Archives

Politikani i Aargaut kërkon që autostradat të kthehen në 130 km/orë

Posted on by BR

Këshilltari Kombëtar i Partisë Popullore Zvicerane, Andreas Glarner, po bën thirrje për një kthim në kufizime më të larta shpejtësie në rrugët zvicerane.

Në një mocion të ri, politikani i Aargaut kërkon që autostradat të kthehen në 130 km/orë dhe rrugët rurale në 100, duke argumentuar se kufizimet e sotme u futën në vitin 1985 mes asaj që ai e përshkruan si frikë të ekzagjeruar për tharjen e pyjeve, transmeton albinfo.ch.

Glarner pohon se shqetësimet në lidhje me ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu ose humbjen e habitateve janë të ekzagjeruara dhe thotë se zvogëlimi i ndotjes së ajrit nuk justifikon më kufizime më të rrepta.

Por Zyra e Parandalimit të Aksidenteve paralajmëron se nëse kufiri i shpejtësisë do të rritej në 130 km/orë, kjo do të rezultonte në 15 viktima shtesë në trafik dhe rreth 100 lëndime të tjera serioze në vit.

Tani pritet që Këshilli Federal ta shqyrtojë propozimin.

Të dielën orari i ri i SBB

Posted on by BR

Të dielën, më 14 dhjetor, hyn në fuqi orari i ri zviceran (SBB).

Siç ndodh çdo vit të dielën e dytë të dhjetorit, SBB do të ndryshojë orarin e saj për vitin 2026 në këtë ditë, transmeton albinfo.ch.

Jo vetëm që orari i trenave do të ndryshojë në të gjithë rrjetin kombëtar, por do të modifikohet edhe ai i të gjithë sistemit të transportit publik, në mënyrë që të koordinohet me oraret e mbërritjes dhe të nisjes së trenave në të gjitha stacionet në të gjithë Zvicrën.

Mungesë banesash: rritja e ofertës nuk po ecën me kërkesën

Posted on by BR

Edhe pse numri i apartamenteve të lira të reklamuara në Zvicër është rritur vitet e fundit, ato po jepen me qira vetëm brenda pak ditësh.

Si pasojë, kërkesa mbetet më e lartë se oferta dhe situata e tregut nuk po lehtësohet, sipas Indeksit Online të Strehimit (ILL).

Dhe ndryshimet midis rajoneve janë të qarta, transmeton albinfo.ch.

Pronat me qira shiten më shpejt – vetëm në 14 ditë – në Gjenevë dhe Zug.

Në Cyrih, mesatarisht duhet pak më shumë kohë që një apartament të jepet me qira – 16 ditë.

Zvicra përjeton një ‘rritje të ndjeshme’ të rasteve të gripit

Posted on by BR

Pas një fillimi të hershëm të sezonit të gripit në fund të nëntorit, gjithnjë e më shumë njerëz në Zvicër po sëmuren me virusin e gripit.

“Pragu për konsultime për sëmundje të ngjashme me gripin dhe pragu virologjik për shkallën e pozitivitetit u tejkaluan gjatë javës 49 [java e parë e dhjetorit], sipas Zyrës Federale të Shëndetit Publik (FOPH), transmeton albinfo.ch.

Ajo shtoi se “të gjitha sistemet e raportimit aktualisht tregojnë një rritje të ndjeshme të aktivitetit të gripit”.

Tjetër vlerësim i madh për Shqipërinë për turizëm

Posted on by BR

Prej vitesh, udhëtarët që kërkojnë vende më pak të vizituara në Evropë janë drejtuar drejt lindjes — në Ballkan, vendet Baltike dhe Kaukaz. Por për vitin 2025, një vend spikat më shumë në votimet e lexuesve të Matador Network: Shqipëria.

Shifrat tregojnë arsyen pse. Në vitin 2024, Shqipëria priti rreth 11.7 milionë turistë të huaj, një rritje prej 15% krahasuar me vitin paraardhës. Vetëm 300 mijë prej tyre ishin nga SHBA. Deri në tetor 2025, vizitat u rritën edhe me 6.7% të tjera. Kjo do të thotë se vendi tani merr gati dyfishin e turistëve që merrte në vitin 2019, ndonëse ka më pak se 3 milionë banorë, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, për shumë udhëtarë nga distanca të largëta — sidomos nga Amerika e Veriut — Shqipëria ende shihet si një destinacion i paeksploruar, krahasuar me vendet më të njohura si Franca, Italia, Greqia apo Kroacia. Shumica e turistëve që vizitojnë Shqipërinë sot vijnë kryesisht nga rajoni.

Kur Matador Network anketoi mbi 300,000 abonentët[ii] e saj globalë të email-it, Shqipëria ishte fituese e qartë për atë që do të jetë destinacioni i madh i radhës në vitet që vijnë. Dhe arsyeja është e dukshme. Me rritjen e turizmit vjen edhe përmirësimi i infrastrukturës turistike. Peizazhet bregdetare vijnë pa çmime të kripura, ndërsa malet ndihen vërtet të egra.

Ky është vendi për të cilin lexuesit votuan kur imagjinuan se për cilin destinacion do të flasin të gjithë më pas, dhe ku ata duan të shkojnë para se të zbulohet masivisht.

Pse Shqipëria po futet në radarin e gjithnjë e më shumë udhëtarëve

Shqipëria ka bregdetin e Adriatikut dhe të Jonit, Alpe të mbuluara me dëborë, pllaja të larta dhe liqene mahnitëse — të gjitha brenda një dite udhëtim nga kryeqyteti. Kjo larmi e bën të lehtë të përjetosh disa lloje udhëtimesh gjatë një vizite të vetme të zgjatur.

Edhe aksesueshmëria po i afrohet asaj të Evropës Perëndimore. Transportues ndërkombëtarë si Air Canada, Turkish Airlines, Ryanair dhe të tjerë kanë dhjetëra linja direkte drejt Aeroportit Ndërkombëtar të Tiranës nga mbarë Evropa. Për udhëtarët evropianë, kjo do të thotë fundjava të përballueshme. Për vizitorët që vijnë nga perëndimi i largët, kjo nënkupton se Shqipëria është më e lehtë për t’u kombinuar me qendra të mëdha si Londra, Vjena apo Stambolli.

Në të njëjtën kohë, Shqipëria është ende relativisht e përballueshme krahasuar me standardet evropiane. Qiratë e apartamenteve në Tiranë kushtojnë vetëm një pjesë të vogël të atyre në kryeqytetet perëndimore, dhe turizmi tani përbën më shumë se një të katërtën e ekonomisë shqiptare. Vendi po e orienton zhvillimin e tij drejt turizmit si një shtyllë afatgjatë, por ende nuk ka arritur pikën e mbipopullimit që karakterizon bregdetet më të famshme të Mesdheut.

Bregdeti në prag të një bum-i

Bregdeti është një nga atraksionet më të mëdha për udhëtarët. Krahasuar me pesë vitet më parë, çmimet për një qëndrim buzë detit, ushqimin dhe pijet në breg, si edhe një shezlong në hije, janë rritur. Por krahasuar me pjesën tjetër të Mesdheut të mbushur me turistë, Shqipëria mbetet ende e lirë.

Bregu jugor midis Vlorës dhe Sarandës është vendi ku Adriatiku takon Jonin — një kalim nga plazhet e gjera me rërë tek gjiret e thepisura gëlqerore dhe plazhet me zhavorr. Qytete si Himara, Dhërmiu dhe Qeparoi qëndrojnë mbi ujëra kristal. Më në jug, Ksamilit dhe ishujt përreth pranë kufirit grek u tërheqin familjet dhe adhuruesit e diellit me gjiret e cekëta ngjyrë turkeze dhe udhëtimet e lehta me varkë.

Kushdo që dëshiron të shohë një sërë vendesh përgjatë bregdetit mund të krijojë itinerarin e vet si një udhëtim rrugor. Fluturo në Tiranë, merr një makinë dhe kalo një javë duke lëvizur mes fshatrave, duke ndalur në Vlorë për shëtitoren e saj të gjatë buzë detit dhe Parkun Detar Karaburun–Sazan aty pranë, përpara se të ngjitesh mbi Qafën e Llogarasë nëpër Parkun Kombëtar të Llogarasë drejt qyteteve të tjera bregdetare.

Kontradikta mes përqafimit të turizmit dhe gatishmërisë për të pritur të gjithë njerëzit që duan të vijnë është më e dukshme në muajt më të njohur, korrik dhe gusht, kur plazhet mbushen me njerëz dhe infrastruktura lokale vihet nën presion. Pranvera (maj–qershor) dhe mesi i vjeshtës (shtator–tetor) përputhen më mirë me frymën e votës “destinacioni i madh i radhës”: mjaftueshëm ngrohtë për t’u larë, por mjaftueshëm qetë për të përjetuar se si janë vërtet këto fshatra jashtë bllokimit të sezonit të pikut.

Qytete, male, tragete dhe aventura të një vendi të madh — në një paketë të vogël

Udhëtarët mund të kalojnë lehtësisht nga deti te malet e larta. Në veri, Alpet Shqiptare, të njohura edhe si Bjeshkët e Nemuna, janë të njohura mes alpinistëve që udhëtojnë nga një strehë mali në tjetrën. Veçanërisht popullor është itinerari Valbonë–Theth, i cili mund të kombinohet me një udhëtim me traget nëpër Liqenin e Komanit dhe një qarkullim përmes Shkodrës.

Përtej Alpeve, ka qytete liqenore si Pogradeci në Liqenin e Ohrit dhe rajone malore të gatshme për alpinistët. Shqipëria mund të mbajë e vetme një udhëtim të fokusuar te aventura, ose të shërbejë si kapitulli malor në një itinerar më të gjerë ballkanik.

Natyra, qoftë bregdeti apo malet është një nga tërheqjet më të mëdha për udhëtarët. Shqipëria ka me bollëk, sidomos kur krahasohet me shumë nga fqinjët e saj evropianë. Qytetet meritojnë përmendje gjithashtu.

Në kryeqytetin Tiranë, rreth Sheshit Skënderbej, muze të rinj i janë bashkuar monumenteve më të vjetra të periudhës socialiste, ndërsa lagje si Blloku kombinojnë rrugë të mbushura me kafene, jetë nate dhe galeri të vogla me pallate banimi të viteve të mesme të shekullit XX.

Më në jug, Berati dhe Gjirokastra janë shpallur së bashku si një Qendër e Trashëgimisë Botërore nga UNESCO. Në Berat, shpatet e pjerrëta të mbuluara me shtëpi të bardha të periudhës osmane zbresin drejt lumit, ndërsa një kala e banuar ende sot qëndron mbi kodër duke dominuar luginën. Gjirokastra, me çatitë e saj prej guri dhe kalanë imponuese, ofron një ndjesi udhëtimi në kohë, së bashku me akses të lehtë drejt fshatrave përreth dhe shtigjeve për ecje.

Si ta bëni Shqipërinë udhëtimin tuaj të madh të radhës

Për shumicën e udhëtarëve, Aeroporti Ndërkombëtar i Tiranës është pika kryesore e hyrjes. Prej andej, janë rreth dy deri në tre orë udhëtim me makinë drejt Shkodrës dhe veriut, ose afërsisht po aq për të mbërritur në Rivierën pranë Vlorës. Tragete dhe hidrofilë nga Italia dhe Greqia, si edhe lidhja e lehtë nga Korfuzi drejt Sarandës, ofrojnë mënyra të tjera hyrjeje nga vendet fqinje.

Vizitorët që vijnë për herë të parë mund të kalojnë më shumë kohë në Tiranë për jetën e qytetit dhe restorantet, ose të shkojnë në veri drejt Shkodrës dhe itinerarit Valbonë–Theth për ecje. Shumë do të nisen patjetër drejt jugut, në Berat ose Gjirokastër, si edhe në një vendndalim bregdetar për të qenë pranë detit.

Zbulohet një plantacion i kanabisit në Vjenë, arrestohen dy shqiptarë

Posted on by BR

Autoritetet e Zyrës së Krimeve të Landit në Vjenë kanë sekuestruar një plantacion për kultivimin e kanabisit me 2.190 bimë në Floridsdorf.

Përveç kësaj, ata gjetën në një banesë në Stammersdorf më shumë se 15.8 kilogramë maja kanabisi dhe 69.4 gramë rrëshirë kanabisi.

Tre persona u arrestuan dhe u dërguan në institucionin e drejtësisë, raportoi policia, transmeton albinfo.ch.

Fillimisht, policët kontrolluan një 64-vjeçar shqiptar, i cili kishte në çantën e shpinës vegla, kabllo dhe pajisje për një laborator kultivimi.

Gjatë një kontrolli të banesës, të urdhëruar nga Prokuroria e Vjenës, u gjetën edhe dy të dyshuar të tjerë: një rumun 34-vjeçar dhe një shqiptar i të njëjtës moshë.

Ndërron jetë një grua, ishte në veturë me targa të huaja

Posted on by BR

Një grua ka mbetur pa shenja jete sot rreth orës 07:40 në autostradën “Ibrahim Rugova”.

Tutje bëhet e ditur se në këtë aksident kanë qenë të përfshira mes një veture dhe një mjeti të rëndë transportues-kamion, me targa vendore.

“Sot, rreth orës 07:40, në autostradën “Ibrahim Rugova” në kilometrin e 26-të ka ndodhur një aksident trafiku me pasoja fatale. Në këtë aksident kanë qenë të përfshira një mjet i rëndë transportues-kamion, me targa vendore dhe një veturë me targa të huaja. Si pasojë e aksidentit drejtuesja e veturës ka humbur jetën, ndërsa drejtuesi i kamionit ka pësuar lëndime”, ka thënë Kelani.

Kelani po ashtu ka thënë se vdekjen e viktimës e ka konstatuar ekipi mjekësor në vendin e ngjarjes, transmeton albinfo.ch.

“Në vendin e ngjarjes përveç njësive policore të cilat janë duke u marrë me rastin, kanë dalë edhe njësia e zjarrfikësve dhe njësitë relevante. Policia e Kosovës, apelon për respektim të rregullave të trafikut dhe të kenë kujdes të shtuar gjatë pjesëmarrjes në trafik”, ka thënë Kelani.

Shqipëria miraton buxhetin prej 8.8 miliardë euro

Posted on by BR

Pas mesnatës, Kuvendi i Shqipërisë miratoi me 81 vota pro buxhetin e shtetit për vitin 2026.

Totali i fondit buxhetor arrin në 886.7 miliardë lekë, ose rreth 8.8 miliardë euro, të cilat do të vihen në dispozicion të institucioneve shtetërore.

Të ardhurat pritet të rriten në 8.2 miliardë euro nga 7.7 miliardë euro që janë aktualisht. Kjo rritje atribuohet zgjerimit të aktivitetit ekonomik, vijimit të ritmeve të turizmit dhe përmirësimit të administrimit fiskal, transmeton albinfo.ch.

Borxhi publik për vitin 2026 parashikohet të ngjitet në 14.9 miliardë euro, nga 14.2 miliardë euro i këtij viti. Ndërkohë, rritja ekonomike është planifikuar në nivelin 4%, e mbështetur kryesisht nga sektori i turizmit dhe ai i ndërtimit.

Si ndahen fondet?

Buxheti i ri parashikon zbatimin e formulës së re të rritjes së pensioneve, që përfshin bonuse mujore. Për bonuset e pensionistëve janë planifikuar 100 milionë euro, ndërsa 16.5 milionë euro do të përdoren për indeksimin e tyre.

Po ashtu, buxheti mbështet rritjen e pagës minimale nga 40 mijë në 50 mijë lekë, si dhe indeksimin me 2.5% të pagave në administratën publike duke nisur nga 1 janari.

Investimet publike për vitin e ardhshëm do të arrijnë në 1.8 miliardë euro, nga 1.6 miliardë euro të këtij viti.

Në shëndetësi, 13.5 miliardë lekë janë parashikuar për kompensimin e medikamenteve, ndërsa 1.5 miliardë lekë do të përdoren për barnat onkologjike.

Remitancat në Shqipëri: 817 milionë euro për 9 muaj

Posted on by BR

Paratë që emigrantët sjellin tek familjet e tyre në Shqipëria po vijojnë të kenë një tendencë rritjeje, duke reflektuar ciklin e ri të emigracionit në vend.

Të dhënat e Bankës së Shqipërisë në bilancin e pagesave bënë të ditur se të ardhurat nga emigrantët ishin 817 milionë euro në janar-shtator 2025, me një rritje prej 5.9% në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Ritmet e rritjes u përshpejtuan në tremujorin e tretë, që tradicionalisht ka flukse më të larta hyrjeve për shkak se emigrantët vijnë në Shqipëri gjatë pushimeve të verës. Për korrik-shtator 2025, emigrantët sollën tek të afërmit në vendlindje 285 milionë euro, ose 8.8% më shumë në krahasim me të njëjtën periudhë të një viti më parë, transmeton albinfo.ch.

Që nga viti 2013, paratë që emigrantët sjellin në Shqipëri janë rritur vazhdimisht, duke reflektuar një cikël të ri emigracioni, që nisi kryesisht pas vitit 2015.

Pas një rënieje në vitin 2020, si efekt i pandemisë, tendenca rritëse u përshpejtua dukshëm. Në 9 muajt e parë të 2024-s, për herë të parë u tejkalua kufiri prej 800 milionë eurosh. Me këto ritme viti mund të mbyllet me nivele rekord prej mbi 1 miliardë euro (në tremujorin e fundit 2024 prurjet ishin 273 milionë euro).

Emigrantët e rinj duket se nuk ikin pa e kthyer kokën pas, duke u kujdesur për të afërmit që lënë në Shqipëri.

Sipas të dhënave të Eurostat, vetëm në 2022-2023 u dhanë gjithsej 154 mijë leje qëndrimi për herë të parë. Që nga viti 2008, kur Eurostat raporton të dhënat kanë marrë leje qëndrimi për herë të parë rreth 920 mijë shtetas shqiptarë, të cilët janë një potencial për të dërguar para tek të afërmit që kanë lënë në Shqipëri.

Akterët e tregut pohojnë se kanalet kryesore vijojnë të mbeten vendet tradicionale ku ka emigracione, si Greqia e Italia, por vitet e fundit ka pasur rritje dhe nga destinacionet e reja si Anglia dhe Gjermania.

Remitancat llogariten nga Banka e Shqipërisë si pjesë e llogarisë korrente në bilancin e pagesave, sipas standardeve të FMN-së (BPM6).

Ato përfshijnë të gjitha prurjet monetare që emigrantët dërgojnë drejt familjeve dhe individëve rezidentë në Shqipëri, si përmes kanaleve formale (bankat, institucionet financiare dhe operatorët e transfertave), ashtu edhe përmes vlerësimeve të prurjeve informale.

Për këtë qëllim, Banka përdor të dhënat e sistemit bankar, raportimet periodike të subjekteve të licencuara dhe anketa specifike tek familjet përfituese, duke synuar të kapë tërësinë e flukseve reale të remitancave në ekonomi.

Ligje të reja për ngjarjet e mëdha: Gjithçka që ndryshon në Zvicër në vitin 2026

Posted on by BR

Janar

Nga data e parë e muajit:

Prime më të larta të sigurimit shëndetësor do të hyjnë në fuqi

Primet e sigurimit shëndetësor zviceran do të rriten me 4.4 përqind në vitin 2026.

Kjo është mesatarja kombëtare – normat e disa kantoneve do të jenë edhe më të larta: Me një rritje prej 6.9 përqind mbi primet aktuale, banorët e Ticinos do të përballen me rritjen më të lartë – 582 franga në muaj, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Tjetra është Valais (5.8 përqind – 439 franga); Appenzell-Innerrhoden (5.5 përqind – 322 franga); Uri (5.3 përqind – 363 franga); Cyrih (5.1 përqind – 451 franga); dhe Graubünden (5 përqind – 400 franga).

Vit i ri, vinjeta e re autostrade

Keni kohë deri në fund të muajit për të ngjitur ngjitësen e vitit 2026 në xhamin e përparmë të automjetit tuaj, ose për të blerë një version dixhital në internet.

Nëse kapeni duke ngarë pa të në një autostradë zvicerane nga 1 shkurti, do të gjobiteni me një gjobë prej 200 frangash.

Ka edhe disa ligje të reja që do të hyjnë në fuqi nga 1 janari:

Përndjekja do të bëhet vepër penale

Deri më tani, viktimat e përndjekjes kishin mundësi të kufizuara për të ndjekur penalisht autorët e këtij lloji ngacmimi.

Kryesisht, ato duhej të drejtoheshin në procedura civile ose të mbështeteshin në ligje më të gjera penale

Por nga 1 janari, personat e dënuar për përndjekje mund të dënohen deri në tre vjet burg.

Policia zvicerane do të përdorë pesë ngjyra të ndryshme lëkure për të kategorizuar shkelësit

Qeveria do të modernizojë sistemin kombëtar të kërkimit Ripol, i cili centralizon raportet që lidhen me personat e zhdukur, të kërkuar, të deportuar ose të rrezikshëm.

Zyra Federale e Policisë (Fedpol) njoftoi në një njoftim për shtyp të shtunën se do të përfshihen pesë opsionet e mëposhtme për ngjyrën e lëkurës së shkelësve: shumë e çelët, e çelët, mesatare, e errët ose shumë e errët.

Sa i përket kategorisë ‘lloji’, ajo do të mbulohet nga nëntë opsione, që korrespondojnë me rajonet gjeografike – përkatësisht Evropën Veriore, Afrikën e Veriut, Azinë dhe Amerikën e Jugut.

Mbrojtje më e mirë për blerësit e pronave

Kushdo që blen një shtëpi ose apartament do të ketë më shumë fleksibilitet në kërkimin e kompensimit ose në kërkimin e riparimeve nëse kompania e ndërtimit nuk arrin të kryejë siç duhet punën.

Periudha e njoftimit për defektet e dukshme dhe ato të fshehura do të zgjatet në 60 ditë nga data e blerjes ose zbulimi i defekteve.

Shkurt

Basel Fasnacht

Karnavali më i madh dhe më i famshëm i Zvicrës do të fillojë – fjalë për fjalë me një bum – në orën 4 të mëngjesit më 23 shkurt, për dy ditë e netë gëzimi.

Pushime për ski

Si çdo vit, shkurti është një muaj tradicional i “skijimit familjar”, kur fëmijët marrin një javë pushim nga shkolla, kështu që familjet mund të shkojnë në vendpushimet malore.

Datat e këtyre pushimeve dimërore ndryshojnë midis kantoneve; mund t’i shihni ato për rajonin tuaj këtu.

Mars

Referendumi

Katër çështje do të jenë në votim më 8 mars – raundi i parë i referendumeve të vitit 2026:

Faturën më të ulët për transmetimin publik – dhe iniciativën që kërkon të kufizojë tarifën vjetore të licencës prej 330 frangash për Korporatën Zvicerane të Transmetimeve në 200 franga.

Taksa individuale – Votuesit do të duhet të vendosin për planin e qeverisë për të futur taksimin individual, i cili do të hiqte sistemin aktual të taksimit të të ardhurave të përbashkëta të çifteve të martuara.

Për një politikë të drejtë të energjisë dhe klimës – kjo iniciativë kërkon fonde federale për projekte dhe politika të ndryshme miqësore me mjedisin.

“Paraja është liri”: Ai synon të përfshijë paratë e gatshme në Kushtetutë, duke garantuar që monedhat dhe kartëmonedhat të mbeten në qarkullim dhe se çdo zëvendësim i frangës zvicerane me një monedhë tjetër do të kërkonte miratim në një referendum kombëtar.

Ora Verore

Do të fillojë më 29 mars.

E dini tashmë detyrën: lindja dhe perëndimi i diellit do të jenë rreth një orë më vonë që nga ajo ditë e tutje.

Do t’i shtyjmë orët tona një orë përpara dhe do të humbasim një orë gjumë.

Mirë se erdhe përsëri, pranverë!

E ashtuquajtura Ekuinoksi i Pranverës, dita e parë e pranverës, do të vijë më 20 mars në orën 15:46.

Afati i fundit për deklarimin e taksave

Dhe për të përfunduar muajin mars, deklaratat tatimore duhet të dorëzohen në Zvicër më së voni më 31 mars.

Prill

Pushimet shkollore të Pashkëve — përsëri të ndryshme sipas kantoneve.

Ngjarja kryesore këtë muaj janë Pashkët, të cilat do të festohen të dielën më 5 prill.

Maj

14 maji do të jetë Ngjitja e Krishtit, një festë publike në Zvicër.

Dhe më 24 maj është Pentekosti (E hëna e bardhë) e cila, ashtu si Ngjitja e Krishtit, është një festë publike në Zvicër.

Qershor

Referendumi i dytë vjetor është planifikuar për më 14 qershor.

Çështjet për të cilat do të votohet nuk janë publikuar ende, por mendohet se iniciativa kontroverse e së djathtës ekstreme, “Jo 10 milionëve”, do të jetë në fletëvotim.

Vera fillon — të paktën zyrtarisht

21 qershori shënon ditën e parë të verës në Hemisferën Veriore – përfshirë Zvicrën – kur dielli do të jetë në pikën e tij më veriore në qiellin e Tokës.

Korrik

Me shkollat ​​në pushimet verore, korriku është një muaj tradicional pushimesh në Zvicër dhe pjesa më e madhe e vendit ndalet (njësoj si Italia dhe Franca në gusht).

Këshilli Federal dhe parlamenti janë gjithashtu në pushim, kështu që jeta politike ngadalësohet gjithashtu.

Gusht

Ky muaj fillon me Ditën Kombëtare të Zvicrës më 1 gusht, e cila, pa dyshim, është një festë publike në të gjitha kantonet.

Gushti shënon gjithashtu muajin e kthimit në shkollë, me data që ndryshojnë sipas kantoneve.

Shtator

Falënderimet

Më 20 shtator, të gjitha kantonet zvicerane (përveç Gjenevës) festojnë Ditën Federale të Falënderimeve, Pendimit dhe Lutjes, e njohur në nivel lokal si Eidgenössischer Dank-, Buss- und Bettag (gjermanisht), Jeûne federal (frëngjisht), Digiuno federale (italisht) dhe Rogaziun federala (romanisht).

Është një ditë solidariteti dhe vëllazërie, që bashkon njerëzit dhe u tregon besimtarëve se kanë një përgjegjësi të përbashkët për njëri-tjetrin dhe për botën.

Gjeneva është i vetmi kanton që e feston këtë ditë veçmas, më 10 shtator.

Mirupafshim verë, përshëndetje vjeshtë

Sezoni i vjeshtës do të fillojë zyrtarisht më 22 shtator.

Kutia e votimit (po, përsëri)

Raundi i tretë i referendumeve kombëtare është planifikuar për 27 shtator, por çështjet për të cilat do të votohet nuk dihen ende.

Tetor

Shkollat ​​në Zvicër do të jenë në pushim vjeshtor për dy javë.

Kthejeni orët prapa

Më 25 tetor, Ora e Verës do të përfundojë, me orët të kthyera prapa një orë, që do të thotë se do të ketë më shumë dritë në mëngjes.

Prime të reja të publikuara

Ofruesit zviceranë të sigurimeve shëndetësore do të publikojnë tarifat e tyre zyrtare për vitin 2027, të cilat, shpresojmë, do të jenë më të ulëta se ato aktuale.

Nëntor

Në atë që tashmë është bërë një udhëtim i njohur drejt qendrave të votimit, zviceranët do të votojnë në raundin e katërt (dhe të fundit) të referendumeve më 29 nëntor.

Çështjet nuk janë publikuar ende.

Kjo është gjithashtu dita e fundit për të anuluar sigurimin tuaj shëndetësor dhe për të kaluar në një të ri.

Nëntori është një muaj i rëndësishëm për njerëzit që kanë një sigurim shëndetësor të detyrueshëm (që praktikisht e kanë të gjithë në Zvicër), pasi 30 nëntori është afati i fundit për të anuluar planin tuaj dhe për të kaluar në një tjetër për vitin pasardhës – nëse kjo është ajo që dëshironi të bëni.

Dhjetor

Orari i ri i transportit publik

Si çdo vit, të dielën e dytë të dhjetorit, Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) do të publikojnë orarin e tyre të vitit 2027 më 13 dhjetor.

Trenat, autobusët dhe tramvajet në të gjithë Zvicrën do të përshtasin oraret e tyre në përputhje me rrethanat.

Pensioni i 13-të do të paguhet për herë të parë

Qeveria vendosi të fillojë pagesën e këstit të 13-të të pensionit shtetëror (AHV/AVS), i cili u miratua në një referendum në mars 2024 – në dhjetor 2026, dhe të vazhdojë çdo vit më pas.

Dimri ka ardhur

21 dhjetori shënon fillimin e sezonit të dimrit.

Dita e Krishtlindjeve (25 dhjetor) është një festë kombëtare.

Dhe (sikur të kishit nevojë të na kujtohej), viti 2025 do të përfundojë, shpresojmë në një notë paqësore dhe të lumtur, më 31 dhjetor.

Dhe edhe një gjë…

Letërnjoftimi i ri biometrik do të hyjë në fuqi diku në vitin 2026, megjithëse data e saktë nuk është njoftuar ende.

Ndalohet pengimi i prindërve për të takuar fëmijët: Parlamenti zviceran miraton krijimin e një vepre penale

Posted on by Alb

Një prind që pengon ish-partnerin e tij të takojë fëmijën duhet të ndëshkohet. Të enjten, Këshilli i Shteteve në Zvicër, me 23 vota pro ndaj 18 kundër dhe kundër këshillimit të komitetit të tij, miratoi një mocion nga Këshilli Kombëtar për krijimin e një vepre të re penale që ndëshkon pengimin e të drejtave të vizitave, transmeton albinfo.ch.

Refuzimi i të drejtave të vizitës për prindin tjetër krijon një rrezik të konsiderueshëm të alienimit prindëror. Ekspertët e konsiderojnë këtë një formë keqtrajtimi, si ndaj fëmijës ashtu edhe ndaj prindit të përjashtuar, siç thekson autori i mocionit, Këshilltari Kombëtar Philippe Nantermod (FDP/VS).

E drejta për të mbajtur marrëdhënie personale me një prind, qoftë kujdestar apo jo, është një e drejtë themelore e fëmijës, e mbrojtur nga Kushtetuta dhe Konventa Evropiane për të Drejtat e Njeriut. Autori i mocionit argumenton se pengimi i padrejtë i vizitave duhet të ndëshkohet në të njëjtën mënyrë si rrëmbimi i një të mituri nga prindi jo-kujdestar. Gjatë debatit në Këshillin Kombëtar, përfaqësuesi i Valais-it sqaroi se propozimi nuk kishte për qëllim të burgoste prindërit.

Pirmin Schwander (SVP/SZ) mbrojti futjen e kësaj dispozite. Ai argumentoi se është e nevojshme për rastet më serioze, kur fëmijët duan të shohin të dy prindërit, por kjo u pengohet, dhe kur të gjitha masat e tjera të disponueshme, përfshirë ndërmjetësimin, dështojnë. Schwander përmendi, për shembull, raste ku vizitat e planifikuara anuloheshin shpesh në minutën e fundit, pa arsye të verifikueshme.

Jo zgjidhja e duhur

Futja e një dispozite penale rrezikon të shtojë tensione në situata familjare që janë tashmë delikate, argumentoi Carlo Sommaruga (Partia Social Demokrate/Gjenevë) në emër të komitetit. Ai sugjeroi që është më mirë të forcohet ndërmjetësimi. Sanksioni penal nuk do të përmirësojë marrëdhënien midis prindërve, por do të ngarkojë autoritetet penale, shtoi Isabelle Chassot (Qendra/Fribourg).

Ministri i Drejtësisë, Beat Jans, gjithashtu theksoi se duhet bërë më shumë për të zbutur konfliktet midis prindërve, por ndërhyrja në nivel penal nuk është zgjidhja e duhur. Përpjekjet e tij nuk dhanë rezultat.

 

Konsullja e Kosovës, pjesëmarrëse në ceremoninë “Escalade” në Gjenevë

Posted on by albinfo.ch

Trupi konsullori i Republikës së Kosovës në Gjenevë  mori pjesë në ceremoninë tradicionale të Escalade, një ngjarje me rëndësi të veçantë historike dhe protokollare për qytetin.

Aktiviteti u zhvillua në prani të autoriteteve të larta kantonale, përfshirë znj. Ana Roch, Presidente e Parlamentit Kantonal, z. Alfonso Gomez, Kryetar i Komunës së Gjenevës, dhe znj. Marion Bordier, Shefe e Protokollit, duke reflektuar atmosferën e respektit institucional dhe bashkëpunimit ndërkombëtar.

Gjatë ceremonisë, Konusllja Kabashi mori pjesë në ritin simbolik të thyerjes së marmite de l’Escalade, së bashku me ish ministrin kantonal Dominique Föllmi. Me këtë rast, ajo u shpreh: “Është nder të marr pjesë në një traditë që mishëron vlerat e respektit, solidaritetit dhe dialogut diplomatik.”

Ceremonia shënoi një moment të rëndësishëm afirmimi dhe pranie të shtetit në skenën konsullore të qytetit.

 

Më shumë gra në Zvicër po vdesin nga kanceri i mushkërive, numrat janë dyfishuar

Posted on by Alb

Kanceri i mushkërive dikur konsiderohej kryesisht një sëmundje mashkullore, por sot ai është shkaku i dytë më i shpeshtë i vdekjes tek gratë. Kjo ndodh pjesërisht për shkak se duhanpirësit sot thithin më thellë, dhe pjesërisht për shkak të hormoneve që rrisin rrezikun e zhvillimit të kancerit të mushkërive tek gratë.

Sipas Maurice Roeder, specialist i pneumologjisë në Klinikën Hirslanden në Cyrih, kjo ndryshim ka disa arsye. Duhet theksuar se pirja e duhanit mbetet një nga faktorët më të rrezikshëm për zhvillimin e kancerit të mushkërive.

Historikisht, kanceri i mushkërive ishte më i përhapur tek meshkujt, pasi ata pinin më shumë dhe ekspozoheshin më shpesh ndaj ndotjes së ajrit ose substancave të tjera kancerogjene në punë. Por tani, situata po ndryshon: në Gjermani, për herë të parë këtë vit, kanceri i mushkërive ka tejkaluar kancerin e gjirit si shkak i vdekjes tek gratë.

Edhe në Zvicër numrat po rriten ndjeshëm. Sipas të dhënave të fundit të Zyrës Federale të Shëndetit Publik (BAG), midis viteve 2018 dhe 2022, 1,364 gra vdiqën nga kanceri i mushkërive – vetëm gjashtë më pak se nga kanceri i gjirit. Për më tepër, numri i grave që vdesin nga kanceri i mushkërive është më shumë se dyfishuar që nga vitet 1990.

Pse po ndodh kjo?

Roeder shpjegon se ndryshimet në përbërjen e duhanit dhe mënyra më e thellë e thithjes mund të çojnë në zhvillimin e adenokarcinomës – një formë e kancerit të mushkërive që origjinon në indin gjëndror. Gratë janë më të ndjeshme ndaj kësaj forme të kancerit sesa meshkujt.

Ai shton se edhe gratë jo-duhanpirëse po preken gjithnjë e më shumë nga kanceri i mushkërive, duke sugjeruar se faktorët gjenetikë dhe hormonalë mund të rrisin riskun e zhvillimit të kësaj sëmundjeje tek gratë.

 

Trump synon të “largojë” katër vende nga BE, sipas një dokumenti të përfolur sekret të SHBA-së

Posted on by Alb

Sipas një dokumenti të dyshuar sekret, administrata e ish-presidentit Donald Trump planifikon të ndikojë në të ardhmen e Europës duke mbështetur qeveri konservatore dhe duke nxjerrë disa vende nga Bashkimi Evropian.

Dokumenti, i cili mohohet nga Shtëpia e Bardhë, përmend veçanërisht Austrinë, Hungarinë, Italinë dhe Poloninë si shtetet me të cilat SHBA duhet të krijojë lidhje më të ngushta. Qëllimi, sipas dokumentit, është që këto vende të mbështesin sovranitetin dhe vlerat tradicionale evropiane, duke ruajtur lidhjet pro-amerikane, dhe në të njëjtën kohë të ndahen gradualisht nga BE-ja, shkruan 20 min.ch transmeton albinfo.ch.

Strategjia sugjeron gjithashtu një fokus më të madh mbi hemisferën perëndimore dhe një bashkëpunim të ngushtë me “kampionët rajonalë” për stabilitetin global, duke hequr dorë nga ambicia për hegjemoni absolute.

Ky dokument përmban edhe moton “Bëje Europën të Madhe përsëri”, e frymëzuar nga lëvizja MAGA, dhe propozon selektivisht partneritete me qeveri dhe lëvizje të djathta, duke shmangur vendet që sipas SHBA-së nuk ndajnë të njëjtat vlera.

Shtëpia e Bardhë ka mohuar ekzistencën e versionit të dytë të strategjisë, duke theksuar se vetëm Strategjia Kombëtare e Sigurisë (NSS) zyrtare është në fuqi.

I ftohti, gripi, RSV apo Corona: Si të dalloni simptomat

Posted on by Alb

Sezona e sëmundjeve respiratore është në kulm: shumë viruse qarkullojnë njëkohësisht, duke përfshirë gripin, Covid-19, RSV dhe të ftohtin e zakonshëm. Njohja e simptomave mund t’ju ndihmojë të merrni masat e duhura për t’u shëruar, transmeton albinfo.ch.

Simptomat kryesore për sëmundje të zakonshme respiratore:

Gripi: Fillon papritur, me ethe të larta, kollë të thatë, dhimbje fyti, lodhje, dhimbje muskujsh dhe nyjesh, dhimbje koke dhe rrjedhje hundësh. Zakonisht zgjat 5–7 ditë.

I ftohti i zakonshëm: Shfaqet gradualisht, preken kryesisht rrugët e frymëmarrjes, me kollë, hundë të rrjedhshme, dhimbje fyti të lehta dhe lodhje. Zakonisht zgjat 7–10 ditë.

Covid-19 (variante të reja si XFG “Frankenstein”): Shfaq simptoma të ndryshme, përfshirë dhimbje të forta fyti, ethe, kollë të thatë, dhimbje muskujsh dhe lodhje. Mund të ketë edhe dobësi dhe vështirësi në frymëmarrje.

RSV: Shfaqet me kollë, rrjedhje hundësh dhe ethe të lehta, por te foshnjat mund të shkaktojë bronkit ose pneumonia.

Këshilla të përgjithshme:

Qëndroni në shtëpi dhe pushoni derisa simptomat të ulen.

Lehtësimi i simptomave mund të bëhet me barna të lehta ose ilaçe shtëpiake.

Pasojat më të rënda mund të shmangen me vaksina kundër Covid-19, gripit dhe RSV.

Vetëm testet dhe ekzaminimet laboratorike japin diagnozë të saktë, por njohja e simptomave ndihmon për të dalluar llojin e infeksionit dhe për të vepruar shpejt.

 

 

Zvogëlimi i tarifave amerikane do të shpëtojë firmat zvicerane

Posted on by Alb

Federata Zvicerane e Biznesit, economiesuisse, shpreh lehtësim pas uljes së tarifave amerikane për Zvicrën nga 39% në 15%, efektive retroaktivisht nga 14 nëntori, transmeton albinfo.ch.

Sipas shoqatës, kjo masë do të lehtësojë marrëdhëniet ndërkombëtare të biznesit dhe do të ruajë shumë vende pune në vend. Për disa kompani, tarifat e larta kishin rrezikuar ekzistencën e tyre.

Tani kompanitë zvicerane kanë të njëjtat mundësi konkurrimi si homologët e tyre nga BE/EFTA dhe Japonia, ndërsa negociatat me SHBA-të mund të rifillojnë më shpejt, thekson economiesuisse.

Aeroporti i Cyrihut pranë thyerjes së rekordeve para-Covid për numrin e pasagjerëve

Posted on by Alb

Aeroporti më i madh i Zvicrës, ai i Cyrihut, është në rrugë për të thyer rekordin e pasagjerëve para pandemisë Covid-19, me 30 milionë udhëtarë që kanë kaluar gjatë 11 muajve të parë të vitit.

Sipas një njoftimi për shtyp të publikuar të mërkurën në mbrëmje, trafiku i pasagjerëve nga janari deri në nëntor është rritur me 4.2% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Vetëm në nëntor, 2.35 milionë njerëz udhëtuan përmes aeroportit, një rritje prej 7.1%, transmeton albinfo.ch.

Rritja e pasagjerëve gjatë nëntorit ishte kryesisht për shkak të udhëtarëve lokalë, të cilët u rritën me 7.8%, ndërsa numri i pasagjerëve në tranzit u rrit me 5.8%.

Që nga fillimi i vitit, numri i pasagjerëve është rritur çdo muaj krahasuar me vitin e kaluar, dhe aeroporti po përgatitet për një rekord të ri vjetor. Në gusht, kur u publikuan të dhënat gjysmëvjetore, drejtuesit e aeroportit konfirmuan synimin për të thyer rekordin e pasagjerëve prej 31.5 milionë të vendosur në vitin 2019. Në 2024, numri ishte 31.2 milionë.

Udhëtarët shpenzojnë më shumë

Të ardhurat komerciale arritën në 47.8 milionë CHF në nëntor, një rritje prej 4.2%. Shitjet në zonën pas kontrolleve të sigurisë u rritën me 7.5%, ndërsa shitjet në pjesën e jashtme të aeroportit, duke përfshirë qendrën tregtare The Circle, u rritën me 0.3%.

Mesatarisht, çdo pasagjer shpenzoi 23 CHF në aeroport, një rritje prej 0.4% krahasuar me vitin e kaluar. Megjithatë, që nga fillimi i vitit, shpenzimet mesatare kanë rënë me 0.9%.

Ndërkohë, volumi i transportit të mallrave u rrit ndjeshëm. Në nëntor, u trajtuan 38,961 tonë mallra – një rritje prej 3.9% krahasuar me vitin e kaluar.

 

Dyqanet zvicerane shesin trotinetë elektrikë që mund të jenë të paligjshëm

Posted on by Alb

Në Zvicër, shpejtësia maksimale e lejuar për trotinetët elektrikë në rrugë është 20 km/h, por realiteti po tregon diçka krejt tjetër. Policia e Cyrihut ka konfiskuar së fundmi një trotinet që arrinte deri në 100 km/h – shumëfish mbi kufirin e lejuar.

Problemi nuk kufizohet vetëm te pajisjet e modifikuara. Edhe dyqanet po shesin modele që tejkalojnë dukshëm normat. Shembulli më i komentuar është “VMAX R55 Pro”, i cili arrin deri në 55 km/h, dhe shitet ligjërisht në pika të mëdha tregtare si Interdiscount.

Banorja Daniela Linss-Kunz, pasi pa reklamën në gazetë, ngriti shqetësimin se kushdo që e blen një pajisje të tillë, me shumë gjasë “do ta përdorë në rrugë të zakonshme”, duke shkelur ligjin dhe rrezikuar sigurinë publike.

Kompania thotë se ofron një gamë të gjerë produktesh për nevoja të ndryshme, përfshirë njerëz që kanë prona private ku mund të përdoren këto pajisje. Për sa i përket përdorimit në rrugë, kompania deklaron se përgjegjësia bie plotësisht mbi klientët, të cilët duhet të respektojnë ligjin.

Interdiscount madje shet edhe një siguracion prej 140 frangash në vit për këtë model trotineti, duke mbuluar “dëme të papritura nga rëniet apo thyerjet”.

Tema e sigurisë së mikro-mobilitetit në qytete po ngre gjithnjë e më shumë shqetësime, sidomos për shkak të rritjes së përdorimit të trotinetëve elektrikë dhe incidenteve të lidhura me to.

Nuk ka lidhje midis vaksinave dhe autizmit, sipas OBSH-së

Posted on by Alb

Komiteti për sigurinë e vaksinave i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH) ka konkluduar se nuk ekziston asnjë lidhje midis vaksinave dhe autizmit, në kundërshtim me pretendimet e administratës së Donald Trump. “Vaksinat janë thelbësore,” deklaroi të enjten Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus.

Raporti i publikuar të njëjtën ditë përmbledh gjetjet e 31 studimeve, të cilat, sipas Tedrosit, “të gjitha arrijnë në përfundimin” se nuk ka një lidhje shkak-pasojë midis vaksinimit dhe autizmit. Ai theksoi se “autizmi nuk është efekt anësor i vaksinave”, duke kujtuar se një studim i vitit 1998 që sugjeronte të kundërtën është shpallur “i rremë” dhe është tërhequr, transmeton albinfo.ch.

Rekomandimet e SHBA-ve dhe shqetësimet globale

Nën drejtimin e Sekretarit të Shëndetësisë, Robert Kennedy Jr., Shtetet e Bashkuara kanë rekomanduar së fundmi shmangien e disa vaksinave, pasi besojnë se ato shkaktojnë autizëm.

Tedros Adhanom Ghebreyesus tha se nuk është i shqetësuar për marrëveshjet bilaterale që SHBA ka nënshkruar me disa vende në zhvillim, të cilat kushtëzojnë ndihmën amerikane me ndarjen e të dhënave mbi patogjenët. Sipas tij, këto marrëveshje nuk bien ndesh me negociatat që po zhvillohen në Gjenevë për një kornizë shumëpalëshe, duke theksuar se ato “nuk mund të zëvendësojnë një marrëveshje ndërkombëtare” të mbështetur nga rreth 150 vende të tjera.

Drejtori i Përgjithshëm rikujtoi se një platformë e përbashkët globale mbetet e domosdoshme, sidomos duke pasur parasysh se SHBA do të largohet nga OBSH-ja brenda një muaji.

Optimist për të ardhmen e institucioni

Përballë shkurtimeve buxhetore nga SHBA dhe disa vende të tjera, OBSH-ja pritet të detyrohet të shkurtojë afërsisht 1300 vende pune deri në qershor. Megjithatë, Tedros theksoi: “Bota vazhdon të ketë nevojë për OBSH-në.”

Organizata duhet të sigurojë edhe një miliard dollarë shtesë për periudhën e financimit 2026–2027. Kjo mungesë është më e vogël se në periudhat e mëparshme, shpjegoi ai, duke shtuar se “jemi të besueshëm” se ky boshllëk mund të tejkalohet.

 

Gjeneva do ta nisë vitin 2026 pa buxhet

Posted on by Alb

Kantoni i Gjenevës do të hyjë në vitin 2026 pa një buxhet të miratuar. Duke dënuar mungesën e reformave strukturore, shumica e djathtë në Këshillin e Madh rrëzoi të enjten projektbuxhetin, i cili parashikonte një deficit të madh.

Mocioni për t’i kaluar diskutimit u hodh poshtë me 62 vota kundër dhe 32 pro (nga Partia Socialiste dhe Të Gjelbrit), duke i dhënë fund debatit. Projektligji që iu paraqit seancës plenare parashikonte fillimisht një deficit prej 409 milionë frangash, i cili u rrit në 767 milionë pas një uljeje të të ardhurave të pritshme, transmeton albinfo.ch.

“Ky draft-buxhet nuk përbën një bazë të pranueshme,” deklaroi Laurent Seydoux, deputet i LJS dhe raportues i shumicës. “Shpenzimet e kantonit janë në një nivel të tillë që hapësira e manovrës është thuajse zero,” shtoi ai, duke theksuar se “reformat strukturore ende nuk po vijnë”.

Nathalie Fontanet, Këshilltare e Shtetit e përgjegjëse për financat, tha në emisionin 19h30 të RTS-së: “Jemi në deficit sepse shpenzimet e detyrueshme po rriten ndjeshëm dhe, njëkohësisht, të ardhurat nga tatimi i kompanive po normalizohen.”

Ekspert i jashtëm i emëruar

Gjeneva ka përjetuar disa vite të mira, gjatë të cilave popullsia ka përfituar, si për shembull transport publik falas për të rinjtë dhe ulje taksash. Por sipas Nathalie Fontanet, problemi qëndron tjetërkund.

“Nuk kemi problem të ardhurash në kanton. Problemi është rritja e pakontrolluar e shpenzimeve, qoftë nga barazimi ndërkantonor apo transferimet që Konfederata kërkon t’i imponojë kantonit përmes planit të saj të kursimeve,” tha ajo në emisionin Forum. “Ndodhemi në një situatë që aktualisht e kemi të vështirë ta kontrollojmë.”

Për të adresuar këtë deficit, qeveria e Gjenevës ka angazhuar një ekspert të jashtëm. “Kemi emëruar ish-presidentin e Gjykatës së Auditit, i cili do të analizojë me transparencë të gjitha politikat publike dhe do të propozojë mënyra për të kursyer,” njoftoi Fontanet.

“Të dymbëdhjetat provizore”

Rrëzimi i buxhetit do të thotë që viti 2026 do të nisë nën regjimin e “dymbëdhjetave provizore” — një mekanizëm që përsërit buxhetin e vitit 2025, por vetëm muaj pas muaji. Kjo është hera e pestë në tridhjetë vjet që Gjeneva detyrohet t’i rikthehet këtij sistemi.

Ky regjim ka pasoja konkrete për aktivitetet e shtetit. “E para është se nuk do të ketë vende të reja pune,” shpjegoi Fontanet. “Kjo do të thotë se kërkesat për shtim të efektivit policor, për shkak të pasigurisë së perceptuar nga popullsia, si edhe nevojat për mësues të reja lidhur me rritjen e numrit të nxënësve, nuk janë të përfshira në këto dymbëdhjetat provizore.”

Qeveria duhet të paraqesë një projekt të ri buxheti deri më 31 mars 2026, por ministrja e Financave nuk është optimiste për miratimin e tij. “Parlamenti pret reforma të menjëhershme. Por këto reforma kërkojnë kohë, sepse do të duhet të paraqesim projektligje që duhet të miratohen,” theksoi ajo. “Prandaj, fatkeqësisht, nuk jam e sigurt që më 31 mars do të kemi një rezultat më të mirë.”

Top 10 destinacionet për ski në Evropë, dy në Zvicër e një në Austri

Posted on by BR

Gjetja e vendit të përsosur për ski në Evropë është pak a shumë si të biesh në dashuri.

Për autoren, ndodhi në Avoriaz të Francës, mes maleve që ngjanin me dhëmbë dhe një panini raclette që shkrihej në dorë, një dashuri e menjëhershme me borën, shkruan Lonley Planet.

Kontinenti ofron një mori destinacionesh, nga resortet luksoze të Zvicrës te pistat më ekonomike të Bullgarisë, për të gjithë ata që kërkojnë ose qetësi, ose argëtim pas skisë.

Në Itali, Selva në Dolomite është ideale për kilometra të pafundme skish. Me një “ski safari” 40 km rreth masivit të Sellës, kalon katër lugina dhe pesë qafa malore pa hequr skitë, duke përjetuar “alpenglow”-in rozë të agimit, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Është baza më e mirë në Val Gardena për aventurë të gjatë e pamje madhështore. Në Austri, St Anton është tempulli i après-ski, ku muzika, birrat dhe vallëzimi fillojnë në orën 3 pasdite në MooserWirt, një nga baret më të çmendura të Alpeve. Aty gëzimi i jetës në natyrë bashkohet me kuzhinën tradicionale, si pancake-t “Kaiserschmarren”.

Në Zvicër, Crans Montana është kthyer në qendër të re të freestylers falë parkut të madh Alaïa dhe energjisë së brezit të ri.

Në Borovets të Bullgarisë, skitë janë për këdo me buxhet të kufizuar, afër Sofjes, me 58 km pista dhe çmime përgjysmë krahasuar me Alpet perëndimore. Të ngjashme janë edhe tavernat me muzikë popullore që sjellin atmosferë autentike.

Në Zermatt të Zvicrës, resorti pa makina nën hijen e Matterhorn-it është ideal për ata që nuk skiojnë: ofron muze, rrugë historike me shtëpi druri dhe një linjë të re teleferikësh që lidh Zvicrën me Italinë përmes akullnajave.

Në Avoriaz 1800 të Francës, dashamirët e arkitekturës gjejnë një fshat futurist të mbuluar nga dëbora, të ndërtuar në vitet ’60 me materiale natyrore dhe dizajn që shkrin me malin.

Së fundi, Skandinavia është për ata që kërkojnë skitë në ekstremet e natyrës, nga Finlanda ku skion nën aurorën boreale, te Norvegjia me Trysil madhështor dhe Suedia me Sälen.

Aty kombinohen skitë me sauna, zhytje në ujë të ftohtë dhe kulturën e Sami-ve. Edhe në fund të sezonit, në Riksgränsen mund të skish nën diellin e mesnatës, një përvojë që vetëm veriu mund ta ofrojë.

Destinacionet më të mira për ski në Evropë:

Selva (Itali)

St Anton (Austri)

Crans Montana (Zvicër)

Borovets (Bullgari)

Zermatt (Zvicër)

Avoriaz 1800 (Francë)

Skandinavia (Norvegji, Suedi, Finlandë)

“Zvicra mund të ushqejë 10 milionë njerëz”

Posted on by BR

Zvicra ka burime të mjaftueshme për të ushqyer gati 10 milionë njerëz. Për ta bërë këtë, do të duhet të zbatojë një sërë masash lehtësisht të zbatueshme, transmeton albinfo.ch.

Kjo sipas një studimi të publikuar sot nga Recherche Agronomique Suisse.

Aktualisht, shkalla e vetëmjaftueshmërisë ushqimore (FAS) e Konfederatës është “vetëm 50%”, sipas studimit të kryer nga Instituti i Kërkimeve të Bujqësisë Organike (FiBL), Instituti Federal Zviceran i Teknologjisë (ETH) në Cyrih dhe Kompania e Ekologjisë dhe Peizazhit (O+L GmbH). Me fjalë të tjera, vendi mund të ushqejë vetëm një në dy banorë, transmeton albinfo.ch.

Sipas hulumtimit, rritja e AAR kërkon, nga njëra anë, uljen e mbeturinave dhe, nga ana tjetër, përdorimin e tokës së punueshme për ushqim njerëzor në vend të ushqimit të kafshëve. Kjo pikë e fundit synon veçanërisht bujqësinë e bagëtive: duke ulur produktet e qumështit, për shembull, do të lirohej hapësirë ​​për të ushqyer qindra mijëra njerëz. Një ulje e bujqësisë së bagëtive do të ishte gjithashtu e dobishme për mjedisin: “Emetimet e gazrave serrë nga bujqësia zvicerane vijnë kryesisht nga tretja e kafshëve ripërtypëse”, vëren Swiss Agronomist Research.

Një iniciativë popullore po debatohet aktualisht në Parlament duke kërkuar – ndër të tjera – një rritje të shkallës neto të autonomisë ushqimore të qeverisë federale në të paktën 70%. Gushtin e kaluar, Këshilli Federal rekomandoi refuzimin e propozimit pa asnjë kundërpropozim.