Prokuroria bastis shtëpinë e Shkëlzen Gashit, hetohet për “nxitje të përçarjes dhe mosdurimit”

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, përkatësisht Drejtoria Kundër Krimit të Organizuar dhe Krimeve të Rënda ka bastisur shtëpinë e Shkëlzen Gashit me arsyetimin se ka kryer veprën “Nxitja e përçarjes dhe mosdurimit”.

Veprimi vjen pas ekspozitës “Masakrat në Kosovë 1998-1999”, e cila pasqyroi informata të pasakta mbi masakrat në Kosovë dhe e cila ishte e bazuar në librin, autor i së cilit është Shkëlzen Gashi.

“Sipas provave materiale dhe raportimeve të publikuara në media nga ana e të dëmtuarve në masakrën e Dubravës, dhe masakrat tjera të ndodhura në Kosovë, e po ashtu edhe nga raportimet e qytetarëve, të cilët kanë qenë të dëmtuar dhe viktima të këtyre masakrave, Prokuroria Speciale ka hapur rast penal ndaj të dyshuarit Shkëlzen Gashi, i cili me veprimet e tij publike dyshohet se ka shkaktuar përçarje dhe mos durim me qytetarët tanë dhe duke dëmtuar dhe ndryshuar të vërtetën e luftës çlirimtare në Kosovë, e që konsiderohet se me këto veprime i dyshuari ka përmbushur elementet e veprën penale ‘Nxitja e përçarjes dhe mos durimit’ nga neni 141 të KPK-së”, thuhet në autorizimin e Prokurorit të Shtetit, transmeton albinfo.ch.

Në autorizim thuhet se Gashi do të intervistohet në cilësinë e të dyshuarit  “duke sqaruar veprimet e tij, dhe nga i ka siguruar burimet e informatave të cilat edhe i ka publikuar e të cilat duket të jenë të pavërteta”

Foto FB: Rron Gjinovci

Pothuajse një sulm në ditë raportohet në infrastrukturat kritike zvicerane

Qeveria zvicerane mori 325 raportime për sulme ndaj infrastrukturës kritike vitin e kaluar. Që nga 1 prilli 2025, operatorët e infrastrukturës kritike janë të detyruar me ligj të raportojnë sulmet kibernetike brenda 24 orëve.

Shifra u njoftua nga Zyra Federale për Sigurinë Kibernetike të hënën në raportin e saj për gjysmën e dytë të vitit 2025. Rreth një e katërta e incidenteve të raportuara erdhën nga sektori administrativ.

Kjo u pasua nga kompanitë e IT-së dhe telekomunikacionit, si dhe bankat dhe kompanitë e sigurimeve. Rreth një në pesë sulme të raportuara lidheshin me hakimin.

Rreth 16% ishin të ashtuquajturat sulme DDoS. Kjo u pasua nga vjedhja e të dhënave të aksesit, programet keqdashëse, rrjedhjet e të dhënave dhe softuerët shantazhues (ransomware), shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Dhjetëra mijëra incidente kibernetike u raportuan vullnetarisht, shumica e tyre nga individë privatë. Në total, Zyra Federale për Sigurinë Kibernetike regjistroi pothuajse 65,000 raportime në vitin 2025. Shifrat ishin të qëndrueshme në krahasim me një nivel të lartë, tha ajo. Në vitin e kaluar, ajo mori rreth 63,000 raportime.

Perspektiva ekonomike zvicerane përkeqësohet ndjeshëm

Pritjet për ekonominë zvicerane u përkeqësuan ndjeshëm në mars, sipas Barometrit Ekonomik KOF. Treguesi kryesor ka rënë shumë poshtë mesatares afatgjatë.

Barometri ra me 7.7 pikë në 96.1 pikë, tha të hënën Instituti KOF në institutin federal të teknologjisë ETH Zurich. Vlera mesatare afatgjatë prej 100 pikësh ishte nën nivelin e fundit pas shokut tarifor në gusht dhe shtator 2025.

Rënia e fundit nën nivelin 100 pikësh vjen si një surprizë. Sipas një ankete nga agjencia e lajmeve AWP, ekonomistët kishin pritur vlera prej 100 deri në 104 pikë paraprakisht, shkruan albinfo.ch.

Sipas Institutit KOF, ngadalësimi ekonomik po ndodh në një front të gjerë. Si paketat e treguesve të anës së prodhimit ashtu edhe ato të anës së kërkesës të përfshira në barometrin ekonomik pasqyruan perspektivën e zymtë. Në veçanti, paketat e treguesve për industrinë prodhuese dhe kërkesën e huaj duhej të liheshin në plan të dytë.

Barometri Ekonomik KOF është një i ashtuquajtur tregues kryesor i përbërë. Ai bazohet në një numër të madh treguesish dhe synon të tregojë se si do të zhvillohet ekonomia zvicerane në të ardhmen e afërt.

SNB: Karta e debitit mbetet mjeti më i popullarizuar i pagesës

Pagesat pa para në dorë mbeten opsioni i preferuar për shumicën e zviceranëve në jetën e përditshme. Megjithatë, shumica e njerëzve nuk duan të bëjnë pa para në dorë, sipas anketës së fundit mbi metodat e pagesës të kryer nga Banka Kombëtare Zvicerane (SNB).

“Karta e debitit mbetet mjeti më i përdorur i pagesës, i ndjekur nga paratë në dorë dhe aplikacionet e pagesave”, shkroi SNB në raportin e saj të publikuar të hënën. “Një pjesë e madhe e popullsisë që mban para në dorë ka si karta debiti ashtu edhe karta krediti dhe përdor aplikacione pagesash.”

Këto metoda pagese përdoren ndryshe në varësi të situatës dhe qëllimit të pagesës. “Pavarësisht shumëllojshmërisë së metodave të pagesës pa para në dorë, paratë në dorë vazhdojnë të përdoren rregullisht.”

Mund të vërehet se personat me të ardhura të larta dhe të rinjtë kanë shumë më pak gjasa të paguajnë me para në dorë. Në fakt, sipas SNB, zgjedhja e metodës së pagesës ndryshon shumë në varësi të karakteristikave “socio-demografike”, shkruan swissinfo. Paratë në dorë përdoren kryesisht kur njerëzit shkojnë për pazar në shitës me pakicë më të vegjël, transmeton albinfo.ch.

Shumica duan të vazhdojnë të përdorin para në dorë

Siç tregon anketa, përqindja e të anketuarve që duan të vazhdojnë të përdorin para në dorë është rritur vazhdimisht që nga viti 2022. 2% e të anketuarve që ishin në favor të heqjes së parave në dorë e justifikuan këtë duke deklaruar se nuk shohin asnjë vlerë të shtuar krahasuar me metodat e pagesës pa para në dorë.

Ndërkohë, njerëzit përdorin kryesisht aplikacione pagesash për pagesa në dyqane dhe aplikacione online, për shembull. Faturat, nga ana tjetër, paguhen përmes bankave online. Kjo përfshin edhe aplikacionet e bankave mobile.

SNB ka kryer anketën mbi metodat e pagesës midis individëve privatë në Zvicër çdo vit që nga viti 2024. Shkurtimi i intervaleve të anketës duhet të merret parasysh gjatë interpretimit të rezultateve, pasi priten ndryshime më të vogla kur anketa kryhet çdo vit sesa kur kryhet në intervale më të gjata. Për anketën aktuale, rreth 2,000 persona u pyetën për sjelljen e tyre të pagesave me anë të telefonit ose pyetësorit online.

Rritje e aksidenteve në rrugët e Ticinos

Në vitin 2025, kantoni i Ticinos regjistroi 3,874 aksidente rrugore, një rënie e lehtë krahasuar me vitet e mëparshme (3,901 në 2024, 3,965 në 2023). Shumica e këtyre (3’179) shkaktuan vetëm dëme materiale. Megjithatë, incidentet me lëndime personale u rritën nga 581 në 695, me 582 lëndime të lehta dhe 230 lëndime të rënda.

Vdekjet ishin 14 (8 shoferë, 4 motoçiklistë, 2 çiklistë), pak më të ulëta nga 18 në vitin 2024.

Trafiku në Ticino mbetet intensiv, për shkak të rritjes së popullsisë, fluksit turistik, rritjes së automjeteve në tranzit në A2 dhe një rritjeje të trafikut të rëndë (+1.9%, me 396’598 tranzitime). Ky i fundit është ndikuar nga punimet rrugore në Austri dhe Mont Blanc dhe nga rënia e transferimit modal në hekurudhë. Ngjarjet natyrore, të tilla si shkëputjet dhe shkëputjet e materialeve, kanë pasur një ndikim në sigurinë rrugore, duke shkaktuar gjithashtu një vdekje në Cimadera, raporton RSI, transmeton albinfo.ch.

Kontrollet e shpejtësisë në vitin 2025 zbuluan 7.8 milionë automjete në tranzit vetëm nga radari fiks i Balerna-s (0.46% shkelje) në autostradën A2, dhe 12.9 milionë kalime nga radarët gjysmë-stacionarë (0.79% shkelje). Këto kontrolle, të shtuara në 701 të synuara, çuan në 2,508 heqje lejesh. Pati 43 raste të piraterisë rrugore, më shumë se në vitin 2024.

Sa i përket nivelit të alkoolit në gjak, u kontrolluan 4,353 shoferë, me 520 shkelje të zbuluara, nga të cilat 368 ishin serioze. Qendra e Kontrollit të Automjeteve të Rënda (CCVP) e Giornico-s ka arritur në mbi 86,000 orë prodhimi, duke kryer 124 kontrolle mobile. Nga 15,445 automjete të përzgjedhura, 2,505 iu nënshtruan kontrolleve të thelluara teknike, duke nxjerrë në pah shkelje të nivelit mesatar deri në të rënda në pothuajse 40% të rasteve. Ndër 4,843 shoferët e kontrolluar, shkeljet e rregullave të alkoolit kanë rënë krahasuar me vitet e kaluara.

Mbyllen të gjitha vendpunishtet në Prishtinë

Kryetari i Komunës së Prishtinës, Përparim Rama ka njoftuar se do të mbyllen të gjitha vendpunishtet në kryeqytet, vendim i cili ka ardhur pas shembjes së dheut në rrugën “Don Shtjefën Kurti”.

Përmes një postimi në rrjetin social “Facebook”, ai ka deklaruar se mëngjesin e sotëm ka ftuar drejtorët e kryeqytetit dhe ka marrë vendim për krijimin e “Komisionit për Vlerësimin Emergjent të të gjitha vendpunishteve në territorin e komunës së Prishtinës”.

“Ky komision, i përbërë nga ekspertë të fushës së urbanizmit, inxhinierë të licencuar, përfaqësues të emergjencave, do të fillojë menjëherë inspektimet në të gjitha vendpunishtet aktive në Kryeqytet”, ka shkruar ai.

Rama ka theksuar se pas pranimit të këtij raporti të gjitha vendpunishtet ku evidentohen shkelje apo probleme serioze të sigurisë do të mbyllen menjëherë.

“Ato do t’i nënshtrohen një analize të detajuar institucionale, e cila mund të rezultojë deri në revokim të lejes së ndërtimit! Çdo inspektor komunal që nuk ka raportuar çfarëdo parregullsie në terren do të mbahet përgjegjës. Ftoj të gjitha subjektet ndërtimore që të bashkëpunojnë plotësisht me institucionet dhe të respektojnë ligjin”, ka shkruar Rama, transmeton albinfo.ch.

Ndryshe, sot gjatë ditës Prokuroria Themelore në Prishtinë ka nisur hetime ndaj zyrtarëve përgjegjës të Komunës së Prishtinës, lidhur me dyshimet për keqpërdorim të pozitës apo autoritetit zyrtar.

Pas incidentit, Komuna e Prishtinës ka pezulluar nga puna dy inspektorë të zonës dhe zyrtarin përgjegjës për lëndën.

 

Vazhdojnë kolonat e gjata para tunelit Gotthard

Fundjava e Pashkëve dhe fillimi i festave në 19 kantone zvicerane ka të ngjarë të shkaktojë trafik të rënduar në rrugët që shkojnë drejt jugut nga e enjtja. Sipas TCS, tuneli i Gotthard në veçanti pritet të jetë shumë i ngarkuar.

Kushdo që udhëton drejt jugut me makinë para të enjtes mund të presë një kohë maksimale pritjeje prej një ore para Gotthard, sipas parashikimit të Touring Club Switzerland (TCS) të hënën. Deri në mesditë të së enjtes, udhëtarët do të ngecin në trafik për më shumë se dy orë.

Vëllimi i lartë i trafikut ka të ngjarë të vazhdojë deri të Premten e Madhe. Udhëtarët që duan të kalojnë kufirin në Chiasso pas Gotthard do të duhet të përballen me vonesa shtesë, shkroi TCS. Udhëtimi i kthimit pritet të hënën e Pashkëve. Gjatë javës së ardhshme, mund të ketë bllokime trafiku drejt mbrëmjes, transmeton albinfo.ch.

Nëse doni të udhëtoni drejt jugut pa stres për Pashkë, TCS rekomandon të zgjoheni herët ose të zgjidhni një rrugë alternative. Udhëtarët nga Zvicra lindore dhe përreth Cyrihut mund të marrin rrugën San Bernardino – rruga anashkaluese ia vlen nëse koha e pritjes në Gotthard është më shumë se një orë, tha ajo.

Udhëtarët që shkojnë në jug nga Mittelland mund të marrin trenin me makinë përmes Lötschberg ose Simplon. Udhëtarët nga Zvicra perëndimore mund të udhëtojnë përmes Qafës së Madhe të Shën Bernardit ose Tunelit Mont Blanc. Meqenëse shumica e qafeve alpine janë ende të mbyllura, TCS i ka përjashtuar ato si alternativa.

Një javë para festave të Pashkëve, kishte bllokime trafiku përpara portalit verior të Gotthard në fundjavë. Të martën e kaluar, Zyra Federale e Rrugëve njoftoi se seksioni me një korsi në rrugën A9 Simplon Pass në Casermetta do të mbyllet gjatë festave.

Trena shtesë do të qarkullojnë në stacionin e transportit të makinave të Lötschberg gjatë festave të Pashkëve. Hekurudhat Federale Zvicerane po zgjerojnë gjithashtu shërbimet e tyre për ditët e ngarkuara me 27 trena shtesë dhe më shumë se 70,000 vende shtesë.

Kuvendi i Kosovës mblidhet të enjten

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, Albulena Haxhiu, pas mbledhjes së Kryesisë, ka bërë të ditur se seanca e radhës do të mbahet më 2 prill, ditën e enjte.

Sipas njoftimit, në rend dite do të jenë shtatë projektligje për ratifikimin e marrëveshjeve ndërkombëtare teksa do të fillojnë procedurat për plotësimin e pozitave në institucionet e pavarura, përfshirë Komisioni i Pavarur i Mediave dhe Radio Televizioni i Kosovës.

“Janë edhe 33 pozita që duhet të plotësohen në 34 institucione të pavarura, e aty hyjnë edhe KPM-ja dhe RTK-ja,” deklaroi ajo, ndërsa ka folur edhe për ekspozitën e fundit që nxiti reagime dhe shprehu keqardhje për situatën e krijuar.

“Në raport për ekspozitën, më lejoni të shpreh keqardhjen tonë për atë që ka ndodhur. Na vjen keq për familjet, palët që janë prekur dhe qytetarët,” tha ajo duke paralajmëruar se Kuvendi do të ndërmarrë hapa për të shmangur raste të tilla në të ardhmen.

“Do të ndërmarrim hapa për ndryshim të rregullores, që të formojmë komisione të posaçme profesionale që vlerësojnë kërkesa të tilla,” u shpreh ajo, transmeton albinfo.ch.

Haxhiu tha se Kuvendi nuk ka qenë organizator i ekspozitës, duke sqaruar rolin e institucionit.

“Dua të ritheksoj se Kuvendi nuk e ka organizuar ekspozitën. Nën patronatin tim është organizuar ekspozita në hollin e Kuvendit më 6 mars, në nder të Epopesë së UÇK-së,” deklaroi ajo.

Kurti kundër heqjes së akcizës dhe TVSh-së për uljen e çmimit të naftës

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti ka folur për propozimin për heqjen e TVSh-së dhe akcizës të derivateve të naftës me qëllim uljen e çmimeve, por ai tha se këto masa nuk janë të bazuara në përvoja të suksesshme ekonomike.

Sipas tij, Kosova nuk ka rafineri të naftës dhe nuk e përpunon vetë produktin, prandaj vendi merr komplet koston e inflacionit nga importi.

“E gjithë nafta që është në Kosovë, importohet. Ne vetëm që nuk kemi burime, por nuk kemi as rafineri të naftës, pra ne as nuk përpunojmë naftë përveç se nuk kemi naftë, në këtë mënyrë e marrim komplet koston e inflacionit në import, çmimet e larta që janë jashtë bëhen çmime ndoshta edhe më të larta këtu brenda. Ministria e Tregtisë, i ka vazhduar ato masa e ish-ministres Rozeta Hajdari dhe ajo është në komunikim të vazhdueshëm edhe me ekspertët, bindja ime e fuqishme është se këto propozimet për heqje të TVSh dhe Akcizës nuk janë mirë të menduara dhe nuk bazohen në përvoja të suksesshme apo në dije ekonomike. Është shumë e rëndësishme që të kemi kujdes  të mos i shërbejmë super-profitet ndokujt në vend se t’ua zbusim barrën qytetarëve, pra gjitha vendet e Evropës dhe vetë ShBA, është duke vuajtur koston e luftës që po zhvillohet në Iran”, tha ai, transmeton albinfo.ch.

Greqia rrit sërish pagën minimale, nga 1 prilli shkon në 920 euro

Greqia ka vendosur të rrisë sërish pagën minimale mujore bruto, e cila nga 1 prilli do të arrijë në 920 euro, nga 880 euro sa është aktualisht.

Rritja prej rreth 4.5% është e gjashta në katër vitet e fundit dhe synon të përmirësojë standardin e jetesës për qytetarët, të goditur nga kriza e gjatë ekonomike dhe rritja e çmimeve të energjisë, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Qeveria e kryeministrit Kyriakos Mitsotakis ka ndërmarrë një sërë masash, përfshirë uljen e taksave dhe kontributeve sociale, si dhe rritje të vazhdueshme të pagës minimale që nga viti 2022.

Sipas autoriteteve, kjo rritje pritet të ndikojë drejtpërdrejt te qindra mijëra punëtorë dhe të reflektohet edhe në përfitime të tjera si ndihmat sociale dhe pagesat e ndryshme të lidhura me pagën minimale.

Megjithatë, pavarësisht rritjes, fuqia blerëse në vend mbetet nën mesataren evropiane dhe vazhdon të ndikohet nga inflacioni dhe kostot e larta të jetesës.

Qeveria synon që paga minimale të arrijë në rreth 950 euro deri në vitin 2027.

Foda dhe Muriqi shprehen të gatshëm për finalen me Turqinë

Përzgjedhësi i Kosovës në futboll, Franco Foda dhe kapiteni Vedat Muriqi, të hënën në një konferencë për media, kanë folur para ndeshjes me Turqinë.

Kosova dhe Turqia do të përballen nesër mbrëma në ‘Fadil Vokrri’ në finalen e madhe të play-off-it për Kupën e Botës 2026.

Foda e pranon se Turqia është ekip i fortë në aspektin individual, por sipas tij, gjasat për fitore janë 50 me 50 përqind. “Ekipi i Turqisë është shumë i fortë edhe në aspektin e lojtarëve individual si Yildiz, Guler e Calhanoglu, janë kualitativ dhe ne jemi të mirë. Jemi në finale me plot meritë, gjasat janë 50-50. Ne do të japim gjithçka për të fituar”, ka thënë Foda.

Ai e lë të hapur mundësinë që nesër të startojë nga fillimi i lojës Edon Zhegrova. “Kam besim të madh tek të gjithë lojtarët, po ashtu edhe te Edon Zhegrova. Secila lojë ka rëndësinë e vetës dhe duhet të vendosi se kë të inkuadrojë. Te Sllovakia kanë luajtur me topa të gjatë, andaj na është nevojitur një lojtar me trup-gjatë. Ndoshta nesër Edoni do të luajë nga fillimi”, ka theksuar Foda.

Ndërkaq, kapiteni i Kosovës, Vedat Muriqi, ka thënë se është krenar që mban shiritin e kapitenit në këtë ndeshje të rëndësishme për Kosovën. “Kam kënaqësinë që jam kapiten në këtë sfidë të rëndësishme, pra jemi në finale. Jam i qetë, kemi atmosferë jashtëzakonisht të shkëlqyer në kombëtare dhe shpresojmë shumë në sukses”, ka thënë Muriqi.

Ai është i vetëdijshëm për kualitetin që posedon Turqia, por Muriqi mendon se Kosova duhet të zhvillojë lojë ekipore për të ardhur deri tek fitorja. “Për kualitetin e Turqisë nuk flitet, duhet të bëjmë një lojë ekipore për të qenë më të mirë se Turqia”, ka thënë Muriqi.

“Gjithmonë kam thënë se nuk më intereson të shënoj gola, përderisa fiton ekipi. Jemi t’u fol për shtetin, jemi në finale kështu që s’më intereson aspak kush shënon gola”.

“Pas pavarësisë mund të jetë lumturia më e mirë e shtetit tonë. Nuk dua t’i bëj presion bashkëlojtarëve apo vetës, por besoj nëse në fitore e pastaj të festojmë në shesh”, ka pohuar Muriqi.

Hekurudhat kombëtare zvicerane dhe franceze po forcojnë lidhjet midis dy vendeve

SBB dhe SNCF Voyageurs kanë konfirmuar angazhimin e tyre për të zhvilluar më tej – përmes TGV Lyria – tregun hekurudhor midis Francës dhe Zvicrës,

Për të përmbushur kërkesën në rritje për udhëtime ndërkombëtare, të dy kompanitë kombëtare hekurudhore “do të eksplorojnë më tej mundësitë për zhvillimin e lidhjeve evropiane nga Zvicra”, tha SBB në një njoftim për shtyp, transmeton albinfo.ch.

“Zgjerimet dhe krijimi i shërbimeve të reja hekurudhore direkte në distanca të gjata nga Zvicra në Francë dhe më gjerë do të shqyrtohen”, shtoi ajo.

Milionerët vazhdojnë të vijnë në Zvicër

Vendi është ende ndër destinacionet më tërheqëse në botë për të huajt super të pasur.

Në vitin 2025, afërsisht 3,000 multimilionerë u vendosën në vend, sipas të dhënave nga firma konsulente Henley & Partners, transmeton albinfo.ch.

Kjo korrespondon me një mesatare prej 250 në muaj.

Mbërritja e fundit e tillë, miliarderi italian Lapo Elkann, tha se arsyeja për këtë fluks të vazhdueshëm të pasurisë është se “Po jetojmë në kohë të ndërlikuara, të shënuara nga pasiguria. Zvicra mishëron sigurinë, cilësinë e jetës dhe ndodhet në zemër të Evropës.”

Zvicër: E djathta ekstreme dëshiron të ndalojë shamitë në shkolla

Një mocion parlamentar i paraqitur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP) bën thirrje për ndalimin e hixhabit – një shami që mbahet nga shumë gra dhe vajza myslimane – në shkollat ​​publike, me sanksione për mosrespektim që variojnë nga gjobat deri te mohimi i lejeve të qëndrimit për prindërit emigrantë.

Debati po fiton vrull në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe po merr njëfarë mbështetjeje nga Liberal-Radikalët (FDP) dhe Partia e Qendrës gjithashtu, transmeton albinfo.ch.

Nga ana tjetër, Këshilli Federal e hedh poshtë ndalimin, duke argumentuar se një veprim i tillë do të ishte përçarës shoqëror dhe do ta bënte më të vështirë integrimin e të huajve.

Shasime Osmani zgjidhet deputete në Parlamentin e Kantonit të Bernës

Në zgjedhjet e mbajtura dje, qytetarët e Kantonit të Bernës kanë zgjedhur Parlamentin kantonal me 160 anëtarë. Ata u zgjodhën në nëntë zona zgjedhore.

Njëra nga fytyrat e reja, të zgjedhura dje në këtë parlament është edhe e reja me rrënjë nga Kërçova e Maqedonisë së Veriut, Shasime Osmani, ng Partia Socialdemokrate. Pasi t`i kesh hedhur një sy listës prej 160 parlamentarëve të zgjedhur sheh se ajo është e vetmja shqiptare dhe njëra ndër fare pak të tjerë, me prejardhje të huaj që kanë arritur të zgjidhen.

Dy partitë kryesore, Partia Popullore Zvicerane (SVP) dhe Partia Socialdemokrate (SP) kanë rritur numrin e parlamentarëve të tyre, ndërsa partitë e qendrës humbën terren.

Gjyshi i Shasime Osmanit kishte ardhur në Zvicër në vitin 1979 nga Kërçova e Maqedonisë së Veriut si “gastarbajter”. Ai, bën pjesë në mesin e shumë të tjerëve që qëndruan këtu dhe ndërtuan një jetë për veten dhe familjet e tyre. Babai i Shasimes pastaj ju bashkua atij në vitin 1993. Ndërsa vetë Shasimja ishte vetëm 1 vjeçe  kur me nënën e saj, ju bashkuan babait, në vitin 1999.

Shasimja ka përfunduar kualifikimin për biznes dhe gjithashtu ka marrë një diplomë profesionale. Më tutje ajo ka përfunduar diplomën e shkollës për të rritur sepse donte të studionte në universitet.

“Unë dua të jem zëri i atyre që mund të mos dëgjohen gjithmonë dhe kanë frikë se mos i nxjerrin jashtë sapo të flasin”, kishte thënë Osmani në fushatën për zgjedhje. Tani ajo ka arritur të bëhet zëri i tyre ose i gjithsej 9641 qytetarëve të Kantonit të Bernës që i kanë dhënë votën.

Linjat ajrore zvicerane rrisin çmimet e biletave përpara sezonit të pikut të udhëtimit veror

Lufta në Lindjen e Mesme po rrit çmimet e karburantit, duke prekur jo vetëm shoferët që duhet të paguajnë më shumë në pompë, por edhe industrinë e aviacionit.

Meqenëse vajguri tani është më i shtrenjtë, SWISS dhe Edelweiss, si shumë linja ajrore të tjera, ia kalojnë këto kosto më të larta konsumatorëve, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Të dyja kompanitë konfirmuan se kanë rritur mbishpagesat në biletat e avionit si rezultat i rritjes së çmimeve të karburantit të avionëve.

“Për shkak të situatës aktuale të paqëndrueshme dhe ndikimit të saj në çmimet e naftës, ‘Mbushja Ndërkombëtare’ është përshtatur në përputhje me rrethanat,” tha një zëdhënës i SWISS për mediat.

‘Mbushja Ndërkombëtare’ është një tarifë shtesë e shtuar nga linjat ajrore për të mbuluar kostot operative në rritje – siç është karburanti.

Shuma e saktë e kësaj rritjeje varet nga itinerari specifik.

Edhe linjat ajrore të tjera

Nëse mendoni se mund të kurseni para duke fluturuar nga aeroportet e Zvicrës me kompani të tjera përveç SWISS ose Edelweiss – nuk do ta bëni.

Jo vetëm që linjat ajrore të tjera brenda grupit Lufthansa – të cilit i përkasin si SWISS ashtu edhe Edelweiss – po rrisin çmimet e tyre, por edhe shumë kompani të tjera po e bëjnë këtë.

Sipas IATA-s, shoqatës kryesore të linjave ajrore në botë, “një rritje e çmimeve të biletave të avionit është e pashmangshme duke pasur parasysh rritjen e kostos së hidrokarbureve për shkak të luftës në Lindjen e Mesme”.

Për shembull, Air France dhe KLM planifikojnë të rrisin çmimet e biletave të gjata me 50 euro (46 franga) për udhëtim vajtje-ardhje.

Dhe United, e cila fluturon pa ndalesa nga Cyrihu dhe Gjeneva në qytetet amerikane, mund të rrisë çmimet e biletave të avionit me 20 përqind.

Sa i përket EasyJet, CEO i saj Kenton Jarvis tha se udhëtarët duhet të presin çmime më të larta të biletave drejt fundit të verës, kur rezervat ekzistuese të karburantit mbarojnë.

FSK në Gaza? Vendimi i takon Kuvendit

Qeveria e Kosovës ka miratuar propozimin e Ministrisë së Mbrojtjes për dërgimin e trupave të Forcës së Sigurisë së Kosovës (FSK) në Gazë, duke i hapur rrugë procedimit të vendimit për miratim në Kuvendin e Kosovës.

Sipas legjislacionit në fuqi, pas vendimit të ekzekutivit, çështja i kalon ligjvënësve për shqyrtim dhe votim, ndërsa në fund kërkohet edhe miratimi i presidentit të vendit, transmeton albinfo.ch.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, gjatë mbledhjes së Qeverisë, tha se “jemi të gatshëm të marrim pjesë dhe të ndihmojmë popullin e Gazës, sepse edhe vetë kemi qenë dhe jemi përfitues të forcave ndërkombëtare që nga viti 1999”.

Ministri i Mbrojtjes, Ejup Maqedonci, theksoi se përmes këtij angazhimi Kosova synon të dëshmojë se është një partnere e besueshme dhe e gatshme të veprojë krah aleatëve në mbështetje të paqes dhe sigurisë.

Vendimi për dërgimin e trupave u miratua pa asnjë votë kundër dhe pa asnjë abstenim.

Dërgimi i trupave të FSK-së parashihet të bëhet në kuadër të Forcës Ndërkombëtare Stabilizuese (FNS), një mekanizëm i krijuar si pjesë e nismës së ashtuquajtur Bordi i Paqes, i propozuar nga presidenti amerikan, Donald Trump, për arritjen e paqes në botë.

Kosova është në mesin e pesë shteteve të para – së bashku me Indonezinë, Marokun, Kazakistanin dhe Shqipërinë – që janë zotuar për angazhim në këtë mision, me qëllim ofrimin e sigurisë dhe mbikëqyrjen e armëpushimit në Rripin e Gazës.

Përveç autorizimit për dërgimin e trupave, Kuvendi duhet të miratojë edhe marrëveshjen për anëtarësimin e Kosovës në Forcën Ndërkombëtare Stabilizuese.

 

Miratohet paga e 13-të në Kosovë

Qeveria e Kosovës ka miratuar propozim-vendimin për miratimin e dhënies së pagës së 13 – të për punonjësit që marrin pagë nga Buxheti i Republikës së Kosovës.

Ministri i Financave, Hekuran Murati, ka thënë se përveç atyre që kanë punuar 12 muajt e kaluar në sektorin publik, do të ndahet pagë e pjesshme edhe për ata që nuk kanë përmbushur plotësisht 12 muaj punë në sektorin publik.

“Kanë qenë disa raste kur është shikuar se si të zbatohet në mënyrën më të mirë të mundshme. Është rasti i të gjithë atyre personave që kanë dymbëdhjetë muaj të plotë në sektorin publik dhe marrin pagën e 13-të të plotë. Ajo është e barabartë në vlerën e koeficientit e shumëzuar me njësinë e koeficientëve që kanë pozitat përkatëse për personin që është në listën e pagave në muajin mars. Kemi hasur raste ku ka situata që nuk i kanë përmbushur të gjithë 12 muajt, jemi dakorduar me Thesarin që për këta persona që nuk i kanë përmbushur 12 muaj të plotë të jepet pjesa e pjesshme. Për aq muaj sa kanë qenë të angazhuar në këta 12 muajt e fundit, të jepet proporcionalisht një pjesë e pagës së trembëdhjetë. Ngjashëm veprohet edhe me ata që punojnë me orar të shkurtuar dhe jo të plotë. Edhe në këto raste do të merret mesatarja e pagës së marrë në këta 12 muajt e fundit. Njëkohësisht, jemi kujdesur për gratë lehona që janë ose kanë qenë në pushim të lehonisë përgjatë kësaj periudhe 12-mujore; muajt e kaluar të pushimit të lehonisë t’u njihen sikurse muaj që kanë punuar me orar të plotë”, theksoi Murati, raportoi KP.

Paga e 13-të për sektorin publik ishte premtuar nga kryeministri Albin Kurti gjatë fushatës zgjedhore të 28 dhjetorit. Dhënia e pagës së 13-të për sektorin publik është përfshirë në Buxhetin për vitin 2026.

Aty thuhet se për të ndarë pagën e 13-të, duhet të merret vendim nga Qeveria, pasi të sigurohet se përgjatë vitit fiskal respektohet rregulla fiskale për mostejkalim të tavanit të deficitit prej 2 për qind të bruto produktit vendor.

Vendimet tjera

Qeveria e Kosovës e ka proceduar në Kuvend Projektligjin për Byronë Shtetërore për Verifikimin dhe Konfiskimin e Pasurisë së Pajustifikueshme.

Ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla ka thënë se qëllimi i ligjit është i dyfishtë.

“Së pari të forcojë llogaridhënien e zyrtarëve publikë, duke e bërë të qartë se pasuria duhet të jetë në përputhje me të ardhurat e ligjshme dhe së dyti të ruajë standardet kushtetuese dhe të drejtat themelore duke siguruar që çdo ndërhyrje në pronë të bëhet vetëm me vendim gjyqësor”, ka theksuar Gërvalla.

Ajo ka deklaruar se ky ligj jep një mesazh të qartë. “Mandati publik nuk është mundësi për pasurim personal, si dhe është përgjegjësi që duhet kryer bazuar në dispozitat dhe obligimet ligjore. Në anën tjetër, për qytetarët, kjo nismë dhe ky ligj do të thonë më shumë barazi, pastaj drejtësi dhe gjithashtu, më shumë besim në institucionet shtetërore”, shtoi ajo.

Në mbledhjen e mbajtur të hënën Qeveria ka miratuar edhe Projektligjin për Inspektoratin qendror të mjedisit, ujërave, natyrës, ndërtimit si dhe për mbrojtjen nga rrezatimi dhe siguria bërthamore, Projektligjin për financimin e menaxhimit të resurseve ujore, si dhe Projektligjin për banimin social dhe të përballueshëm.

Në mbledhjen e mbajtur të hënën, Qeveria ka miratuar edhe Projektligjin për Inspektoratin qendror të mjedisit, ujërave, natyrës, ndërtimit si dhe për mbrojtjen nga rrezatimi dhe siguria bërthamore, Projektligjin për financimin e menaxhimit të resurseve ujore, si dhe Projektligjin për banimin social dhe të përballueshëm.

Qeveria ka miratuar edhe Draftraportin e Vlerësimit të Përputhshmërisë së Sistemit të Financimit të Komunave për vitin 2025. Gjithashtu është miratuar edhe propozim-vendimi përfundimtar për shpronësim për interes publik të pronave të paluajtshme të cilat preken nga realizimi i projektit “Zgjerimi i Rrugës Nacionale N25”, Segmenti QMI-Lipjan.

Bonusi për Kosovën

Fitorja e Kosovës ndaj Sllovakisë të enjten e kaluar është shpërblyer nga Qeveria.

Në mbledhjen e mbajtur të hënën Qeveria ka miratuar vendimin për ndarjen e 500 mijë eurove për “Dardanët”. Kryeministri Albin Kurti, ka uruar që Kosova të fitojë edhe finalen e plejofit më Turqinë, që luhet në “Fadil Vokrri” të martën.

Në rast të kualifikimit ai ka thënë se do të ndajnë edhe 1 milionë euro të tjera.

“Kualifikimi në Kupën e Botës do ta kuptimsonte shënimin e 10-vjetorit të pranimit të Kosovës në UEFA dhe FIFA. Një fitore nesër po ashtu do të përbënte një arsye për t’u mbledhur sërish ne këtu. Në rast kualifikimi në Kupën e Botës do të ndajmë edhe një milion euro të tjera për përfaqësuesen tonë në futboll. Në rast kualifikimi, po zotohemi sot se ne rast se shkojmë tutje dhe kualifikohemi, do të ketë shpërblime që nuk ua merr mendja për sukseset që do të pasojnë në Kampionatin Botëror i cili do të mbahet në Shtete e Bashkuara të Amerikës”, theksoi Kurti.

Kurti pati premtuar shpërblim qysh në nëntor nëse Kosova do ta fitonte ndeshjen me Sllovakinë.

Në finale e plejofit për kualifikim në Kupën e Botës, e cila do të zhvillohet të martën, Kosova do të ballafaqohet me Turqinë në stadiumin “Fadil Vokrri”.

Sa shqiptarë kanë marrë nënshtetësinë e në vendet e BE-së

Emigrantët që kanë ikur nga Shqipëria, tashmë po bëhen qytetarët të vendeve të BE-së me të drejta të plota.

Në vitin 2024, rreth 48.2 mijë shtetas shqiptarë morën shtetësi në një nga vendet e Bashkimit Evropian, sipas të dhënave të Eurostat.

Marrja e shtetësisë është procesi përmes të cilit një person bëhet ligjërisht qytetar i një shteti, duke fituar të drejta dhe detyrime ndaj tij, që më pas mundëson dhe marrjen e pasaportës së vendit përkatës, raporton Monitor, transmeton albinfo.ch.

Në krahasim me 2023-n, shtetësitë e dhëna për shtetasit shqiptarë nga një vend i BE-së janë rritur me 8.1%. në tre vitet e fundit, BE ka dhënë mesatarisht 44-45 mijë shtetësi në vit për shqiptarët, ritmet më të larta që nga 2018-a, duke treguar për një valë të re emigracioni në vend.

Që nga viti 2010, rreth 632 mijë shqiptarë kanë marrë pasaportë në një nga vendet e BE-së, ndërsa vetëm dekadën e fundit janë dhënë 522 mijë shtetësi. (shiko grafikun: Shtetësitë e dhëna për shtetasit shqiptarë nga BE). Niveli më i lartë ishte në 2016 dhe 2016, me rreth 60-67 mijë në vit.

Shifra prej 522 mijë shqiptarësh që kanë marrë një shtetësi të BE-së në dekadën e fundit përkon pak a shumë dhe me tkurrjen e popullsisë në vend që në periudhën gjatë dy censeve 2011-2023 u ul me rreth 420 mijë persona, e ndikuar në pjesën më të madhe nga emigracioni, por dhe nga rënia e shtesës natyrore të popullsisë, si rrjedhojë e lindjeve më të pakta.

Kryeson Italia, Greqia më dorështrënguar

Italia është shteti kryesor që u mundëson shqiptarëve që të marrin një pasaportë italiane. Që nga viti 2008, kur raportohen të dhënat e para, ky shtet ka dhënë 375 mijë shtetësi për shqiptarët.

Greqia, ndonëse ka një numër të ngjashëm emigrantësh me Italinë, të paktën rreth 500 mijë secili, a është më dorështrënguar për shtetësitë, duke dhënë 264 mijë të tilla, që nga viti 2007.

Edhe Gjermania po e lëshon dorën

Në Gjermani, për të marrë pasaportë duhet fillimisht të marrësh shtetësinë, zakonisht pas rreth 5 vitesh qëndrimi, me gjuhë gjermane (B1), të ardhura të mjaftueshme, pa probleme ligjore dhe me njohuri bazë për vendin. Edhe pse rregullat janë lehtësuar (nga 8 në rreth 5 vite), ajo mbetet më strikte se shumë vende të tjera të BE-së me kërkesa të qarta për gjuhën, të ardhurat dhe integrimin.

Ky shtet ka qenë i preferuar në valën e fundit të emigracionit dhe duket se shumë shqiptarë po i plotësojnë kushtet, teksa në vitin 2024 Gjermania lëshoi numrin më të lartë të shtetësive të dhënave ndonjëherë për shqiptarët, me 310 të tilla. Për krahasim, që nga 2002-shi deri në 2023-n, pra në 21 vjet, ky shtet kishte dhënë vetëm rreth 8100 shtetësi.

Në vend të katërt është Belgjika, që ka dhënë gjithsej rreth 8.7 mijë shtetësi për shqiptarët nga viti 2022, e ndjekur nga Franca (6480), Suedia (4,219), Irlanda (1,197), Spanja (1,157), Holanda (1,137).

Kriza me banesat në Evropë

Miliona njerëz në të gjithë Evropën nuk mund të përballojnë më banesa të sigurta dhe të qëndrueshme. Kriza e strehimit është tashmë në qendër të vëmendjes. Ajo po ndryshon jetët, po shtyn pas etapa të rëndësishme të jetës dhe po ushtron presion mbi buxhetet publike. Barra bie më rëndë mbi ata që kanë më pak burime, raporton Euronews, transmeton albinfo.ch.

Kush po e mban barrën?

Personat midis 18 dhe 34 vjeç po përballen më shumë me vështirësi. Mbi një e katërta e tyre shpenzojnë më shumë se 40 për qind të të ardhurave të disponueshme për strehim, një nivel që ekonomistët e konsiderojnë mbingarkesë të madhe. Pothuajse një në katër jeton në kushte të mbipopulluara dhe përjeton stres në një shkallë dy deri në tre herë më të lartë se personat mbi 65 vjeç.

Të rinjtë po vonojnë pavarësinë, krijimin e familjes dhe stabilitetin financiar. Edhe shëndeti mendor po ndikohet negativisht.

Komisioneri Europian për Strehimin, Dan Jørgensen, thekson pasojat e mëdha për individët dhe demokracinë evropiane. “Një çati mbi kokë të jep një bazë në jetë dhe nëse nuk e ke, shumë gjëra të tjera nuk janë të mundshme. Është një problem për individët që preken nga kriza, por edhe për shoqëritë tona. Dëmton ekonomitë tona. Nuk është mirë për tregun e punës, nuk është mirë për lëvizshmërinë, nuk është mirë për arsimin e njerëzve tanë”, tha ai në një intervistë.

Ai paralajmëron gjithashtu se mosveprimi ka një kosto politike: “Nëse ne, si politikëbërës, nuk e marrim këtë seriozisht, ekziston rreziku që popullizmi të rritet edhe më shumë në Evropë. Populistët do ta shfrytëzojnë një krizë sociale si kjo”.

Në Greqi, 30 për qind e familjeve të reja shpenzojnë më shumë se 40 për qind të të ardhurave për strehim, norma më e lartë në BE. Danimarka dhe Luksemburgu raportojnë gjithashtu nivele të larta. Edhe të rinjtë me të ardhura mesatare janë të prekur, pasi normat e pronësisë së banesave për grupmoshën 45–54 vjeç kanë rënë ndjeshëm në të gjithë Evropën.

Pagat kundrejt qirave: një hendek në zgjerim

Të dhënat tregojnë një trend shqetësues. Kostot e strehimit janë rritur shumë më shpejt se pagat në Evropë, veçanërisht pas pandemisë. Eurodeputeti Borja Giménez Larraz shpjegon përmasat e problemit. “Gjatë 15 viteve të fundit, çmimet e banesave janë rritur me 60 për qind dhe qiratë me 30 për qind. Na duhen 10 milionë banesa për të përmbushur kërkesën aktuale. Dhe ajo që po vërejmë është se numri i lejeve të ndërtimit ka rënë me 20 për qind”, tha ai.

Qiramarrësit privatë e ndjejnë më shumë këtë hendek. Rreth 20 për qind e tyre shpenzojnë një pjesë të tepërt të të ardhurave për strehim, ndërsa vetëm 5 për qind e atyre që kanë kredi hipotekare përballen me këtë problem. Për familjet me të ardhura të ulëta, rreth një në tre shpenzon mbi 40 për qind të të ardhurave për strehim, duke lënë shumë pak për nevoja të tjera. Aktualisht, BE ka mungesë prej rreth 2.25 milionë banesash dhe ndërtimet e reja nuk po e mbulojnë këtë hendek.

Larraz thekson se një pjesë e problemit lidhet me shpërndarjen e gabuar të banesave ekzistuese. Punonjësit e domosdoshëm për funksionimin e shoqërisë (mjekë, policë, mësues, zjarrfikës, punonjës transporti, etj.) po mbeten pas. “Sot ka shumë policë, zjarrfikës dhe mësues që nuk mund të përballojnë qiranë në vendin ku punojnë. Ndoshta duhet të gjejmë zgjidhje edhe për këta njerëz”, tha ai.

Kur familjet shpenzojnë kaq shumë për strehim, u mbetet më pak për shpenzime të tjera. Njerëzit janë më pak të prirur të lëvizin për punë më të mira dhe ekonomia ngadalësohet. Çdo vit, hendeku midis atyre që zotërojnë prona dhe atyre që jetojnë me qira zgjerohet.

Jo të gjithë preken njësoj

Kriza godet më fort grupet më të cenueshme. Shtetasit jo të BE-së kanë më shumë se dyfishin e gjasave për të shpenzuar një pjesë të tepërt të të ardhurave për strehim dhe mbi një e treta jeton në kushte të mbipopulluara. Minoritetet etnike dhe personat me aftësi të kufizuara kanë më shumë gjasa të jetojnë në kushte të dobëta. Prindërit e vetëm përballen gjithashtu me disa nga kostot më të larta të strehimit në BE. Eurodeputetja Irene Tinagli argumenton se kriza nuk është rastësi, por rezultat i dekadave të trajtimit të strehimit si aset financiar dhe jo si nevojë sociale.

“Nëse qëllimi është të garantohet akses në strehim të denjë dhe të përballueshëm për të gjithë, atëherë ky qëllim ka dështuar. Ne kemi ndalur së menduari dhe vepruari për strehimin përmes politikave publike”, tha ajo. Familjet me të ardhura mesatare përballen gjithnjë e më shumë me dilemën e “brezit të qirasë”. Ato fitojnë shumë për të përfituar nga strehimi social, por nuk mund të përballojnë blerjen e një shtëpie. Buxhetet publike përthithin kostot në rritje përmes subvencioneve të strehimit, të cilat përfitojnë kryesisht pronarët privatë. Kështu, taksapaguesit mbajnë barrë shtesë pa përmirësim strukturor të përballueshmërisë.

Çfarë po bëhet?

Qeveritë në Evropë po përpiqen të reagojnë, por progresi është i pabarabartë. Plani i BE-së për Strehim të Përballueshëm për vitin 2025 tregon një hendek investimesh prej 275 miliardë eurosh çdo vit. Plani kërkon më shumë financim publik dhe privat, ndryshime në rregullat e planifikimit dhe mjete më të mira për autoritetet vendore për të menaxhuar qiratë afatshkurtra.

Komisioneri Jørgensen kërkon që vendet të trajtojnë problemin e banesave bosh dhe spekulative. Ai përmend Danimarkën si një model të mundshëm, ku banesat duhet të jenë të banuara. Sfida kryesore tani është zbatimi i këtyre ideve. Me një buxhet të ri të BE-së në horizont, qeveritë kombëtare duhet të sigurojnë që planet nga Brukseli të përkthehen realisht në më shumë banesa.

Gjermania prezanton skemë të re pensionale, Bundestagu miraton reformën

Parlamenti gjerman (Bundestagu) ka votuar për një reformë të rëndësishme të sistemit të pensioneve, duke synuar zëvendësimin e modelit aktual “Riester” me një skemë të re kursimi të mbështetur nga shteti.

Sipas reformës së re, qytetarët do të përfitojnë subvencione direkte nga shteti për kursimet e tyre pensionale.

Modeli i ri parashikon që shteti të mbulojë një pjesë të kontributeve, duke i bërë kursimet më të lehta dhe më tërheqëse për qytetarët, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Kontributet deri në një nivel të caktuar do të subvencionohen me përqindje të ndryshme, ndërsa mbështetje më e madhe do t’u jepet familjeve me fëmijë dhe personave me të ardhura më të ulëta.

Një element i rëndësishëm i reformës është krijimi i një produkti standard pensioni, i cili do të jetë më i thjeshtë, transparent dhe më i kuptueshëm për qytetarët. Po ashtu, parashikohet edhe investimi përmes fondeve të mbështetura nga shteti.

Qeveria gjermane synon që përmes kësaj reforme të inkurajojë më shumë njerëz të investojnë në pensione private, për të siguruar një standard jetese më të qëndrueshëm në pleqëri.

Megjithatë, reforma ka shkaktuar edhe debate politike, pasi kritikët paralajmërojnë se ajo mund të ndikojë në vlerën reale të pensioneve dhe të rrisë barrën për brezat e rinj në të ardhmen.

1.2 milion persona fituan shtetësinë e BE-së në 2024, Gjermania dhe Spanja në krye të listës

Në vitin 2024, rreth 1.2 milion njerëz fituan shtetësinë e një vendi të Bashkimit Evropian ku jetojnë, duke shënuar një rritje prej 11.6% krahasuar me vitin 2023, njoftoi Eurostat.

Krahasuar me vitin 2014, numri i shtetësive të fituara është rritur me 54.5%, nga 762,100 në 1.2 milion. Gjermania kryeson me numrin më të madh të qytetarëve të rinj – 288,700, e ndjekur nga Spanja me 252,500 dhe Italia me 217,400.

Nga personat që morën shtetësi, 88% vinin nga vende jashtë BE-së, ndërsa 10.6% ishin qytetarë të tjerë të BE-së. Vende si Siria (110,000), Maroku (97,100) dhe Shqipëria (48,000) janë burimet kryesore të natyralizimeve.

Sa i përket shkallës së natyralizimit, Suedia udhëheq me 7.5% të shtetasve të huaj që fituan shtetësinë, e ndjekur nga Italia me 4.1%, Spanja dhe Holanda me 3.9%. Në anën tjetër, Lituania ka normën më të ulët me vetëm 0.1%, ndërsa Bullgaria dhe Estonia regjistrojnë 0.3%.