Në Lucern, hajdutët vjedhin Porsche-in 200 mijë frangash, Milot Berisha sheh gjithçka live

Një natë dramatike në kantonin e Lucernit tronditi pronarët e një autosalloni luksoz, pasi një Porsche i rrallë u vodh nga hajdutët. Falë kamerave dhe reagimit të shpejtë të policisë, tre persona u arrestuan pak orë më vonë, transmeton albinfo.ch.

Bëhet fjalë për sallonin në Rickenbach LU, ku një Porsche 718 Spyder RS me vlerë rreth 200 mijë franga zvicerane është vjedhur nga një autogarazh që merret me shitjen e veturave luksoze.

Sipas rrëfimit të Milot Berishës 30 vjeç, bashkëpronar i autosallonit MB Carcente, gjithçka ka nisur rreth orës 01:37, kur ai ka marrë një njoftim në telefon nga sistemi i një Tesla-je që ndodhej para garazhit.

Ai ka kontrolluar pamjet “live” dhe ka vërejtur se dikush po tentonte të hapte derën e automjetit. Më pas, pasi pa edhe kamerat brenda objektit, Berisha kuptoi se persona të panjohur kishin hyrë në garazh, transmeton tutje albinfo.ch.

“Brenda po lëviznin njerëz”, ka deklaruar ai, duke shtuar se menjëherë ka lajmëruar policinë dhe është nisur drejt garazhit.

Kur arriti në vendngjarje, ai dëgjoi zhurmën karakteristike të Porsche-s së gjelbër duke u larguar. Vetura e vjedhur ishte një model i veçantë, me 500 kuaj fuqi, dhe sipas Berishës dallohej sidomos për ngjyrën e saj unike.

Tre të arrestuar: dy rusë dhe një francez

Policia e Lucernit reagoi shpejt dhe, në bashkëpunim me policinë e kantonit Aargau, arriti të arrestojë tre të dyshuar në Dintikon AG. Sipas autoriteteve zvicerane, bëhet fjalë për dy shtetas rusë dhe një francez, të moshës 18 deri 21 vjeç, të cilët nuk kanë vendbanim në Zvicër.

Prokuroria e Sursee ka nisur hetimet për rastin.

Dyshohet se synimi ishin Lamborghini-t

Sipas Berishës, hajdutët kishin hyrë nga hyrja kryesore duke thyer një xham me këmbë, dhe më pas kishin hapur portën e garazhit nga brenda, tranameton albinfo.ch

Ai dyshon se fillimisht ata synonin të vidhnin dy Lamborghini, pasi sirtarët dhe pjesët e brendshme të tyre ishin hapur, duke lënë të kuptohet se kërkonin çelësat. Por meqë zakonisht çelësat nuk ruhen në objekt, ata përfundimisht zgjodhën Porsche-n, çelësi i të cilit ndodhej aty.

Hajdutët përdorën edhe një furgon për të larguar një Tesla që bllokonte rrugën dhe më pas u larguan me Porsche-n.

Vetura u gjet, por dëmet mbeten të paqarta

Porsche u sekuestrua dhe u tërhoq nga policia, ndërsa dëmet ende nuk janë vlerësuar plotësisht. Berisha ka deklaruar se fatmirësisht është i siguruar, përfshirë edhe dëmet në objekt.

“Jam thjesht i lumtur që i kapën”, ka përfunduar ai, duke shtuar se kohët e fundit janë shtuar vjedhjet e veturave luksoze në Zvicër./Albinfo.ch

Arrestohen dy shqiptarë me armë me silenciator, po tentonin të hynin ilegalisht në Britani

Dy persona të dyshuar shqiptarë janë arrestuar në Calais të Francës, pasi u kapën duke tentuar të hynin ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar, të fshehur në pjesën e pasme të një kamioni, ndërkohë që njëri prej tyre dyshohet se mbante edhe një pistoletë me silenciator, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportimit të Daily Mail, arrestimi ndodhi të premten, në momentin kur kamioni po përgatitej të hipte në një traget drejt Britanisë.

Një burim hetues ka bërë të ditur se gjatë kontrollit është gjetur armë zjarri me silenciator të bashkangjitur.

“Njëri mbante një pistoletë me silenciator të bashkangjitur. Oficerët e armëve të zjarrit kryen arrestimet pa u lënduar askush”, ka deklaruar burimi.

Sipas të njëjtit raportim, ekzistojnë dyshime se të arrestuarit mund të kenë lidhje me botën e krimit dhe se synonin të takoheshin me figura të tjera të krimit shqiptar në Britani.

Zëvendësprokurori i Boulogne, Patrick Leleu, ka konfirmuar se janë kryer gjithsej tre arrestime, përfshirë edhe shoferin e kamionit.

Ai bëri të ditur se janë nisur dy hetime: një për posedim të një arme të ndaluar, dhe një tjetër ndaj shoferit për ndihmë dhe inkurajim të migrimit të paligjshëm.

Ndërkohë, rruga e migrimit ilegal përmes Kanalit Anglez është lidhur shpesh me emigrantë shqiptarë, të cilët në shumë raste aplikojnë për azil, pavarësisht se Shqipëria konsiderohet vend i sigurt.

Sipas analizave të publikuara më herët, numri i shqiptarëve që hynë në Britani përmes Kanalit u rrit ndjeshëm në vitin 2022, me mbi 17 mijë aplikime për azil, ndërsa deri në vitin 2024 kjo shifër kishte rënë në më pak se 3 mijë.

Autoritetet franceze dhe britanike vazhdojnë hetimet për të sqaruar plotësisht rrethanat e këtij rasti dhe qëllimin e të dyshuarve./Albinfo.ch

Itali: Arrestohet 36-vjeçari shqiptar, dyshohet se i vuri flakën banesës së ish-partneres

Një incident i rëndë është regjistruar në Itali, ku autoritetet kanë arrestuar një 36-vjeçar shqiptar, i dyshuar për zjarrvënie në apartamentin e ish-partneres së tij, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportimeve, i dyshuari dyshohet se ka përdorur lëndë djegëse, pas një konflikti të fundit me ish-partneren, duke i vënë flakën banesës së saj.

Ngjarja ka ndodhur disa ditë më parë në zonën “Corso Ho Chi Min”, duke shkaktuar dëme të konsiderueshme materiale.

Si pasojë e incidentit, të dy personat janë lënduar dhe janë dërguar për trajtim mjekësor në spitalin Guzzardi, ku sipas informacioneve, ndodhen jashtë rrezikut për jetën.

Pas daljes nga spitali, autori i dyshuar është dërguar në burgun e Raguzës, ku po mbahet nën mbikëqyrjen e autoriteteve gjyqësore.

Hetimet paraprake sugjerojnë se konflikti i vazhdueshëm mes çiftit dhe ndarja, të cilën i dyshuari nuk e pranonte, mund të kenë qenë arsyeja kryesore e kësaj ngjarjeje./Albinfo.ch

Wizz Air korrigjon emërtimin e Prishtinës, pas reagimit qytetar dhe ndërhyrjes diplomatike

Një zhvillim pozitiv dhe i rëndësishëm për Kosovën është shënuar së fundmi në arenën ndërkombëtare, pasi kompania ajrore Wizz Air ka korrigjuar emërtimin e destinacionit të kryeqytetit të Kosovës, transmeton albinfo.ch.

Referuar njoftimit të Ambasadës së Republikës së Kosovës në Gjermani, pas reagimit të qytetarëve dhe angazhimit diplomatik, Wizz Air e ka ndryshuar përkatësinë e destinacionit nga forma “Priština” në “Prishtina” ose “Pristina”, duke e paraqitur tashmë në mënyrë korrekte.

Ambasada e cilësoi këtë si një shembull të qartë se reagimi qytetar dhe diplomacia aktive mund të sjellin rezultate konkrete.

“Ky është një shembull tjetër i qartë se reagimi qytetar dhe diplomacia aktive japin rezultate konkrete”, thuhet në reagimin e ambasadës.

Po ashtu, Ambasada e Kosovës në Gjermani u ka bërë thirrje qytetarëve që, nëse hasin institucione apo kompani gjermane ku Kosova ose qytetet e saj paraqiten gabimisht, të kontaktojnë ambasadën për të adresuar këto pasaktësi.

Qytetarët mund të raportojnë raste të tilla përmes emailit: [email protected], duke bashkëngjitur dëshmitë përkatëse./Albinfo.ch

Petrit Halilaj prezanton ekspozitën “Një Operë Jashtë Kohës” në Gjermani

Artisti i njohur kosovar, Petrit Halilaj, po vazhdon të përfaqësojë Kosovën në nivelin më të lartë të artit bashkëkohor ndërkombëtar, me ekspozitën e tij të re “Një Operë Jashtë Kohës”, e cila është hapur në Berlin të Gjermanisë, në muzeun prestigjioz Hamburger Bahnhof, transmeton albinfo.ch.

Ekspozita është vizituar edhe nga përfaqësues të institucioneve kulturore të Kosovës, përfshirë zëvendësministren e Kulturës Nora Arapi Krasniqi, shefen e kabinetit Shkurte Aliu, drejtorin e Filharmonisë së Kosovës Dardan Selimaj, si dhe kuratoren Catherine Nichols.

Ky projekt artistik i Halilajt vlerësohet si një arritje e rëndësishme për artin bashkëkohor nga Kosova, pasi përmes tij ai sjell një rrëfim të fuqishëm mbi temat e kujtesës, dashurisë dhe identitetit, duke e lidhur ekspozitën edhe me operën “Syrigana”, të realizuar në bashkëpunim me Filharmoninë e Kosovës.

Prezantimi i kësaj ekspozite në një nga institucionet më të rëndësishme të artit në Evropë konsiderohet dëshmi e qartë e prezencës së fuqishme të artistëve kosovarë në arenën ndërkombëtare dhe e rolit të artit si urë komunikimi përtej kufijve.

Petrit Halilaj, i cili prej vitesh ka qenë një nga emrat më të suksesshëm të Kosovës në skenën botërore të artit, po e konfirmon edhe një herë se krijimtaria kosovare ka zë dhe ndikim në qendrat më të mëdha kulturore të Evropës./Albinfo.ch

 

Petrit Halilaj - Facebook
Petrit Halilaj – Facebook

Presidentja Osmani ia dorëzon sot detyrën Albulena Haxhiut

Presidentja e shtetit të Kosovës Vjosa Osmani do t’ia dorëzojë sot detyrën kryetares së Kuvendit, Albulena Haxhiu, e cila do të marrë rolin e ushtrueses së detyrës së presidentes, pasi Kuvendi ende nuk ka arritur të zgjedhë presidentin e ri të Kosovës, përcjell albinfo.ch.

Lajmi është konfirmuar nga Zyra e Presidencës përmes një komunikate, ku thuhet se ceremonia e pranim-dorëzimit do të mbahet sot në orën 16:00, në kabinetin e Presidencës.

Sipas procedurave kushtetuese, Haxhiu mund ta ushtrojë këtë post maksimumi për gjashtë muaj, deri në zgjedhjen e presidentit të ri.

Vlen të theksohet se Kuvendi i Kosovës ka afat deri më 28 prill për ta zgjedhur presidentin e ri, afat ky i përcaktuar nga Gjykata Kushtetuese, e cila javën e kaluar i dha Kuvendit edhe 34 ditë shtesë për përmbylljen e këtij procesi.

Gjykata Kushtetuese e shpalli të pavlefshëm dekretin e Osmanit për shpërndarjen e Kuvendit, duke sqaruar se procedura 60-ditëshe për zgjedhjen e presidentit ka nisur më 5 mars, kur Kuvendi nuk arriti të hedhë në votim kandidaturat e Glauk Konjufcës dhe Fatmire Mulhaxhës nga Vetëvendosje, për shkak të mungesës së kuorumit.

Në këtë situatë, kryeministri dhe kryetari i Vetëvendosjes, Albin Kurti, ka deklaruar se është në kontakt me liderët e dy partive më të mëdha opozitare, Bedri Hamzën (PDK) dhe Lumir Abdixhikun (LDK), duke paralajmëruar takime me ta gjatë javës së ardhshme për të diskutuar zgjidhjen e çështjes së presidentit.

Kurti ka pasur takime të ngjashme edhe më herët me Hamzën dhe Abdixhikun, por ato nuk kanë prodhuar ndonjë marrëveshje konkrete.

Presidentja Osmani ndërkohë ka shprehur ambicie për një mandat të dytë, ndërsa ka paralajmëruar se në rast të dështimit për t’u rizgjedhur, do të vazhdojë angazhimin e saj politik./Albinfo.ch

Ana ‘negative’ e Inteligjencës Artificiale

Shumica e mësuesve të shkollave të mesme në Britani thonë se aftësitë e të menduarit kritik të nxënësve po bien për shkak të përdorimit në rritje të inteligjencës artificiale, sipas një ankete të publikuar sot nga Unioni Kombëtar i Arsimit.

Anketa, bazuar në përgjigjet e më shumë se 9.000 mësuesve në shkollat ​​shtetërore britanike zbuloi se 66 për qind e mësuesve të shkollave të mesme besojnë se të menduarit kritik të nxënësve është përkeqësuar me përdorimin e IA-së, krahasuar me 28 për qind në shkollat ​​fillore.

Në të njëjtën kohë, përvetësimi i IA-së midis mësuesve po rritet me shpejtësi, me 76 për qind që thonë se tani përdorin mjete të tilla në punën e tyre të përditshme, nga 53 për qind një vit më parë, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Mësuesit më së shpeshti përdorin IA-në për krijimin e burimeve, planifikimin e mësimeve dhe detyrat administrative ndërsa vetëm një pakicë e vogël mbështetet në të për vlerësim.

Pavarësisht rritjes së përdorimit, shumë shkolla nuk kanë udhëzime formale. Pothuajse gjysma e të anketuarve thanë se shkollat ​​e tyre nuk kanë politikë për përdorimin e IA-së për stafin ose nxënësit ndërsa dy të tretat raportuan se nuk kanë rregulla specifike që rregullojnë përdorimin nga nxënësit.

Sondazhi gjeti mbështetje të kufizuar për planet qeveritare për të futur mësues të inteligjencës artificiale për studentët në disavantazh me vetëm 14 për qind të mësuesve që mbështesin propozimin dhe pothuajse gjysma e tyre e kundërshtojnë atë.

Mësuesit ngritën shqetësime në lidhje me keqpërdorimin e teknologjisë, duke përfshirë mashtrimin dhe mbështetjen e tepërt nga studentët. “Nxënësit po humbasin aftësitë thelbësore, të menduarit, kreativitetin, shkrimin, madje edhe mënyrën e të zhvilluarit të një bisede”, tha një i anketuar.

Sekretari i përgjithshëm i Unionit Kombëtar të Arsimit, Daniel Kebede tha se gjetjet nxjerrin në pah rreziqet nëse inteligjenca artificiale nuk menaxhohet siç duhet në arsim. “Nxënësit duhet të jenë në gjendje të mendojnë vetë. Kjo është në zemër të të mësuarit, por sondazhi ynë tregon se mbështetja në inteligjencën artificiale po ka një efekt në aftësinë e studentëve për të menduar në mënyrë kritike”, tha ai.

Sondazhi u zhvillua në shkurt dhe pasqyron atë që sindikata e përshkroi si zgjerimin e shpejtë të inteligjencës artificiale në shkolla, së bashku me boshllëqet në politika dhe trajnime.

Ndalimi i telefonave në shkolla po sjell efekte pozitive

Ndalimi i telefonave në shkollat holandeze duket se po jep rezultatet e para pozitive, duke përmirësuar përqendrimin dhe klimën sociale mes nxënësve, sipas të dhënave dhe vlerësimeve fillestare.

Dy vite më parë, shkollat në Holandë vendosën të ndalonin përdorimin e telefonave inteligjentë, orëve smart dhe tabletëve gjatë gjithë ditës shkollore, me synimin për të reduktuar shpërqendrimet dhe për të rritur performancën akademike. Që atëherë, pajisjet janë zhdukur nga klasat, korridoret dhe ambientet e përbashkëta, raporton BBC, transmeton albinfo.ch.

Në shkollën Cygnus Gymnasium në Amsterdam, një tabelë e verdhë në hyrje u kujton nxënësve që telefonat duhet të qëndrojnë në dollapë, shkruan shqip.al.

Kjo praktikë tashmë është shtrirë në të gjithë vendin përmes një marrëveshjeje kombëtare mes qeverisë, shkollave dhe prindërve, duke shmangur nevojën për një ligj formal dhe duke siguruar zbatim më të shpejtë.

Mësuesit raportojnë një ndryshim të dukshëm. Ida Peters, mësuese në këtë shkollë, thotë se tani është më e lehtë të mbahet vëmendja e nxënësve dhe se menaxhimi i klasës është bërë më pak konfliktual. Edhe ambienti në korridore është më i qetë, pasi nxënësit nuk janë më të fokusuar te telefonat.

Edhe vetë nxënësit pranojnë ndryshimin. Disa e konsiderojnë masën bezdisëse, por theksojnë se tani janë më të pranishëm në moment dhe më pak të varur nga pajisjet gjatë pushimeve.

Mungesa e telefonave ka reduktuar edhe shqetësimin për fotografitë apo videot që mund të shpërndahen në rrjetet sociale.

Të dhënat e para mbështesin këto perceptime. Një studim i porositur nga qeveria, që përfshiu 317 shkolla të mesme, tregon se rreth tre të katërtat e tyre kanë raportuar përmirësim të përqendrimit.

Pothuajse dy të tretat kanë vënë re një klimë sociale më të mirë, ndërsa rreth një e treta raportojnë edhe rritje të performancës akademike. Sondazhe të tjera sugjerojnë gjithashtu ulje të rasteve të bullizmit.

Ndërkohë, debati në Holandë po zhvendoset tashmë drejt kufizimit të rrjeteve sociale. Qeveria rekomandon që fëmijët nën 15 vjeç të mos përdorin këto platforma dhe po shtyn për një kufi minimal moshe në nivel evropian, me verifikim të detyrueshëm.

Megjithatë, jo të gjithë janë plotësisht dakord. Disa nxënës pranojnë se janë të varur nga rrjetet sociale dhe do ta kishin të vështirë një ndalim të plotë.

Në të njëjtën kohë, studiuesit po analizojnë edhe efektet anësore të mundshme, si rritja e përdorimit të telefonit pas orarit shkollor.

Pavarësisht këtyre dilemave, një gjë duket e qartë: për shumë nxënës, shkolla pa telefona ka sjellë më shumë ndërveprim social dhe një përqendrim më të lartë në mësim. Tani pyetja kryesore është nëse kufizimet do të shtrihen edhe përtej mureve të shkollës.

Shqipëria ndër vendet e fundit në Evropë për rezervat e arit

Të dhënat zyrtare nga Banka e Shqipërisë, të përfshira në raportin vjetor për vitin 2025 tregojnë se totali i rezervës valutore të vendit fiksohet në 7.3 miliardë euro, nga 6.26 miliardë euro një vit më parë. Në këtë rezervë valutore përfshihet edhe ari monetar.

Sipas raportit, në fund të dhjetorit 2025, stoku i rezervës valutore bruto përfshinte edhe rreth 116.99 mijë onz, ose 3.64 ton ar monetar.

Shifrat e analizuara nga “Scan Intel”, referuar “Trading Economics” tregojnë se Shqipëria është ndër vendet e fundit në Evropë sa i përket rezervës valutore në ar. Në Evropë, vetëm Luksemburgu, Malta, Estonia, dhe Islanda vlerësohet të kenë rezerva valutore në ar më të vogla se Shqipëria, transmeton albinfo.ch.

Për Serbinë ndërkohë, rezerva në ar fiksohet në rreth 53 ton, për Maqedoninë e Veriut në 6.89 ton, ndërsa për Bosnje Hercegovinën në rreth 3.48 ton, referuar shifrave të vitit 2025. Shtetet e Bashkuara të Amerikës mbajnë vendin e parë në nivel global, me rezervat valutorë në ar që fiksohen në rreth 8133 ton. Gjermania ndërkohë, është e para në Evropë dhe e dyta në botë, me 3350 ton ar në arkën e Bankës Qendrore. Më pas ndjekin Italia, Franca, Rusia dhe Kina, që mbyllin 6 vendet e para të listës.

Ndërkohë, krahasuar me popullsinë, 3.64 ton rezerva valutore, përkthehen në 1.54 gram për frymë.

Por, si ndahet rezerva valutore e Bankës së Shqipërisë? Pjesa më e madh e saj, ose më saktë rreth 60.3% shprehet në Euro, 22.3% në dollar. Ndërkohë, ar monetar përbën 5.9%, SDR 3.7%, RMB 2.7%, paund britanik 2.5%, jen japonez 2% dhe dollar australian 0.6%. Kjo do të thotë se ari nuk është elementi dominues i rezervës, por mbetet një komponent i dallueshëm i saj.

Ekspozitë kushtuar jetës dhe veprës së Fehmi Aganit

Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih njofton per hapjen e ekspozitës pamore kushtuar jetës dhe veprës së AkademikFehmi Aganit, me titullin “Kontributi Atdhetar, Intelektual dhe Politik i Akademik Fehmi Aganit”.
Sipas njoftimit, ekspozita, e realizuar nga Muzeu Kombëtar i Kosovës, organizohet nga Konsullata e Republikës së Kosovës në Cyrih në bashkëpunim me Shoqatën “Sali Çekaj” në Zvicër dhe paraqet një përmbledhje të jetës dhe veprimtarisë së akademik Fehmi Aganit, me theks në rolin e tij në jetën intelektuale, politike dhe shoqërore.
Përmes materialeve të ekspozuara synohet të ofrohet një pasqyrë e kontributit të tij, si dhe të promovohet ruajtja dhe kultivimi i vlerave historike dhe kulturore.
📅 E shtunë, 11 prill 2026
🕖 Ora 18:00
📍 Gemeindesaal, Rotfluhstrasse 96, 8702 Zollikon
Ju mirëpresim të bashkohemi për të kujtuar dhe vlerësuar një nga figurat më të rëndësishme të historisë sonë kombëtare.

Hajdari u lëndua me Kosovën, por mund të luajë të shtunën

Albian Hajdari e kishte të pamundur ta kompletonte ndeshjen e Kosovës ndaj Turqisë, të martën. Ai pësoi çarje pas veshit dhe u largua nga fusha në minutën e 80-të.

Por mbrojtësi 22-vjeçar mund të kthehet që të shtunën në fushën e blertë.

Këtë e ka paralajmëruar trajneri i Hoffenheimit, Christian Ilzer, të premten në konferencë për shtyp. Hajdari mund të kthehet, ndonëse i janë dashur 16 penj për ta mbyllur plagën në kokë.

Hoffenheimi e pret Mainzin, nga ora 15:30. Mainzi është duke kaluar formë shumë të mirë dhe për Hoffenheimin ndeshja pritet të jetë sfiduese.

“Përfundimisht ka mundësi që ai të jetë pjesë e skuadrës”, ka thënë Ilzner, transmeton albinfo.ch.

Leon Avdullahu ishte mungesë e madhe për Kosovën në ndeshjen ndaj Turqisë. “Leoni po ashtu ka bërë përparim të shkëlqyer. Ai mori pjesë në stërvitjen e skuadrës për herë të parë. Kemi besim se do të rikuperohet më shpejt se që pritet dhe që mund të kthehet në skuadër që nesër”, ka shtuar Ilzer.

Te Hoffenheimi luan edhe Fisnik Asllani, sulmuesi i Kosovës. “Të gjithë lojtarët dhanë maksimumin në fushë për vendet e tyre. Ju nuk mund të fitoni gjithnjë, por Fisniku dhe Albiani nuk mund ta fajësojnë veten”, ka thënë Ilzer, duke vlerësuar rrugëtimin e Kosovës.

Hoffenheimi është i pesti në Bundesligë me 50 pikë dhe në garë për kualifikim në Champions. Tre shqiptarët janë prej lojtarëve më të rëndësishëm në skuadër.

Pas 27 vjetësh: refugjatja dhe presidentja takohen sërish

Ajo ishte vetëm 15 vjeçe. Në një veturë të vogël, bashkë me familjen, duke pritur me ditë të tëra në kufi, mes pasigurisë dhe shpresës.

Ndëkrohë një vendim I një presidenteje të asaj kohe, e dërgoi atë dhe familjen e saj nga një kamp refugjatësh në Maqedoninë e Veriut, drejt një fluturimi që do t’ua ndryshonte jetën përgjithmonë.

Sot, pas 27 vjetësh, ato rrugë kryqëzohen sërish.

Vajza e dikurshme refugjate, sot gazetare në Kosovë, ritakohet me gruan që në vitin 1999 e mori nga kampi dhe i dha një shans për një jetë tjetër.

Një takim i mbushur me emocione, kujtime dhe pyetje që mbeten edhe pas kaq shumë vitesh.

Çfarë kujton ish presidentja e Zvicrës Ruth Dreifuss e cfarë ish refugjatja Naile Dema, nga ajo kohë?

Ndiqni reportazhin.

Kamera: Gent Mersinaj

Migrimi dhe krimi, debat i ndezur mes politikës dhe realitetit kompleks

Berlin – Debati për lidhjen mes migrimit dhe sigurisë në Gjermani është rikthyer në qendër të vëmendjes politike. Kancelari Friedrich Merz ka deklaruar se “një pjesë e konsiderueshme e dhunës” vjen nga “grupet e emigrantëve”, duke mbrojtur kursin më të ashpër ndaj migrimit të parregullt.

Sipas tij, pavarësisht uljes së numrit të azilkërkuesve, “ne ende e kemi këtë problem në peizazhin urban”, çka, sipas qeverisë, justifikon dëbimet në shkallë më të gjerë.

Megjithatë, realiteti paraqitet më kompleks. Edhe pse migrimi është reduktuar ndjeshëm, ndjenja e pasigurisë tek qytetarët është rritur. Gati gjysma e popullsisë ndjehet e pasigurt në hapësirat publike, sipas sondazheve të fundit.

Politikanë si Jens Spahn theksojnë se shqetësimet lidhen edhe me ndryshimet në jetën e përditshme dhe në pamjen e qyteteve, zhvillime që kanë ndikuar edhe në rritjen e mbështetjes për Alternative für Deutschland (AfD).

Ekspertët ndërkohë paralajmërojnë se ndjenja e pasigurisë nuk lidhet vetëm me migrimin apo krimin e rëndë, por edhe me probleme sociale si varfëria, droga dhe sjelljet antisociale në hapësirat publike.

Në këtë kontekst, debati mbetet i hapur: a e rrit vërtet sigurinë kufizimi i migrimit, apo kërkohen zgjidhje më të thella sociale dhe ekonomike?

/dw/

Pashkët: Papa bën thirrje për paqe

Papa Leo XIV i ka bërë thirrje Izraelit të përfundojë luftën me Iranin përmes negociatave. Papa ka folur lidhur me këtë në telefon me Presidentin izraelit Yitzhak Herzog.

Ai ka bërë thirrje gjithashtu për mbrojtjen e civilëve dhe respektimin e ligjit ndërkombëtar, shkruajnë mediat botërore.

Papa Leo foli gjithashtu në telefon me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky. Në bisedë me të, Papa shprehu afërsinë e tij me popullin ukrainas, sipas një deklarate të Vatikanit.

Telefonatat u zhvilluan në kudrin e festimeve të Pashkëve. Këto janë Pashkët e para të Papa Leos në funksionin e tij si papë.

Zjarr në muzeun e çokollatës, evakuohen 150 vizitorë

Një zjarr ka shpërthyer në fabrikën e çokollatës Cailler në Broc, në kantonin e Fribourgut, sot, të Premten e Madhe. Zjarri filloi në mëngjes në një makinë në zonën e prodhimit.

Sipas gjetjeve fillestare nga policia kantonale e Fribourgut, gjithçka tregon për një shkak teknik të zjarrit, transmeton albinfo.ch.

Si masë paraprake, rreth 150 vizitorë u detyruan të largoheshin nga muzeu ngjitur, i njohur me emrin “Maison Cailler”, shkruan srf.ch. Brigada e zjarrfikësve arriti ta vinte shpejt nën kontroll zjarrin dhe ta parandalonte përhapjen e tij në objekte të tjera.

Askush nuk u lëndua, por tre persona u ekzaminuan në vendngjarje nga paramedikët.

Shkalla e dëmit të pronës nuk dihet ende.

Këshilli Federal shpreh keqardhje për rritjen e tarifave të barnave, nga SHBA

Këshilli Federal, sipas një komunikate të Departamentit Federal të Çështjeve Ekonomike e përshkruan futjen e tarifave amerikane për produktet farmaceutike si “një barrë shtesë për industrinë farmaceutike zvicerane eksportuese” .

SHBA-të po i përmbahen angazhimit të tyre sipas deklaratës së përbashkët të qëllimit të 14 nëntorit 2025, me një tarifë specifike për Zvicrën prej një maksimumi prej 15 për qind për produktet farmaceutike nga Zvicra, trnsmeton lbinfo.ch. Megjithatë, deri më sot, nuk janë vendosur tarifa amerikane për produktet farmaceutike.

“Departamentet përkatëse po analizojnë efektet specifike së bashku me palët e interesuara të prekura”, shtoi Këshilli Federal.

Edhe industria farmaceutike zvicerane po reagon me shqetësim ndaj tarifave të reja amerikane. SHBA-të janë tregu më i rëndësishëm për kompanitë farmaceutike zvicerane.

Tarifat rrezikojnë prodhimin global dhe zinxhirët e furnizimit, thuhet në një njoftim nga shoqata e industrisë Interpharma për SRF. Vendimi mund të ketë ndikim në sigurinë e furnizimit.

Sipas shoqatës, industria farmaceutike duhet të përjashtohet nga tarifat për importet në SHBA sa herë që është e mundur.

Një normë e reduktuar tarifore prej 15 për qind do të zbatohet për eksportet farmaceutike zvicerane. Kompanitë që kanë nënshkruar tashmë marrëveshje me SHBA-në, përfshirë Roche dhe Novartis, janë të përjashtuara nga tarifat e importit.

Sveçla: mërgimtarët do ta rifitojnë shtetësinë me vetëm një dokument

“Siç jemi zotuar në dhjetorin e vitit të kaluar, sot miratuam në mbledhjen e Qeverisë Projektligjin për Shtetësinë, i cili sjell ndryshime të rëndësishme në rifitimin, fitimin, regjistrimin dhe humbjen e shtetësisë së Kosovës”, ka thënë ministri i brendshëm Xhelal Sveçla duke prezantuar miratimin e ligjit të përmendur.

Ky ligj, ka thënë ai, sjell ndryshime në rifitimin, fitimin, regjistrimin dhe humbjen e shtetësisë së Kosovës.

Ai ka theksuar se me miratimin përfundimtar të këtij ligji, qytetarët nga mërgata që janë detyruar të heqin dorë nga shtetësia do të mund ta rikthejnë atë me procedurë të lehtësuar.

“Me miratimin përfundimtar të këtij Ligji, qytetarët tanë nga mërgata që janë detyruar të heqin dorë nga shtetësia e Kosovës do të rikthejnë shtetësinë me procedurë të lehtësuar. Nga 9 dokumente sa janë kërkuar deri më tash, aplikimi për rikthim të shtetësisë do të bëhet me 1 kërkesë të thjeshtë dhe 1 dëshmi që personi nuk është i dënuar në shtetin përkatës. Po ashtu, afati për shqyrtim, i cili ishte 6 muaj, e kemi zbritur në 30 ditë”, ka deklaruar ai.
Sipas tij, qytetarët do të mund të aplikojnë për rifitim të shtetësisë në procedurë të shpejtë dhe pa pagesë.

“Në kuadër të këtij procesi, qytetarët do të mund të aplikojnë për rifitim të shtetësisë në procedurë të shpejtë dhe pa pagesë”, ka thënë Sveçla.

Ai e ka cilësuar këtë projektligj si një hap të rëndësishëm për qytetarët dhe mërgatën.

“Ky projektligj është një hap i rëndësishëm drejt sigurisë juridike, lehtësimit të procedurave për qytetarët tanë dhe forcimit të lidhjes së qëndrueshme ndërmjet shtetit dhe mërgatës, duke dëshmuar përkushtimin tonë që asnjë qytetar i Kosovës të mos ndihet i shkëputur nga atdheu i tij”, ka deklaruar Sveçla.

 

Komuna Hora e Arbëreshëve shpall Rexhep Rifatin, qytetar nderi

Komuna Piana degli Albanesi (Hora e ARbëreshvet) po përgatitet të përjetojë një moment krenarie të madhe dhe njohjeje kulturore.

Të shtunën 4 prill, ora 16:00, në Dhomën e Këshillit, Administrata Komunale do të ketë nderin t’i përcjellë titullin Qytetari Nderi Prof. Rexhep Rifatit”, shkruan në një postim të tij në fb kryetari i Komunës së përmendur, Rossario Petta, transmeton albinfo.ch.

“Me propozim të kryetarit të bashkisë, Presidentit të shoqatës Mondo Albanese Giuseppe Schirò Di Maggio dhe Presidentit të Proloco Piana @TAG, këshilli bashkiak e votoi njëzëri një nder të tillë.

“Shpallja Qytetar Nderi buron nga mirënjohja e thellë për punën e tij të palodhshme të përhapjes së komuniteteve arbëreshe në Itali. Përmes shkrimeve dhe botimeve të tij të çmuara, Prof. Rifati arriti të tregojë historinë e shqiptarëve në Evropë dhe botë, duke festuar rrënjët dhe identitetin tonë me ndjeshmëri dhe mjeshtëri”, thuhet tutje në postim.

Në vazhdim, z. Petta shkruan: “Ftojmë të gjithë qytetarët të marrin pjesë në këtë ceremoni për të bërë homazhe për një njeri që ka bërë narracionin e vendit tonë dhe komuniteteve arbëreshe në Itali mision të tij.

Në përmbyllje të aktivitetit do të ketë një performancë nga Ansambli i valleve “Hyjnesha”, i drejtar nga Xhejlan Raça.

Rexhep Rifati është gazetar veteran nga Kosova, i cili jeton prej rreth tridhjetë vitesh në Zvicër ku vazhdon me entuziazëm të madh angazhimin e tij në gazetari.

Krahas punës në mbulimin e aktiviteteve të diasporës, z. Rifati ka treguar viteve të fundit një kontribut shumë të çmueshëm në afirmimin e vlerave kulturore e kombëtare të arbëreshëve ëtë Italisë, duke vizituar rregullisht ngulimet e atjeshme arbëreshe, të cilave u ka kushtuar edhe libra autorialë.

Kurti për çmimet e naftës: Jo zgjidhje të shpejta

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, në seancën e Kuvendit të Kosovës për rritjen e çmimeve të naftës, ka paralajmëruar se do të sjellin një pako të re për përballje me inflacionin.

Kurti ka folur edhe për mbështetjen e transportit publik urban dhe ndërurban.

“Në këtë kohë sfiduese, çmimet e naftës dhe energjisë kanë luhatje të vazhdueshme dhe është e lehtë të kërkohen zgjidhje të shpejta. Por detyra jonë nuk është të gjejmë rrugën më të lehtë, por ta zgjedhim rrugën më të drejtë, më të dobishme dhe më të qëndrueshme për vendin tonë. Situata aktuale ka sfiduar edhe ekonomitë më të mëdha në botë. Te ne efekti më dramatik nuk ka dhënë ende shenjat e veta pasi nuk ka pasur kufizim të furnizimit dhe as humbje të derivateve. Ne jemi duke përgatitur Pakon e Inflacionit 2.0 në vlerë prej 200 milionë eurosh, kjo është mënyra se si ne përballemi me inflacionin”, deklaroi ai, transmeton albinfo.ch.

Ai ka thënë se është e lehtë të kërkohen zgjidhje të shpejta, por duhet të gjendet “rruga më drejtë, e dobishme dhe e qëndrueshme”.

“Në kohë sfiduese kur çmimet globale të energjisë dhe naftës kanë luhatje, është e lehtë të kërkohen zgjidhje të shpejta, por detyra jonë nuk është ta zgjedhim rrugën më të lehtë, por rrugën më të drejtë, të dobishme dhe më të qëndrueshme për vendin tonë. Te ne efekti më dramatik nuk ka dhënë ende shenjat e veta, pasi nuk ka pasue kufizim të furnizimit dhe as humbje të derviateve. Kërkesat në këtë seancë nuk janë të reja ose të papritura, në vazhdimësi në secilën krizë ose luhatje, që kanë qenë shumë në këto 6 vite, të parat masa të propozuara kanë qenë heqja apo ulja e TVSH-së dhe akcizës për naftën. Në pamje të parë kjo duket si zgjidhje e thjeshtë dhe e shpejtë, por në realitet është një zgjidhje e kushtetueshme. Edhe nëse ulet TVSH-ja, efekt nuk ka te produktet e tjera” , ka thënë Kurti.

Prodhuesve zviceranë të djathit u lejohet të bëjnë artificialisht vrima në djathin Emmental

Pas vitesh problemesh me vrimat në djathin Emmental, prodhuesit zviceranë të djathit tani lejohen të përdorin ‘pluhur shpimi’.

Qumështi zviceran është bërë shumë i pastër. Në të kaluarën, kur lopët ende mjeleshin me dorë, gjithmonë kishte grimca bari nga hambari në qumësht, sipas ekspertëve.

Këto formonin vrima gjatë procesit të fermentimit të djathit. Megjithatë, me makinat automatike të mjeljes, qumështi shkon direkt nga gjiri në një rezervuar për ftohje, pa grimca bari.

Pluhuri i shpimit përbëhet nga lule bari 100% organike. Brunner përdor vetëm majën e një thike për të prodhuar më shumë se 600 kilogramë djathë, raporton swissinfo. “Kjo ka përmirësuar vrimat në djathin tim”, thotë ai, transmeton albinfo.ch.

Shoqata Emmentaler Zvicër duhej të shkonte në gjykatë për përdorimin e pluhurit të shpimit. “Pluhuri i luleve të barit është aktualisht zgjidhja e vetme dhe më e mirë kundër vrimave që zhduken”, përmbledhi Gjykata Federale Administrative.

Zyra Federale për Bujqësi, e cila ka rregullore të rrepta për produktet bujqësore, nuk donte të autorizonte përdorimin e tij. Ajo kishte frikë nga një industrializim i prodhimit. Kjo është arsyeja pse rruga është bërë e qartë vetëm që nga vendimi i gjykatës në vitin 2025.

“Jam shumë i lumtur që ky pluhur ekziston”, thotë mjeshtri i djathit Andreas Brunner (58). “Kam pasur gjithnjë e më pak vrima gjatë viteve.”

Pse gjithnjë e më shumë njerëz po fitojnë shtetësi në vendet evropiane

Numri i personave që fitojnë shtetësinë e një vendi evropian është rritur ndjeshëm krahasuar me një dekadë më parë. Ekspertët thonë se ky trend është përshpejtuar vitet e fundit për shkak të faktorëve të ndryshëm.

Numri i personave që fituan shtetësinë e një vendi të BE-së në vitin 2024 është rritur me 55 përqind krahasuar me vitin 2014.

Në vitin 2024, pothuajse 1.2 milion njerëzve iu dha shtetësia në vendet e BE-së, krahasuar me 762,100 në vitin 2014, sipas zyrës statistikore të BE-së, Eurostat. Të dhënat i referohen fitimit të shtetësisë nga popullsia rezidente, jo nga rrugë të tjera si prejardhja ose martesa. Edhe në lidhje me vitin 2023, Eurostat regjistroi një rritje prej 12 përqind në vitin 2024.

Shumica dërrmuese e shtetësive të reja u dhanë nga Gjermania (288,700), Spanja (252,500) dhe Italia (217,400), e ndjekur nga Franca (103,700) dhe Suedia (63,000).

“Kur e zmadhojmë pak pamjen dhe i hedhim një vështrim 17 viteve të fundit… shohim se numrat janë rritur kryesisht gradualisht, por më intensivisht që nga viti 2021”, thotë Maarten Vink, bashkëdrejtor i Observatorit Global të Shtetësisë në Institutin Universitar Evropian në Firence.

Disa faktorë kontribuan në këto zhvillime, shpjegon Vink në një postim në blog.

“Shkalla e marrjes së shtetësisë drejtohet, para së gjithash, nga faktorë demografikë, siç është mbërritja e grupeve të emigrantëve që mund të supozohet se janë veçanërisht të interesuar për natyralizim”, thotë ai.

Numrat aktualë të shtetësisë pasqyrojnë kështu mbërritjen e refugjatëve nga Siria në vitin 2015, të cilët tani janë të kualifikuar për natyralizim. Në vitin 2024, shtetasit sirianë përbënin 29 përqind të natyralizimeve në Gjermani, 20 përqind në Austri dhe 16 përqind në Suedi.

Profesor Vink thotë se “ende ka një efekt Brexit”. “Ndërsa jemi qartësisht mbi kulmin e 30 mijë natyralizimeve të Brexit në vitin 2019, ende kishte më shumë se 10 mijë shtetas britanikë që fituan shtetësi evropiane në vitin 2024. Krahasuar me disa mijëra natyralizime britanike para vitit 2016, kjo mbetet një rritje e konsiderueshme”, shtoi ai.

“Pasi qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar pushuan së qeni shtetas të Bashkimit Evropian, shumë u përpoqën të riparonin humbjen e të drejtave të tyre duke fituar shtetësinë e një shteti anëtar të BE-së (kryesisht shtetësinë irlandeze përmes prejardhjes)”, thotë Vink, e cila, sipas tij, u dha atyre britanikëve të drejtat e tyre të BE-së.

“Shpërblimi i marrjes së shtetësisë kombëtare përcaktohet fuqimisht nga përfitimet e shtetësisë së BE-së”, thotë ai.

Në Danimarkë dhe Qipro, britanikët ishin grupet më të mëdha të shtetasve jo-BE që fituan shtetësi në vitin 2024, dhe në Irlandë, Letoni, Luksemburg, Maltë, Sllovaki dhe Zvicër ata ishin ndër pesë të parët, raporton thelocal, transmeton albinfo.ch.

Në vitin 2024, Gjermania miratoi ligjin e ‘modernizimit’ të shtetësisë, i cili uli nga tetë në pesë vjet kërkesën e qëndrimit për t’u natyralizuar dhe lejoi shtetësinë e dyfishtë (më parë e mundur vetëm për qytetarët e BE-së). Sipas Profesor Vink, kjo mund të ketë luajtur një rol në numrin e natyralizimeve midis shtetasve turq, i cili u dyfishua në Gjermani në vitin 2024, nga 10,735 në vitin 2023 në 22,520 në vitin 2024.

Suedia ishte vendi me shkallën më të lartë të natyralizimit, numri i njerëzve që fituan shtetësi në krahasim me numrin e banorëve të huaj, e ndjekur nga Spanja.

Megjithatë, Profesor Vink thotë se kjo shifër duhet të lexohet “me një dozë të shëndetshme kujdesi” pasi Eurostat “përfshin të gjitha mënyrat e fitimit dhe jo vetëm natyralizimet” krahasuar “me të gjithë jo-shtetasit dhe jo vetëm ata që kanë të drejtë për natyralizim”.

“Shkalla e lartë e Suedisë me siguri pasqyron një politikë të shtetësisë që (deri më tani, ndërsa ndryshimet po miratohen në ligj) ofronte një rrugë shumë të arritshme për shtetësi për emigrantët. Dhe, në të kundërt, shkallët e ulëta në shtetet baltike, Bullgari dhe Austri pasqyrojnë rrugë kufizuese për shtetësi për banorët e huaj”, komentoi ai.

Rritjet më të mëdha në Danimarkë dhe Gjermani

Rritja e përgjithshme e natyralizimeve në vitin 2024 krahasuar me vitin e kaluar ishte për shkak të më shumë natyralizimeve në terma absolutë në Gjermani (88,900 më shumë se në vitin 2023), Spanjë (12,300) dhe Francë (6,400), ndërsa rënie të ndjeshme u vunë re në Rumani (minus 8,500) dhe Suedi (minus 4,800).

Në Suedi, 63,000 personave iu dha shtetësia në vitin 2024 krahasuar me 67,800 në vitin 2023. Kjo pasoi një kulm prej 92,200 në vitin 2022, por numri është ende shumë më i lartë se 43,500 në vitin 2014.

Në terma relativë, rritja më e madhe u regjistrua në Danimarkë (86 përqind), me një total prej 6,300 shtetësish të dhëna krahasuar me 3,400 në vitin 2023.

Në të gjithë bllokun, shumica dërrmuese e njerëzve që morën shtetësi ishin nga jashtë BE-së (88 përqind).

Rritje të tjera të mëdha u regjistruan në Sllovaki (59 përqind), Gjermani (44 përqind) dhe Maltë (39 përqind), ndërsa rëniet më të mëdha ndodhën në Rumani (minus 68 përqind), Estoni dhe Hungari.

Pavarësisht kufizimeve mbi shtetësinë e dyfishtë, Austria gjithashtu mirëpriti më shumë qytetarë, me 13,000 natyralizime në vitin 2024 krahasuar me 11,900 në vitin 2023 dhe 7,600 dhjetë vjet më parë.

Në Norvegji dhe Zvicër, numri i natyralizimeve ra në vitin 2024 krahasuar me vitin 2023, por ishte më i lartë se në vitin 2014. Norvegjia u dha shtetësi 27,500 personave në vitin 2024, një rënie nga 37,300 në vitin 2023, por më shumë se 15,900 në vitin 2014. Për Zvicrën, rënia ishte nga 41,200 në vitin 2023 në 39,900 në vitin 2024, dhe 32,800 të regjistruar dhjetë vjet më parë.

Grupet më të mëdha të qytetarëve të rinj të BE-së ishin nga Siria (110,100), Maroku (97,100) dhe Shqipëria (48,000), të ndjekura nga Turqia (41,300) dhe Rumania (39,900).

Bazeli do të ulë koston e tarifës së natyralizimit zviceran nga kjo verë

Çmimi i bërjes shtetas zviceran në Bazel-City do të bjerë ndjeshëm – nga 1,750 në 900 franga – më 1 korrik.

Kjo është ajo që njoftoi Departamenti i Drejtësisë dhe Sigurisë i Bazelit këtë javë.

Për më tepër, duke filluar nga e njëjta datë, aplikantët nën 25 vjeç ose ata me të ardhura të ulëta nuk do të paguajnë më tarifa kantonale dhe komunale, por vetëm një tarifë federale prej 50 deri në 150 franga për procesin e natyralizimit.

Parlamenti i Bazelit e kishte miratuar këtë veprim në dhjetor 2025, por data për zbatimin e kësaj mase nuk ishte vendosur në atë kohë.

Mocioni për këtë qëllim – të cilin deputetët e Bazelit e pranuan – u paraqit nga deputeti Mahir Kabakci nga Partia Social Demokrate.

Qëllimi i masës ishte të inkurajonte më shumë shtetas të huaj të kualifikuar që jetojnë në Bazel të aplikojnë për shtetësi, në mënyrë që ata të jenë në gjendje të marrin pjesë në zgjedhje dhe referendume.

“Një popullsi e huaj prej 38.7 përqind në kanton duhet të ketë të drejta politike”, theksoi Kabakci në atë kohë.

Kantone të ndryshme, kosto të ndryshme

Në Zvicër, çdo kanton individual përcakton tarifat e veta të natyralizimit, dhe ato ndryshojnë ndjeshëm nga njëri në tjetrin.

Dhe, për ta komplikuar më tej çështjen, ekzistojnë tre nivele të ndryshme tarifash:

Federale: 100 franga për një të rritur, 150 franga për çiftet me ose pa fëmijë të mitur

Kantonale: deri në 2,000 franga për person

Bashkiake: 500 deri në 1,000 franga për person

Këto janë mesataret, por disa kantone i tejkalojnë ato, ndërsa të tjerat jo, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Gjithashtu, kostot varen nga fakti nëse natyralizimi është i zakonshëm apo i thjeshtuar, ku i pari është më i shtrenjtë se i dyti.