Valmir Matoshi shënon golin e pestë këtë edicion në Superligën zvicerane

Valmir Matoshi ka zhvilluar një tjetër paraqitje të mirë me fanellën e Thunit në Superligën e Zvicrës në futboll.

Matoshi shënoi një gol në fitoren 2:1 të Thunit të dielën në udhëtim ndaj Young Boysit, transmeton albinfo.ch.

Ai realizoi golin në minutën e 50-të, ndërsa në fushë u inkuadrua në pjesën e dytë në vend të Kastriot Imerit.

Për mesfushorin Matoshi është goli i pestë në elitën helvetike të futbollit. 22-vjeçari ka edhe katër asistime këtë edicion. Thuni është forcuar në vendin e parë me 68 pikë.

Qeveria paralajmëron për kërcënimin terrorist iranian në Zvicër

Shërbimi Federal i Inteligjencës (FIS) e konsideron “më të mundshme” se do të ndërmarrë veprime hakmarrëse duke synuar objektiva izraelite, hebraike dhe amerikane në vende të ndryshme, përfshirë Zvicrën.

“Ne besojmë se ka të ngjarë që shërbimet iraniane, aleatët e tyre ose rrjetet kriminale të mandatuara nga Irani do të kryejnë veprime në Evropë dhe Zvicër”, tha zëdhënësi i FIS, Christoph Gnägi, për mediat zvicerane të dielën.

Rreziku, tha ai, nuk vjen vetëm nga vetë Irani, por edhe nga grupet simpatizante si Hezbollahu libanez “i cili është veçanërisht aktiv në Zvicër”, transmeton albinfo.ch.

Reis Luzhnica nga SP bëhet sërish deputet në Parlamentin e Cyrihut

Parlamentin e qytetit të Cyrihut (asamblenë) do ta “mbulojë” sërish politikani shqiptarozviceran Reis Luzhnica, me rrënjë nga Prishtina.

“Faleminderit për 5’562 votat dhe për besimin për një mandat tjetër katërvjeçar në Asamblenë e Cyrihut.», ka shkruar në rrjetet social Luzhnica, shkruan albinfo.ch.

Qyteti i Cyrihut është një metropol i vërtetë dhe, me rreth 440.000 banorët e tij, dukshëm më i madh në krahasim me qytetet tjera të mëdha në Zvicër.

Siç dihet, në Cyrih dhe rrethinë është përqendruar një komunitet i madh shqiptar, sigurisht, më i madhi në Zvicër .

Marrë parasysh madhësinë e Cyrihut, të jesh i përfaqësuar në parlamentin e këtij qyteti është sigurisht diçka më e veçantë, shkruan albinfo.ch.

Ndryshe, Reis Luzhnica, për herë të tretë bëhet pjesë e Parlamentit të Cyrihut.

Qytetet më të mira për të rritur një familje

Ka shumë gjëra që duhen marrë parasysh kur zgjedh se ku të rritësh një familje.

Natyrisht, do të dëshirosh të jetosh në një vend të sigurt; më pas vijnë faktorë praktikë si leja prindërore dhe përballueshmëria e kostos së jetesës.

Dhe edhe pse është e këndshme të rritesh në fshat, jetesa në një qytet siguron shumë aktivitete dhe mundësi për një fëmijëri të pasur dhe argëtuese. Por cilat qytete ofrojnë kombinimin më të mirë për familjet e reja?

Compare the Market AU ka publikuar një raport të ri që i përgjigjet pikërisht kësaj pyetjeje. Në analizë janë vlerësuar nëntë faktorë të ndryshëm, të cilët janë peshuar për të dhënë një indeks të përgjithshëm për 50 qytete, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Këta faktorë përfshinin nivelin e sigurisë; Indeksin Botëror të Lumturisë; numrin e aktiviteteve për fëmijë; koston mujore të jetesës; shpenzimet kombëtare për përfitimet familjare; lejen ligjore prindërore; normat kombëtare të vaksinimit të fëmijëve; shpenzimet kombëtare për arsimin; si dhe sipërfaqen e hapësirave të gjelbra për banor. Mjaft gjithëpërfshirëse, apo jo?

Sipas kërkimit të kompanisë, vendi më i mirë në botë për të rritur një familje është Brisbane.

Me një rezultat të përgjithshëm 6.457 në indeks, kryeqyteti i shtetit Queensland në Australi kryeson renditjen, duke u vlerësuar veçanërisht për nivelin e sigurisë, normat e larta kombëtare të vaksinimit të fëmijëve dhe numrin e hapësirave të gjelbra për banor – i cili arrin në një shifër mbresëlënëse prej 84.89.

Në përgjithësi, qytetet australiane dolën shumë mirë në këtë renditje, me Sydney, Perth dhe Melbourne që zunë vendet e pestë, të gjashtë dhe të shtatë, ndërsa dy qytete të Zelandës së Re, Auckland dhe Wellington, gjithashtu u renditën në mesin e 20 më të mirëve.

Sa i përket Evropës, Londra u rendit më lart falë numrit të madh të aktiviteteve miqësore për familjet, ndërsa Helsinki zuri vendin e katërt, duke u renditur i dyti në nivel global për shpenzimet kombëtare për arsimin (i tejkaluar vetëm nga Stokholmi).

20 qytetet më të mira për të rritur një familje

Brisbane

Londër

Auckland

Helsinki

Sydney

Perth

Melbourne

Stokholm

Berlin

Seul

Paris

New Delhi

Pragë

Kopenhagen

Barcelona

Lisbonë

Wellington

Romë

Vjenë

Madrid

Fitore shumë e ngushtë e të Majtës në Parlamentin e Cyrihut

Edhepse nën hije të garës për zgjedhje plotësuese të qeverisë, krahas saj, sot në Cyrih është zhvilluar edhe gara për Parlamentin e qytetit.

Parlamenti i Cyrihut ka 125 vende dhe në të, me një shumicë shumë të ngushtë udhëheq e majta. 63 nga 125 vendet shkojnë për koalicionin e krahut të majtë. Shumë ndryshe nga gjendja në qeverinë e qytetit, ku e majta ka 7 ndërsa e djathta vetëm dy përfaqësues.

Partia Socialdemokrate (SP) ka fitur 4 vende më shumë sesa kishte, ndërsa të Gjelbrit humbën 4. Në të njëjtën kohë, Partia Popullore Zvicerane (SVP) dhe Partia Demokratike e Lirë (FDP) fituan nga dy vende secila. Partia Popullore Ungjillore (EVP) dështoi të siguronte një vend në këshillin bashkiak: ajo nuk arriti pragun prej 5%. Në zonën zgjedhore 12, ajo mori 4.95% të votave.

EVP kërkon rinumërim
Siç raportohet nga “Tages-Anzeiger”, kandidatja e këshillit bashkiak të EVP-së, Sandra Gallizzi, deklaroi se pret që këshilli bashkiak të urdhërojë një rinumërim. Përndryshe, EVP do ta kërkojë një të tillë. Me sa duket, vetëm 26 vota bënë diferencën.

Këshilli bashkiak do të vendosë për një rinumërim të mundshëm të mërkurën. Nëse EVP arrin të hyjë në parlamentin e qytetit pavarësisht gjithçkaje, shumica e krahut të majtë mund të humbasë.

Kjo është shpërndarja e re e vendeve:

SP: 41 vende (+4)

FDP: 24 vende (+2)

SVP: 16 vende (+2)

GLP: 15 vende (-2)

Të Gjelbrit: 14 vende (-4)

AL: 8 vende (-)

Qendra: 7 vende (+1)

EVP: 0 vende (-3)

Kështu, është e qartë: SP, me katër vende fitimi, është fituesja e qartë e zgjedhjeve për këshillin bashkiak, ndërsa të Gjelbrit janë humbësit e mëdhenj. Megjithatë, për shkak se fitimet dhe humbjet e tyre balancojnë njëra-tjetrën (si e majtë), balanca e mëparshme e pushtetit mbetet.

SVP gjithashtu mund ta konsiderojë veten fituese, pasi ka arritur të fitojë terren përsëri pas disa humbjeve zgjedhore. Madje ajo e gjen veten edhe një herë në pozicionin e partisë së tretë më të fortë në qytet.

FDP, megjithatë, mbetet partia kryesore opozitare, duke fituar gjithashtu vende.

Partia Liberale e Gjelbër (GLP) i kaloi të Gjelbrit, por pësoi dy humbje vendesh.

Lista Alternative (AL) mbetet e qëndrueshme.

Shqipëria, zgjedhja kryesore për turistët britanikë

Shqipëria po shfaqet si destinacioni më i përballueshëm dimëror për turistët britanikë, duke lënë pas në renditje Britaninë e Madhe dhe Turqinë, sipas “Travel and Tour World”.

Me trashëgiminë e pasur kulturore, peizazhet natyrore mahnitëse dhe opsionet e udhëtimit me kosto të ulët, Shqipëria ka tërhequr vëmendjen e vizitorëve, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Kombinimi i përballueshmërisë me mikpritjen e ngrohtë dhe historinë e gjallë e bën Shqipërinë një destinacion unik dimëror, ku vizitorët mund të përjetojnë aventurë, relaks dhe eksplorime kulturore pa shpenzuar shumë, krahasuar me destinacionet e njohura evropiane.

Për këtë arsye, Shqipëria po bëhet shpejt një vend që duhet vizituar për turistët britanikë që kërkojnë përvoja të paharrueshme këtë sezon dimëror.

Në vitet e fundit, një numër gjithnjë e më i madh turistësh ka filluar të eksplorojë Shqipërinë si një alternativë më autentike dhe ekonomike kundrejt destinacioneve të njohura mesdhetare si Turqia.

E njohur për peizazhet mahnitëse, vendet historike dhe mikpritjen e ngrohtë, Shqipëria po dëshmon se është një destinacion tërheqës, veçanërisht për ata që kërkojnë një përvojë udhëtimi të lirë, por të pasur me kulturë dhe bukuri natyrore.

Shumë turistë, pas disa pushimeve dimërore në Turqi, kanë ndryshuar fokusin e tyre drejt Shqipërisë për një arratisje më ekonomike, pa komprometuar cilësinë e përvojës.

Shqipëria, ofron një gamë të jashtëzakonshme përvojash kulturore dhe natyrore, nga qytetet e bukura bregdetare te qytetet antike të mbushura me histori. Një ekspert i udhëtimit, i cili ka jetuar në vende të ndryshme të botës, ndau përvojën e tij të fundit në Shqipëri, një vend që po bëhet gjithnjë e më popullor për turistët që kërkojnë destinacione dimërore të përballueshme.

Udhëtimi përmes qyteteve piktoreske dhe qyteteve historike të Shqipërisë zbulon magjinë e një vendi në ngjitje në industrinë globale të turizmit.

Në një nga qytetet më të bukura të Shqipërisë, Berat, eksperti pati mundësinë të shijonte një vakt tradicional shqiptar me një çmim jashtëzakonisht të përballueshëm.

Vetëm për 9 funte, vakti përfshinte një gamë specialitetesh lokale, duke lejuar vizitorin të përjetonte shijet autentike të rajonit.

Çmimi i ulët i ushqimit është vetëm një shembull se si turistët mund të shfrytëzojnë vizitën pa komprometuar pasurinë kulturore të përvojës.

Por Shqipëria nuk ofron vetëm ushqim të përballueshëm. Pamja turistike e vendit ka evoluar në mënyrë të qëndrueshme, me një numër gjithnjë e më të madh vizitorësh, të tërhequr nga kombinimi unik i bukurisë natyrore dhe historisë së pasur.

Ndërsa Shqipëria ishte e izoluar nga bota gjatë sundimit të gjatë të Enver Hoxhës, tani po hapet ndaj turistëve dhe investitorëve të huaj, të cilët po zbulojnë potencialin e vendit. Një nga shembujt më të dukshëm të ndryshimit në turizmin shqiptar është rritja e dukshme e numrit të vizitorëve në vitet e fundit.

Vetëm në vitin 2024, Shqipëria mirëpriti 11,7 milionë vizitorë, një rritje e madhe nga 6,2 milionë në vitin 2019.

Kjo rritje tregon qartë se Shqipëria po bëhet një destinacion i preferuar për ata që kërkojnë një përvojë të veçantë larg turizmit të zakonshëm në Evropë.

Kjo rritje në turizëm buron nga zhvillimi i infrastrukturës dhe projektet e investimeve private që synojnë të përmirësojnë sektorin turistik të vendit.

Një projekt i tillë përfshin transformimin e Ishullit të Sazanit, një bazë ushtarake e dikurshme, në një resort luksoz pesë yjesh.

Ky investim është pjesë e një strategjie më të gjerë për të ngritur sektorin turistik dhe për të krijuar një model të qëndrueshëm për rritjen e ardhshme.

Përveç industrisë së saj në zhvillim, Shqipëria ofron vizitorëve mundësinë për të përjetuar kulturën e saj të larmishme dhe atmosferën mikpritëse. Qytetet e Tiranës, Krujës dhe Gjirokastrës janë shembuj të shkëlqyer se si vendi ka ruajtur historinë e tij duke u përshtatur me turizmin modern.

Tirana, kryeqyteti i vendit, është një metropol i gjallë me një kombinim të arkitekturës komuniste dhe zhvillimeve bashkëkohore, ndërsa Kruja u ofron turistëve një pamje të së kaluarës me kështjellën mesjetare dhe muzetë e saj të pasur me histori.

Gjirokastra, një sit i Trashëgimisë Botërore UNESCO, njihet për rrugicat e saj me kalldrëm dhe shtëpitë e lashta prej guri, duke ofruar një peizazh që i çon vizitorët pas në kohë.

Një tjetër atraksion i rëndësishëm i zhvillimit turistik të Shqipërisë është Plazhi i Tales, Lezhë – që ofron një shtrirje mahnitëse bregdetare përgjatë detit Adriatik. Kjo perlë e fshehur po bëhet gjithnjë e më e popullarizuar për turistët që kërkojnë relaks pranë ujërave të kristalta dhe plazheve të paprekura, duke ofruar një arratisje nga turmat e destinacioneve më të njohura evropiane.

Rritja e numrit të vizitorëve në Shqipëri nuk është vetëm rezultat i bukurisë natyrore; ajo lidhet edhe me mikpritjen e njerëzve shqiptarë.

Të ngrohtë dhe mikpritës, vendasit bëjnë gjithçka për t’i bërë vizitorët të ndihen si në shtëpi, duke ofruar një nivel shërbimi që rivalizon destinacionet turistike më të shtrenjta.

Ky kombinim i përballueshmërisë dhe mikpritjes së vërtetë e bën Shqipërinë një destinacion ideal për ata që kërkojnë një pushim të paharrueshëm dhe ekonomik.

Për më tepër, Shqipëria po pozicionohet si destinacion dimëror, duke tërhequr vizitorët që kërkojnë një arratisje pa stres dhe me kosto të ulët gjatë muajve më të ftohtë.

Ndërsa shumë destinacione mesdhetare janë mbushur me turistë, Shqipëria ofron një mjedis të qetë dhe autentik, ku vizitorët mund të shijojnë një ritëm më të ngadaltë të jetës.

Qoftë duke ecur në rrugicat e kalldrëmta të Gjirokastrës, apo duke kaluar një pasdite të qetë pranë Plazhit Tale, Shqipëria u ofron turistëve mundësinë të shkëputen nga zhurma dhe turizmi i komercializuar. Ndërsa Shqipëria vazhdon të investojë në infrastrukturën turistike dhe të tërheqë investime të huaja dhe vizitorë ndërkombëtarë, bëhet e qartë se vendi pritet të bëhet një nga destinacionet kryesore të reja të Evropës.

Kombinimi i magjisë historike, bukurisë natyrore, opsioneve të përballueshme të udhëtimit dhe mikpritjes së ngrohtë – e bën Shqipërinë vendin ideal nëse kërkoni të eksploroni një anë të re të Evropës.

Shqipëria ka lënë pas në renditje Britaninë e Madhe dhe Turqinë si destinacioni kryesor dimëror i përballueshëm për turistët britanikë, duke ofruar një ndërthurje të përsosur të trashëgimisë kulturore të pasur, bukurive natyrore mahnitëse dhe opsioneve të udhëtimit me kosto të ulët.

Shqipëria po bëhet shpejt një destinacion i kërkuar për turistët që vlerësojnë autenticitetin, përballueshmërinë dhe përvojat kulturore të pasura. Me rritjen e numrit të vizitorëve dhe tërheqjen gjithnjë e më të madhe, Shqipëria po transformohet në një nga destinacionet më emocionuese dhe të përballueshme të Evropës.

Për ata që duan të eksplorojnë një perlë unike evropiane pa shpenzuar shumë, Shqipëria është vendi ideal.

Qoftë duke vizituar qytetet antike, duke pushuar pranë bregdetit të paprekur apo duke shijuar kuzhinën tradicionale, Shqipëria ofron një përvojë të paharrueshme me çmim të papërballueshëm.

Sa mund të rezistojë Irani?

Ndryshe nga Shtetet e Bashkuara, Irani ishte përgatitur për një luftë të gjatë, theksoi Ali Larijani, Sekretar i Këshillit Suprem të Sigurisë Kombëtare, në ditën e tretë të luftës. Larijani përsëriti kështu atë që zyrtarë të tjerë (ende) të Republikës Islamike kanë shpallur që nga 28 shkurti: “Ne do të mbrohemi, pavarësisht kostos”.

Që nga 28 shkurti, SHBA-ja dhe Izraeli po kryejnë një ofensivë ushtarake të koordinuar dhe masive kundër Iranit. Sulmet kanë në shënjestër në mënyrë specifike udhëheqësit, si dhe objektet ushtarake dhe qeveritare, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Irani po kundërpërgjigjet me sulme me raketa dhe dronë ndaj Izraelit dhe bazave amerikane në vendet fqinje të Gjirit Persik. Vetëm Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA) kanë raportuar, se janë përballur me qindra sulme nga Irani.

Deri të mërkurën, më 4 mars, Irani ka lëshuar më shumë se 500 raketa balistike dhe mbi 2.000 dronë, sipas Admiralit Brad Cooper, kreut të Komandës Qendrore të SHBA-së për Lindjen e Mesme (Centcom). Ai akuzoi Iranin për shënjestrimin pa dallim të civilëve.

“Nuk e dimë saktësisht se sa raketa balistike dhe dronë zotëron në të vërtetë Irani”, i tha DW-së një ekspert armësh, i cili dëshiroi të mbetej anonim. Ai gjithashtu përsëriti një teori që është diskutuar midis ekspertëve ushtarakë që nga fillimi i luftës: Nëse Irani nuk do ta kishte sulmuar Izraelin me qindra raketa në tetor 2024 – në hakmarrje për vrasjen e udhëheqësit të Hamasit Ismail Haniyeh në Teheran – nuk do ta kishte hapur kutinë e Pandorës për vete.

Sulmi nxori në pah dobësinë e programit të raketave me rreze të gjatë veprimi të Iranit. Raketat me rreze të gjatë veprimi nuk ishin në gjendje të godisnin me saktësi objektivat e tyre. Si rezultat, programi i raketave jo vetëm që humbi potencialin parandalues, por kaloi edhe një prag psikologjik në përballjen e drejtpërdrejtë.

Në fillim të luftës të shtunën (28.02.2026), ushtria izraelite vlerësoi se Irani zotëronte rreth 2.500 raketa balistike. Përveç raketave të lëshuara nga Irani, numri ka të ngjarë të jetë ulur më tej për shkak se shumë të tjera u shkatërruan ose u varrosën në tunelet e tyre të magazinimit gjatë sulmeve ajrore nga Izraeli dhe ushtria amerikane.

Imazhet satelitore që qarkullojnë aktualisht në internet dyshohet se tregojnë sulme ndaj bazave të raketave në Kermanshah, Karaj, Khorramabad dhe Tabriz Veri. Imazhet duket se tregojnë hyrjet e tuneleve të shembura të arsenaleve të magazinimit nëntokësor, të cilat thuhet se janë shkatërruar nga sulmet e fundit.

“Gjithashtu po shohim se raketahedhësit e lëvizshëm po ndiqen energjikisht”, tha eksperti i armëve. “Ajo që ishte shumë e vështirë pesë vjet më parë, tani është e mundur falë përparimeve teknologjike. Megjithatë, mbetet pyetja se sa prej këtyre sistemeve janë shkatërruar në të vërtetë.”

Megjithatë, nuk dihet se sa raketa u morën nga këto depo dhe u shpërndanë në të gjithë vendin para luftës së parashikueshme, ose sa raketahedhës ekzistojnë ende.

Gjithashtu thuhet se Irani është në gjendje të reagojë në mënyrë fleksibile ndaj ritmit të prodhimit të dronëve. Këto nuk janë objekte prodhimi të mëdha dhe lehtësisht të dukshme. Sipas dokumenteve ruse të rrjedhura, Teherani mund të prodhojë rreth 5.000 dronë në muaj. Dronët lëshohen nga një konstrukt i thjeshtë që mund të montohet brenda pak orësh.

Prodhimi i njërit prej këtyre dronëve, të quajtur Shahed, pritet t’i kushtojë Iranit disa mijëra dollarë. Në të kundërt, një raketë interceptuese Patriot kushton deri në afërsisht tre milionë dollarë secila.

Sipas një analize të New York Times bazuar në imazhe satelitore dhe video të verifikuara, Irani përdori raketat dhe dronët me rreze të shkurtër veprimi gjatë fundjavës dhe të hënës për të dëmtuar strukturat që janë pjesë ose afër sistemeve të komunikimit dhe radarit në të paktën shtatë baza ushtarake amerikane në Lindjen e Mesme.

Sulmet ndaj këtyre vendeve sugjerojnë se Irani donte të prishte aftësitë e komunikimit dhe koordinimit të ushtrisë amerikane. Infrastruktura e komunikimit e ushtrisë amerikane mbahet shumë sekret, duke e bërë të vështirë përcaktimin e saktë se cilat sisteme mund të preken.

Pasojat për popullsinë dhe rajonin

“Irani do të përpiqet ta zgjasë luftën dhe po luan me kohën”, thotë Fawaz Gerges, profesor i Marrëdhënieve Ndërkombëtare në London School of Economics, në një intervistë me DW.

“Udhëheqja iraniane ka pasur kohë për të planifikuar dhe koordinuar veprimet e saj. Mendoj se ata po përgatiten për një luftë të gjatë.” Qëllimi kryesor i regjimit iranian është në thelb rezistenca, aftësia për të duruar në mënyrë që të përballojë goditjet e para, të dyta dhe të treta dhe më pas të vazhdojë të rezistojë.

Barrën e luftës e mban kryesisht popullsia iraniane, e cila është e pambrojtur kundrejt sulmeve. Edhe nëse SHBA-ja dhe Izraeli pretendojnë se po kryejnë sulme me objektiva të caktuara, dëmet e konsiderueshme kolaterale janë pothuajse të pashmangshme në qytetet me popullsi të dendur.

Në ditën e parë të sulmeve, sipas burimeve iraniane, u godit një shkollë fillore në qytetin jugor të Minabit. Mediat shtetërore iraniane treguan të martën (03.03.2026) imazhe të varrimeve masive të 168 fëmijëve të moshës shtatë deri në dymbëdhjetë vjeç dhe mësuesve të tyre. Kombet e Bashkuara e përshkruan sulmin si “absolutisht tronditës” dhe bënë thirrje për një hetim.

Izraeli mohoi se ka sulmuar shkollën në Minab, e cila ndodhet rreth 40 kilometra larg Gjirit të Omanit. SHBA-ja, që ka disa aeroplanmbajtëse në Detin Arabik, njoftoi se do të hetojë incidentin.

 

Paga minimale në Gjenevë ulet për punët verore

Paga minimale në Gjenevë do të ulet me një të katërtën për punët verore. Amendamenti i ligjit u miratua të dielën nga 60.61% e votuesve.

I votuar nga e djathta politike, punëdhënësit dhe qeveria kantonale, ky ulje e pagës së studentëve për një maksimum prej 60 ditësh në vit kalendarik synon të ndalojë rënien e vendeve të punës gjatë verës, të cilat janë konsideruar shumë të kushtueshme që nga futja e pagës minimale në nëntor 2020.

Ndryshimi legjislativ iu nënshtrua një referendumi të detyrueshëm në mënyrë që të lejonte hyrjen e tij në fuqi sa më shpejt të ishte e mundur, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Në Gjenevë, paga minimale këtë vit është 24.59 CHF (31.70 dollarë) në orë, por ligji tashmë parashikon përjashtime për praktikat, stazhet dhe kontratat e përvojës në punë për të rinjtë nën moshën 18 vjeç.

Me uljen e votuar të dielën dhe të kritikuar nga e majta dhe sindikatat, paga minimale për punët verore do të jetë 18.44 CHF.

Pjesëmarrja në votime ishte 48.65%.

Ekzekutivi i Cyrihut “rrëshqet” tutje në të majtë

Rezultatet e zjedhjeve për ekzekutivin dhe parlamentin e qytetit të Cyrihut më në fund janë bërë publike. Kishte një vonesë disaorëshe deri në publikimin e tyre.

Sidoqoftë, ajo që tregojnë këto rezultate është se e majta (Partia Socialdemokrate, Të Gjelbrit dhe AL) ka shënuar një rritje në krahasim me zgjedhjet e kaluara. Kjo vlen sidomos për faktin se një politikan i gjelbër, Balthasar Glättli, ka fituar vendin e lënë bosh nga e djathta, FDP, për mbrojtjen e të cilit garonte Përparim Avdili.

Tani, 7 anëtarë të qeverisë së Cyrihut janë të majtë dhe vetëm dy, të djathtë.

Nga ana tjetër, edhe pse në garën për kryebashkiak kandidati socialdemokrat Raphael Golta arriti fitore bindëse në krahasim me të tjerët, kjo nuk i mjaftoi për tu zgjedhur kryetar në raundin e parë. Golta nuk arriti shumicën absolute që është kusht për të fituar garën.

Prandaj, do të ketë një raund të dytë votimi në të cilin kërkohet vetëm një shumicë relative. Kushdo që merr më shumë vota, fiton.

Raundi i dytë i votimit do të zhvillohet më 10 maj 2026.

Krahas votimit për kryebashkiak është votuar edhe Këshilli Bashkiak, ekzekutivi i qytetit. Pas numërimit të të gjitha votave, ai ka këtë përbërje: Raphael Golta (Partia Socialdemokrate) – në detyrë; Daniel Leupi (Partia e Gjelbër) – në detyrë; Céline Widmer (Partia Socialdemokrate) – anëtare e re; Simone Brander (Partia Socialdemokrate) – në detyrë; Karin Rykart (Partia e Gjelbër) – anëtare e re; Tobias Langenegger (Partia Socialdemokrate) – anëtar i ri; Balthasar Glättli (Partia e Gjelbër) – anëtar i ri; Michael Baumer (Partia Liberale) – në detyrë dhe Andreas Hauri (Partia e Gjelbër Liberale) – në detyrë.

Sa e sigurt është Kosova?

Shumë shpejt pasi bombat e para ranë mbi Iran – duke ndezur një konflikt që brenda orësh mori përmasa rajonale – autoritetet e Kosovës nxituan të dilnin në krah të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dënuan regjimin iranian dhe riafirmuan mbështetjen e tyre për aleancën perëndimore.

Presidentja Vjosa Osmani tha se, falë udhëheqjes së SHBA-së dhe presidentit Donald Trump, koha e lirisë për popullin e Iranit po vjen.

Në një reagim në X, ajo shtoi se Kosova do të vazhdojë t’i mbështesë veprimet e ndërmarra nga SHBA-ja dhe aleatët e tjerë për t’i dhënë fund regjimit iranian, ndërsa dënoi fuqishëm sulmet e këtij të fundit kundër aleatëve në Lindjen e Mesme.

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulmet e përbashkëta kundër Iranit më 28 shkurt, me synimin për të frenuar programin bërthamor të këtij vendi. Në kundërpërgjigje, Irani dhe mbështetësit e tij po godasin objektiva në vendet aleate të SHBA-së – nga Arabia Saudite deri në Qipro – pavarësisht paralajmërimeve të Trumpit kundër hakmarrjes, raporton Evropa e Lirë, transmeton albinfo.ch.

“Më mirë mos ta bëjnë këtë, sepse, nëse e bëjnë, do t’i godasim me një forcë që nuk është parë kurrë më parë”, shkroi Trump në rrjetin Truth Social.

Disa orë pas nisjes së sulmeve, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, mblodhi Këshillin e Sigurisë për të diskutuar situatën, dhe tha se Kosova po monitoron nga afër implikimet e mundshme për vendin dhe rajonin.

Qeveria e tij nuk iu përgjigj Radios Evropa e Lirë mbi implikimet e mundshme apo masat konkrete që mund të merren. Po ashtu, as Presidenca, as Ministria e Punëve të Brendshme, as Policia e Kosovës dhe as Departamenti amerikan i Shtetit nuk dhanë asnjë koment.

Kosova strehon kampin Bondsteel – bazën më të madhe ushtarake të Shteteve të Bashkuara në Ballkan – dhe rreth 600 ushtarë amerikanë, që shërbejnë në kuadër të misionit paqeruajtës të NATO-s, KFOR.

Në një përgjigje dhënë Radios Evropa e Lirë, një zyrtar i NATO-s tha se KFOR-i vazhdon të përmbushë mandatin e tij për të siguruar një mjedis të qetë dhe të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës.

“Forca dhe pozicioni i KFOR-it rishikohen dhe përshtaten herë pas here, sipas zhvillimeve të situatës, në mënyrë që misioni të mbetet i efektshëm për qëllimin e tij. Aktualisht, nuk po shqyrtohen ndryshime të rëndësishme”, tha zyrtari i NATO-s.

Irani dhe mbështetësit e tij sulmuan disa baza dhe misione të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre në Lindjen e Mesme. Një bazë britanike në Qipro ishte gjithashtu shënjestër e sulmeve me dronë. Autoritetet qipriote thanë se, sipas vlerësimeve fillestare, dronët u lëshuan nga Hezbollahu – grup militant i mbështetur nga Irani – nga territori i Libanit.

Incidenti nxiti reagim të menjëhershëm evropian: disa shtete dërguan avionë luftarakë dhe fregata në Qipro, për të forcuar mbrojtjen ajrore dhe detare të ishullit mesdhetar, mes frikës për një përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.

Kur bëhet fjalë për Kosovën, ish-zyrtari i lartë i NATO-s, Jamie Shea, argumenton se, edhe pse kampi Bondsteel është një instalim i madh amerikan, ai nuk ka gjasa të renditet ndër objektivat prioritare të Teheranit. Kjo, për faktin se Bondsteel-i nuk është bazë ajrore dhe nuk shfrytëzohet për të mbështetur opereacionet aktuale të SHBA-së kundër Iranit.

“Mësa kuptoj, Irani ka në dispozicion një numër të kufizuar raketash balistike. Duke qenë se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po godasin platformat e lëshimit të tyre, Irani duhet t’i përdorë ato në mënyrë të zgjuar, për të arritur efektin maksimal”, thotë Shea për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.

Sipas Zyrës së Drejtorit për Zbulim Kombëtar të SHBA-së, Irani ka rezervën më të madhe të raketave balistike në Lindjen e Mesme. Arsenali i tij përfshin raketa me rreze të gjatë që mund të arrijnë Izraelin, raketa lundruese Kh‑55 me rreze deri në 3.000 km dhe dronë Shahed, që besohet se kanë goditur bazën britanike në Qipro dhe arrijnë deri në 2.500 km.

Kjo do të thotë se, nëse lëshohet nga Irani, Ballkani mbetet jashtë rrezes së këtij arsenali.

Ish-komandanti i ushtrisë amerikane në Evropë, Ben Hodges, paralajmëron se brenda rrezes së kërcënimeve të mundshme, mund të jetë baza e Marinës amerikane në Kretë të Greqisë. Ai e konsideron atë si një objektiv të rëndësishëm në Evropë edhe për shkak të rolit të saj logjistik në rajon.

Hodges nuk përmend kërcënime specifike me raketa ose dronë ndaj Bondsteel-it, por thekson se baza duhet të trajtohet gjithmonë si nën rrezik potencial.

“Gjithmonë do të supozoja se ekziston një kërcënim, sidomos nëse ka organizata terroriste ose individë që mund të ndjehen të zemëruar për sulmet ndaj Iranit ose për vrasjen e Ajatollahut, dhe vendosin të veprojnë vetë. Prandaj, edhe në kampin Bondsteel duhet të mbahen masat e sigurisë dhe të llogaritet gjithmonë kjo mundësi”, thotë Hodges për Exposenë.

Shea thekson se për Evropën, përfshirë Kosovën, kërcënimet më të mundshme të veprimeve iraniane ose të frymëzuara nga Irani, janë sulmet terroriste, sulmet kibernetike dhe sulmet e individëve të njohur si “ujq të vetmuar” – persona të frymëzuar nga ideologji ose grupe, por që veprojnë në mënyrë të pavarur.

“Shumë kosovarë iu bashkuan Shtetit Islamik gjatë kohës së kalifatit; disa prej tyre mund të jenë kthyer në vend, disa mund të mbeten ende të radikalizuar. Kjo do të thotë se mund të ekzistojnë disa ‘xhepa’ të radikalizimit. Dhe, nuk po flas vetëm për Kosovën, sepse situatë e ngjashme mund të shfaqet edhe në vende të tjera të Evropës, brenda komuniteteve myslimane”, vlerëson Shea.

Ai paralajmëron se konflikti mund të sjellë edhe rritje të çmimeve të naftës dhe gazit, inflacion më të lartë dhe recesion të madh global. Pasojat do të jenë veçanërisht të rënda për Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor në tërësi – një rajon që ai e përshkruan si ekonomikisht të brishtë dhe të varur nga investimet e huaja.

Punëtori i një pompe karburanti e mbush një veturë në një pikë shitjeje në Prishtinë, të martën më 3 mars 2026.

E, përveç kësaj, gjenerali Hodges ndan edhe një shqetësim tjetër – sigurinë e qytetarëve evropianë, përfshirë edhe kosovarë, të bllokuar në vendet e Gjirit dhe Lindjes së Mesme. “Nëse janë qindra mijëra evropianë të ngujuar në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar ose vende të ngjashme, për shkak se linjat ajrore janë ndalur, atëherë mund ta kuptoj përse Qeveria franceze mund ta ndiejë nevojën për të dërguar forcën e saj për t’i mbrojtur ata”, thotë Hodges.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, njoftoi këtë javë se vendi i tij do të dërgojë aeroplanmbajtësin “Charles de Gaulle” në Mesdhe dhe se do të punojë për të formuar një koalicion që do të mbronte trafikun detar, i cili rrezikohet nga përshkallëzimi i krizës në Lindjen e Mesme.

Në kontekstin e masave të sigurisë për Kosovën, Shea sugjeron që autoritetet të forcojnë kontrollin e kufijve, të monitorojnë individët potencialisht të radikalizuar, të rrisin sigurinë rreth objekteve të SHBA-së dhe KFOR-it, si dhe të forcojnë bashkëpunimin operacional dhe të inteligjencës me NATO-n dhe Shtetet e Bashkuara.

“Natyrisht, ekziston edhe një forcë rezervë e NATO-s që mund të dislokohet nëse situata e kërkon. Por, aktualisht, bëhet fjalë për masa të zakonshme parandaluese. Siguria duhet të përshtatet sipas vlerësimeve të kërcënimeve. Nuk duhet të reagosh më pak, por as ta teprosh me reagimin”, thotë Shea.

Me kalimin e çdo dite që lufta vazhdon, rreziqet bëhen gjithnjë e më të paparashikueshme. Hodges thotë se Uashingtoni nuk e ka përcaktuar kurrë qartë se si dëshiron të duket Irani kur lufta të mbarojë – gjë që, sipas tij, e bën konfliktin më të vështirë për t’u përfunduar.

Ai paralajmëron, gjithashtu, për presionin mbi rezervat ushtarake amerikane dhe mbi kapacitetin e përgjithshëm të parandalimit. “Sa më gjatë që zgjat konflikti, aq më shumë vihet në provë aftësia e SHBA-së për të siguruar mjaftueshëm municion. Kjo nuk lidhet vetëm me operacionet aktuale, por edhe me ruajtjen e kapaciteteve të parandalimit ndaj Kinës. Unë jam i sigurt se po ushtrohet presion i madh mbi industrinë, për të rritur prodhimin. Por, këto nuk janë produkte të thjeshta – bëhet fjalë për armë shumë të sofistikuara, të shtrenjta dhe që kërkojnë kohë për t’u prodhuar. Nuk mund të trefishosh apo katërfishosh menjëherë prodhimin e interceptorëve Patriot, sistemeve HIMARS apo raketave Tomahawk”, thotë Hodges.

Presidenti Trump tha më 4 mars se forcat e Shteteve të Bashkuara janë në një pozicion shumë të fuqishëm në Iran. Sipas tij, ato kanë bërë një përparim të madh, “edhe pse lufta ka më pak se një javë që ka nisur”. Dhe, ndoshta, faktori më i rëndësishëm për këtë është “rindërtimi i ushtrisë gjatë mandatit tim të parë”, tha Trump.

Në Ballkan, Ministria e Sigurisë e Bosnje e Hercegovinës rriti masat e sigurisë në një nivel më të lartë, për shkak të përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, ndërsa presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e krahasoi sulmin e SHBA-së ndaj Iranit me fushatën ajrore të NATO-s kundër ish-Jugosllavisë.

Me fjalët e Jamie Sheas, kjo është thjesht një “analogji krejtësisht e rreme” dhe retorikë e përsëritur e Serbisë, e cila ka mbështetjen edhe të Iranit në kundërshtimin e pavarësisë së Kosovës.

Irani, me një popullsi prej mbi 91 milionë banorësh, nuk e njeh Kosovën si shtet dhe nuk ka marrëdhënie diplomatike zyrtare me vendin.

Në Prishtinë protestohet e marshohet për 8 Mars

Në rrugët e Prishtinës sot u marshua nën thirrjet për barazi e mbrojtje të grave.

Me brohoritjet “Marshojmë, s’festojmë – njëra-tjetrën ne e mbrojmë”, Kolektivi “Marshojmë, s’festojmë” thirri në rrugët e Prishtinës për luftim të të gjitha llojeve të dhunës.

Në Ditën Ndërkombëtare të Gruas – 8 Marsin, marshuesit u mblodhën fillimisht në sheshin “Zahir Pajaziti”, u ndalën tek objekti i Policisë së Kosovës, për të vazhduar më pas te objekti i Qeverisë së Kosovës, raporton kosovapress, transmeton albinfo.ch.

Sipas marshuesve, sistemi patriarkal po ndjehet në përditshmëri.

“Kjo dhunë që është e normalizuar ndjehet në përditshmëri, e si rezultat na kanë jep ndjesinë që duhet të revoltohemi e me luftu kundër këtij sistemi shtypës. Jemi mbledhur me e ditë tërë Kosova se ka rezistencë, që na përkundër shtypjes sistematike e rraskapitjes që e ndjejmë nga pozita që na është dhënë si grua. Prej vegjëlisë na imponohet me u formësua në një mënyrë qe i leverdisë patriarkatit, burrave. Na përçohet një mesazh që ne duhemi të ekzistojmë si verzioni më i imtë e i kufizuar i vetës. Mësohemi me marrë komente për trupin tonë, me u seksualizu e objektivizu duke qenë fëmijë”, tha njëra nga aktivistet.

Ajo tha se të gjitha format e dhunës duhet të luftohen. “Shumica në Kosovë mësohen me e duru dhunën prej personave që supozohen me na rrite… Në shkolle na mësojnë si shuhet zëri jonë, jo si fuqizohet. Abuzim që përjetohet në vende pune ku është e normalizuar me tu cenua dinjiteti dhe shteti ta kthen shpinën mbrapa kur ngrit zërin.. Në vend se abuzuesi të gjykohet në gjyq, gjykohet viktima e tij në ndërgjegje shoqërore. Po ua rikujtojmë Policisë se kanë faj për çdo mosreagim të dhjetëra rasteve të dhunës së raportuar. Ata vetë janë abuzues dhe shtyllë e fortë e këtij sistemi të pabarazisë në këtë shoqëri. Të gjitha këto forma të dhunës duhet të luftohen”, tha ajo.

Ministri zviceran i mbrojtjes kritikon vendet që zhvillojnë luftëra

Ministri zviceran i Mbrojtjes, Martin Pfister, ka kritikuar shtetet ndërluftuese në konfliktin me Iranin. “Amerikanët dhe Izraeli e kanë sulmuar Iranin nga ajri. Duke vepruar kështu, ata, ashtu si Irani, kanë shkelur ligjin ndërkombëtar”, i tha ai gazetës SonntagsZeitung.

Për më tepër, Pfister nuk e përjashtoi mundësinë që edhe Evropa të përfshihet në luftë. Rreziku nuk kufizohet vetëm në veprimet klasike ushtarake, por në luftën asimetrike në kuptimin e sulmeve terroriste, tha ai.

“Ekziston rreziku i sulmeve terroriste në Zvicër. Përveç kësaj, lufta mund të shkaktojë një valë refugjatësh që do të na arrijnë edhe ne”, vazhdoi Pfister në intervistë. Ai nuk beson se Zvicra kërcënohet drejtpërdrejt nga raketat iraniane me rreze të gjatë veprimi. Megjithatë, ai nuk përjashton dëmet anësore, përcjell albinfo.ch.

Prandaj, Pfister donte të merrte një pamje gjithëpërfshirëse të sigurisë dhe jo vetëm një ushtarake. Përveç ushtrisë, policia dhe shërbimet e inteligjencës luajnë gjithashtu një rol të rëndësishëm, tha ai. “Unë besoj se popullsia do ta kuptojë se na duhen më shumë burime për këtë.”

Mungesa e sistemeve të mbrojtjes nga lufta është veçanërisht shqetësuese, sipas Pfister. “Aktualisht nuk kemi asgjë për të mbrojtur kundër sulmeve me rreze të gjatë veprimi.”

Në të njëjtën kohë, Pfister theksoi se strukturat e reja ishin krijuar tashmë. Tani ekziston një qendër kompetence për dronë dhe robotikë në Zyrën Federale të Armatimeve dhe në ushtri, si dhe një grup pune që punon së bashku me shkencën dhe kompanitë.

Megjithatë, situata e kërcënimit është nënvlerësuar në dekadat e fundit, tha ai. “Shoqëria jonë e përsosur me prosperitetin e saj është ende shumë larg konflikteve aktuale”, tha Pfister. “Kjo luftë, aq e keqe sa është, mund të shkaktojë edhe një rimendim në këtë vend, gjë që është urgjentisht e nevojshme.”

Katër arsye për numrin e ulët të “rasteve të ftohta” të zgjidhura në Zvicër

Në fund të shkurtit, autoritetet në Koblenz të Gjermanisë arrestuan një të dyshuar në rastin e vrasjes së një turisti amerikan, i cili mbeti i pazbuluar për më shumë se tridhjetë vjet. Në Shtetet e Bashkuara, disa “raste të ftohta” janë zgjidhur vitet e fundit. Në Zvicër, njoftimet e krahasueshme janë jashtëzakonisht të rralla. Pse?

“Në krahasimin ndërkombëtar, relativisht pak “raste të ftohta” – d.m.th. vrasje të pazgjidhura – zgjidhen në Zvicër”, shpjegon Christiane Trapp, drejtuese e njësisë së kriminologjisë të policisë së Bazel-Campagne. Ky fenomen nuk shpjegohet me një arsye, por me bashkëveprimin e katër faktorëve kryesorë.

1) Krimi i vrasjes parashkruhet pas 30 vjetësh

Një rast si ai i Koblenzit nuk mund të ndodhte në Zvicër. Në ligjin zviceran, vrasja parashkruhet pas 30 vjetësh. “Pasojat janë të rëndësishme”, thotë Christiane Trapp. Edhe kur provat janë të qarta, autori nuk mund të ndiqet penalisht. “Prandaj, motivimi për të rihapur biznese shumë të vjetra, me koston e burimeve të konsiderueshme, është duke u zvogëluar.” Prokurorët publikë dhe forcat e policisë natyrisht i përqendrojnë burimet e tyre të kufizuara në veprat penale të paparashkruara.

Disa ditë më parë, Parlamenti vendosi të heqë afatin e parashkrimit për vrasjen (shih kutinë), por kjo do të zbatohej vetëm për rastet që nuk do të parashkruheshin ende në kohën e hyrjes në fuqi të ndryshimit ligjor. Një nga shpjegimet e bilancit më modest është pra i thjeshtë: Hetuesit zviceranë kanë më pak dosje të vjetra për të rihapur sesa homologët e tyre jashtë vendit.

2) Nuk ka njësi të specializuara në “raste të ftohta”

Në Austri, Zyra Federale e Policisë Kriminale ka një shërbim të dedikuar për hetimet e rasteve të ftohta. Gjithashtu në Gjermani, disa Lande kanë ngritur njësi të specializuara që rishqyrtojnë sistematikisht dosjet e vjetra në dritën e metodave moderne.

Në Zvicër, federalizmi e detyron, ndjekja penale është përgjegjësi e kantoneve. Kantoni i Bazel-Campagne ka një strukturë të specializuar që analizon sistematikisht krimet e dhunshme të mëparshme, por ky lloj organizimi mbetet përjashtim. Në shumicën e kantoneve, dosjet e vjetra zakonisht rihapen vetëm kur shfaqet një pistë e re, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

3) Mediat zvicerane po tregojnë përmbajtje

“Në Gjermani ose Austri, “rastet e ftohta” shpesh kanë tematikë në media,” nëpërmjet programeve të thirrjeve për dëshmitarë ose fushatave të synuara të komunikimit, shpjegon Christiane Trapp. “Qëllimi është të arrihen bashkëpunëtorë të mundshëm, të njohur të vjetër ose dëshmitarë që kanë heshtur.” Faktori kohë luan një rol të rëndësishëm: dekada më vonë, disa njerëz janë më të gatshëm të japin informacion.

“Në Zvicër, nga ana tjetër, mbulimi mediatik është shpesh më i rezervuar,” vazhdon ajo. Pasoja: kur rastet zhduken më shpejt nga kujtesa kolektive, probabiliteti i marrjes së të dhënave spontane nga popullata zvogëlohet.

4) Zvicra ka pak “raste të ftohta”

Për të përfunduar, një lajm i mirë: Zvicra ka një shkallë të lartë sqarimi për vepra të rënda të dhunshme. Sot, pothuajse 100% e vrasjeve zgjidhen.

Në krahasim ndërkombëtar, Zvicra nuk ka aq shumë raste të ftohta që mund të rishqyrtohen më vonë. Sipas një ankete të kryer nga revista Beobachter, ka pak mbi tridhjetë prej tyre në të gjithë vendin.

Votuesit zviceranë miratojnë iniciativën për të “ndaluar mashtrimet me kamerat e shpejtësisë”

Në një rast unik në Zvicër, kantoni i Aargaut do të kufizojë përdorimin e kamerave të shpejtësisë. Të dielën votuesit miratuan qartë një iniciativë popullore për një kërkesë autorizimi.

Të dielën, 55.5% e votuesve në kantonin verior zviceran miratuan iniciativën popullore “Ndaloni mashtrimet me kamerat e shpejtësisë”, tha kancelaria kantonale.
Iniciativa e nisur nga seksioni rinor i Partisë Racialo-Liberale të qendrës së djathtë përfshin një kërkesë të re autorizimi kantonal për sistemet stacionare të monitorimit të shpejtësisë dhe dritave të kuqe në Aktin e Policisë. Instalimet gjysmë-stacionare do të jenë të kufizuara në kohë, raporton swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Parlamenti, qeveria kantonale, si dhe Radikal-Liberalët dhe Partia Popullore Zvicerane e krahut të djathtë ishin në favor të iniciativës. Ata argumentuan se nevojiteshin rregulla të qarta dhe se sistemet nuk do të ndaloheshin. Kundërshtarët argumentuan se ishte populiste dhe rrezikonte sigurinë rrugore.

Çështja është një “patate e nxehtë” politike e përjetshme në Aargau. Ekziston vetëm një sistem fiks monitorimi në kanton, në kryqëzimin Gstühl në Baden. Votuesit e Badenit e hodhën poshtë iniciativën kantonale.

Numri i shkeljeve të trafikut ka rënë që kur është instaluar sistemi i kamerave të shpejtësisë komunale. Policia kantonale mbështetet në kontrolle të papritura të shpejtësisë me një pajisje matëse lazeri mobile për të kapur shkelësit e trafikut.

SWISS aktualisht nuk planifikon një fluturim tjetër special për dhe nga Lindja e Mesme

Linjat Ndërkombëtare Ajrore Zvicerane (SWISS) nuk po planifikojnë një fluturim tjetër të posaçëm për të sjellë udhëtarët zviceranë të bllokuar nga Lindja e Mesme në shtëpi për momentin. Situata mbetet shumë e paqëndrueshme, tha ajo.

Nëse situata ndryshon dhe ministria e jashtme regjistron përsëri një nevojë, kompania do të shqyrtojë organizimin e një fluturimi tjetër të posaçëm, tha një zëdhënës i SWISS të dielën me kërkesë të Agjencisë Zvicerane të Lajmeve Keystone-SDA.

“Ne po vlerësojmë vazhdimisht se kur dhe në çfarë kushtesh mund të rifillojmë cilat operacione fluturimi ose të ofrojmë lidhje shtesë,” vazhdoi zëdhënësi. Çdo vendim bazohej në sigurinë e pasagjerëve dhe ekuipazheve, transmeton albinfo.ch.

Një javë pas ofensivës SHBA-Izrael kundër Iranit, 4,040 udhëtarë zviceranë ishin ende të regjistruar të shtunën, sipas qeverisë zvicerane. Ata po kërkojnë ndihmë për t’u larguar nga Lindja e Mesme nëpërmjet aplikacionit Travel Admin.

Të enjten pasdite, një fluturim i posaçëm SWISS nga Muscat në Oman zbarkoi në Cyrih me 211 udhëtarë zviceranë në bord. Dy avionë Edelweiss sollën 404 pasagjerë nga Omani në Cyrih të shtunën.

Vonohen rezultatet për të zgjedhurit në Ekzekutivin e Cyrihut

Zgjedhjet për këshillin bashkiak (ekzekutivin) të Cyrihut po duken emocionuese: Tre nga nëntë anëtarët e qeverisë së qytetit të Cyrihut nuk kandiduan për rizgjedhje kështu që u hap gara për tre kandidatë që nuk ishin më parë pjesë e këshillit, transmeton albinfo.ch.

Kryetarja e bashkisë Corine Mauch (Partia Socialdemokrate) dhe këshilltarët André Odermatt (Partia Socialdemokrate) dhe Filippo Leutenegger (Partia Liberale) jnë ata që nuk u rikandiduan.

Kandidati më premtues për të pasuar zonjën Mauch është kreu aktual në këtë qeveri, i shërbimeve sociale, Raphael Golta (Partia Socialdemokrate). Përparim Avdili (FDP, Partia Liberale) konsiderohet sfiduesi më serioz i tij.

Në atmosferën e etheve të pritjes në ndërtesën e bashkisë së Cyrihut ka munguar Përparim Avdili, shkruan watson.ch. Kjo, për shkaqe sigurie, pas kërcënimeve serioze që i janë drejtuar ditëve të fundit.

Bashkëpartiakët e tij presin me entuziazëm verdiktin e mundshëm: “Nëse Avdili bëhet kryetar bashkie, do të kemi një paradë të madhe makinash nëpër Cyrih”, thotë udhëheqësi i fushatës zgjedhore nga kjo parti, Patrick Brunner për Tages Anzeiger.

“Ai është maskota jonë. Ai ishte me ne edhe katër vjet më parë, dhe atëherë fituam një vend në këshillin bashkiak dhe u bëmë partia e dytë më e fortë”, thotë Brunner.

Normalisht, rezultatet fillestare do të priteshin rreth orës 15:00. Meqenëse këto nuk janë ende të disponueshme, (ora 16.40) supozohet se rezultatet do të publikohen vetëm pasi të jenë numëruar disa zona zgjedhore. Disa media shkruajnë se ato nuk do të dihen para porës 19.00.

Përparim Avdili thotë në telefon se po pret rezultatet me partneren dhe ekipin e tij. Ai nuk e zbulon vendndodhjen, por thotë: “Sapo të dalë rezultati përfundimtar, sigurisht që do të vij në bashki.”

Presidentja e Kosovës: Kur gratë udhëheqin, shoqëritë bëhen më të forta, paqja më e qëndrueshme

Në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, fituese e Çmimit 2025 “Women for Peace and Security”  nga Asambleja Parlamentare e NATO-s i dërgoi një mesazh grave dhe vajzave në mbarë botën.

Ajo ka folur për rëndësinë e lidershipit të grave në ndërtimin e shoqërive më paqësore, më të forta dhe më të drejtë.

“Miq të dashur, sot iu drejtohem të gjitha grave që aspironi të bëheni brezi i ardhshëm i ndërtuesve dhe ruajtësve të paqes, arkitektet dhe mbrojtëset e një bote më paqësore, të sigurt dhe të drejtë. Në këtë Ditë Ndërkombëtare të Gruas, flas jo vetëm si presidente e një shteti, por edhe si grua, nënë dhe bijë, që ka mësuar se me vendosmëri dhe guxim çdo paragjykim dhe barrierë e imponuar mund të kapërcehet, dhe se premtimi i së ardhmes i takon grave po aq sa burrave. Historia e vendit tim, Republikës së Kosovës, është një provë e gjallë e kësaj të vërtete. Rruga jonë drejt lirisë dhe shtetësisë nuk u shkrua vetëm nga burrat. Ajo u formua nga gratë dhe burrat që qëndruan krah për krah; nga gratë që udhëhoqën rezistencën paqësore kur zërat tanë u heshtën, nga gratë që duruan dhe rezistuan në orët më të errëta të luftës; dhe nga gratë që, kur heshtja zëvendësoi tingullin e armëve, u bënë forca morale pas drejtësisë dhe rindërtimit të institucioneve me vizion dhe përkushtim të palodhur. Forca e tyre është busulla morale e vendit tonë”, u shpreh ajo, transmeton albinfo.ch.

“Trashëgimia e tyre vazhdon të udhëheqë rrugën tonë demokratike. Nga kjo histori kemi nxjerrë një mësim të përhershëm: një proces paqeje që përjashton gratë nuk mund të ketë sukses të vërtetë. Një sistem sigurie i krijuar pa zërat e grave nuk mund të qëndrojë. Një rend demokratik që lë gratë pas mbetet i paplotë. Gratë nuk janë vëzhguese të progresit. Ato janë drejtueset e tij, nga jeta publike dhe politike, tek forcat e sigurisë, diplomacia, ekonomia dhe biznesi. Përvoja na ka treguar se kur gratë marrin pjesë plotësisht, shoqëritë bëhen më të drejta, më të forta dhe më të pasura”, ka deklaruar presidentja.

“Vitin e kaluar, pata nderin e madh të marr Çmimin 2025 për Gra në Paqe dhe Siguri nga Asambleja Parlamentare e NATO-s. Ne e pranuam atë jo si një dallim personal, por si një kujtesë për misionin tonë të përbashkët, të sigurojmë që lidershipi i grave të njihet plotësisht si thelbësor për ndërtimin e paqes së qëndrueshme, forcimin e demokracive dhe formësimin e një bote më të sigurt për të gjithë.

“Megjithatë, duhet të përballemi me realitetin që kemi përpara. Në mbarë botën, shumë gra ende përballen me dhunë, marginalizim dhe padrejtësi. Përfundimi i kësaj nuk mund t’i lihet vetëm një kombi apo një brezi. Është përgjegjësia që të gjithë e ndajmë. Avancimi i të drejtave dhe lidershipit të grave nuk është thjesht çështje drejtësie. Është thelbësor për shëndetin e demokracive tona, ruajtjen e paqes dhe mbrojtjen e dinjitetit njerëzor. Duhet të mbetemi të qartë në qëllimin tonë dhe të palëkundur në përkushtimin tonë. Zërat e grave nuk duhet kurrë të heshtin ose injorohen. Lidershipi i tyre nuk duhet trajtuar si opsional dhe pabarazia nuk duhet pranuar si status quo. Sepse kur gratë udhëheqin, shoqëritë bëhen gjithmonë më të forta. Kur barazia është reale, paqja bëhet më e qëndrueshme. E ardhmja për të cilën aspiruojmë është një e ardhme ku çdo ambicie e gruas njihet si legjitime, kontributi i saj vlerësohet dhe lidershipi i saj kuptohet për atë që është me të vërtetë, i domosdoshëm”, tha ajo.

Angli: Një mesazh në “Whatsapp” i kushton shqiptarit 2 vite e 4 muaj burg

Një shqiptar, me inicialet U.P, ishte liruar së fundmi nga një burg në Angli, teksa u rikthye menjëherë dhe u dënua me 2 vite e 4 muaj. Kjo ndodhi vetëm për shkak të një gabimi se kë ka përfshirë në një grup të ri në WhatsApp dhe çfarë mesazhi i ka dërguar.

Vetëm dy javë pas lirimit nga burgu, ai dërgoi një mesazh në grup me ofertën për shitje dozash kokaine, duke shtuar edhe një emoji dëbore, e cila përdoret si kod për kokainën, raporton UKNIP, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, ai përfshiu gabimisht në këtë mesazh edhe numrin e telefonit të oficerit të shërbimit të provës, tek i cili duhej të paraqitej çdo javë.

Pasi u njoftua për mesazhin, policia bastisi shtëpinë e tij në Ipswich, ku u sekuestruan kokainë, peshore dhe 1,255 paund para cash.

Ky gabim nuk kaloi pa u komentuar edhe nga gjyqtarja gjatë shpalljes së vendimit. Gjyqtarja Nicola Talbot-Hadley e kritikoi duke thënë se ai “nuk është një kriminel i sofistikuar” dhe e quajti “veçanërisht budallallëk” faktin që i dërgoi mesazh oficerit të tij të provës.

Cilat vende në Evropë imponojnë teste gjuhësore për lejet e qëndrimit?

Disa vende në të gjithë Evropën kërkojnë që qytetarët e huaj të kalojnë një test gjuhe për t’u kualifikuar për leje të caktuara qëndrimi. Por si krahasohet secili vend dhe çfarë niveli gjuhe kërkohet prej tyre?

Suedia

Suedia aktualisht nuk ka ndonjë kërkesë gjuhësore të lidhur me të drejtat e qëndrimit, por kjo mund të ndryshojë së shpejti.

Qeveria po kryen aktualisht një hetim mbi një propozim që do t’u kërkonte aplikantëve për qëndrim të përhershëm të vërtetojnë aftësitë bazë të suedishtes, që do të thotë se të rriturit që kërkojnë qëndrim të përhershëm nga viti 2027 do të duhet të kalojnë së pari testet mbi gjuhën dhe shoqërinë suedeze.

Sipas propozimit, aplikantët do të duhet të kalojnë një test që vërteton se ata mund të lexojnë, shkruajnë, dëgjojnë dhe flasin në nivelin A1/A2 në shkallën e Kornizës së Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR).

Në kurset falas të gjuhës të qeverisë suedeze, të njohura si suedisht për emigrantët (SFI), kjo korrespondon me kalimin e kursit C, i treti nga katër nivelet.

Nuk ka kërkesa gjuhësore për leje të tjera qëndrimi afatshkurtra në Suedi, duke përfshirë lejet e studimit dhe lejet e punës.

Spanja

Spanja nuk ka ndonjë kërkesë për nivelin e gjuhës për të marrë leje qëndrimi, dhe nuk ka prova se kjo është marrë ose është marrë ndonjëherë në konsideratë.

Megjithatë, vendi pret që të huajt që aplikojnë për shtetësi spanjolle të vërtetojnë njëfarë zotërimi të gjuhës spanjolle duke marrë një kualifikim A2 DELE (Diploma de Español como Lengua Extranjera) nëse nuk janë me origjinë nga një vend që flet spanjisht.

Niveli A2 është ende mjaft bazik, megjithatë, është i dyti më i ulët dhe barazohet me të qenit një fillestar i nivelit të lartë i aftë për të kuptuar dhe për të ndërtuar fjali të përditshme.

Ekziston gjithashtu një kërkesë gjuhësore për të huajt nga vendet jo-spanjishtfolëse që duan t’u njihen kualifikimet e tyre për të punuar në profesione të rregulluara në Spanjë (homologación) – një B2 – e barabartë me një nivel të lartë të ndërmjetëm.

Gjermania

Gjermania kërkon që njerëzit të kenë një standard të caktuar të gjuhës për të fituar leje qëndrimi të përhershme (Niederlassungserlaubnis / unbefristete Aufenthaltserlaubnis).

Kur bëhet fjalë për aftësitë gjuhësore, rregullat aktuale kërkojnë që gjermanishtja të jetë në nivelin B1 në shkallën gjashtënivelëshe të kompetencës të përcaktuar në Kornizën e Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR).

Kjo përfshin kryerjen e një testi në një shkollë gjuhësh të njohur nga autoritetet. Testi përfshin leximin, dëgjimin, shkrimin dhe seksionet e të folurit. Niveli B1 në shkallën CEFR përkufizohet si aftësia për të “kuptuar pikat kryesore të një kontributi të qartë standard mbi çështje të njohura që hasen rregullisht në punë, shkollë, kohë të lirë, etj.”

Lejet e tjera të qëndrimit afatshkurtër, siç janë mbajtësit e Kartës Blu ose për punëtorët e specializuar me aftësi të larta, kanë kërkesën më pak të rreptë gjuhësore të nivelit A1, që ndonjëherë referohet në rregulloret e qëndrimit si një ‘njohuri bazë’ e gjermanishtes.

Franca

Qeveria franceze kohët e fundit përditësoi kërkesat gjuhësore për kartat e qëndrimit si pjesë e një mase më të gjerë për të forcuar të drejtat e qëndrimit dhe shtetësisë në vend.

Nga 1 janari 2026, kushdo që bën aplikimin e tij të parë për një kartë shumëvjeçare (kartë shumëvjeçare, kohëzgjatje maksimale prej katër vitesh) tani do të duhet të demonstrojë një nivel frëngjisht prej të paktën A2 sipas shkallës ndërkombëtare të gjuhëve DELF/CERL.

Ata që bëjnë aplikimin e tyre të parë për një kartë rezidenti 10-vjeçare (në shumicën e rasteve, e disponueshme pas pesë vitesh rezidencë të njëpasnjëshme) do të duhet të demonstrojnë të paktën nivelin B1 në frëngjisht – një rritje nga kërkesa e mëparshme e A2.

Ndërkohë, aplikantët për shtetësi franceze (përmes rezidencës ose martesës) tani duhet të demonstrojnë nivelin B2 të frëngjishtes, në krahasim me nivelin B1 më parë.

Në mënyrë të ngjashme, aplikimet për dy kartat e qëndrimit afatgjatë të përmendura më sipër, si dhe shtetësinë, aplikantët duhet të japin një provim me shkrim mbi historinë, politikën dhe edukatën qytetare franceze.

Ky provim duhet të jepet me shpenzimet e vetë kandidatit, me një kosto prej rreth 70 eurosh, varësisht nga zona.

Zvicra

Në Zvicër, niveli i aftësisë gjuhësore ndryshon në varësi të llojit të lejes së qëndrimit që dëshironi: leje qëndrimi, qëndrim i përhershëm ose shtetësi zvicerane.

Për fat të mirë për të sapoardhurit, nuk keni nevojë të tregoni aftësi gjuhësore zvicerane për të marrë një leje standarde qëndrimi, raporton thelocal. Në përgjithësi, ata me leje qëndrimi afatshkurtra – siç janë Lejet B dhe Lejet L – nuk kërkohet të tregojnë aftësi në një gjuhë kombëtare.

Ka disa përjashtime – për shembull njerëzit me leje bashkimi familjar – megjithatë, në përgjithësi njerëzit që sapo kanë mbërritur në Zvicër për punë nuk kanë nevojë të demonstrojnë aftësi gjuhësore, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, banorët e përhershëm do të duhet të demonstrojnë aftësi gjuhësore.

Për qëndrim të përhershëm të zakonshëm – i cili jepet pas një qëndrimi të pandërprerë prej pesë vjetësh ose dhjetë vjetësh në total – duhet të demonstroni nivelin A2 të një gjuhe zvicerane të folur dhe nivelin A1 të shkruar.

Shtetasit e Austrisë, Belgjikës, Danimarkës, Francës, Gjermanisë, Greqisë, Italisë, Lihtenshtajnit, Holandës, Portugalisë dhe Spanjës janë të përjashtuar nga këto kërkesa gjuhësore.

Për qëndrim të përhershëm me procedurë të përshpejtuar, niveli i gjuhës është pak më i lartë. Ju duhet të demonstroni A1 të shkruar, por B1 të folur.

Ka gjithashtu përjashtime për njerëzit që mund të demonstrojnë se kanë një gjuhë zvicerane si gjuhë amtare, ose se kanë ndjekur shkollimin e detyrueshëm për të paktën tre vjet në një gjuhë zvicerane.

Italia

Për shumicën e llojeve të lejeve të qëndrimit italian afatshkurtër, aplikantët nuk janë të detyruar të japin një test gjuhe.

Por nëse jeni një shtetas jo i BE-së që aplikon për një permesso di soggiorno per soggiornanti di lungo periodo (leje qëndrimi afatgjatë) bazuar në qëndrimin për pesë vjet ose më shumë, ekziston një kërkesë për të provuar të paktën nivelin A2 të kompetencës në italisht.

Niveli A2 është ende mjaft bazik: është i dyti më i ulët në shkallën gjashtënivelëshe të kompetencës të përcaktuar në Kornizën e Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR) dhe barazohet me të qenit një fillestar i nivelit më të lartë i aftë për të kuptuar dhe për të ndërtuar fjali të thjeshta.

Nëse dështoni, sipas udhëzimeve të ministrisë së brendshme, mund të riaplikoni përmes të njëjtit portal jo më shpejt se 90 ditë pas dhënies së provimit të parë – gjë që ju jep kohë të mjaftueshme për të përmirësuar njohuritë tuaja në italisht.

Ka disa përjashtime, veçanërisht për fëmijët nën 14 vjeç dhe ata me sëmundje ose aftësi të kufizuara të rënda që i pengojnë ata të mësojnë gjuhën.

Ata me një diplomë të shkollës së mesme të ulët ose të lartë nga sistemi arsimor italian ose qendra e arsimit për të rritur, si dhe ata që ndjekin universitetin shtetëror ose jo-shtetëror italian, ose studiojnë për doktoraturë ose master universitar në Itali, gjithashtu mund të përjashtohen nga testi i gjuhës për rezidencë.

Austria

Austria ka kërkesa gjuhësore për shumë nga lejet e saj të qëndrimit dhe njohuritë e gjermanishtes pritet të rriten ndërsa njerëzit kalojnë nëpër sistemin e integrimit të Austrisë dhe, në disa raste, aplikojnë për tituj qëndrimi afatgjatë.

Megjithatë, nuk ka kërkesë gjuhësore për lejen më të zakonshme të bazuar në punë, kartën Kuqe-Bardhë-Kuqe. Megjithatë, ekziston një sistem pikësh për të qenë në gjendje të aplikoni për lejen dhe njohja e gjermanishtes ose anglishtes do t’u japë kandidatëve pikë – sa dhe për çfarë niveli do të varet nga grupi të cilit i përkasin.

Për shembull, “punëtorët shumë të kualifikuar” do të marrin dhjetë pikë nëse flasin gjermanisht ose anglisht në nivelin A2. Por “punëtorët e kualifikuar në profesione me mungesë” mund të marrin 15 pikë nëse mund të vërtetojnë njohuritë e gjermanishtes në nivelin B1 (dhjetë pikë për A2 dhe pesë për A1) dhe dhjetë të tjera për anglisht në nivelin B1.

Karta Kuqe-Bardhë-Kuqe lëshohet për 24 muaj dhe i jep mbajtësit të drejtën për vendosje dhe punësim me afat të caktuar nga punëdhënësi i specifikuar në aplikim.

Pas kësaj, mbajtësit e saj mund të aplikojnë përgjithësisht për një Kartë të Kuqe-Bardhë-Kuqe plus nëse kanë qenë të punësuar për të paktën 21 nga 24 muajt e mëparshëm sipas kushteve përkatëse. Karta e Kuqe-Bardhë-Kuqe plus përdoret gjithashtu në disa raste të ribashkimit familjar, duke përfshirë edhe anëtarët e familjes së mbajtësve të Kartës së Kuqe-Bardhë-Kuqe.

Në shumë raste, duke përfshirë edhe bashkëshortët e qytetarëve austriakë, por zakonisht jo për anëtarët e familjes së qytetarëve të BE-së që ushtrojnë të drejtat e lëvizjes së lirë, ekziston një kërkesë gjuhësore e gjermanishtes së nivelit A1 edhe para imigracionit. Ka përjashtime të rëndësishme, duke përfshirë edhe për anëtarët e familjes së mbajtësve të një Karte të Kuqe-Bardhë-Kuqe për individë me kualifikim të lartë, një Kartë Blu të BE-së ose një leje qëndrimi për studiues.

Sipas Marrëveshjes së Integrimit të Austrisë, Moduli 1 korrespondon me gjermanishten A2 dhe Moduli 2 me gjermanishten B1. B1 është kryesisht i rëndësishëm për titullin “Banor Afatgjatë – BE” dhe në përgjithësi është gjithashtu niveli minimal për shtetësinë. Dhënia e një Karte të Kuqe-Bardhë-Kuqe në vetvete konsiderohet përfundim i Modulit 1.

Norvegjia

Në shtator të vitit 2025, qeveria norvegjeze rriti nivelin e kërkuar të aftësisë gojore të norvegjishtes për aplikantët për qëndrim të përhershëm.

Sipas rregullave të reja, aplikantët për qëndrim të përhershëm duhet të kalojnë një test gojor të norvegjishtes në nivelin A2 ose më të lartë, duke zëvendësuar kërkesën e mëparshme A1.

Nivelet gjuhësore i referohen Kornizës së Përbashkët Evropiane të Referencës për Gjuhët (CEFR). Në nivelin A2, individët mund të kuptojnë gjuhën e thjeshtë të përditshme, të shprehen mbi tema personale dhe themelore si familja, dhe të menaxhojnë biseda të thjeshta.

Megjithatë, kërkesat e reja përfshijnë përjashtime për ata me rrethana të veçanta që lidhen me shëndetin ose arsye personale. Kjo vlen veçanërisht për emigrantët e rritur me arsim të kufizuar ose pa arsim formal, të moshuarit dhe individët me aftësi të ulëta shkrim-leximi.

Aplikantët ende duhet të kalojnë testin e studimeve shoqërore, por ata nuk janë më të detyruar të paraqesin dokumentacionin e përfundimit të një kursi. Legjislacioni kërkon një test të kaluar të bërë në një gjuhë që aplikanti e kupton.

Danimarka

Danimarka kërkon që personat që u jepet leje qëndrimi në bazë të ribashkimit familjar dhe jo, për shembull, fëmijëve) dhe ndryshe nga ribashkimi familjar, lejet e qëndrimit dhe punës në bazë të profesionit në Danimarkë nuk kanë një kërkesë gjuhësore.

Personat që marrin leje qëndrimi në bazë të ribashkimit familjar normalisht duhet të kalojnë dy teste në gjuhën daneze, duke përmbushur standardet A1 dhe më pas A2.

Testi i nivelit A1 duhet të kalohet brenda gjashtë muajve nga marrja e lejes së qëndrimit në Danimarkë, dhe testi i nivelit A2 brenda nëntë muajve.

Kalimi i testeve të gjuhës zvogëlon të ashtuquajturën ‘garanci bankare’ (bankgarantien), një shumë parash që duhet të ofrohet nga bashkëshorti/ja si siguri kundër dhënies së lejes së punës së partnerit/es ​​së tyre.

Që nga viti 2026, bashkëshorti/ja do të duhet të depozitojë 61,709.34 korona daneze.

OKB: Gratë gëzojnë vetëm 64% të të drejtave ligjore që kanë burrat

Sot, në Ditën Ndërkombëtare të Gruas, UN Women ka ngritur alarmin se sistemet e drejtësisë në mbarë botën po dështojnë të mbrojnë në mënyrë të barabartë të drejtat e grave dhe vajzave.

Sipas agjencisë së Kombeve të Bashkuara për barazi gjinore, gratë globalisht gëzojnë vetëm 64 për qind të të drejtave ligjore që u garantohen burrave, duke i ekspozuar ato ndaj diskriminimit, dhunës dhe përjashtimit në shumë fusha të jetës.

Gjetjet u paraqiten në raportin e ri të Sekretarit të Përgjithshëm të Organizata e Kombeve të Bashkuara, të titulluar “Sigurimi dhe Forcimi i Qasjes në Drejtësi për të Gjitha Gratë dhe Vajzat”.

Raporti thekson se në më shumë se gjysmën e vendeve të botës – rreth 54 për qind – dhunimi seksual ende nuk përkufizohet në bazë të mungesës së pëlqimit, gjë që do të thotë se një grua mund të jetë viktimë e përdhunimit pa u njohur kjo vepër si krim nga ligji.

Po ashtu, në pothuajse tri nga katër vende, ligjet kombëtare vazhdojnë të lejojnë martesën e detyruar të vajzave. Ndërkohë, në 44 për qind të shteteve, legjislacioni nuk garanton pagë të barabartë për punë me vlerë të barabartë, duke bërë që gratë të mund të paguhen ligjërisht më pak se burrat për të njëjtën punë.

Drejtoresha Ekzekutive e UN Women, Sima Bahous, tha se mungesa e drejtësisë për gratë dëmton jo vetëm viktimat individuale, por edhe vetë sistemin e drejtësisë, transmeton albinfo.ch.

“Kur grave dhe vajzave u mohohet drejtësia, dëmi shkon përtej çdo rasti individual. Besimi publik zbehet, institucionet humbin legjitimitetin dhe vetë sundimi i ligjit dobësohet. Një sistem drejtësie që dështon për gjysmën e popullsisë nuk mund të pretendojë se mbron drejtësinë,” tha Bahous.

Në raport theksohet se shkeljet e të drejtave të grave dhe vajzave po përshpejtohen edhe për shkak të një kulture globale pandëshkueshmërie, që shtrihet nga sistemet gjyqësore deri te hapësirat online dhe zonat e konfliktit.

Sipas raportit, ndërsa teknologjia zhvillohet me ritëm të shpejtë, gratë dhe vajzat përballen gjithnjë e më shumë me dhunë digjitale, ndërsa autorët rrallë mbahen përgjegjës. Në zonat e konfliktit, përdhunimi vazhdon të përdoret si armë lufte, me raste të raportuara të dhunës seksuale që janë rritur me 87 për qind në vetëm dy vjet.

Megjithatë, raporti thekson se përparimi është i mundur. Sipas tij, 87 për qind e vendeve kanë miratuar tashmë ligje kundër dhunës në familje dhe më shumë se 40 shtete kanë forcuar mbrojtjen kushtetuese për gratë dhe vajzat gjatë dekadës së fundit.

Në këtë drejtim, UN Women bën thirrje për veprime urgjente për të garantuar barazi reale.

“Tani është momenti të ngrihemi, të jemi të pranishëm dhe të flasim për të drejtat, për drejtësinë dhe për veprimin – në mënyrë që çdo grua dhe vajzë të jetojë e sigurt, të flasë lirshëm dhe të jetojë e barabartë,” theksoi Bahous.

Ngjarjet për shënimin e Ditës Ndërkombëtare të Grave dhe hapjen e sesionit të 70-të të Komisionit për Statusin e Grave do të zhvillohen më 9 mars në Asamblenë e Përgjithshme të Organizata e Kombeve të Bashkuara, duke mbledhur përfaqësues nga e gjithë bota për të diskutuar avancimin e të drejtave të grave dhe barazinë gjinore.

Në krah të SHBA-së kundër Iranit, sa e sigurt është Kosova?

Shumë shpejt pasi bombat e para ranë mbi Iran – duke ndezur një konflikt që brenda orësh mori përmasa rajonale – autoritetet e Kosovës nxituan të dilnin në krah të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, dënuan regjimin iranian dhe riafirmuan mbështetjen e tyre për aleancën perëndimore.

Presidentja Vjosa Osmani tha se, falë udhëheqjes së SHBA-së dhe presidentit Donald Trump, koha e lirisë për popullin e Iranit po vjen.

Në një reagim në X, ajo shtoi se Kosova do të vazhdojë t’i mbështesë veprimet e ndërmarra nga SHBA-ja dhe aleatët e tjerë për t’i dhënë fund regjimit iranian, ndërsa dënoi fuqishëm sulmet e këtij të fundit kundër aleatëve në Lindjen e Mesme.

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën sulmet e përbashkëta kundër Iranit më 28 shkurt, me synimin për të frenuar programin bërthamor të këtij vendi. Në kundërpërgjigje, Irani dhe mbështetësit e tij po godasin objektiva në vendet aleate të SHBA-së – nga Arabia Saudite deri në Qipro – pavarësisht paralajmërimeve të Trumpit kundër hakmarrjes.

“Më mirë mos ta bëjnë këtë, sepse, nëse e bëjnë, do t’i godasim me një forcë që nuk është parë kurrë më parë”, shkroi Trump në rrjetin Truth Social.

Disa orë pas nisjes së sulmeve, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, mblodhi Këshillin e Sigurisë për të diskutuar situatën, dhe tha se Kosova po monitoron nga afër implikimet e mundshme për vendin dhe rajonin.

Qeveria e tij nuk iu përgjigj Radios Evropa e Lirë mbi implikimet e mundshme apo masat konkrete që mund të merren. Po ashtu, as Presidenca, as Ministria e Punëve të Brendshme, as Policia e Kosovës dhe as Departamenti amerikan i Shtetit nuk dhanë asnjë koment.

Kosova strehon kampin Bondsteel – bazën më të madhe ushtarake të Shteteve të Bashkuara në Ballkan – dhe rreth 600 ushtarë amerikanë, që shërbejnë në kuadër të misionit paqeruajtës të NATO-s, KFOR.

Në një përgjigje dhënë Radios Evropa e Lirë, një zyrtar i NATO-s tha se KFOR-i vazhdon të përmbushë mandatin e tij për të siguruar një mjedis të qetë dhe të sigurt për të gjithë qytetarët e Kosovës.

“Forca dhe pozicioni i KFOR-it rishikohen dhe përshtaten herë pas here, sipas zhvillimeve të situatës, në mënyrë që misioni të mbetet i efektshëm për qëllimin e tij. Aktualisht, nuk po shqyrtohen ndryshime të rëndësishme”, tha zyrtari i NATO-s.

Irani dhe mbështetësit e tij sulmuan disa baza dhe misione të Shteteve të Bashkuara dhe aleatëve të tyre në Lindjen e Mesme. Një bazë britanike në Qipro ishte gjithashtu shënjestër e sulmeve me dronë. Autoritetet qipriote thanë se, sipas vlerësimeve fillestare, dronët u lëshuan nga Hezbollahu – grup militant i mbështetur nga Irani – nga territori i Libanit.

Incidenti nxiti reagim të menjëhershëm evropian: disa shtete dërguan avionë luftarakë dhe fregata në Qipro, për të forcuar mbrojtjen ajrore dhe detare të ishullit mesdhetar, mes frikës për një përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit.

Kur bëhet fjalë për Kosovën, ish-zyrtari i lartë i NATO-s, Jamie Shea, argumenton se, edhe pse kampi Bondsteel është një instalim i madh amerikan, ai nuk ka gjasa të renditet ndër objektivat prioritare të Teheranit. Kjo, për faktin se Bondsteel-i nuk është bazë ajrore dhe nuk shfrytëzohet për të mbështetur opereacionet aktuale të SHBA-së kundër Iranit.

“Mësa kuptoj, Irani ka në dispozicion një numër të kufizuar raketash balistike. Duke qenë se Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli po godasin platformat e lëshimit të tyre, Irani duhet t’i përdorë ato në mënyrë të zgjuar, për të arritur efektin maksimal”, thotë Shea për programin Expose të Radios Evropa e Lirë.

Sipas Zyrës së Drejtorit për Zbulim Kombëtar të SHBA-së, Irani ka rezervën më të madhe të raketave balistike në Lindjen e Mesme. Arsenali i tij përfshin raketa me rreze të gjatë që mund të arrijnë Izraelin, raketa lundruese Kh‑55 me rreze deri në 3.000 km dhe dronë Shahed, që besohet se kanë goditur bazën britanike në Qipro dhe arrijnë deri në 2.500 km.

Kjo do të thotë se, nëse lëshohet nga Irani, Ballkani mbetet jashtë rrezes së këtij arsenali.

Ish-komandanti i ushtrisë amerikane në Evropë, Ben Hodges, paralajmëron se brenda rrezes së kërcënimeve të mundshme, mund të jetë baza e Marinës amerikane në Kretë të Greqisë. Ai e konsideron atë si një objektiv të rëndësishëm në Evropë edhe për shkak të rolit të saj logjistik në rajon.

Hodges nuk përmend kërcënime specifike me raketa ose dronë ndaj Bondsteel-it, por thekson se baza duhet të trajtohet gjithmonë si nën rrezik potencial.

“Gjithmonë do të supozoja se ekziston një kërcënim, sidomos nëse ka organizata terroriste ose individë që mund të ndjehen të zemëruar për sulmet ndaj Iranit ose për vrasjen e Ajatollahut, dhe vendosin të veprojnë vetë. Prandaj, edhe në kampin Bondsteel duhet të mbahen masat e sigurisë dhe të llogaritet gjithmonë kjo mundësi”, thotë Hodges për Exposenë.

Shea thekson se për Evropën, përfshirë Kosovën, kërcënimet më të mundshme të veprimeve iraniane ose të frymëzuara nga Irani, janë sulmet terroriste, sulmet kibernetike dhe sulmet e individëve të njohur si “ujq të vetmuar” – persona të frymëzuar nga ideologji ose grupe, por që veprojnë në mënyrë të pavarur.

“Shumë kosovarë iu bashkuan Shtetit Islamik gjatë kohës së kalifatit; disa prej tyre mund të jenë kthyer në vend, disa mund të mbeten ende të radikalizuar. Kjo do të thotë se mund të ekzistojnë disa ‘xhepa’ të radikalizimit. Dhe, nuk po flas vetëm për Kosovën, sepse situatë e ngjashme mund të shfaqet edhe në vende të tjera të Evropës, brenda komuniteteve myslimane”, vlerëson Shea.

Ai paralajmëron se konflikti mund të sjellë edhe rritje të çmimeve të naftës dhe gazit, inflacion më të lartë dhe recesion të madh global. Pasojat do të jenë veçanërisht të rënda për Kosovën dhe Ballkanin Perëndimor në tërësi – një rajon që ai e përshkruan si ekonomikisht të brishtë dhe të varur nga investimet e huaja.

E, përveç kësaj, gjenerali Hodges ndan edhe një shqetësim tjetër – sigurinë e qytetarëve evropianë, përfshirë edhe kosovarë, të bllokuar në vendet e Gjirit dhe Lindjes së Mesme.

“Nëse janë qindra mijëra evropianë të ngujuar në Emiratet e Bashkuara Arabe, Katar ose vende të ngjashme, për shkak se linjat ajrore janë ndalur, atëherë mund ta kuptoj përse Qeveria franceze mund ta ndiejë nevojën për të dërguar forcën e saj për t’i mbrojtur ata”, thotë Hodges.

Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, njoftoi këtë javë se vendi i tij do të dërgojë aeroplanmbajtësin “Charles de Gaulle” në Mesdhe dhe se do të punojë për të formuar një koalicion që do të mbronte trafikun detar, i cili rrezikohet nga përshkallëzimi i krizës në Lindjen e Mesme.

Në kontekstin e masave të sigurisë për Kosovën, Shea sugjeron që autoritetet të forcojnë kontrollin e kufijve, të monitorojnë individët potencialisht të radikalizuar, të rrisin sigurinë rreth objekteve të SHBA-së dhe KFOR-it, si dhe të forcojnë bashkëpunimin operacional dhe të inteligjencës me NATO-n dhe Shtetet e Bashkuara.

“Natyrisht, ekziston edhe një forcë rezervë e NATO-s që mund të dislokohet nëse situata e kërkon. Por, aktualisht, bëhet fjalë për masa të zakonshme parandaluese. Siguria duhet të përshtatet sipas vlerësimeve të kërcënimeve. Nuk duhet të reagosh më pak, por as ta teprosh me reagimin”, thotë Shea.

Me kalimin e çdo dite që lufta vazhdon, rreziqet bëhen gjithnjë e më të paparashikueshme. Hodges thotë se Uashingtoni nuk e ka përcaktuar kurrë qartë se si dëshiron të duket Irani kur lufta të mbarojë – gjë që, sipas tij, e bën konfliktin më të vështirë për t’u përfunduar.

Ai paralajmëron, gjithashtu, për presionin mbi rezervat ushtarake amerikane dhe mbi kapacitetin e përgjithshëm të parandalimit.

“Sa më gjatë që zgjat konflikti, aq më shumë vihet në provë aftësia e SHBA-së për të siguruar mjaftueshëm municion. Kjo nuk lidhet vetëm me operacionet aktuale, por edhe me ruajtjen e kapaciteteve të parandalimit ndaj Kinës. Unë jam i sigurt se po ushtrohet presion i madh mbi industrinë, për të rritur prodhimin. Por, këto nuk janë produkte të thjeshta – bëhet fjalë për armë shumë të sofistikuara, të shtrenjta dhe që kërkojnë kohë për t’u prodhuar. Nuk mund të trefishosh apo katërfishosh menjëherë prodhimin e interceptorëve Patriot, sistemeve HIMARS apo raketave Tomahawk”, thotë Hodges.

Presidenti Trump tha më 4 mars se forcat e Shteteve të Bashkuara janë në një pozicion shumë të fuqishëm në Iran. Sipas tij, ato kanë bërë një përparim të madh, “edhe pse lufta ka më pak se një javë që ka nisur”. Dhe, ndoshta, faktori më i rëndësishëm për këtë është “rindërtimi i ushtrisë gjatë mandatit tim të parë”, tha Trump.

Në Ballkan, Ministria e Sigurisë e Bosnje e Hercegovinës rriti masat e sigurisë në një nivel më të lartë, për shkak të përshkallëzimit të konfliktit në Lindjen e Mesme, ndërsa presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, e krahasoi sulmin e SHBA-së ndaj Iranit me fushatën ajrore të NATO-s kundër ish-Jugosllavisë.

Me fjalët e Jamie Sheas, kjo është thjesht një “analogji krejtësisht e rreme” dhe retorikë e përsëritur e Serbisë, e cila ka mbështetjen edhe të Iranit në kundërshtimin e pavarësisë së Kosovës.

Irani, me një popullsi prej mbi 91 milionë banorësh, nuk e njeh Kosovën si shtet dhe nuk ka marrëdhënie diplomatike zyrtare me vendin./REL

Inxhinierët shqiptarë në Zvicër organizojnë cikël webinaresh për shkëmbimin e njohurive profesionale

Informacion për pjesëmarrje në webinar

Linku për t’u bashkuar në webinar:

https://teams.microsoft.com/meet/36936444480828?p=FeF7AjhBvNeIqsnz2G

ID e takimit: 369 364 444 808 28

Fjalëkalimi: 3yW2A2rz

Linku i pjesëmarrjes, si dhe informacionet shtesë, mund të gjenden edhe në faqen e Linkedin dhe uebsajtin e shoqatës Albanian Engineering of Switzerland (AES).

Join the webinar here:
https://lnkd.in/ezZhMJ4Z

Shoqata Albanian Engineering of Switzerland (AES) ka paralajmëruar organizimin e një cikli prej katër webinaresh gjatë vitit 2026, një nismë që synon të krijojë një hapësirë bashkëpunimi dhe shkëmbimi profesional mes shqiptarëve të angazhuar në fusha të ndryshme inxhinierike dhe shkencore, shkruan albinfo.ch.

Përmes këtij cikli aktivitetesh online, AES synon të forcojë rrjetëzimin profesional brenda diasporës shqiptare, duke krijuar një platformë ku përvojat dhe njohuritë e profesionistëve të ndahen dhe të diskutohen në mënyrë të hapur.

Webinari i parë do të mbahet më 11 mars 2026, nga ora 19:00 deri në 20:00, dhe do të zhvillohet në platformën Microsoft Teams. Aktiviteti pritet të ndiqet nga pjesëmarrës shqiptarë nga vende të ndryshme të botës, pavarësisht se organizimi i tij vjen nga komuniteti profesional shqiptar në Zvicër. Prezantues i këtij webinari do të jetë Florent Lushta.

Në vijim të organizimit të ciklit të webinareve, organizatorët kanë bërë të ditur se për secilin aktivitet informacionet përkatëse do të shpërndahen disa ditë përpara zhvillimit të tij, ndërsa materiali informues për webinarin e parë përfshin të dhënat kryesore mbi temën, orarin dhe mënyrën e pjesëmarrjes. Flajeri përkatës përmban në mënyrë të përmbledhur informacionet kryesore dhe është paraparë të publikohet si pjesë e njoftimit për këtë aktivitet.

Shoqata Albanian Engineering of Switzerland (AES) është një organizatë jofitimprurëse që synon të bashkojë dhe të bashkërendojë aftësitë, njohuritë dhe përvojën profesionale të anëtarëve të saj për t’u përballur me sfidat e zhvillimit të shoqërisë. Në të njëjtën kohë, ajo angazhohet për promovimin e profesionistëve shqiptarë në fushat inxhinierike dhe shkencore, duke kontribuar në procesin e integrimit të komunitetit shqiptar në Zvicër dhe në rritjen e vizibilitetit të tij në hapësirën profesionale.

Përmes aktiviteteve të saj, AES synon gjithashtu të nxisë bashkëpunimin dhe transferimin e teknologjisë dhe njohurive ndërmjet Zvicrës dhe vendeve të origjinës së diasporës shqiptare, duke krijuar ura bashkëpunimi që mund të shërbejnë për zhvillimin e projekteve të përbashkëta dhe për forcimin e lidhjeve profesionale ndërmjet ekspertëve shqiptarë në mbarë botën.

Webinaret organizohen në gjuhën shqipe dhe janë të hapura për pjesëmarrje pa pagesë. Sipas organizatorëve, këto aktivitete synojnë të krijojnë një hapësirë të përbashkët ku profesionistët shqiptarë mund të ndajnë përvojat e tyre, të diskutojnë zhvillimet më të fundit në fushat përkatëse dhe të kontribuojnë në ndërtimin e një rrjeti profesional gjithnjë e më të konsoliduar.