjatë fjalës së tij përfundimtare të mbajtur të mërkurën para trupit gjykues në Hagë, përcjell albinfo.ch.
Selimi theksoi se Ushtria Çlirimtare e Kosovës nuk u formua nga dëshira, por nga nevoja për mbijetesë, përballë, siç tha ai, politikave shtypëse të Serbisë ndaj shqiptarëve të Kosovës.
“Serbia kurrë nuk e fshehu qëllimin e saj ndaj shqiptarëve. Prandaj pyes sërish: çfarë duhet të bënim ne? Të prisnim radhën për t’u vrarë apo të iknim nga shtëpitë tona?”, u shpreh Selimi.
Ai shtoi se UÇK-ja u krijua si reagim i domosdoshëm ndaj dhunës dhe represionit.
“UÇK-ja nuk u krijua nga dëshira, por nga nevoja. Për mua, të qenit bashkëluftëtar i Adem Jashari-t është nderi më i madh. Po, kam bartur armë. Armët për ne ishin mbijetesë. UÇK nuk kishte qëllim tjetër përveç lirisë. UÇK ishte ushtri çlirimtare”, deklaroi ai, raporton KSP.
Në përmbyllje të fjalës së tij, Selimi u shpreh i bindur se veprimet e ndërmarra nga ai dhe bashkëluftëtarët e tij kanë qenë të drejta.
“Edhe sot do ta bëja të njëjtën gjë. Prandaj na mbështeti edhe NATO-ja”, tha Selimi mes tjerash.
