Shoferët e autobusëve po vuajnë gjithnjë e më shumë probleme shëndetësore për shkak të kushteve të punës

Stinë të gjata pune, pak kohë për pushim dhe lodhje e vazhdueshme – profesioni i shoferit të autobusit po lidhet gjithnjë e më shumë me probleme shëndetësore, sipas një studimi të ri.

Një studim i ri tregon se shoferët e autobusëve po përballen gjithnjë e më shpesh me pasoja në shëndet për shkak të kushteve të punës, përfshirë orare të gjata, mungesë rikuperimi dhe lodhje të akumuluar.

Gilbert D’Alessandro, i cili ka 37 vite përvojë si shofer autobusi në kompaninë e transportit publik në Friburg, thotë se e do profesionin e tij dhe nuk do ta ndërronte për asgjë, por pranon se kushtet e punës janë përkeqësuar me kalimin e viteve.

“Sforcimi po rritet vazhdimisht. Është paradoksale: 37 vite më parë kishim automjete të vjetra pa teknologji, por më pak presion. Sot kemi pajisje shumë moderne, por edhe më shumë trafik, skuterë dhe biçikleta në korsitë e autobusëve,” tha ai për transmetuesin publik zviceran RTS.

Ai punon mesatarisht 8 deri në 12 orë në ditë pas timonit – një distancë e ngjashme me udhëtimin nga Friburg deri në Barcelonë. Për të ruajtur një ekuilibër më të mirë mes punës dhe jetës private, ai ka ulur orarin nga 100% në 70%. “E nis ditën gjithmonë me buzëqeshje sepse e dua punën time, por në mbrëmje kur kthehem në shtëpi jam shumë i lodhur,” thotë ai.

Presioni financiar dhe lodhja fizike

Ngjashëm përjeton situatën edhe Malika Meyrat, një shofer autobusi në La Chaux-de-Fonds. Pas shtatë vitesh pune, 35-vjeçarja thotë se ndryshimet në trafik kanë ndikuar drejtpërdrejt në shëndetin e saj.

“Kjo shfaqet në dhimbje muskulore, sidomos në qafë, shpatulla dhe pjesën e poshtme të shpinës,” thotë ajo.

Edhe në Zvicrën gjermanishtfolëse, kushtet e punës së shoferëve të transportit publik janë bërë temë debati. Në Winterthur këtë pranverë ishte afër një grevë, ndërsa edhe në qytetin e Zyrihut punonjësit kanë protestuar për kushte më të mira pune.

Sindikatat thonë se, edhe pse kompanitë respektojnë rregulloret ligjore, situata duhet përmirësuar. “Kushtet e punës duhet të përmirësohen dukshëm, sidomos duke reduktuar ditët me orare shumë të gjata,” thotë Pablo Guarino nga sindikata e punonjësve të transportit. “Presioni financiar shpesh transferohet mbi kushtet e punës,” paralajmëron ai.

Një e treta e stafit ndjehet e rraskapitur

Studime në Zvicër tregojnë se shoferët e autobusëve janë të ekspozuar ndaj rreziqeve shëndetësore, përfshirë stresin e lartë dhe probleme të tjera fizike e psikologjike. Në rajonin frankofon është nisur projekti Trapheac, i cili ka analizuar kushtet e punës në këtë sektor.

Rezultatet e para tregojnë se rreth një e treta e të anketuarve ndihen të rraskapitur.

Ekspertët propozojnë masa konkrete, si krijimi i dhomave të pushimit për shoferët. “Një hapësirë për pushim dhe ushqim ul në mënyrë të provuar nivelin e stresit,” thotë Irina Guseva-Canu, profesoreshë në Universitetin e Lozanës dhe pjesë e studimit.

Sektori nën presion për shkak të mungesës së stafit

Ngarkesa shëndetësore e shoferëve vjen në një periudhë sfiduese për transportin publik në Zvicër. Deri në vitin 2030, një pjesë e madhe e punonjësve pritet të dalë në pension, sidomos shoferët. Për të përballuar mungesat, kompanitë po mbështeten gjithnjë e më shumë te punësimi pas moshës së pensionit dhe programe të reja trajnimi, por sektori vazhdon të përballet me mungesë të theksuar të fuqisë punëtore.

---