Inflacioni në Zvicër mbetet i ulët. Në janar 2026, Indeksi i Çmimeve të Konsumatorit (IÇK) ra vetëm pak, duke u ulur me 0.1%. Kjo është sipas rezultateve të publikuara nga Zyra Federale e Statistikave (FSO). Rënia prej 0.1% krahasuar me muajin e kaluar i atribuohet faktorëve të ndryshëm, shpjegon FSO, duke përfshirë çmimet më të ulëta për energjinë elektrike, akomodimin shtesë dhe udhëtimin ajror.

Veshjet dhe këpucët gjithashtu u bënë më të përballueshme – falë pjesërisht shitjeve sezonale, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, kostot e hoteleve dhe udhëtimeve ndërkombëtare të paketave u rritën, ashtu si edhe primet e sigurimit të automjeteve.

Inflacioni i janarit është në skajin më të ulët të pritjeve të analistëve.

Ekspertët e anketuar nga agjencia financiare AWP para publikimit kishin pritur një indeks midis -0.1% dhe +0.4%.

Në muajin e parë të vitit, zviceranët shpenzuan pak më shumë (+0.5%) sesa në janar 2025, sipas treguesit të konsumit të publikuar nga PostFinance, transmeton albinfo.ch.

Pas rritjes së dukshme të vërejtur në muajt e verës dhe vjeshtës, prirja për të konsumuar u ngadalësua. Megjithatë, PostFinance vëren se, duke pasur parasysh pengesat e ndryshme në industrinë e eksportit dhe tregun e punës, fillimi i vitit sugjeron njëfarë besimi midis popullsisë zvicerane pavarësisht situatës së pafavorshme ekonomike. Shpenzimet ditore, si dhe ato në kategorinë “Bukuri dhe Mirëqenie”, mbetën praktikisht të pandryshuara krahasuar me dhjetorin, pak nën mesataren vjetore për vitin 2025.

Shpenzimet për makina, këpucë, veshmbathje dhe shërbime shëndetësore u ulën, ndërsa shpenzimet për ushqim u rritën. Në janar, familjet zvicerane shpenzuan gjithashtu më pak për aktivitete të kohës së lirë dhe rekreacion.

Në veçanti, PostFinance vëren se shpenzimet në restorante kanë rënë ndjeshëm, si dhe shpenzimet për hobi.

Shpenzimet e udhëtimit mbeten të larta, sipas treguesit, megjithëse edhe kjo kategori pësoi një rënie të lehtë. PostFinance llogarit indeksin mujor bazuar në të dhëna anonime nga miliona klientë. Treguesi konsiderohet një parashikues i tendencave të konsumit në Zvicër.

Nga më shumë se 400 kërkesa për kompensim dhe dëmshpërblim për dëmet e supozuara të shkaktuara nga vaksinat kundër COVID-19 të administruara në Zvicër, qeveria federale deri më tani ka liruar buxhetin e saj vetëm në dy raste, transmeton albinfo.ch.

Kjo situatë shpjegohet me vështirësinë e të provuarit të një lidhjeje shkakësore midis vaksinës dhe fillimit të problemeve shëndetësore. Fushata e vaksinimit kundër Covid-19 filloi në Zvicër rreth pesë vjet më parë. Që nga dhjetori i vitit 2020, përveç izolimeve të ndryshme, disa milion njerëz kanë marrë një nga dozat e vaksinës në dispozicion. Shpërblimi i parë i kompensimit u njoftua në shtator 2024: një person mori kompensim prej 12,500 frangash dhe 1,360 frangash për dëmet e pësuara si rezultat i vaksinimit.

Një rast i dytë u shtua në korrik të vitit të kaluar, shpjegoi një zëdhënës i Departamentit Federal të Punëve të Brendshme (FDHA) për Keystone-SDA.

Një personit iu dha kompensim prej 6,000 frangash. Megjithatë, sipas Aktit të Epidemive, kantonet gjithashtu marrin pjesë në këtë mekanizëm kompensimi. Zëdhënësja nuk pranoi të zbulonte se cilat vaksina të përdorura në Zvicër u janë administruar individëve të prekur, duke përmendur konfidencialitetin mjekësor. Që nga fillimi i këtij viti, FDHA kishte marrë 408 kërkesa për kompensim për dëmet nga vaksinimi. Sipas zëdhënëses, 300 prej tyre ishin shqyrtuar. Ajo shtoi se ndërkohë ishin paraqitur kërkesa të tjera. Sipas FDHA-së, shumat e dhëna deri më tani janë ndarë brenda afërsisht tre viteve nga marrja e kërkesës.

Rishikimi i aspekteve mjekësore, veçanërisht lidhja shkakësore midis vaksinimit dhe dëmit, mund të zgjasë shumë, veçanërisht nëse kërkohen raporte mjekësore. Kësaj i shtohej fakti se gjashtë vjet më parë, virusi ishte i panjohur dhe vaksinat ishin gjithashtu të reja.

Zëdhënësi shpjegoi se kishte një mungesë përvoje globale në këtë fushë. Kohëzgjatja e procedurave varet jo vetëm nga kompleksiteti i fakteve mjekësore, por edhe nga kërkesat dhe provat e kërkuara për t’i përfunduar ato. “Kërkesat që lidhen me humbjen e të ardhurave në të kaluarën dhe në të ardhmen për shkak të dëmtimit të përhershëm të shëndetit janë veçanërisht komplekse”, sipas zëdhënësit. Në këto raste, është e nevojshme të pritet vendimi i Sigurimit të Invaliditetit (IV), gjë që vonon më tej të gjithë procedurën. Rregullorja aktuale në lidhje me kompensimin për dëmet e shkaktuara nga vaksinimet e detyrueshme ose të rekomanduara është e sanksionuar në Aktin e Epidemive, i cili ka qenë në fuqi që nga viti 2016. Me përjashtim të vaksinimeve kundër koronavirusit, FDHA deri më tani ka vendosur për tre kërkesa për kompensim dhe dëmshpërblim. Të gjitha kërkesat janë refuzuar. Sipas zëdhënësit, Në rastet e cituara, ose nuk kishte lidhje shkakësore midis vaksinimit dhe dëmit, ose palët e tjera ishin të detyruara të mbulonin dëmin. Përpara se Akti i Epidemive të hynte në fuqi, kantonet ishin përgjegjëse për kompensimin e dëmit të shkaktuar nga vaksinimi. Në maj 2025, në përgjigje të një pyetjeje nga Felix Wettstein (Greens/SO) në të cilën ai kërkonte informacion mbi efektet anësore të vaksinave kundër koronavirusit, konkretisht miokarditin, trombozën e venave sinusale dhe sindromën Guillain-Barré (GBS), Këshilli Federal raportoi se FDHA kishte marrë afërsisht 370 kërkesa për kompensim dhe/ose dëmshpërblim, nga të cilat vetëm një ishte miratuar. Dy kërkesa u refuzuan për shkak të mungesës së lidhjes shkakësore midis vaksinimit dhe dëmtimit të shëndetit, dhe 270 për arsye formale, siç është dokumentimi i pamjaftueshëm i dëmtimit të shëndetit.

Sipas qeverisë, vaksinat Pfizer dhe Moderna u përdorën kryesisht në Zvicër gjatë pandemisë. Miokarditi është një efekt anësor i njohur i këtyre dy vaksinave (gjithsej 454 raste të dyshuara të raportuara në Zvicër). Tromboza venoze sinusale dhe GBS janë rreziqe të lidhura me vaksinën Janssen (me dy dhe tre raste të dyshuara të raportuara, përkatësisht), por nuk janë konfirmuar për vaksinat Pfizer dhe Moderna. Lloji i vaksinës është i panjohur për dy raste të dyshuara të GBS të raportuara. Një analizë e të dhënave nga viti 2010 deri në vitin 2023 në lidhje me shtrimet në spital me GBS si diagnozë primare ose sekondare tregon një rritje të numrit të rasteve (433 në vitin 2010 dhe 642 në vitin 2023).

Midis viteve 2020 dhe 2021, numri i rasteve u ul pak, nga 574 në 552. Në vitin 2022, rastet u rritën në 621, dhe midis viteve 2022 dhe 2023, pati një rritje të mëtejshme të moderuar prej pothuajse 3.5%. Bazuar në të dhënat e mbledhura gjatë dhe pas pandemisë, Këshilli Federal arriti në përfundimin se “nuk vërehet ndonjë trend i qartë në numrin e rasteve”. Bazuar në këto shifra, qeveria theksoi, “nuk mund të vendoset asnjë lidhje shkakësore midis COVID-19 dhe numrit të shtrimeve në spital. Kjo do të kërkonte një analizë më të detajuar të rasteve individuale”. Për shembull, për shkak të dokumentimit të pamjaftueshëm të rreziqeve shëndetësore. Sipas qeverisë, vaksinat Pfizer dhe Moderna u përdorën kryesisht në Zvicër gjatë pandemisë. Miokarditi është një efekt anësor i njohur i këtyre dy vaksinave (gjithsej 454 raste të dyshuara të raportuara në Zvicër). Tromboza e venave të sinuseve dhe GBS janë rreziqe të shoqëruara me vaksinën Janssen (me dy dhe tre raste të dyshuara të raportuara, përkatësisht), por nuk janë konfirmuar për Pfizer dhe Moderna. Për dy raste të dyshuara të GBS të raportuara, lloji i vaksinës është i panjohur.

Donald Trump ka përmendur edhe një herë suficitin tregtar të Zvicrës për të justifikuar politikën e tij tregtare, duke argumentuar se prosperiteti i vendeve të tilla varet nga bujaria amerikane.

Në një intervistë të transmetuar në Fox Business, presidenti tha se Shtetet e Bashkuara “i kishin lënë ata të na shfrytëzonin”, duke iu referuar suficitit tregtar të mallrave të Zvicrës me SHBA-në.

Ai tha “Zvicra që ju e mendoni, e dini, si ultra shik, ultra perfekte, çdo…, nuk janë. Ata janë vetëm kështu sepse i lejojmë të na mashtrojnë dhe të fitojnë të gjitha këto para.” Ai më pas tha se mund të përmendte “40 vende të tjera” në një pozicion të ngjashëm, transmeton albinfo.ch.

Ai gjithashtu iu referua një telefonate verën e kaluar me Karin Keller-Sutter, atëherë presidente e Zvicrës. Ai tha se besonte se po fliste me kryeministren dhe se ajo ishte “shumë agresive”.

Ashtu siç kishte bërë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos në janar, zoti Trump e tallte znj. Keller-Sutter për theksimin e përsëritur se Zvicra ishte një vend i vogël. “Nuk mund ta hiqja nga telefoni… dhe nuk më pëlqeu shumë mënyra se si na foli*, tha ai.

Menjëherë pas kësaj, Uashingtoni rriti tarifat për mallrat zvicerane në 39%.

Deficiti tregtar i SHBA-së me Zvicrën

Deficiti prej 42 miliardë dollarësh i cituar nga Z. Trump korrespondon afërsisht me deficitin neto prej 41.4 miliardë dollarësh në tregtinë e mallrave të regjistruar në vitin 2025. Zvicra eksportoi rreth 54.7 miliardë dollarë mallra në Shtetet e Bashkuara, ndërsa importoi afërsisht 13.3 miliardë dollarë në këmbim.

Por kjo tregon vetëm gjysmën e historisë. Tregtia e shërbimeve është fuqimisht në favor të Amerikës. Në vitin 2024 Shtetet e Bashkuara shitën rreth 65 miliardë dollarë shërbime në Zvicër, ndërsa firmat zvicerane eksportuan vetëm 35 miliardë dollarë në anën tjetër – të dhënat e eksportit të shërbimeve të vitit 2025 nuk janë publikuar, por ka të ngjarë të ndjekin këtë model. Kjo i lë SHBA-të me një suficit të konsiderueshëm shërbimesh. Pasi mallrat dhe shërbimet kombinohen, suficiti bie ndjeshëm.

Shifrat e tregtisë Zvicër-SHBA janë relativisht modeste në terma të përgjithshëm makroekonomikë. Zvicra gjeneroi PBB prej rreth 940 miliardë dollarësh në vitin 2024.

Një rënie e pjesshme

Tensionet u lehtësuan në vjeshtë pas negociatave të reja. Një vizitë nga përfaqësuesit e biznesit zviceran në Uashington, që thuhet se solli dhurata bujare, parapriu një ulje të tarifave në 15%.

Në Davos, zoti Trump tha se i kishte ulur detyrimet sepse nuk donte të dëmtonte popullsinë zvicerane. Por ai përsëriti se pa Shtetet e Bashkuara, Zvicra nuk do të fitonte “asgjë fare” – një pretendim që e përsëriti në intervistën për Fox.

Diplomacia e investimeve

Presidenti këmbëngul se politika e tij tarifore po funksionon. Kompanitë që kërkojnë të shmangin detyrimet, thotë ai, po e zhvendosin prodhimin në Amerikë. Gjigantët farmaceutikë zviceranë si Roche dhe Novartis kanë njoftuar plane për të investuar miliarda dollarë në objekte të reja në Shtetet e Bashkuara.

Këto premtime janë pjesë e një marrëveshjeje tarifore të arritur me Uashingtonin në nëntor. Ajo parashikon deri në 200 miliardë dollarë investime të korporatave zvicerane në Amerikë në këmbim të një uljeje të tarifave ndëshkuese nga 39% në 15% për shumë produkte.

Nëse kjo përfaqëson një armëpushim të qëndrueshëm apo thjesht një pauzë në një marrëdhënie transaksionale mbetet për t’u parë.

Më 8 mars, votuesit zviceranë do të vendosin nëse do ta zëvendësojnë taksimin e përbashkët të çifteve të martuara me taksimin individual.

Reforma synon të heqë të ashtuquajturin dënim martesor, ku bashkëshortët tatohen mbi të ardhurat e tyre të kombinuara dhe jo veçmas.

Çiftet e martuara preken më drejtpërdrejt, por ndryshimi do të riformësonte taksën federale të drejtpërdrejtë për shumë familje.

Një kalkulator i publikuar nga RTS ilustron efektet e mundshme, transmeton albinfo.ch.

Merrni parasysh dy çifte të martuara me fëmijë dhe të ardhura totale identike. Nëse reforma miratohet, njëri do të paguante disa mijëra franga më pak në taksë federale të drejtpërdrejtë sesa sot; tjetri disa mijëra më shumë. Dallimi nuk qëndron në atë se sa fitojnë, por në mënyrën se si ndahen këto të ardhura. Në njërën familje punojnë të dy bashkëshortët; në tjetrën një person që fiton vetëm siguron shumën e plotë. Çdo rishikim tatimor prodhon fitues dhe humbës. Ky nuk është përjashtim.

Fituesit e dyfishtë fitojnë; personat që fitojnë vetëm humbasin

Sipas taksimit individual, çiftet në të cilat të dy bashkëshortët fitojnë paga të ngjashme në përgjithësi përfitojnë. Familjet tradicionale me një person që fiton vetëm bukën e thatë – veçanërisht në nivele më të larta të të ardhurave – shpesh do të paguanin më shumë.

Merrni një çift të martuar me dy fëmijë dhe të ardhura të kombinuara prej 200,000 CHF. Nëse të dy bashkëshortët fitojnë shuma të barabarta, ata do të paguanin rreth 2,258 CHF në taksë federale të drejtpërdrejtë – 3,688 CHF më pak se sipas sistemit aktual.

Një çift i pamartuar me të njëjtën ndarje të ardhurash do të paguante të njëjtat 2,258 CHF, rreth 362 CHF më pak se sot. Qëllimi i deklaruar i reformës është eliminimi i kësaj pabarazie midis çifteve të martuara dhe atyre që bashkëjetojnë.

Por nëse të njëjtat 200,000 CHF fitohen vetëm nga një bashkëshort, fatura e taksave do të tejkalonte 10,800 CHF – afërsisht 2,800 CHF më shumë se aktualisht, dhe shumë më e lartë se nëse të ardhurat do të ndaheshin në mënyrë të barabartë.

Komplikime me kohë të pjesshme

Efektet bëhen më të nuancuara kur të ardhurat janë të pabarabarta, por të dy partnerët punojnë. Supozoni se njëri bashkëshort fiton 170,000 CHF dhe tjetri 30,000 CHF. Ajo familje do të ishte gati 1,400 CHF më keq sipas reformës.

Ndikimi shpërndarës nuk varet më nga statusi martesor, por nga mënyra se si ndahen të ardhurat brenda familjes. Sistemi i ri do të lehtësonte barrën mbi fituesit e dytë me kohë të plotë, por do të penalizonte familjet që mbështeten në një të ardhur dominuese, duke përfshirë disa me paga të dyta modeste me kohë të pjesshme.

Tatimet federale janë vetëm një pjesë e tablosë

Tatimet direkte federale përbëjnë vetëm një pjesë të barrës së përgjithshme tatimore të shumicës së familjeve. Taksat kantonale dhe komunale zakonisht peshojnë më shumë. Prandaj, ndikimi i plotë i reformës mbetet i pasigurt.

Nëse miratohet, ndryshimi do t’i detyronte kantonet të futnin edhe taksimin individual, duke hequr dallimet formale midis çifteve të martuara dhe të pamartuara. Megjithatë, siç sugjeron kalkulatori, pabarazitë e konsiderueshme midis llojeve të familjeve do të vazhdonin.

Reforma premton neutralitet më të madh midis çifteve të martuara dhe të pamartuara. Megjithatë, kjo do të rishpërndante barrën brenda tyre, duke favorizuar personat që fitojnë dy të ardhura me të ardhura të ngjashme dhe duke rënduar familjet me hendeqe të mëdha në të ardhura.

Deri më tani, transmetuesi publik SRF abstenoi nga zbulimi i kombësisë së të huajve që ishin detajuar nga policia, duke besuar se kjo do të nxiste stereotipe ose paragjykime.

Megjithatë, i përballur me ankesa se mbajtja sekrete e këtij informacioni do të thotë që faktet thelbësore nuk po komunikohen, transmetuesi ka ndryshuar politikën e tij editoriale dhe “do të deklarojë kombësinë e autorëve dhe viktimave”.

Nuk është çudi që Partia Popullore Zvicerane (SVP) populiste e mirëpret këtë ndryshim, transmeton albinfo.ch.

“Është mirë që profesionistët e medias nuk inkurajohen më t’ua fshehin këtë informacion shikuesve”, tha deputeti i SVP-së Benjamin Fischer.