Pavarësisht përqendrimit të madh në eliminimin e punës së fëmijëve në kultivimin e kakaos, përbërës të tjerë të çokollatës si sheqeri, lajthitë dhe vanilja mbeten me rrezik të lartë për shfrytëzim të të miturve.

Sipas një raporti të ri të Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO) dhe UNICEF, i publikuar më 11 qershor, numri global i fëmijëve të përfshirë në punë ka rënë nga 160 milionë në vitin 2020 në 137.6 milionë në vitin 2024. Megjithatë, sektori bujqësor vazhdon të zërë vendin e parë me 61% të fëmijëve punëtorë, dhe Afrika nën-Sahariane mbetet rajoni më i prekur.

Ky realitet përbën një kërcënim serioz për industrinë e çokollatës, e cila furnizohet me rreth 75% të kakaos nga Afrika Perëndimore,  një zonë ku puna e fëmijëve është ende shumë e përhapur.

Kompanitë zvicerane në qendër të vëmendjes

Sipas një monitorimi të bërë nga kompania këshilluese Morningstar Sustainalytics, gjatë periudhës janar 2014 – janar 2024, u identifikuan 612 raste të shkeljeve të të drejtave të njeriut në zinxhirët e furnizimit me ushqim. Nga këto, 27% kishin lidhje me punën e fëmijëve në plantacionet e kakaos që furnizojnë shtatë kompani të mëdha, përfshirë Nestlé, Lindt & Sprüngli dhe Barry Callebaut  të gjitha me seli në Zvicër.

Për të përmirësuar imazhin dhe praktikat, Nestlé ka investuar rreth 45 milionë dollarë në vit që nga viti 2012 për të siguruar kakao të qëndrueshme. Në vitin 2022, kompania premtoi trefishimin e këtij investimi duke synuar një total prej 1.3 miliardë franga zvicerane deri në vitin 2030.

Përtej kakaos: përbërësit e tjerë problematikë

Sipas Eleanor Harry, drejtore ekzekutive e firmës britanike të qëndrueshmërisë HACE, industria e çokollatës duhet të përqendrojë vëmendjen edhe në përbërës të tjerë të rrezikshëm si sheqeri, lajthitë, vanilja apo produktet e bulmetit, ku gjithashtu evidentohet përdorimi i fëmijëve në punë të rënda.

Nestlé dhe Lindt & Sprüngli kanë identifikuar rreziqe të larta në furnizimin me lajthi nga rajoni i Detit të Zi në Turqi. Gjatë sezonit të korrjes, i cili përkon me pushimet shkollore, fëmijët e punëtorëve sezonalë ndodhen në arat e punës bashkë me prindërit, gjë që rrit ndjeshëm rrezikun e përfshirjes në punë të rrezikshme.

Për të zbutur situatën, kompanitë kanë nisur bashkëpunime me furnizuesit për të hapur shkolla verore për fëmijët. Por sipas Harry, kjo qasje duhet të shtrihet në të gjithë zinxhirin e furnizimit dhe të mos mbetet sporadike.

“Mungesa e vëmendjes së vazhdueshme dhe e investimeve në këto zinxhirë të ‘fshehur’ jo vetëm që vazhdon shfrytëzimin e fëmijëve, por sjell edhe rreziqe të mëdha operacionale dhe dëme të thella për reputacionin e kompanive,” thekson ajo.

Standarde të reja në horizont

Lindt & Sprüngli synon të sigurojë në mënyrë të përgjegjshme 12 lëndë të para deri në vitin 2025, përfshirë lajthitë turke, sheqerin e papërpunuar, vaniljen, vajin e palmës dhe bulmetin. Nestlé, nga ana tjetër, ka identifikuar 14 përbërës kyç që synon t’i furnizojë në mënyrë të qëndrueshme deri në vitin 2030, por aktualisht vetëm 44.5% e tyre plotësojnë kriteret.

Sipas ekspertëve, krijimi i një sistemi të plotë të kujdesit të duhur (due diligence) në të gjithë përbërësit është thelbësor për ndërtimin e një zinxhiri furnizimi etik dhe të qëndrueshëm.

Vullnetarët mbështesin të moshuarit gjatë valëve të të nxehtit. Ajo që funksionon në Zvicrën frëngjisht-folëse është e ngadaltë për t’u ngritur diku tjetër.

Vera po bëhet më e nxehtë,  kjo mund të jetë kërcënuese për jetën për të moshuarit dhe ata me probleme shëndetësore, veçanërisht në qytete. “Rritjet e temperaturës do të rriten,” shpjegon parlamentari kantonal i Bernes Jan Remund (Partia e Gjelbër). Prandaj, ai bëri thirrje për mbështetje për të ashtuquajturin “sistemi i miqve” në një lëvizje: vullnetarë që kontaktojnë të moshuarit në ditë veçanërisht të nxehta, i paralajmërojnë dhe i mbështesin.

Sipas një studimi të Institutit Tropical Swiss, rekomandime të tilla të drejtpërdrejta të sjelljes janë shumë më efektive sesa informacioni përmes mediave ose fushatave ndërgjegjësuese. Sistemi i miqve ka qenë në përdorim prej vitesh në komunitetet në Zvicrën frëngjisht-folëse dhe Ticino, transmeton albinfo.ch.

Rezistenca në Bernë kundër miqve të nxehtësisë

Në Zvicrën gjermanishtfolëse, megjithatë, gjërat po bëhen të vështira. Qyteti i Bernës fillimisht kishte planifikuar të nisë një projekt pilot në verën e vitit 2025. Por kjo nuk ka ndodhur: Projekti është shtyrë për në vitin 2026 për shkak të kufizimeve të kapaciteteve. “Por kjo nuk do të thotë se parandalimi i nxehtësisë është më pak i rëndësishëm,” thekson Michael Kirschner nga “Alter Stadt Bern”. Në vend të kësaj, qyteti planifikon të informojë popullsinë nëpërmjet kanaleve të tjera.

Miqtë e nxehtësisë u ndeshën gjithashtu me rezistencë në parlamentin kantonal të Bernes. Propozimi i Jan Remund për të inkurajuar kantonin për të mbështetur komunat në futjen e një sistemi miqsh u refuzua. Këshilltari i Madh i FDP, Andreas Hegg bëri thirrje për më shumë përgjegjësi individuale. “Çfarë duhet të ofrojë tjetër shteti? Qytetarët duhet të veprojnë të pavarur edhe në fusha të caktuara. Prandaj e kundërshtoj këtë ide.”

Romandy dhe Ticino me projekte të suksesshme

Sidomos me të moshuarit, përgjegjësia personale nuk është gjithmonë e mundur, kundërshton Kirschner. “Për shembull, me njerëzit me çmenduri, ose me një perceptim të ndryshëm të temperaturës ndërsa plaken.” Përgjegjësia personale nuk ndihmon në këtë rast, thotë një qytetar i moshuar i qytetit të Bernës, shkruan SRF.

Në Zvicrën gjermanishtfolëse, qyteti i Lucernit është i vetmi me një linjë telefonike të lidhur me ngrohjen për të moshuarit. Kushdo që dëshiron mund t’i telefonojë Kryqit të Kuq Zviceran në ditët e nxehta. “Një vullnetar do të telefonojë për të pyetur nëse nevojitet mbështetje,” njoftoi qyteti një vit më parë.

Meqenëse sisteme të krahasueshme kanë ekzistuar në Zvicrën frëngjisht-folëse dhe Ticino prej vitesh, Jan Remund, një anëtar i parlamentit kantonal të Bernes, është i qartë: “Ne nuk kemi nevojë për ndonjë projekt pilot, ne e dimë se sistemi funksionon.” Ai thotë se Berna po humbet një vit tjetër është e pakuptueshme. Megjithatë, ai mbetet optimist: ideja është ende e përfshirë në strategjinë kantonale të ngrohjes  ajo thjesht po zbatohet me vonesë në qytetin e Bernës.

Parlamenti zviceran ka nisur diskutimin mbi iniciativën e propozuar nga Partia Socialdemokrate (SP) dhe Të Gjelbrit, e cila synon krijimin e një Fondi për Klimën. Qëllimi i këtij fondi është financimi i qëndrueshëm i masave për dekarbonizimin e transportit, ndërtesave dhe ekonomisë së vendit.

Por iniciativës po i shtohen pengesat. Partitë e qendrës dhe të djathtës (SVP, FDP, Partia e Qendrës dhe Liberalët e Gjelbër) kanë shprehur kundërshtim të fortë ndaj planit, duke e cilësuar atë të kushtueshëm dhe të paqëndrueshëm për financat publike. Këshilli Federal gjithashtu rekomandon refuzimin e saj.

Çfarë parashikon iniciativa?

Fondi për Klimën do të financohej nga shteti me deri në 7.7 miliardë franga zvicerane në vit, për dekada me radhë.

Propozuesit kërkojnë që fondi të mos i nënshtrohet “rregullit të frenës së borxhit”.

Krahasimi me shpenzimet për mbrojtjen kombëtare po përdoret për të justifikuar madhësinë e fondit.-

Propozimi alternativ: Taksa ndaj ndotësve

Liberalët e Gjelbër kanë paraqitur një kundërpropozim indirekt, i cili nuk bazohet në subvencione, por në vendosjen e taksave për ndotësit, duke synuar që ata që ndotin të paguajnë për pasojat, transmeton albinfo.ch.

Çfarë pritet të ndodhë?

Debati në Këshillin Kombëtar do të vazhdojë të premten.

Shumica parlamentare pritet të refuzojë iniciativën.

Ka gjasa që çështja të përfundojë në një referendum popullor, ku qytetarët do të vendosin përfundimisht.

Një peticion i “Aleancës Stop-F35” që i kërkon qeverisë zvicerane të ndalojë menjëherë blerjen e avionëve të rinj luftarakë amerikanë ka mbledhur 42,500 nënshkrime. Aktivistët duan që parlamenti, i cili do të votojë për kërkesa të ngjashme, të ndërmarrë një hap të parë në këtë drejtim.

“Nuk është tepër vonë për të marrë vendimin e duhur,” shkroi aleanca, e cila përfshin Partinë Social Demokrate të krahut të majtë dhe Partinë e Gjelbër, dhe grupe të tilla si Campax dhe Grupi për një Zvicër pa ushtri (GSoA).

Ata denoncojnë “varësinë nga Shtetet e Bashkuara që kemi kontraktuar me blerjen e këtij avioni; është dhe mbetet e pahijshme”.

Pas zgjedhjes së Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, është bërë edhe më e qartë se sa shkatërruese është një varësi ndaj SHBA-së për politikën e sigurisë, sipas Aleancës Stop-F35, e cila pretendon se përfaqëson shumicën e popullsisë, transmeton albinfo.ch.

Në një sondazh përfaqësues të publikuar nga Tages Anzeiger në prill, mbi 80% e të pyeturve thanë se kundërshtonin blerjen e avionëve luftarakë F-35 nga Zvicra, theksoi aleanca, shkruan RTS.

Në vitin 2022, Berna nënshkroi një kontratë me prodhuesin amerikan Lockheed Martin për blerjen e 36 avionëve luftarakë F-35 A, me vlerë pak më shumë se 6 miliardë CHF. Avionët do të dorëzohen nga viti 2027 deri në vitin 2030, duke zëvendësuar flotën e vjetër të avionëve luftarakë të Zvicrës të F/A-18 Hornets dhe F-5 Tigers.

Pas vitesh mosmarrëveshje ligjore, Gjykata e Lartë Federale ka dhënë dritën jeshile për ndërtimin e qendrës federale të azilit në Rümlang.

Në kantonin e Cyrihut, një mosmarrëveshje ligjore shumëvjeçare mbi ndërtimin e një qendre të re federale për azil ka marrë fund: Gjykata e Lartë Federale ka vendosur që objekti mund të ndërtohet në Rümlang, në afërsi të Aeroportit të Cyrihut.

Qeveria federale ka planifikuar akomodimin e ri të azilit në ish-lokalin ushtarak Haselbach që nga viti 2017. Sekretariati Shtetëror për Migracionin planifikon të strehojë 150 refugjatë në një hapësirë ​​në buzë të pyllit  kontejnerët dhe ndërtesat e vjetra do të prishen për këtë qëllim.

Ish-gjyqtari federal me kohë të pjesshme Werner Beeler i kundërshtoi këto plane. Beeler është banor i Rümlang dhe zotëron parcela pyjore ngjitur. Ai argumenton, ndër të tjera, se ndërtesat për qendrën federale të azilit ndodhen jashtë zonës së ndërtesës dhe se distanca me pyllin nuk po ruhet, transmeton albinfo.ch.

Cyrihu ka nevojë urgjente për strehim

Gjykata e Lartë Federale tani ka hedhur poshtë ankesën e Beeler. Në aktvendim thuhet se nuk është problem që ndërtesat ndodhen jashtë zonës së ndërtimit. Në sistemin e azilit mund të zbatohet e njëjta procedurë si në ushtri, kështu që objekti mund të ndërtohet edhe në një zonë bujqësore.

Për më tepër, sipas Gjykatës Supreme Federale, ekziston një interes publik për ndërtimin e një qendre të tretë federale për azil në kantonin e Cyrihut. Konferenca kombëtare e azilit e bëri të qartë se nevojiten 870 vende akomodimi në rajonin e azilit të Cyrihut, por aktualisht ka vetëm 360 në vendet e Cyrihut dhe Embrach.

Për shkak të numrit të lartë të azilkërkuesve, është e rëndësishme që të sigurohen sa më shpejt të jetë e mundur 150 shtretërit shtesë në Rümlang. Vendi i dikurshëm ushtarak është i përshtatshëm për këtë. Për më tepër, ka kuptim ekologjik dhe ekonomik që të vazhdohet përdorimi i disa prej ndërtesave ekzistuese në objekt, shkruan SRF.

Jashtë zonës së ndërtesës

Në përgjigje të një hetimi nga gazeta rajonale e Cyrihut Schaffhausen, Werner Beeler shprehu zhgënjimin për vendimin e gjykatës më të lartë të Zvicrës. “Për mendimin tim, nuk ka asnjë qendër të vetme federale për azil në Zvicër që të mos jetë e vendosur në një zonë ndërtimi.” Ai deklaroi se ishte e çuditshme që Gjykata e Lartë Federale kishte arritur në përfundimin se, në rastin Rümlang, ndërtimi mund të bëhej edhe në një zonë bujqësore.1

Beeler pranon se interesi publik për banesat e reja është i lartë. “Por ka edhe interes publik për kopshtet dhe spitalet dhe këto objekte nuk mund të ndërtohen askund”.

Beeler sqaron se nuk është kundër akomodimit të ri të azilit. “Sistemi i azilit është i rëndësishëm dhe ne duhet t’u ofrojmë azilkërkuesve infrastrukturën e duhur.” Ai ishte i shqetësuar vetëm për pyetjen themelore: A mundet qeveria federale të ndërtojë një qendër azili në Rümlang edhe pse zona nuk ndodhet në një zonë ndërtimi?

Tani ai shpreson që qeveria federale të paktën do të rrisë distancën midis gardhit dhe pyllit për t’u dhënë më shumë hapësirë ​​shëtitësve.

Në një deklaratë fillestare, Sekretariati Shtetëror për Migracionin qëndroi i mbyllur. Ata nuk mund të thoshin ende saktësisht se si do të vazhdonin gjërat d.m.th., kur do të fillonin punimet e ndërtimit ose ku do të vendosej përfundimisht gardhi. Objekti fillimisht ishte planifikuar të hynte në funksion këtë vit.

Shumë rafte në supermarketet Migros në të gjithë Zvicrën janë të zhveshura. Çfarë po ndodh dhe kur do të rimbushen ato?

Nëse jeni duke kërkuar për produkte qumështi në frigorifer në Migros tuaj lokale, mund të mos keni fat pasi shumë rafte në seksionet e kosit dhe djathit mbeten bosh për shkak të problemeve të TI-së që shkaktojnë ndërprerje të shpërndarjes.

Si rezultat i asaj që kompania po e quan “një ngjarje të jashtëzakonshme” në tabelat e ngjitura në raftet bosh, ka vetëm një përzgjedhje të kufizuar produktesh, të tilla si kuarku, gjizë dhe mocarela, raportoi e përditshmja zvicerane Tages-Anzeiger.

Të gjitha kooperativat rajonale të Migros  Denner, Migrolino dhe Migros Online  janë gjithashtu të prekura, transmeton albinfo.ch.

Konsumatorët kanë shkuar në Migipedia, platformën e komunitetit të dyqanit, javët e fundit për të ankuar mungesën e aksioneve dhe raftet bosh.

Pra, çfarë po ndodh? Grupi Elsa, i cili është në pronësi të Migros Group, kohët e fundit migroi në një ofrues tjetër softuerësh dhe gjërat nuk kanë ecur aq mirë sa pritej.

Produktet e qumështit të Migros prodhohen nga Elsa, e cila është përgjegjëse edhe për plakjen dhe përpunimin e djathit.

Defekti erdhi kur Elsa kaloi në softuerin SAP në fillim të qershorit, duke shkaktuar probleme logjistike dhe pengesa në furnizim pasi kompania përdor këtë softuer për të menaxhuar shpërndarjen e produkteve të saj.

“Specialistët tanë të IT-së po punojnë shumë për të zgjidhur problemin sa më shpejt të jetë e mundur,” tha një zëdhënës i Migros për faqen zvicerane të lajmeve në internet 20 Minuten.

“Në të njëjtën kohë, ne kemi zbatuar tashmë masat fillestare të menjëhershme,” tha një zëdhënës i Migros për të përditshmen zvicerane Blick, duke shpjeguar se kjo përfshinte prokurimin alternativ, kontraktimin e aktiviteteve dhe zgjedhjen manuale.

Deri më tani, nuk ka pasur një deklaratë të qartë nga kompania se sa kohë mund të zgjasë ndërprerja dhe kur zgjedhja e plotë e produktit mund të kthehet në rafte.

Por ndërprerja po ndikon vetëm në produktet e dorëzuara nga Elsa Group, me shumë produkte alternative të disponueshme, ka thënë Migros.

Për shembull, produktet me etiketën ‘rajonale’ nuk preken pasi vijnë nga furnitorë të ndryshëm.

Ndërprerja e dërgesave do të thotë gjithashtu se shumë produkte po prishen para se të arrijnë në dyqane. Këto produkte janë dhuruar për bamirësi, ndërsa çdo produkt i papërfunduar që nuk mund të dorëzohej është bërë ushqim për derrat, tha supermarketi për Tages-Anzeiger.