Haxhiu priti ambasadorin zviceran Sprecher, theksohet forcimi i bashkëpunimit Kosovë–Zvicër

Kryetarja e Kuvendit të Republikës së Kosovës, Albulena Haxhiu, ka pritur sot në një takim ambasadorin e Zvicrës në Kosovë, Jürg Sprecher, ku u diskutua për marrëdhëniet mes dy vendeve dhe mundësitë për thellimin e bashkëpunimit.

Gjatë takimit, Haxhiu theksoi se marrëdhëniet mes Kosovës dhe Zvicrës mbeten të qëndrueshme dhe miqësore, duke nënvizuar rëndësinë e vazhdimit të bashkëpunimit në fusha që ndikojnë drejtpërdrejt në zhvillimin demokratik dhe institucional të vendit.

Ajo vlerësoi mbështetjen e vazhdueshme që Zvicra i ka dhënë Kosovës ndër vite, duke e cilësuar atë si një partner të rëndësishëm në forcimin e institucioneve dhe avancimin e proceseve demokratike, transmeton albinfo.ch.

Në përfundim të takimit, kryetarja Haxhiu shprehu gatishmërinë për të thelluar edhe më tej bashkëpunimin ndërmjet Kosovës dhe Zvicrës, në funksion të zhvillimit dhe forcimit të marrëdhënieve bilaterale.

Sa më shumë po paguajnë tani shoferët në Zvicër për karburant?

Ekspertët kishin paralajmëruar se çmimet do të rriteshin në ditët dhe javët në vijim, dhe kjo tashmë po ndodh, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sa kanë arritur çmimet?

Benzina (Unleaded 95) aktualisht kushton rreth 1.85 franga për litër në shumë pika karburanti.

Ekspertët presin që çmimi të rritet deri në 1.90 franga për litër.

Nafta (diesel) mund të arrijë deri në 2.20 franga për litër, nga rreth 1.80 franga në fillim të marsit.

Sa më shumë po paguajnë shoferët?

Nëse çmimet arrijnë nivelin e parashikuar:

Një rezervuar i plotë (rreth 60 litra) me benzinë mund të kushtojë deri në 15 franga më shumë se në fund të shkurtit.

Për diesel, shoferët mund të paguajnë deri në 25 franga më shumë për një rezervuar të plotë.

Ku është më i shtrenjtë karburanti?

Në Zvicër çmimet ndryshojnë shumë sipas vendit:

Më të shtrenjta janë zakonisht pikat e karburantit pranë autostradave, qyteteve të mëdha dhe zonave turistike.

Më të lira janë shpesh stacionet e vogla në zonat rurale

Mbi një milion të huaj në Zvicër nuk aplikojnë për shtetësinë zvicerane

Mbi një milion të huaj që jetojnë në Zvicër nuk aplikojnë për shtetësi zvicerane, edhe pse i plotësojnë kriteret e nevojshme për natyralizim. Kjo është bërë e ditur në një studim të realizuar pas një kërkese të Këshillit Federal për të kuptuar arsyet e këtij fenomeni.

Sipas raportit, një numër i madh i banorëve të huaj që kanë jetuar për vite me radhë në vend dhe kanë të drejtë për shtetësi, nuk e ndërmarrin hapin për t’u bërë qytetarë zviceranë, shkruan albinfo.ch.

Rezultatet e studimit u diskutuan dje në Sekretariatin Shtetëror për Migracion (SEM), ku përfaqësues të autoriteteve kantonale dhe komunale përgjegjëse për procesin e natyralizimit analizuan dhe reflektuan së bashku mbi gjetjet e raportit.

Autoritetet synojnë që përmes këtyre diskutimeve të kuptojnë më mirë pengesat dhe arsyet pse shumë të huaj që jetojnë në Zvicër nuk aplikojnë për shtetësi, pavarësisht se i plotësojnë kushtet. /albinfo.ch/

Kush po udhëheq luftën në Zvicër kundër propozimit kundër emigracionit?

Këtë javë, në Bernë është nisur një fushatë kundër kësaj iniciative, e cila konsiderohet një nga propozimet më të diskutueshme që do të shkojë në votim në vitet e fundit, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Iniciativa është propozuar nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), një parti e djathtë populiste. Ajo synon të ulë ndjeshëm numrin e emigrantëve, në mënyrë që popullsia e Zvicrës të mos kalojë 10 milionë banorë. Sipas SVP-së, një popullsi më e madhe do të mbingarkonte infrastrukturën si:

banesat,

transportin publik,

sistemin shëndetësor,

shkollat.

Propozimi parashikon që popullsia rezidente e përhershme e Zvicrës të mos kalojë 10 milionë para vitit 2050, ndërsa pas vitit 2050 qeveria federale mund ta rregullojë këtë kufi çdo vit.

Aktualisht Zvicra ka pak më shumë se 9 milionë banorë, nga të cilët rreth 2.5 milionë janë të huaj, pra mbi 27% e popullsisë.

Kush është kundër kësaj mase?

Një komitet shumëpartiak ka nisur fushatën kundër iniciativës dhe ka paralajmëruar se kërkesat e saj mund ta fusin Zvicrën në një situatë të vështirë brenda disa viteve.

Ky grup përfshin përfaqësues nga disa parti politike:

Radical-Liberals (PRL) – qendër-djathtë

Centre Party – parti e qendrës

Evangelical Party (EVP) – konservatore në aspektin social

Green Liberal Party (GLP) – qendër me politika ekologjike

Ata paralajmërojnë se kufizimi i emigracionit mund të shkaktojë probleme të mëdha për ekonominë dhe marrëdhëniet me Bashkimin Evropian, sepse lëvizja e lirë e njerëzve është një nga parimet kryesore të BE-së.

Kundërshtime nga bizneset dhe qeveria

Organizatat ekonomike dhe bizneset në Zvicër e kanë quajtur këtë propozim “Iniciativa e Kaosit”, duke argumentuar se pa punëtorët e huaj:

zhvillimi i kompanive do të ngadalësohej,

të ardhurat nga taksat do të binin,

inovacioni do të dobësohej,

sistemi i sigurimeve sociale do të kishte probleme financiare.

Gjithashtu, qeveria federale zvicerane dhe shumica e parlamentit janë kundër kësaj iniciative. Ministri i Drejtësisë dhe Policisë paralajmëroi se Zvicra duhet të mësojë nga përvoja e Brexit, pasi kufizimi i lëvizjes së lirë mund të dëmtojë marrëdhëniet ekonomike me Evropën.

Familjet në Zvicër kërkojnë mbrojtje më të mirë të mediave sociale

Sipas një analize, përballja me mediat sociale është bërë më e rëndësishme për familjet në Zvicër.

Rreth gjysma e familjeve të anketuara do të donin të shihnin mbrojtje më të mirë të fëmijëve dhe një ndalim të telefonave celularë në shkolla, sipas një barometri familjar, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Përveç kësaj, 47% e familjeve të anketuara besojnë se ka nevojë për mbështetje më të përgjithshme nga shkollat ​​dhe 44% e të anketuarve besojnë se kufizimet ligjore në mediat sociale janë të dëshirueshme. Ky ishte përfundimi i Barometrit Familjar të publikuar nga Pro Familia Zvicër dhe siguruesi i pensioneve Pax të enjten. Rreth 2,036 familje në të gjithë Zvicrën u anketuan nga 10 deri më 27 nëntor 2025.

Sipas barometrit, shumica e të anketuarve mendojnë se janë në gjendje t’i udhëzojnë mirë fëmijët e tyre kur bëhet fjalë për përdorimin e telefonave celularë, internetit dhe mediave sociale. Rreth 57% e të anketuarve u pajtuan disi me pyetjen dhe 30% u pajtuan plotësisht.

Sipas Pro Familia dhe Pax, përdorimi i mediave sociale nuk është po aq i përhapur për familjet në Zvicër. Në Zvicrën gjermanishtfolëse, 27% e familjeve ishin shumë të shqetësuara për këtë çështje, krahasuar me 13% të familjeve të anketuara në Zvicrën frëngjishtfolëse dhe 10% në Ticino. Megjithatë, në Ticino dhe Zvicrën frëngjishtfolëse, çështja e dhunës tek të rinjtë është më e përhapur për familjet sesa në Zvicrën gjermanishtfolëse.

Paratë mbeten çështja kryesore

Sipas barometrit, paratë mbeten çështja kryesore për familjet zvicerane, ashtu si në vitet e kaluara. Primet e sigurimit shëndetësor dhe rritja e çmimeve vazhdojnë të kryesojnë listën e çështjeve kryesore. Sipas analizës, primet e sigurimit shëndetësor janë një shqetësim i veçantë për familjet në Ticino. Rritja e çmimeve në përgjithësi është një shqetësim kyç për familjet në Ticino dhe Zvicrën frëngjishtfolëse.

Për pak më pak se gjysmën e pjesëmarrësve në anketë, të ardhurat familjare janë të mjaftueshme për jetën familjare. Për pothuajse po aq familje të anketuara, të ardhurat janë mezi të mjaftueshme dhe për 7% të të anketuarve, nuk janë të mjaftueshme. Sipas barometrit, perceptimi i situatës së tyre financiare ka mbetur kështu i qëndrueshëm gjatë viteve.

Së fundmi, të anketuarit në anketë shikonin edhe drejt së ardhmes. Tre të katërtat e familjeve të anketuara presin që situata e përgjithshme në Zvicër do të tentojë të përkeqësohet ose të përkeqësohet ndjeshëm gjatë tre viteve të ardhshme. Prandaj, pritjet për zhvillimet e ardhshme mbeten pesimiste, siç përmbledh Barometri i Familjes.

Zvicër: Telefonat e emergjencës në rrugë mund të hiqen

Mijëra kuti telefonike portokalli përgjatë autostradave të Zvicrës mund të zhduken së shpejti.

Zyra Federale e Rrugëve po shqyrton nëse telefonat buzë rrugës duhet të çmontohen, transmeton albinfo.ch.

Ka rreth 2,000 të tillë në të gjithë vendin, por përdorimi ka rënë ndjeshëm pasi shumica e shoferëve tani mbështeten në telefonat celularë.

Mirëmbajtja e tyre kushton rreth 1 milion CHF në vit.

Autoritetet vërejnë se sistemi ka ende përparësi, megjithatë, sepse telefonat lidhen direkt me qendrat e kontrollit të trafikut dhe transmetojnë automatikisht vendndodhjen e thirrësit.

Ardiana Sallauka dhe Arber Jagoda rizgjidhen në Këshillin Komunal të Villeneuve në kantonin Vaud

Në komunën e Villeneuve, në kantonin Vaud të Zvicrës, dy përfaqësues të komunitetit shqiptar janë rizgjedhur për herë të dytë në Këshillin Komunal, duke qenë ndër kandidatët më të votuar në zgjedhjet lokale.

Arber Jagoda, këshilltar komunal dhe njëkohësisht kryetar i Partisë Socialiste në Villeneuve, është rizgjedhur për herë të dytë në këtë detyrë. Ai gjithashtu është kandidat në listë për të udhëhequr komunën si kryetar në mandatin e ardhshëm.

Po ashtu, Ardiana Sallauka është rizgjedhur për herë të dytë si këshilltare komunale dhe ka rezultuar femra më e votuar nga radhët e Partisë Socialiste në Villeneuve.

Villeneuve është një komunë në kantonin Vaud, e vendosur pranë Liqenit të Gjenevës dhe në afërsi të qytetit të Montreux. Komuna ka rreth 6 mijë banorë dhe njihet për pozitën e saj turistike, historinë e vjetër dhe lidhjen me rajonin e Rivierës së Vaudit.

Rizgjedhja e dy përfaqësuesve shqiptarë për herë të dytë në Këshillin Komunal konsiderohet një arritje e rëndësishme dhe dëshmi e besimit që qytetarët e kësaj komune kanë ndaj tyre.

Zvicër: Sportet dimërore i mbajnë helikopterët të zënë

Lëndimet nga sportet dimërore po i mbajnë të zënë ekipet e helikopterëve të emergjencës.

Kompania e shpëtimit Air-Glaciers kreu më shumë se 3,100 misione shpëtimi në vitin 2025, mesatarisht pothuajse nëntë në ditë.

Shërbimi me seli në Valais thotë se aksidentet nga sportet dimërore përbënin më shumë se gjysmën e operacioneve të saj në një vit, pavarësisht se sezoni i skive zgjati vetëm një pjesë të asaj kohe, transmeton albinfo.ch.

Në përgjithësi, 3 të katërtat e thirrjeve përfshinin aksidente dhe një e katërta ishin urgjenca mjekësore.

Kompania thotë se katër bazat e saj alpine lejojnë që helikopterët të arrijnë shumicën e pacientëve brenda rreth pesëmbëdhjetë minutave të fluturimit.

Valais ofron udhëtime falas me tren për turistët

Autoritetet turistike në kantonin Valais kanë nisur një iniciativë të re për të nxitur turizmin vendas, duke ofruar udhëtime falas me tren për vizitorët që qëndrojnë në hotele në këtë rajon, përcjell albinfo.ch.

Në bashkëpunim me SwissPass Alliance, është prezantuar bileta e re e quajtur “Mobility Ticket”, e cila u mundëson banorëve të Zvicrës që rezervojnë qëndrime në hotelet e Valais të përfitojnë një biletë vajtje-ardhje në transportin publik.

Kjo nismë synon të promovojë turizëm më të qëndrueshëm, duke inkurajuar vizitorët që për udhëtimet e tyre të kohës së lirë të zgjedhin trenin në vend të makinës. Gjithashtu, projekti synon të rrisë rezervimet direkte në hotele dhe të nxisë qëndrime më të gjata të turistëve në rajon.

Projekti pilot po realizohet në bashkëpunim me disa partnerë nga sektori i turizmit dhe transportit publik, me mbështetjen e programit federal Innotour.

Rezultatet e këtij projekti do të analizohen për të vlerësuar ndikimin e masës dhe për të shqyrtuar mundësinë e zgjerimit të saj në të ardhmen.

Ndërtimet e pakta dhe imigrimi rrisin presionin mbi tregun e banesave në Zvicër

Tregu i pasurive të paluajtshme në Zvicër pritet të mbetet i tensionuar edhe në vitet e ardhshme, sipas një analize të publikuar nga Raiffeisen Bank, përcjell albinfo.ch.

Sipas ekspertëve të bankës, situata në tregun e banesave nuk pritet të përmirësohet së shpejti, pasi dy faktorë të rëndësishëm po ushtrojnë presion mbi tregun: sektori i ndërtimit që po ecën me ritëm të ngadalshëm dhe nevoja në rritje për fuqi punëtore nga jashtë vendit.

Analiza thekson se dalja në pension e gjeneratës së “baby boomers”, e kombinuar me shkallën e ulët të lindjeve, do të krijojë mungesë të fuqisë punëtore në shumë sektorë të ekonomisë.

Për këtë arsye, kompanitë në Zvicër pritet të kërkojnë gjithnjë e më shumë punëtorë nga jashtë për të mbuluar nevojat e tregut të punës. Kjo pritet të rrisë edhe më tej kërkesën për banesa në vend.

Ekspertët paralajmërojnë se për shkak të këtyre zhvillimeve, është pak e mundshme që situata në tregun e pasurive të paluajtshme të lehtësohet gjatë dhjetë viteve të ardhshme./Albinfo.ch

Sa është rritur çmimi i benzinës në Zvicër?

Çmimet e karburanteve në Zvicër kanë pësuar rritje që nga fillimi i konfliktit në Iran, duke reflektuar ndikimin e zhvillimeve gjeopolitike në tregjet ndërkombëtare të energjisë, përcjell albinfo.ch.

Sipas një analize të organizatës së automobilistëve TCS, çmimet aktuale janë më të larta krahasuar me fundin e muajit shkurt, kur Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli ndërmorën sulme ajrore në rajon.

Për të vlerësuar situatën, TCS analizoi çmimet në rreth 3,200 pika karburanti në të gjithë Zvicrën. Të dhënat tregojnë se rritjen më të madhe e ka pësuar nafta, e cila është shtrenjtuar me 8.6 për qind, duke arritur në rreth 1.90 franga për litër.

Ndërkohë, çmimi i benzinës pa plumb 95 është rritur me 3.7 për qind dhe aktualisht kushton rreth 1.70 franga për litër.

Edhe benzina pa plumb 98 ka shënuar një rritje më të moderuar, me një shtim prej 3.4 për qind për litër.

Naim Dina zgjidhet për herë të dytë asambleist në Renens

Një tjetër sukses për përfaqësimin e komunitetit shqiptar në Zvicër vjen nga kantoni Vaud. Naim Dina, me preardhje nga Rahoveci, është zgjedhur për herë të dytë si asambleist në qytetin Renens.

Pas publikimit të rezultateve zgjedhore, Dina ka shprehur mirënjohjen e tij për besimin e qytetarëve, duke theksuar se ky mandat i dytë përbën një përgjegjësi edhe më të madhe për të vazhduar angazhimin në shërbim të qytetit dhe komunitetit.

“Ky mandat i dytë është një nder dhe një përgjegjësi e madhe. Falënderoj të gjithë qytetarët që më besuan votën dhe më dhanë mundësinë të vazhdoj të punoj për qytetin tonë,” është shprehur ai.

Ai gjithashtu ka falënderuar mbështetësit dhe qytetarët që e kanë votuar, duke theksuar se do të vazhdojë të punojë me përkushtim, ndershmëri dhe transparencë për të përfaqësuar sa më mirë interesat e qytetarëve në asamblenë komunale të Renens.

Rizgjedhja e tij për mandatin e dytë konsiderohet një dëshmi e besimit që qytetarët kanë ndaj punës dhe angazhimit të tij në jetën publike dhe institucionale në Zvicër.

Për komunitetin shqiptar në Zvicër, prania dhe angazhimi i përfaqësuesve me prejardhje shqiptare në institucionet lokale është një tregues i rëndësishëm i integrimit dhe kontributit aktiv në jetën politike dhe shoqërore të vendit.

Kosova, Shqipëria dhe Britania bashkohen për ekonominë kreative

Instituti për Ekonomi të Tregut të Lirë (IETL), në bashkëpunim me British Council, ka organizuar në Prishtinë eventin përmbyllës të projektit rajonal “Bridging Creatives: Partneriteti Kosovë – Shqipëri – Mbretëri e Bashkuar për Rritje Kreative”, duke vënë në fokus rëndësinë e bashkëpunimit ndërkombëtar për zhvillimin e ekonomisë kreative dhe fuqizimin e të rinjve në këtë sektor, përcjell albinfo.ch.

Besa Zogaj Gashi, nga Instituti për Ekonomi të Tregut të Lirë, tha se sektori kreativ në mbarë botën është një nga motorët kryesorë dhe më dinamikë të rritjes ekonomike, inovacionit dhe zhvillimit shoqëror e kulturor.

“Iniciativa Bridging Creatives ka qenë shumë e rëndësishme dhe e pamë si një mundësi për të aplikuar. Si institut që merremi me politika, viteve të fundit kemi mbështetur edhe komunën e Prishtinës në zhvillimin e strategjisë për art dhe kulturë. Po ashtu, kemi ndihmuar pjesërisht edhe Qeverinë e Kosovës në hartimin e strategjisë për industrinë kreative,” shtoi ajo.

Zogaj Gashi, theksoi se studentët shpesh nuk marrin njohuri praktike për prezantimin profesional dhe zhvillimin e aftësive të biznesit. Ajo njoftoi se interesimi për programin ka qenë i lartë që nga faza e parë.

“Studentët tani nuk marrin njohuri se si të prezantojnë më mirë veten, si të bëjnë një CV, si të zhvillojnë aftësi lidershipi, menaxhim projektesh dhe biznes planifikim, njohuri kyçe për të pasur sukses dhe për të fuqizuar sektorin kreativ. Nga 123 aplikantë, 88 janë gra dhe 35 burra, çka tregon rolin e rëndësishëm të barazisë gjinore në industrinë kreative”, tha ajo.

Kryetari i Prishtinës, Përparim Rama, u shpreh se projekti ka krijuar lidhje të rëndësishme mes komuniteteve kreative të Kosovës, Shqipërisë dhe Mbretërisë së Bashkuar.

“Prishtina është një qytet i ri, energjik dhe kreativ. Si komunë, ne jemi të përkushtuar të mbështesim kulturën, bashkëpunimin ndërkombëtar dhe zhvillimin e ekonomisë kreative”, tha ai.

Drejtoresha e Këshillit Britanik për Ballkanin Perëndimor, Clare Sears, nënvizoi mbështetjen e vazhdueshme për zhvillimin e ekonomisë kreative në rajon, duke përmendur projekte të ndryshme që shtrihen nga gaming-u, moda, prodhimi i filmave, animacioni, e deri te artet pamore.

“Ky projekt është jashtëzakonisht praktik, fokusuar te aftësitë reale dhe më pak te teoria. Partneritetet e forta rajonale e bëjnë këtë ndërhyrje një shembull të shkëlqyer për zhvillimin e sektorit kreativ në rajon”, shtoi ajo.

Pezullohet partia e Behgjet Pacollit nga KQZ-ja

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve ka marrë vendim për pezullimin e partisë Aleanca Kosova e Re (AKR), për shkak të mosmbajtjes së kuvendit zgjedhor brenda afateve të parapara ligjore, përcjell albinfo.ch.

Vendimi sipas tyre mbështetet në Ligjin për Zgjedhjet e Përgjithshme, sipas të cilit, partia e regjistruar politike mban kuvendin zgjedhor brenda 6 muajve nga data e regjistrimit dhe pastaj së paku çdo 48 muaj.

Sipas KQZ-së, AKR-ja, e regjistruar në KQZ në vitin 2007, ka qenë e obliguar që deri më 25 shkurt 2026 të mbajë kuvendin zgjedhor të radhës.

Aty kanë treguar se më 4 dhe 24 shkurt, Zyra për Regjistrim, Certifikim dhe Kontrollin Financiar të Subjekteve Politike  ka njoftuar këtë subjekt politik për obligim ligjor, por pavarësisht këtyre njoftimeve, nuk janë ndërmarrë veprimet për përmbushjen e këtij obligimi ligjor.

Andaj, KQZ thotë se duke u mbështetur në këtë morën vendim për pezullimin e partisë politike, Aleanca Kosova e Re dhe ta obligojë atë, që në një afat shtesë prej 45 ditësh, ta mbajë konventën apo kuvendin e saj.

Sipas KQZ-së në rast të mosmbajtjes së kuvendit zgjedhor as pas këtij afati, KQZ do ta çregjistrojë këtë parti politike nga regjistri i partive politike në Kosovë.

Abdixhiku: Koha është për bashkim, të tejkalohen dallimet dhe hidhërimet e së shkuarës

Kryetari i Lidhja Demokratike e Kosovës, Lumir Abdixhiku, ka bërë thirrje për bashkimin e institucionalistëve, mbështetësve të Republikës dhe të gjithë atyre që mbështesin orientimin euroatlantik të vendit, përcjell albinfo.ch.

Në një shkrim të publikuar të enjten në rrjetet sociale, Abdixhiku ka theksuar se të gjithë ata që ndajnë këto vlera kanë një shtëpi të përbashkët politike – Lidhjen Demokratike të Kosovës.

Ai ka paralajmëruar nisjen e një procesi të bashkimit politik dhe qytetar rreth një projekti të përbashkët, që sipas tij duhet të tejkalojë dallimet, ambiciet personale dhe hidhërimet e së kaluarës.

“Ato në kohë krizash e përballë fateve të mëdha të së ardhmes bëhen krejtësisht të parëndësishme”, ka shkruar Abdixhiku.

Thirrje për stabilitet politik dhe orientim drejt Perëndimit

Sipas tij, krizat e vazhdueshme politike dhe përplasjet e brendshme po e dëmtojnë vendin dhe po e lodhin shoqërinë.

“Dramat e sotme, krizat e përvitshme dhe fajësimet e pandalshme po e shterojnë Kosovën. Vendit i duhet një tjetër rrëfim. Një rrëfim që bashkon, që normalizon jetën politike, që zhvillon shtetin dhe e ankoron përgjithmonë në Perëndim”, ka theksuar ai.

Spekulime për rikthimin e Vjosa Osmanit në LDK

Në statusin e Abdixhikut nuk janë përmendur emra konkretë, megjithatë në zhvillimet e fundit politike janë shtuar zërat për një rikthim të mundshëm të Vjosa Osmani në Lidhja Demokratike e Kosovës.

Këto spekulime janë intensifikuar pas dështimit të rizgjedhjes së saj në postin e presidentes së Kosovës.

Vjenë: Nis regjistrimi i nxënësve për mësimin plotësues në gjuhën shqipe për vitin shkollor 2026/2027

Prindërit shqiptarë që jetojnë në Vjena mund të regjistrojnë fëmijët e tyre për mësimin plotësues në gjuhën shqipe në shkollat publike austriake për vitin shkollor 2026/2027, shkruan albinfo.at.

Ky program zhvillohet në kuadër të mësimit të gjuhës amtare (Erstsprachenunterricht) në sistemin arsimor të Austria dhe synon që fëmijët shqiptarë të ruajnë dhe zhvillojnë gjuhën shqipe paralelisht me shkollimin e tyre në gjuhën gjermane.

Afati i regjistrimit për nxënësit është i hapur deri më 31 mars 2026.

Çfarë përfitojnë fëmijët nga ky program?

Përmes këtij programi arsimor, fëmijët kanë mundësinë që:

• të mësojnë dhe të përmirësojnë gjuhën shqipe në të folur dhe në të shkruar

• të njihen më mirë me kulturën dhe traditat shqiptare

• të zhvillojnë aftësi gjuhësore që i ndihmojnë edhe në mësimin e gjuhëve të tjera

Si bëhet regjistrimi?

Prindërit duhet të ndjekin këta hapa:

• të shkarkojnë formularin e regjistrimit (në gjuhën shqipe dhe gjermane)

• të plotësojnë të dhënat e kërkuara

• ta dorëzojnë formularin në shkollën ku mëson fëmija për nënshkrim dhe vulë

• të kontaktojnë mësuesin e gjuhës shqipe për informata shtesë mbi organizimin e mësimit

Formulari i regjistrimit mund të shkarkohet në këtë link:

https://www.sfz-wien.at/images/sfz_img/download/mu/anmeldeformular-mu/Albanisch_Anmeldeformular_Erstsprachenunterricht.pdf

Informata shtesë

Për më shumë informacione rreth organizimit të mësimit dhe shkollave ku zhvillohet mësimi në gjuhën shqipe në Vjenë, prindërit mund të kontaktojnë:

• Shoqata e Mësuesve Shqiptarë “Naim Frashëri” – [email protected]

• Osman Ademi – [email protected]

• Miradije Berishaj – [email protected]

Organizatorët falënderojnë prindërit për bashkëpunimin dhe mbështetjen në ruajtjen dhe zhvillimin e gjuhës shqipe tek brezat e rinj në diasporë./Albinfo.at

Rënie e lindjeve në Evropë: BE me vetëm 3,55 milionë foshnja në vitin 2024

Në Bashkimi Evropian gjatë vitit 2024 kanë lindur rreth 3,55 milionë foshnja, që paraqet një rënie prej 3,3 për qind krahasuar me vitin 2023. Sipas të dhënave të Eurostat, norma totale e fertilitetit në BE ka rënë në 1,34 fëmijë për grua, nga 1,38 sa ishte një vit më parë, përcjell albinfo.ch.

Kjo shifër mbetet dukshëm nën nivelin prej 2,1 fëmijë për grua, që konsiderohet i nevojshëm për ripërtëritjen natyrore të popullsisë. Si rezultat, shumë vende evropiane po përballen me sfida serioze demografike dhe me plakjen e popullsisë.

Rënie e vazhdueshme edhe në Maqedoninë e Veriut

Trend i ngjashëm vërehet edhe në Maqedonia e Veriut, ku norma e fertilitetit gjatë dekadës së fundit ka shënuar rënie. Nga 1,52 fëmijë për grua në vitet 2004 dhe 2014, ajo ka rënë në 1,49 në vitin 2023, ndërsa në 1,44 në vitin 2024.

Edhe numri i përgjithshëm i lindjeve në këtë vend ka rënë ndjeshëm ndër vite. Nga 44.095 fëmijë të lindur në vitin 1960, shifra ka zbritur në vetëm 16.061 lindje në vitin 2024, që përbën një rekord minimal historik.

Dallimet mes vendeve të BE-së

Sipas të dhënave të Eurostat, në vitin 2024 norma më e ulët e fertilitetit në BE është regjistruar në Malta me 1,01 fëmijë për grua, ndërsa më e larta në Bullgaria me 1,72.

Pas Bullgarisë renditen Franca me 1,61 dhe Sllovenia me 1,52. Në anën tjetër, normat më të ulëta janë regjistruar në Spanja me 1,10 dhe Lituania me 1,11.

Gratë po lindin gjithnjë e më vonë

Të dhënat tregojnë gjithashtu se gratë në Evropë po e shtyjnë gjithnjë e më shumë lindjen e fëmijës së parë. Në vitin 2024 mosha mesatare e nënave në BE kur lindin fëmijën e parë ishte 29,9 vjeç.

Kjo moshë varion nga 26,9 vjeç në Bullgari deri në 31,9 vjeç në Itali. Në Maqedoninë e Veriut, gratë lindin fëmijën e parë mesatarisht në 27,8 vjeç.

Trend i ngjashëm është vërejtur edhe gjatë dy dekadave të fundit: në vitin 2014 mosha mesatare ishte 26,6 vjeç, ndërsa në vitin 2004 rreth 25 vjeç.

Rënie e ndjeshme e lindjeve në gjashtë dekada

Statistikat e Eurostat tregojnë se në vitin 2024 në BE kanë lindur pothuajse dy herë më pak fëmijë krahasuar me periudhën para gjashtë dekadash.

Norma bruto e natalitetit në BE ka rënë në 7,9 lindje për 1.000 banorë, ndërsa në vitin 2000 ishte 10,5, në vitin 1985 12,8, ndërsa në vitin 1970 arrinte në 16,4 lindje për 1.000 banorë.

Këto të dhëna konfirmojnë se Evropa po përballet me një transformim të thellë demografik, i cili pritet të ketë ndikim të madh në ekonominë, tregun e punës dhe sistemet sociale në dekadat e ardhshme.

Japin dorëheqje kryetarja, kryesia dhe krejt anëtarësia e partisë GUXO në Deçan

Komplet anëtarësia e partisë GUXO në Deçan, kanë dhënë dorëheqje nga ky subjekt.

Lajmin e ka bërë të ditur Rabije Haklaj, kryetare e degës së Guxo në Deçan.

Ajo ka thënë se refuzimi ndaj presidentes Osmani për kandidate sërish, është arsyeja kryesore.

Postimi i plotë:

DEKLARATË PUBLIKE

Të nderuar qytetarë, miq dhe bashkëpunëtorë të Partisë Guxo

Me përgjegjësi të plotë publike dhe morale, ju njoftoj se unë, Rabije Haklaj, si bashkëthemeluese e atëbotë Lista VJOSA, si koordinatore e Partisë Guxo në Deçan dhe më pas si themeluese e udhëheqëse dalë nga një Kuvend i rregullt dhe demokratik i Degës së Partisë Guxo në komunën tinë që nga 5 maji 2023, së bashku me Kryesinë e Degës dhe në unanimitet të plotë me Kryesinë përmes vendimit që u morr në mbledhjen e mbajtur me dt.8 morrem vendim që të japim dorëheqje nga të gjitha strukturat e Partisë Guxo, si dhe dorëheqjen kolektive e të parevokueshme të Degës së Partisë Guxo në Deçan.

Që nga themelimi si “Lista Vjosa”, me 5 nëntor të vitit 2020 nga Presidentja znj. Vjosa Osmani dhe ne bashkëpunëtorët e saj politik, e më pas e çërtifikuar si Partia Guxo, ne u bashkuam me shumë përkushtim rreth këtij projekti politik që në thelb dhe në bazament kishte frymën rugoviane dhe orientimin tonë politik si parti e qendrës së djathtë demokratike dhe pro-perëndimore.

Me vullnet të palëkundur e me përkushtim dhe me kontribut të madh si degë e Partisë Guxo në Deçan punuam me sinqeritet dhe ndershmëri për arritjen e fitoreve tona të përbashkëta si koalicion, por edhe për bashkëqeverisjen me Lëvizjen Vetëvendosje.

Kur në shkurt të vitit 2021, para qytetarëve të Republikës së Kosovës, si koalicion i përbashkët iu drejtuam qytetarëve dhe fituam besimin e tyre me 51.28%, në atë fushatë zgjedhore bashkërishtë kërkuam mbështetjen e qytetarëve me një zotim të qartë:

Znj. Vjosa Osmani që të jetë Presidente** ndërsa z. Albin Kurti Kryeministër.

Po ashtu, para qytetarëve u zotuam se, për të paktën dy mandate, duke qenë se vendi kishte aq shumë nevojë për ndryshime, do të vazhdojmë së bashku me këtë konstelacion politik që dy liderët tanë të mbajnë këto pozicione që nënkuptonte se Presidentja znj. Osmani tani edhe mandatin e dyte e mbi standartin e vendosur po nga ato zgjedhje se, në dy pozitat drejtuese më të larta të Republikës, të kemi figura që gëzojnë mbështetjen më të madhe të të gjithë qytetarëve.

Por, ajo që ndodhi këto ditë, neve si Degë e Partisë Guxo në Deçan, që, jo vetëm na indinjoi, por edhe na zhgënjeu pa masë, ishte një tradhëti e pastër nga partneri i koalicionit, i cili, ndonëse e shihte vullnetin masiv të qytetarëve falë punës së jashtëzakonshme të Presidentes Dr. Vjosa Osmani në përfaqësimin aq dinjitoz të qytetarëve dhe të Republikës sonë, veproi në mënyrë të papranueshme.

Duke marrë parasysh se Presidentja znj. Osmani shprehu vullnetin e saj legjitim dhe të garantuar edhe me Kushtetutë se mund të kandidohet edhe për një mandat si Presidente e Republikës, ajo jo vetëm që hasi në kundërshti dhe zero mbështetje nga partneri i koalicionit, por madje madje u tentua edhe të tallej dhe të denigrohej figura e saj, duke i ofruar fillimisht 30 vota, e më pas në tentim për ta rritur edhe më shumë këtë tallje edhe 33 vota.

I gjithë ky plan për ta futur në garë znj. Osmani, nuk ishte asgjë tjetër vetëm sa për të mundësuar kuorumin kushtetues për zgjedhjen e kandidatit të Lëvizjes Vetëvendosje për Presidentz. Konjufca, dhe jo për ta mbështetur realisht zgjedhjen e saj me votë.

Sikur kjo të mos mjaftonte, zhgënjimin tonë si degë të Deçanit e thelloi edhe më shumë qëndrimi jo mbështetës i vet Partisë Guxo, parti që dikur vetë Presidentja Osmani, së bashku me ne, e themeloi.

Për më tepër, neve si degë (në aspektin e përgjithshëm) dhe kontribuues që kemi dhënë gjithçka për Partinë Guxo dhe për fitoren e deputetëve tanë në zgjedhjet e 28 dhjetorit 2025, na u mohua e drejta elementare për t’u informuar se cili do të ishte qëndrimi i Partisë sonë, pra pro apo kundër rizgjedhjes së Presidentes znj. Osmani për një mandat të dytë.

Madje u bë edhe shkelje statutare, konkretisht e Nenit 15, pika 2, që rregullon kompetencat e njërit prej organeve më të larta të partisë – Këshillit të Përgjithshëm, i cili qartë specifikon se:

Këshilli i Përgjithshëm merr qëndrime dhe vendime rreth çështjeve me interes nacional të rëndësisë së veçantë.

Dhe pyetja legjitime për Partinë tonë shtrohët:

Cila çështje tjetër mund të ishte më e rëndësishme për interesin nacional sesa zgjedhja e Presidentit/es së Republikës?

Për neve si Guxo e Deçanit përgjigjja është e qartë: asnjë tjetër.

Prandaj, edhe kjo për neve si degë është e pafalshme që u lamë në errësirë informative, e ku për këto qëndrime refuzuese u informuam vetëm përmes mediave dhe rrjeteve sociale në ditën D, pra më 5 mars, ashtu si edhe të gjithë qytetarët e Kosovës.

Ne në Partinë Guxo përgjithësisht kemi qenë plotësisht të vetëdijshëm se 7 deputetët e partisë sonë nuk mund ta nominojnë apo ta zgjedhin të vetëm Presidenten znj. Osmani. Por rreshtimi i Partisë sonë si refuzues krah Lëvizjes VETËVENDOSJE! jo vetëm që është i papranueshëm, por për ne është edhe i pafalshëm.

Pikërisht për këtë arsye, kjo situatë çoi në dorëheqjen time të parevokueshme si themeluese dhe Kryetare e Degës së Partisë Guxo në Deçan**, së bashku me Kryesinë dhe anëtarësinë, duke bërë që, që nga sot, më 12 mars 2026, Dega e Partisë Guxo në Komunën e Deçanit të japë dorëheqje kolektive dhe të parevokueshme, si dhe të pushojë çdo funksion dhe mbështetje të mëtejshme për Partinë Guxo.

Përsonalishgë, si një rugoviste e përbetuar dhe si një ithtare e madhe e kësaj filozofie politike e rritur në këtë frymë dhe me bindje të mia veç edhe më të fuqizuara përmes studimeve në Prishtinë dhe Vjenë , që nga dita e parë në këtë parti kam dhënë kontribut të pandërprerë për Partinë Guxo, për fitoret e koalicionit tonë të përbashjët “VV-GUXO” e mbi të gjitha për fitoren e njerëzve të Partisë Guxo, me dije, mund, djersë, përkushtim dhe shpenzim, pa kursyer asgjë dhe pa kërkuar kurrë asgjë në këmbim nga partia.

Prandaj është e dhimbshme deri në palcën e shpirtit që gjithë ai vullnet, ai ideal i thellë dhe ai përkushtim për ta rritur me shumë kujdes, thënë shprehimishtë si një “fëmijë” çdo ditë Partinë Guxo dhe për ta bërë atë një alternativë të fuqishme politike për qytetarët, të përfundojë në këtë mënyrë…!

Pra, të dashur qyetarë,

Puna, përkushtimi dhe angazhimi im profesional, i Kryesisë dhe i anëtarësisë së deritanishme të Partisë Guxo nuk përfundon sot. Përkundrazi.

Sepse, ne do të vazhdojmë të qëndrojmë të fuqishën, të pathyeshëm dhe të palëkundur në atë që kemi besuar dhe i kemi takuar që nga dita e parë, pra frymës rugoviane, si rugovistë të guximshëm dhe të vendosur, krah Presidentes znj. Vjosa Osmani, kudo që rrugët tona politike do të na çojnë së bashku.

Dhe krejtë për fund, shfytëzoj rastin që të shpreh falënderimin dhe mirënjohjen time të sinqertë për bashkëpunimin e deritanishëm me të gjithë, tanimë ish-bashkëpartiakët, e veçanërisht për ata që e kanë vlerësuar, njohur dhe respektuar kontributin tim dhe kontributin e Degës së Deçanit për Partinë Guxo.

Ju uroj shëndet dhe suksese kudo që jeni dhe kudo që do të jeni në të ardhmen. Dhe, pavarësisht ndarjes së rrugëve tona politike, urojë që kurrë të mos na ndajë puna dhe ideali për qytetarët dhe për Republikën tonë si më të shtrenjtën, mbi të gjitha dhe mbi gjithëçka.

Me respekt,

Rabije Haklaj

Kryetare (deri më sot) e Partisë Guxo

Dega në Deçan

Gjermani: Grevë dyditore e pilotëve të kësaj kompanie paralizon fluturimet

Pilotët e Lufthansa do të hyjnë në grevë dyditore më 12 dhe 13 mars, duke shkaktuar ndërprerje të konsiderueshme në rrjetin e fluturimeve, me përjashtim të linjave nga Lindja e Mesme, transmeton albinfo.ch.

Sindikata e pilotëve, Vereinigung Cockpit, ka bërë thirrje që më shumë se 5,000 pilotë të marrin pjesë në grevë, duke kërkuar një zgjidhje për negociatat e dështuara mbi sistemin e pensioneve për punonjësit e Lufthansa dhe Lufthansa Cargo. Deri më tani, punëdhënësit nuk kanë ofruar ndonjë propozim të ri, duke theksuar tensionin mes palëve.

Autoritetet e aeroportit dhe kompanitë ajrore këshillojnë pasagjerët të kontrollojnë statusin e fluturimeve para udhëtimit dhe të presin vonesa apo anulime të mundshme./Albinfo.ch

Shtatë kompani nga Kosova marrin pjesë në panairin ndërkombëtar “ProWein” në Gjermani

Shtatë kompani nga Kosovo, të cilat merren me prodhimin e pijeve alkoolike, do të marrin pjesë në panairin ndërkombëtar ProWein, që do të mbahet nga 15 deri më 17 mars në Düsseldorf, shkruan albinfo.ch.

Pjesëmarrja e kompanive kosovare është mbështetur nga Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit përmes KIESA, e cila ka siguruar një hapësirë ekspozuese prej 70 metrash katrorë për prezantimin e produkteve të tyre.

Gjatë këtij panairi, kompanitë nga Kosova do të promovojnë prodhimet e tyre të rakisë dhe verërave të ndryshme, duke pasur njëkohësisht mundësinë të njihen me trendet më të fundit të industrisë së verarisë dhe pijeve alkoolike në Evropë dhe më gjerë.

ProWein konsiderohet një nga panairet më të mëdha dhe më të rëndësishme në botë në këtë sektor, duke mbledhur çdo vit prodhues, distributorë dhe profesionistë të industrisë nga shumë vende të botës. Pjesëmarrja në këtë ngjarje pritet të krijojë mundësi të reja bashkëpunimi dhe zgjerimi për kompanitë kosovare në tregjet ndërkombëtare./Albinfo.ch

Platformat gjermane të udhëtimeve korrigjojnë emrin e Prishtinës pas reagimeve

Dy nga platformat e mëdha gjermane të udhëtimeve, Journication dhe Aldi Reisen, kanë korrigjuar përkatësinë e destinacionit të Pristina, duke e ndryshuar nga “Priština” në formën e saktë “Prishtina” ose “Pristina”, shkruan albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga Ambasada e Kosovës në Gjermani, duke theksuar se korrigjimi erdhi si rezultat i reagimeve të qytetarëve dhe angazhimit diplomatik.

Ambasadori i Kosovës në Gjermani, Faruk Ajeti, falënderoi qytetarët për reagimin dhe theksoi rëndësinë e adresimit të pasaktësive të tilla.

“Ky është një shembull tjetër i qartë se reagimi qytetar dhe diplomacia aktive japin rezultate konkrete”, u shpreh ai.

Ai gjithashtu u bëri thirrje qytetarëve që, në rast se hasin institucione apo kompani në Gjermani ku Republika e Kosovës apo qytetet e saj nuk paraqiten në mënyrë korrekte, të njoftojnë ambasadën përmes emailit zyrtar, duke bashkëngjitur dëshmitë përkatëse, në mënyrë që këto pasaktësi të adresohen dhe korrigjohen.

Sipas ambasadorit Ajeti, bashkëpunimi i qytetarëve dhe institucioneve mbetet thelbësor për të siguruar përfaqësim korrekt të Kosovës në arenën ndërkombëtare./Albinfo.ch

 

Ganimet Shala, e vetmja shqiptare që kandidon për deputete në Slloveni

Ganimet Shala, shqiptarja e vetme kandidate në zgjedhjet që do të mbahen më 22 mars 2026, ka shpallur kandidaturën e saj për deputete në National Assembly of Slovenia, shkruan albinfo.ch.

“Jam e vetmja shqiptare kandidate në Slloveni dhe kandidoj në një nga zonat e Lubjanës,” ka thënë Ganimet Shala për platformën Albinfo.ch.

 

 

Në një mesazh drejtuar qytetarëve, ajo thekson se vendimi për t’u përfshirë në politikë vjen nga përvoja e jetës së përditshme dhe nga bisedat me njerëzit që përballen me sfida të ndryshme sociale dhe ekonomike.

 

 

“Nuk premtoj zgjidhje të lehta. Premtoj ndershmëri, guxim, punë dhe zë që do të flasë qartë, vendosmërisht dhe në favor të popullit në Parlament. Unë jam një prej jush. E njoh jetën jashtë qarqeve politike”, ka thënë ajo.

 

 

Shala thekson se kandidimi i saj nuk është motivuar nga politika si qëllim në vetvete, por nga dëshira për të përfaqësuar qytetarët dhe për të adresuar shqetësimet që lidhen me të ardhmen e të rinjve, sigurinë sociale dhe mirëqenien e familjeve.

“Nuk po hyj në politikë me fjalë të bukura, por me një angazhim të qartë: të punojmë, të këmbëngulim dhe të arrijmë rezultate konkrete”, thekson ajo, duke ftuar qytetarët që ta mbështesin në këtë rrugë politike.

Në mesazhin e saj publik, kandidatja nga Ljubljana apelon për më pak premtime dhe më shumë veprime konkrete, duke theksuar se ndryshimi mund të arrihet vetëm përmes bashkëpunimit dhe angazhimit të përbashkët të qytetarëve.

“Për njerëzit. Për të ardhmen. Për të gjithë ne!”, përfundon mesazhin e saj Ganimet Shala./Albinfo.ch.

Ganimet Shala, asambleistja e parë shqiptare në Parlamentin e Lubjanës