Ku janë rritur më shumë çmimet e pronave në Zvicër?

Çmimet e shtëpive dhe apartamenteve për një familje në Zvicër janë rritur shumë në 10 vitet e fundit me një kanton që ka parë një rritje masive prej 80 për qind.

Të gjitha llojet e pronave do të bëhen më të shtrenjta në vitin 2025, sipas një studimi të ri nga konsulentët e pasurive të paluajtshme Wüest Partner.

Për shtëpitë e një familjeje, për shembull, do t’ju duhet të paguani gati 4 për qind më shumë – 3.8 për qind për të qenë të saktë – mesatarisht se në 2024.

Krahasuar me 10 vjet më parë, shtëpitë tani kushtojnë mbi 40 për qind më shumë.

Çmimet e apartamenteve kanë ardhur gjithashtu në rritje, duke u rritur me 3.6 për qind – që është pak më e lartë se në vitin 2015, kur rritja vjetore ishte 2.9 për qind.

Kjo do të thotë që sot do të duhet të paguash 33 për qind më shumë për të blerë një banesë sot sesa një dekadë më parë.

Këto janë mesataret kombëtare, por situata është edhe më e rëndë (përsa i përket çmimit) në disa kantone, transmeton albinfo.ch.

Ku janë rritur më shumë çmimet e pronave në Zvicër?

Evolucioni i çmimeve varet nëse po kërkoni të blini një shtëpi për një familje apo një apartament.

Për sa i përket banesave, rritjet më të mëdha gjatë 10 viteve të fundit janë regjistruar në kantonet qendrore të Zvicrës si Uri (rritje me 80 për qind) dhe Nidwalden (77 për qind).

Për apartamentet, Zug përjetoi rritjen më të konsiderueshme të çmimeve – ato tani kushtojnë 70 për qind më shumë se në 2015.

Më pas është kantoni i Cyrihut, ku çmimet u rritën me 50 për qind më shumë.

Për të dy llojet e pronave, çmimet në këto vende janë më të larta se rritja mesatare kombëtare prej 43 për qind për shtëpitë dhe 33 për qind për apartamentet në 18 kantone.

Që na çon në pyetjen tjetër: në cilat rajone mund të prisni rritje më të ulëta?

Si për shtëpitë e një familjeje ashtu edhe për apartamentet, Ticino është më pak i shtrenjtë, çmimet e pronave janë rritur atje me ‘vetëm’ 15 dhe 5 për qind, respektivisht.

Më pas është Gjeneva, e cila mund të jetë e papritur, sepse kostoja e pronave atje është zakonisht ndër më të lartat në vend.

Megjithatë, ato janë rritur me më pak se në shumicën e kantoneve – përkatësisht 25 dhe 18 për qind.

Valais është i radhës në listë, me një rritje përkatësisht 35 për qind dhe 25 për qind.

Larguar nga konteksti i studimit, edhe këto rritje ‘të ulëta’ janë domethënëse, duke pasur parasysh se nivelet e pagave si në Ticino ashtu edhe në Valais janë më të ulëta se në Gjenevë, Cyrih ose Bazel, shkruan thelocal.

Pse ka një pabarazi të tillë çmimesh midis kantoneve?

Në thelb, dy faktorë përcaktojnë ato çmime, sipas studimit të Wüest Partner.

Njëra është disponueshmëria e vendeve të punës – sa më shumë mundësi punësimi të ketë, aq më të shtrenjta do të jenë pasuritë e paluajtshme – një fenomen i ngjashëm me qiratë.

Së dyti, një rol të madh luan edhe oferta kundrejt kërkesës.

Në vendet me pak projekte të ndërtimit të banesave, ku kërkesa për banesa nuk mund të plotësohet – çmimet do të jenë përkatësisht të larta.

Edhe këtu, ngjashmëritë mund të nxirren me situatën në tregun e qirave – mungesa e banesave rrit qiratë.

Norma e inflacionit zviceran zbret në zero

Inflacioni zviceran u ngadalësua në nivelin më të dobët në më shumë se katër vjet (0% në prill) pasi franga e fortë ul kostot e mallrave të importuara.

Rritja vjetore e çmimeve të konsumit ishte zero në prill, tha të hënën zyra e statistikave të Zvicrës. Kjo është më e ulët nga 0.3% në mars dhe më e dobët se sa ishte parashikuar nga të gjithë, përveç një analisti në një sondazh të Bloomberg me ekonomistët.

Inflacioni u ul nga hotelet dhe akomodimet për pushime, ndërsa veshjet dhe perimet ishin një nxitës, sipas agjencisë qeveritare.

Matësi bazë – i cili përjashton produktet e freskëta dhe sezonale si dhe energjinë – gjithashtu u ngadalësua më shumë se sa pritej, duke rënë në 0.6%.

Ngadalësimi ishte për shkak të mallrave të importuara – veçanërisht energjisë dhe karburanteve – që zvarritën matësin poshtë, sipas Arthur Jurus, një ekonomist në Oddo BHF. I vetmi burim kryesor i rritjes strukturore të çmimeve të konsumit ishin qiratë e banesave, shtoi ai, pa të cilat leximi do të kishte qenë negativ, transmeton albinfo.ch.

Prilli e pa frangën të vlerësohej kundrejt të gjithë homologëve të mëdhenj, pasi tarifat dhe politikat fiskale të Presidentit të Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, i shtynë investitorët në parajsa si monedha zvicerane. Vendi ka një histori të inflacionit të dobët dhe Banka Kombëtare e Zvicrës (SNB) pret që ai të jetë mesatarisht vetëm 0.4% këtë vit.

Presidenti i SNB, Martin Schlegel ka paralajmëruar se mund të bjerë nën zero në disa muaj.

Më pak aktivitet ekonomik mund të rëndojë gjithashtu çmimet pasi prodhimi zviceran të premten tregoi rënien më të madhe në katër vjet për shkak të goditjes së dyfishtë të tarifave dhe frangut të fortë. Qeveria hoqi më parë parashikimin e saj të rritjes për këtë vit.

Me çmimet e ulëta të energjisë dhe franga që rëndojnë inflacionin, ka më shumë gjasa që leximi i muajit të ardhshëm të jetë negativ, tha Maxime Botteron, një ekonomist në UBS.

“Në këtë sfond, ne presim që SNB të ulë normën e saj të politikës në 0% në mbledhjen e qershorit,” shtoi ai.

Vendimi për koston e huamarrjes

Çmimet më të dobëta të konsumit kanë detyruar tashmë bankën qendrore të ulë standardin e saj me 150 pikë bazë në pesë hapa të njëpasnjëshëm në vetëm 0.25%, me disa ekonomistë që tani thonë se një kthim në normat e interesit nën zero është i mundur.

Vendimi tjetër i normës – më 19 qershor – mund të jetë shumë shpejt për një lëvizje të tillë pasi SNB do të ketë vetëm një lexim shtesë të inflacionit deri atëherë dhe pushimi aktual i Trump në luftën tregtare nuk do të përfundojë përpara fillimit të korrikut.

Gjithsesi, tregjet po vlerësojnë plotësisht çmimet me një ulje prej 25 pikësh bazë në atë takim, duke e çuar normën e politikës në 0%. Rritja e çmimeve është gjithashtu nën parashikimin më të fundit të bankës qendrore, duke forcuar më tej rastin për uljen e kostove të huamarrjes.

Schlegel mund të përballet me pyetje për këtë kur të flasë në një konferencë të Cyrihut të martën.

Me 2.2% në prill, inflacioni në zonën e euros që rrethon vendin po rritet ndjeshëm më shpejt se në Zvicër. Bazuar në masën e harmonizuar të Bashkimit Evropian, çmimet zvicerane panë një rritje prej 0.3% në këtë periudhë.

Bazuar në leximin e dobët, kryeekonomisti i Bankës J Safra Sarasin, Karsten Junius, pret madje një diskutim rreth një shkurtimi të madh gjysmë pike përpara takimit të zyrtarëve muajin e ardhshëm. Megjithatë, ai e sheh të pamundur pasi origjina e vlerësimit të frangut është “qartësisht politike” dhe si e tillë mund të lëkundet përsëri shumë shpejt.

“SNB nuk duhet të ketë panik për inflacionin 0%,” tha ai. “Ne kemi qenë atje më parë dhe do të dalim edhe nga atje.”

Pak para pushimeve: Disa trena të distancave të gjata nuk ndalojnë më në aeroportin e Cyrihut

Kushdo që planifikon të marrë trenin për në aeroportin e Cyrihut në të ardhmen, duhet të kontrollojë paraprakisht orarin: nga 12 maji, një shirit do të mbyllet dhe disa trena të distancave të gjata nuk do të ndalojnë më atje për momentin.

Aeroporti i Cyrihut është gjithashtu shumë i lehtë për t’u arritur me transport publik: disa linja tramvaji dhe autobusi, si dhe trena rajonalë dhe të distancave të gjata ndalojnë aty çdo minutë.

Megjithatë, SBB kohët e fundit njoftoi se kufizimet priten midis 12 majit dhe 6 korrikut për shkak të punës ndërtimore, raporton 20minuten. Kjo do të ndikojë, ndër të tjera, lidhjet nga Zvicra Lindore/Bazeli dhe Gjermania. Trenat e mëposhtëm nuk do të ndalojnë më në aeroport për shkak të mbylljes së një trase, përcjell albinfo.ch.

Këto linja janë prekur:

  • IC5 nga St. Gallen/Rorschach nëpërmjet Cyrihut HB drejt Lozanës – ky tren devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • ICE nga Mynihu drejt Cyrihut HB – ky tren gjithashtu do të devijohet nga Winterthur dhe Cyrih HB.

  • IR36 nga Bazeli në Cyrih – treni përfundon në Cyrih Oerlikon. Ndalesa e Aeroportit të Cyrihut është lënë jashtë edhe në drejtim të Bazelit.

Orari i SBB është rregulluar
Pavarësisht nga mbyllja e pistës, Aeroporti i Cyrihut mbetet lehtësisht i qasshëm: orari online është rregulluar dhe lidhje të shumta alternative janë të disponueshme në internet. Sipas SBB, pasagjerët do të informohen për ndryshimet edhe përmes njoftimeve publike.

Kosovë: Investitorët e huaj përballë burokracisë dhe mungesës së punëtorëve të kualifikuar

Që nga viti 2020, kompania Simtex, me bazë në Zvicër, punëson dhjetëra punëtorë në Kosovë. Por, edhe pas rreth 17 milionë eurosh investime, pronarët e Simtex shprehin pakënaqësi me pengesat në biznesbërje në Kosovë.

Menaxheri i kompanisë, Reshad Cej, thotë se institucionet shtetërore në Kosovë nuk kanë ofruar ndonjë ndihmë apo lehtësim për kompaninë. Ai madje thotë se çdo kërkesë apo procedurë has në vonesa të gjata nga institucionet.

“Po ua jap vetëm një shembull: kur kemi aplikuar për lejen e tensionit të lartë të energjisë elektrike, kemi pritur nëntë muaj për ta marrë. Kjo është një sfidë jashtëzakonisht e madhe dhe humbje për kompaninë”, thekson ai për Radion Evropa e Lirë.

Aktualisht, me 150 punëtorë, kjo kompani eksporton prodhimet e saj të tekstilit në vendet e Bashkimit Evropian.

Problemet, sipas Cejit, janë shtuar edhe më shumë pas liberalizimit të vizave, në janar të vitit 2024, për shkak të mungesës së fuqisë punëtore dhe ekspertëve të tekstilit.

“Jemi të varur nga inxhinierë të huaj. Aktualisht, kemi 25 inxhinierë të tekstilit nga Turqia”, shprehet ai.

Ai ankohet se punëtorët, që i merr kompania dhe i trajnon për tri deri në gjashtë muaj, në fund e lënë kompaninë për t’u emigruar jashtë vendit.

Cej’i nuk është i vetmi që përballet me probleme të tilla. Ish-ministri i Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, Ismet Mulaj, thotë se procedurat burokratike vazhdojnë të mbeten pengesë për investitorët edhe 17 vjet pas shpalljes së pavarësisë.

Për të zgjidhur këtë problem dhe për të tërhequr më shumë investime të huaja, Mulaj propozon krijimin e një zyre të veçantë që do të përshpejtonte të gjitha shërbimet për bizneset e huaja.

Një zyrë e tillë, sipas tij, do ta zvogëlonte burokracinë dhe do përmirësonte imazhin e Kosovës si vend i sigurt dhe fitimprurës për investime.

“Kërkesat e investitorëve të huaj kalojnë nëpër procedura të shumta administrative, të cilat mund të zgjasin mbi dy vjet. Investitorët seriozë nuk kanë kohë të presin kaq gjatë. Për shembull, për të tërhequr një investitor të huaj në fushën e energjisë së ripërtëritshme, duhet të kalohen 28 procedura, dhe vetëm afati kohor minimal është dy vjet”, thotë Mulaj për Radion Evropa e Lirë.

Investimet e huaja në rritje, të përqendruara në patundshmëri

Pavarësisht këtyre sfidave, investimet e huaja në Kosovë janë shtuar në vitet e fundit. Sipas Agjencisë për Investime dhe Përkrahjen e Ndërmarrjeve në Kosovë (KIESA), këto investime arritën në mbi 856 milionë euro vitin e kaluar, nga 840 milionë euro sa ishin në vitin paraprak.

Nga të gjithë sektorët, më së shumti investime të huaja janë bërë në sektorin e patundëshmërisë, sipas të dhënave të KIESA-s.

Fokusi në patundshmëri nuk është gjë pozitive, sipas Mulajt. Ai beson se më e dobishme do të kishte qenë nëse investimet do të bëheshin në sektorë që krijojnë vende të reja pune apo nxisin zhvillim ekonomik.

“Investitorët nga diaspora kryesisht po investojnë në blerjen e banesave, shtëpive dhe tokave”, thotë ai, transmeton albinfo.ch.

Me të pajtohet Kushtrim Ahmeti, nga Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë në Kosovë, i cili beson se investimet në patundshmëri nga diaspora ndodhin kryesisht për shkak të mungesës politikave lehtësuese për biznesbërje ose mosinformimit të investitorëve mbi sektorët potencialë për investim.

Sipas Ahmetit, pasiguria e furnizimit me energji elektrike, situata e paqëndrueshme politike, trazirat e herëpashershme në veriun e Kosovës, procedurat burokratike dhe sundimi i paqartë i ligjit e bëjnë vendin më pak tërheqës për investime në prodhim apo aktivitete që do të kishin ndikim të drejtpërdrejtë në rritjen ekonomike.

“Përmirësimi i mjedisit për investimet e huaja mund të ndihmojë në uljen e shkallës së papunësisë, rritjen e prodhimit dhe eksporteve, si dhe reduktimin e numrit të punëtorëve të pakualifikuar në tregun e punës”, shprehet Ahmeti.

Shumica e investimeve të huaja në Kosovë vijnë nga shtetet ku është e përqendruar diaspora kosovare. Në vitin 2024, nga Gjermania janë investuar rreth 200 milionë euro, ndërsa nga Zvicra rreth 190 milionë euro.

Sipas Ministrisë së Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë, në Kosovë janë 13.388 biznese të regjistruara më pronarë të huaj. Prej tyre, 7.245 janë aktive.

Vetëm në tre muajt e parë të këtij viti janë regjistruar 167 biznese të reja, që sipas Ministrisë, tregon një trend pozitiv dhe interes të vazhdueshëm nga investitorët e huaj për sektorë të ndryshëm.

Si sektorë të mirë për investime të huaja në Kosovë, eksperët e ekonomisë theksojnë ato të energjisë së ripërtëritshme, teknologjisë së informacionit dhe komunikimit (TIK), agrokulturën dhe turizmin./REL

Zgjedhjet e 11 majit në Shqipëri: Sa janë regjistruar nga diaspora

Numri i zgjedhësve nga jashtë është 245 935 në total, e kësisoj po aq janë dërguar zarfe, ndërsa janë marrë nga zgjedhësit 221 653 zarfe, dhe kanë mbërritur në Komisionin Qendror të Zgjedhjeve të Shqipërisë 144 783 zarfe.

Por si paraqitet situata e kthimit të zarfeve zgjedhore nga shtetet e botës nga ku kanë migruar emigrantët shqiptarë?

Referuar të dhënave të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, nga 91 216 zgjedhës të miratuar në Itali, deri në orët e mesditës së 5 majit kanë mbërritur 63 220 zarfe, ose 69,3 %.

Në Gjermani janë 25 491 zgjedhës të miratuar, dhe kanë mbërritur në KQZ 18 193 zarfe zgjedhore.

Në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, nga 20 646 zgjedhës të miratuar, kanë mbërritur 14 427 zarfe zgjedhore në KQZ.

Por një diferencë e madhe shihet në shifrat e zarfeve zgjedhore të Greqisë: nga numri i zgjedhësve të miratuar, i cili është 68 380 në total, janë mbërritur vetëm 23 640 zarfe deri më tani.

Ndërkohë, referuar njoftimeve të fundit, për të gjithë emigrantët shqiptarë që jetojnë në Greqi, por jo në ishuj, prej kësaj të hëne e deri të premten, më 9 maj, pikat e shërbimit postar të DHL do të funksionojnë me orar të zgjatur.

Sipas njoftimit, për emigrantët shqiptarë që jetojnë në ishujt e Greqisë, për shkak të pamundësisë së kompanisë për të transportuar me avionë në kohë dërgesën përtej 24 orëve të ardhshme, data përfundimtare për t’i kthyer zarfet në pikat e shërbimit postar të DHL, SPEEDEX ose Courier Center është dita e martë, 6 maj, në mënyrë që të sigurohet kthimi i tyre drejt Shqipërisë brenda afatit.

SWISS anulon fluturimet për Tel Aviv pas sulmit me raketa në aeroportin Ben Gurion

Pasi një raketë u ul pranë aeroportit Ben Gurion të Izraelit, Swiss International Airlines (SWISS) anuloi fluturimet midis Cyrihut dhe Tel Avivit deri në fund të së martës, më 6 maj.

Zëdhënësja e SWISS-it, Meike Fuhlrott, konfirmoi anulimin e një fluturimi të dielën me kërkesë të agjencisë së lajmeve Keystone-SDA, transmeton albinfo.ch.

Fluturimi SWISS për në Tel Aviv fillimisht ishte planifikuar të nisej nga Cyrihu në orën 11:50 dhe të ulej në Tel Aviv në orën 17:00 me kohën lokale (16:00 pasdite me kohën e Zvicrës).

Sipas shërbimit izraelit të shpëtimit, tetë persona u plagosën nga sulmi me raketa. Përgjegjësinë për sulmin e ka marrë milicia Houthi jemenase. Pas sulmit, ministri i Mbrojtjes i Izraelit, Israel Katz, kërcënoi një kundërsulm që do të ishte shumë herë më i ashpër: “Kushdo që na sulmon, ne do të kundërpërgjigjemi shtatë herë.”

Që kur ushtria izraelite rifilloi sulmet e saj në Rripin e Gazës më 18 mars, milicia Houthi ka gjuajtur rregullisht predha drejt Izraelit në solidaritet me Hamasin.

Fuqia punëtore emigrante e Austrisë: Kush gjen punë shpejt dhe kush jo?

Nga punëtorët e BE-së te refugjatët, popullsia migrante e Austrisë ka rezultate të përziera kur bëhet fjalë për gjetjen e një pune. Një raport i ri tregon se sa kohë duhet për të gjetur punë dhe pse shumë nuk e bëjnë kurrë.

Austria ka parë një fluks të vazhdueshëm emigrantësh gjatë 15 viteve të fundit – por jo të gjithë e gjejnë bazën e tyre në fuqinë punëtore me të njëjtin ritëm.

Një studim i ri nga Synthesis Research dhe Fondi Austriak i Integrimit (ÖIF) ofron një vështrim më të afërt se kush integrohet me sukses në tregun e punës, kush largohet përsëri nga vendi dhe cilët grupe përballen me pengesat më të mëdha.

Kush ka më shumë gjasa të gjejë punë shpejt?

Siç raportohet nga Die Presse, qytetarët e BE-së dhe migrantët e rregullt nga vendet jo anëtare të BE-së (duke përjashtuar refugjatët) janë deri tani më të suksesshëm kur bëhet fjalë për hyrjen në fuqinë punëtore austriake.

Rreth tre të katërtat e emigrantëve të BE-së gjejnë punë brenda vitit të parë. Pas pesë deri në shtatë vjet, 80 për qind janë të punësuar, përcjell albinfo.at.

Shtetasit e vendeve të treta gjithashtu integrohen relativisht mirë, me 74 për qind që sigurojnë punësim brenda vitit të parë të mbërritjes. Shumë prej këtyre migrantëve vijnë në Austri posaçërisht për të punuar, kështu që nuk është çudi që hyrja e tyre në tregun e punës është e shpejtë.

Refugjatët përballen me një rrugë më të vështirë

Për refugjatët, rruga është më e ngadaltë – dhe shpesh shumë më e pjerrët.

Një arsye është se azilkërkuesit zakonisht nuk mund të punojnë derisa të kenë një vendim pozitiv për azilin, gjë që mund të zgjasë me muaj apo edhe vite.

Megjithatë, përparimi ndodh me kalimin e kohës, veçanërisht për meshkujt. Midis refugjatëve meshkuj që mbërritën gjatë fluksit të refugjatëve të vitit 2015, 78 për qind punonin tetë vjet më vonë. Megjithatë, për gratë, tabloja është krejtësisht e ndryshme: vetëm 34 për qind e refugjateve femra nga i njëjti grup u punësuan pas tetë vjetësh.

Refugjatëve u duhet gjithashtu shumë më shumë kohë për të arritur nivelet mesatare të të ardhurave austriake. Studiuesit vlerësojnë se u duhen nga shtatë deri në dymbëdhjetë vjet që punëtorët refugjatë të fitojnë dy të tretat e të ardhurave mesatare kombëtare.

Kush qëndron dhe kush largohet?

Rreth 2.2 milionë njerëz kanë emigruar në Austri që nga viti 2009 – një mesatare prej 100,000 deri në 200,000 në vit. Shumica vijnë nga brenda BE-së, veçanërisht nga Gjermania.

Është interesante se qytetarët e BE-së priren të largohen përsëri mjaft shpejt. Rreth një e katërta e emigrantëve të BE-së janë zhdukur pas një viti dhe gjysma pas tre deri në katër vjet. Vetëm rreth një e treta qëndrojnë përgjithmonë, gjë që studiuesit ia atribuojnë natyrës rrjedhëse të tregut të punës në BE.

Në të kundërt, shtetasit e vendeve të treta kanë më shumë gjasa të vendosen për një kohë të gjatë. Mbi gjysma e emigrantëve jashtë BE-së qëndrojnë përgjithmonë dhe dy të tretat mbeten në vend pas pesë vjetësh.

Situata për refugjatët është më e përzier. Nga ata që mbërritën në vitin 2015, rreth 60 për qind janë ende sot në Austri. Megjithatë, azilkërkuesit e rinj kanë më pak gjasa të qëndrojnë. Nga ata që hynë në procesin e azilit në vitin 2022, gati 70 për qind ishin larguar tashmë deri në vitin 2023. Refugjatët nga Afganistani dhe Siria, megjithatë, kanë shumë më tepër gjasa të qëndrojnë në Austri pas një viti.

Vendndodhja ka rëndësi

Vendi ku refugjatët vendosen në Austri gjithashtu luan një rol të madh në shanset e tyre për të gjetur punë.

Ata që mbërritën në Austrinë perëndimore ose qendrore – rajone me papunësi përgjithësisht më të ulët – kishin norma shumë më të larta punësimi. Refugjatët që qëndruan në këto zona kishin një normë punësimi prej mbi 80 për qind deri në vitin 2023. Në të kundërt, ata që u shpërngulën në Austrinë lindore, veçanërisht në Vjenë, kishin norma më të ulëta prej rreth 59 deri në 62 për qind.

Eksperti i migracionit Rainer Münz theksoi për Die Presse se komunitetet ekzistuese të migrantëve në qytete si Vjena veprojnë si faktorë tërheqës. Këto komunitete mund të jenë të dobishme për rrjetëzimin e vendeve të punës nëse janë të vendosura mirë, por në rastet kur varësia nga mirëqenia sociale është e lartë, ato mund të pengojnë integrimin në tregun e punës dhe mësimin e ngadaltë të gjuhës.

Sot, rreth 72 për qind e të gjithë refugjatëve të njohur dhe personave që kanë të drejtë për mbrojtje shtesë në Austri jetojnë në Vjenë. Rreth gjysma e të gjithë përfituesve të mbështetjes minimale të të ardhurave në qytet janë refugjatë ose persona të mbrojtur—me shumë prej tyre fëmijë.

Një sfidë e veçantë: punësimi i grave

Pjesëmarrja e grave në tregun e punës mbetet një hendek i madh. Për shkak se emigrantët priren të jenë më të rinj dhe të kenë më shumë gjasa të kenë fëmijë të vegjël, qasja në kujdesin ndaj fëmijëve është thelbësore për gratë që të mësojnë gjermanisht dhe të hyjnë në fuqinë punëtore.

Megjithatë, vendet e kujdesit për fëmijët në Austri shpesh kanë prioritet për prindërit që janë tashmë të punësuar – duke e bërë më të vështirë për gratë emigrante hyrjen në tregun e punës në radhë të parë. Münz e theksoi këtë si një sfidë të madhe politike: pa adresuar aksesin në kujdesin ndaj fëmijëve, Austria rrezikon të mënjanojë një pjesë të konsiderueshme të popullsisë së saj emigrante.

Shqipëria, ideale për pushime

Gjithnjë e më shumë turistë nga e gjithë bota po vizitojnë “vendin më të lirë në Evropë” për plazhet e tij parajsore dhe çmimet që konsiderohen mjaft të përballueshme, sipas një artikulli të botuar në të përditshmen spanjolle “Huffington Post”.

Plazhe parajsore, ushqim dhe akomodim me çmime të përballueshme, Shqipëria “vendi më i lirë në Evropë”, shihet si një destinacion shumë tërheqës për pushime, veçanërisht duke pasur parasysh se nuk është i mbipopulluar.

Revista “Postal” rekomandon vizitën në Shqipëri – pasi vendi ofron plazhe me ujëra të kristalta, qytete historike, male gjigante dhe një kulturë të pasur dhe mikpritëse, shkruan ATSH, transmeton albinfo.ch.

Ky vend ballkanik është një zgjedhje gjithnjë e më popullore për ata që kërkojnë të udhëtojnë me një buxhet të kufizuar.

Gjithashtu, nuk është e vështirë të gjesh akomodim për vetëm 10 euro nata, që përfaqëson një çmim të mirë krahasuar me çmimet në vendet e tjera evropiane.

Një vakt i plotë, duke përfshirë një pjatë të parë, pjatën kryesore dhe një pije, mund të kushtojë rreth 5 euro ndërsa një birrë kushton rreth 1 euro.

Kuzhina ballkanike, e frymëzuar nga pjata mesdhetare dhe tradita ballkanike, ofron produkte lokale si djathëra, vaj ulliri dhe mishra, si dhe ëmbëlsira, si bakllavaja.

Revista spanjolle “Postal” vlerëson mikpritjen e shqiptarëve, si dhe sigurinë e vendit, “me shkallë të ulët krimi”.

Të udhëtosh nëpër Evropë është gjithmonë një përvojë pasuruese. Mes peizazheve marramendëse, qyteteve historike, kuzhinës së mirë dhe kulturave të larmishme, Evropa ofron një mori opsionesh për të gjitha shijet dhe buxhetet.

Megjithatë, me rritjen e çmimeve në shumë destinacione të njohura, ka një interes në rritje për vendet ku është ende e mundur të shijosh pushime pa shpenzuar shumë.

Në këtë artikull, do të flasim për vendin më të lirë në Evropë për të udhëtuar.

Shqipëria: “vendi më i lirë në Evropë”

Shqipëria e ka vendosur veten si një nga destinacionet më ekonomike në Evropë.

Me plazhe kristalore, fshatra historikë, male dhe një kulturë të pasur dhe mikpritëse, ky vend ballkanik është një zgjedhje gjithnjë e më popullore për ata që duan të udhëtojnë pa shtrënguar buxhetin e tyre.

Akomodim shumë i përballueshëm

Një nga atraksionet kryesore të Shqipërisë është kostoja e ulët e akomodimit.

Shumë turistë zgjedhin të marrin me qira apartamente nga individë privatë, gjë që lejon fleksibilitet dhe kursime më të mëdha.

Është e mundur të gjesh akomodim për vetëm 10 euro nata, që përfaqëson një mundësi të mirë krahasuar me çmimet që ofrohen në vendet e tjera evropiane.

Kuzhina shqiptare me çmime të përballueshme

Sipas blogut “De Férias”, kuzhina shqiptare është një kombinim i shijshëm i ndikimeve mesdhetare dhe ballkanike.

Ushqimi është i larmishëm, i pasur me shije dhe çuditërisht i përballueshëm. Një vakt i plotë, me pjatë të parë, pjatë kryesore dhe pije, mund të kushtojë rreth 5 euro. Një birrë vendase kushton rreth 1 euro.

Përveç restoranteve me çmime të përballueshme, tregjet lokale ofrojnë prodhime të freskëta, të tilla si djathëra, vaj ulliri dhe mishra, duke u lejuar vizitorëve të shijojnë kuzhinën shqiptare.

Ëmbëlsirat tradicionale, siç është bakllavaja e famshme, shiten me çmime shumë lira.

Një popull që di të mirëpresë

Një tjetër pikë e fortë e Shqipërisë është mikpritja e njerëzve të saj. Edhe pse jo të gjithë flasin anglisht, shqiptarët njihen për mirësjelljen dhe gatishmërinë e tyre për të ndihmuar.

Natyra dhe kultura

Diversiteti i peizazhit është mbresëlënës. Nga plazhet e Rivierës Shqiptare deri te Alpet Shqiptare, gjithmonë ka diçka për të eksploruar.

Qytete të tilla si Gjirokastra, një Vend i Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s, dhe Parku Kombëtar i Butrintit zbulojnë trashëgiminë historike dhe kulturore të vendit.

Të udhëtosh brenda “vendit më të lirë në Evropë”, sipas “Forever Young”, është ekonomike.

Transporti publik është i përballueshëm dhe marrja me qira e makinave është një mundësi e mirë për ata që duan të eksplorojnë Shqipërinë me më shumë liri dhe rehati.

Të hash jashtë është më lirë

Sipas të dhënave më të fundit të “Eurostat”, të hash jashtë në Shqipëri është rreth 40% më lirë se në vende si Spanja, Franca apo Italia.

Ky ndryshim u lejon turistëve të zgjasin pushimet e tyre ose të shijojnë më shumë përvoja gastronomike pa shpenzuar shumë para.

Në renditjen evropiane të restoranteve më ekonomike, Shqipëria spikat me kosto 37,4 pikë nën mesataren e Bashkimit Evropian.

Në shumë raste, është e mundur të hash një vakt të plotë me kosto më të lirë se në destinacionet tradicionale turistike.

Akomodim autentik dhe i përballueshëm

Për të përfituar sa më shumë nga udhëtimi juaj, rekomandohet të kërkoni akomodim tek individë të veçantë. Përveçse është më ekonomik, ky lloj qëndrimi ofron një përvojë më autentike, një njohje me vendasit dhe zakonet e tyre.

Shqipëria konsiderohet një vend i sigurt me nivele të ulëta krimi

Turistët mund të shëtisin nëpër qytete ditë e natë me besim, duke shijuar një atmosferë të qetë dhe mikpritëse.

Një pasuri kulturore për t’u zbuluar

Me ndikime të forta greke, romake dhe osmane, historia e Shqipërisë është shumë e pranishme në arkitekturën e saj.

Xhamitë, kishat dhe kështjellat bashkëjetojnë krah për krah, duke ilustruar diversitetin kulturor dhe fetar që shënon identitetin e vendit.

Nëse jeni duke kërkuar një destinacion evropian me peizazhe natyrore, kulturë të pasur, ushqim të mirë dhe, mbi të gjitha, çmime të përballueshme, Shqipëria mund të jetë zgjedhja perfekte për pushimet tuaja të ardhshme.

“Zjerm” në top 20-shen në kanalin zyrtar të Eurovision Song Contest për muajin prill

Kënga që përfaqëson Shqipërinë në Eurovision këtë vit, “Zjerm” nga Shkodra Elektronike, është renditur ndër 20 performancat më të shikuara gjatë muajit prill në kanalin zyrtar të Eurovision Song Contest në YouTube.

Lajmi është bërë i ditur nga vetë kanali zyrtar i festivalit, i cili publikoi përmbledhjen mujore të videove më të ndjekura, transmeton albinfo.ch.

Sipas Eurovision-it, të dhënat për renditjen mblidhen çdo muaj, duke filluar nga janari i vitit 2020.

“Çdo muaj do të numërojmë 20 videot më të shikuara në kanalin zyrtar të Eurovision Song Contest në YouTube. Kjo renditje do të përfshijë videot zyrtare muzikore, performancat nga finalet kombëtare, paraqitjet live, paraqitjet paraprake dhe, natyrisht, performancat nga vetë Eurovision Song Contest – përfshirë Finalen e Madhe, Gjysmëfinalet dhe Performancën e Fituesit – në përputhje me mënyrën e numërimit që kemi ndjekur edhe në vitet e kaluara. Të dhënat mblidhen nga numri i shikimeve në kanalin zyrtar të Eurovision-it gjatë muajit kalendarik që sapo ka kaluar,” thuhet në njoftim.

Ndërkaq, faqja zyrtare e festivalit në Facebook ka ndarë pamje nga paraqitja e parë e grupit në skenën e Eurovision-it në Bazel.

Nga taksat deri tek kujdesi ndaj fëmijëve: Çështjet kryesore politike në Zvicër për këtë javë

Për shkak të ngarkesës së madhe të punës, Këshilli Kombëtar i Zvicrës do të mbajë një seancë speciale për ditët në vijim, me fokus në çështjet e pazgjidhura me rëndësi për popullatën.

Kjo është ajo që pret në axhendën e deputetëve deri të mërkurën më 7 maj:

Taksat

Këshilli Kombëtar do të shqyrtojë për herë të dytë projektligjin për futjen e taksimit individual, pasi ai dhe Këshilli i Shteteve miratuan me ngushticë propozimin në raundin e parë të diskutimeve.

Të dyja dhomat e parlamentit bien dakord që diskriminimi tatimor ndaj të martuarve duhet të hiqet, por pavarësisht mbështetjes së gjerë për këtë çështje, ajo nuk është ende një “marrëveshje e kryer”, pasi disa detaje – për shembull, si të reduktohen humbjet financiare nga futja e taksimit individual – mbeten për t’u rregulluar mirë.

Kujdesi për fëmijët

Këshilli Kombëtar po shqyrton sërish financimin e ambienteve të çerdheve.

Ka qenë në favor të financimit federal për këto shërbime, por Këshilli i Shteteve preferon që këto lehtësira të financohen nga punëdhënësit dhe kantonet.

Ai beson gjithashtu se vetë prindërit duhet të kenë një rol në financimin e qendrave të kujdesit për fëmijët duke kontribuar deri në 10 për qind të të ardhurave të tyre drejt këtij qëllimi.

Këshilli Kombëtar, nga ana tjetër, dëshiron ta bëjë qeverinë federale më proaktive në shpërndarjen e fondeve.

Prindërimi

Këshilli Kombëtar do të vendosë nëse Kodi Civil duhet të ndryshohet për të përfshirë detyrimin e prindërve për të rritur fëmijët e tyre pa dhunë.

Sot kjo është e lejuar, por Këshilli Federal do të donte të shpallte jashtë ligjit ndëshkimin trupor dhe veprime të tjera degraduese, përcjell thelocal. Ajo gjithashtu dëshiron të forcojë masat parandaluese kundër kësaj lloj sjelljeje, megjithëse kjo nuk është unanime – deputetët nga Partia Popullore Zvicerane e kundërshtojnë këtë veprim me arsyetimin se shteti nuk duhet të ndërhyjë në çështjet private familjare.

Bllokim në tunelin Gotthard

Para dhe pas çdo feste publike, në tunelin e Gotthard-it, i cili është porta e Zvicrës në jug, po krijohen bllokime të gjata kilometrash, të cilat pengojnë trafikun për orë të tëra.

Një shumicë e ngushtë e Këshillit Kombëtar hodhi poshtë një iniciativë nga kantoni i Urit (i cili shtrihet në portalin verior të tunelit), i cili kërkonte masa për menaxhimin e trafikut, duke përfshirë një sistem rezervimi për një trafik të drejtpërdrejtë.

Në vend të kësaj, Komisioni i Transportit paraqiti dy mocione.

E para do t’i lejonte kantonet të mbyllnin përkohësisht rrugët lokale për trafikun alternativ në rast të bllokimit të trafikut në akset tranzitore veri-jug.

E dyta kërkon që operatorët e sistemit të navigimit të detyrohen të informojnë drejtuesit e mjeteve për mbyllje të tilla.

Taksa e turizmit

Këshilli Kombëtar ka dhënë miratimin e tij për një Tatim mbi Vlerën e Shtuar (TVSH) më të ulët për industrinë e turizmit – 3.8 për qind në vend të 8.1 për qind të zakonshme që vendoset për bizneset e tjera, me qëllim nxitjen e sektorit, transmeton albinfo.ch.

Ky rregull do të jetë në fuqi deri në vitin 2027 – edhe pse i kushton qeverisë deri në 300 milionë franga të ardhura nga taksat çdo vit.

Bernë: Köniz ndalon telefonat celularë në shkolla

Që nga fillimi i shkurtit, telefonat celularë janë të ndaluar në mënyrë të përgjithshme në të gjitha ambientet shkollore të komunës Köniz, në kantonin e Bernës. Vendimi, i cili ka për qëllim përmirësimin e përqendrimit të nxënësve dhe zbutjen e ndikimeve negative të hapësirës digjitale, po jep tashmë rezultatet e para pozitive.

Në mëngjes, para orës së gjimnastikës, Sacha (14) dhe shokët e tij të klasës vendosin telefonat në një “garazh telefoni” në klasë. Edhe pse ai ankohet për “udhëtimin shtesë” deri në klasë përpara sportit, ai, së bashku me Carla, Alishën, Emmën, Eleynën, Aschleyn dhe Yaran—in e gjithë të moshës 13–15 vjeç—e mbështet plotësisht ndalimin. Sipas tyre, pa telefonat, pushimet janë më të gjalla dhe orët më të përqendruara. Konfliktet sociale gjithashtu janë zbutur dukshëm.

“Kur isha gjashtë vjeç, luaja në rërë; tani fëmijët kanë telefona dhe përdorin fjalë që nuk duhet t’i dinë,” thotë Sacha, duke reflektuar një shqetësim që ndajë shumë mësues dhe prindër. Mësuesja e klasës, Nadine Schindler (30), dhe bashkëdrejtori i shkollës, Niels Lang (51), konfirmojnë se reagimi i prindërve ka qenë shumë pozitiv. “Prindërit janë të lumtur që rregulli është në fuqi,” thotë Schindler, shkruan Blick, transmeton albinfo.ch.

Lang thekson se ndalimi nuk është zbatuar për të ushtruar kontroll, por për të nxitur dialog dhe për të ndryshuar zakonet e fëmijëve. Ai pranon se ndalimi nuk është zgjidhje magjike: “Shkaktarët e problemeve vijnë nga koha e lirë, por ndikojnë në jetën shkollore,” transmeton albinfo.ch.

Ekspertët kanë kohë që paralajmërojnë për rreziqet e përdorimit të hershëm të rrjeteve sociale—from varësinë e deri te ngacmimi kibernetik e shpërndarja e përmbajtjes së papërshtatshme. Shtatë adoleshentët e intervistuar pohojnë se e kalojnë pjesën më të madhe të kohës së lirë në TikTok—dhe vetë e përshkruajnë atë si “varësi”. Carla (14) thotë: “Thjesht do të vazhdosh të shfletosh.”

Ndërkohë, në nivel kombëtar, po shtohen thirrjet për rregullime më të rrepta të mediave sociale dhe për prezantimin e verifikimit të moshës. Një propozim i deputetes Maya Graf (63, Partia e Gjelbër) është referuar tashmë nga Këshilli i Shteteve për shqyrtim nga qeveria federale. Një peticion i drejtuar ministres së Shëndetësisë, Elisabeth Baume-Schneider (61, SP), kërkon ndërhyrje konkrete për mbrojtjen e të miturve në hapësirën digjitale.

Në një kohë kur Franca dhe Australia kanë vendosur ndalime të përgjithshme për telefonat në shkolla dhe kufizime për përdorimin e rrjeteve sociale, shembulli i Köniz mund të shërbejë si model për Zvicrën—edhe pse sfidat e edukimit digjital mbeten të mëdha, transmeton albinfo.ch.

Zvicër: Ndërprerje gjatë verës në qarkullimin hekurudhor Bernë–Fribourg

Trafiku i trenave midis Bernës dhe Fribourgut do të ndërpritet plotësisht nga 27 qershori deri më 25 gusht, për shkak të punimeve të planifikuara në këtë aks kyç që lidh pjesën gjermanishtfolëse me atë frëngjishtfolëse të Zvicrës, njoftoi Shoqata për Transport dhe Mjedis (ATE), shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Autobusë zëvendësues do të qarkullojnë çdo 10 minuta për linjat kryesore, dhe çdo 15–30 minuta për linjat rajonale. Megjithatë, nuk është parashikuar asnjë zgjidhje për pasagjerët me biçikleta, gjë që ka shkaktuar kritika.

“Injorimi i nevojave të çiklistëve në kulmin e sezonit është i pakuptueshëm,” deklaroi Selim Egloff nga ATE, duke theksuar se rrugët alternative, si ato përmes Valais apo Neuchâtel, janë tashmë të tejmbushura dhe nuk ofrojnë kapacitet të mjaftueshëm për biçikleta, transmeton albinfo.ch.

Tre shqiptarë akuzohen për 500 kg. kokainë, me vlerë 60 milionë franga

Në kantonin Basel-Landschaft është ngritur akuzë kundër tre shqiptarëve. Ata donin të vidhnin 500 kilogramë kokainë, me vlerë 60 milionë franga zvicerane, nga një kontejner mallrash detare dhe ta transportonin atë jashtë vendit, transmeton albinfo.ch. Të pandehurit janë në paraburgim.

Zyra e prokurorit publik të Basel-Landschaft ka përfunduar hetimin penal kundër tre personave me shtetësi shqiptare, të moshës 30 deri në 34 vjeç, dhe ka ngritur padi në gjykatën penale të kantonit për shkelje të rënda të Ligjit për Narkotikët, shkruan zyra e prokurorit publik në një deklaratë.

Bazuar në rezultatet e hetimit, zyra supozon se, midis 28 prillit dhe 2 majit 2022, disa persona – me sa duket përfshirë tre të akuzuarit – po kërkonin një kontejner mallrash detare në ambientet e një terminali kontejnerësh në Basel-Landschaft. Përveç rreth 300 thasëve prej jute që përmbanin kafe të gjelbër, kontejneri ishte i ngarkuar edhe me rreth 20 thasë që përmbanin, përveç kafes së gjelbër, edhe një total prej rreth 500 kg kokainë.

Zyra e prokurorit publik i akuzon të pandehurit për përpjekje për të rikuperuar kokainën, për ta transportuar atë dhe për ta transferuar jashtë vendit.

Meqenëse ata nuk arritën ta gjenin në kohë kontejnerin në terminal dhe ta merrnin në zotërim drogën, ajo u transportua me tren te blerësi legjitim – një fabrikë Nespresso në Romont, FR. Punonjësit atje zbuluan një substancë të bardhë të panjohur ndërsa shkarkonin thasët me kokrra kafeje.

Ngarkesa kishte ardhur nga Brazili, njoftoi atëherë policia kantonale e Fribourg-ut. “Thasët ishin të izoluara dhe droga nuk ra në kontakt me asnjë nga produktet e përdorura në prodhim”, deklaroi policia.

Një sasi prej afërsisht 500 kg kokainë u gjet dhe u raportua tek autoritetet. Pastërtia e drogës ishte midis 97% dhe 100%, përcjell albinfo.ch. Zyra e prokurorit publik vlerëson se vlera e kokainës së sekuestruar, në treg, do të arrinte deri në 60 milionë franga zvicerane.

Tre të pandehurit janë në paraburgim. Ata supozohen të pafajshëm. Ende nuk dihet se kur do të zhvillohet seanca kryesore dëgjimore në Gjykatën Penale të Basel-Landschaft.

(Foto: KAPO Baselland)

Albin Kurti letër Lumir Abdixhikut: Jemi të interesuar për koalicion me LDK-në

Kryetari i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, i ka dërguar sot letër kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhikut, përmes së cilës e ka lutur për koalicion qeverisës.

“Si kryetar i LVV-së dhe kryeministër në detyrë i Republikës së Kosovës, jam i interesuar dhe i vullnetshëm për marrëveshje politike me LDK-në. Ne sigurisht që kemi dallime në bindje politike e në politikat qeverisëse, por koalicionet bëhen pikërisht ndërmjet atyre që kanë dallime, duke vendosur të drejtat dhe nevojat e shtetit dhe të qytetarëve si prioritet”, thuhet në letër, transmeton albinfo.ch.

Tutje, Kurti ka shkruar se LDK-ja njihet si parti që nuk ka hezituar për koalicione qeverisëse.

“Mospajtimet e diferencat që mund të ketë LDK-ja me LVV-në sot nuk janë më të mëdha sesa që LDK-ja i kishte para koalicioneve të mëhershme, kur i bëri ato. Plus, në vitin 2020 ne bashkë kemi qenë kolegë në Qeverinë Kurti 1, kur unë nuk kam pasur probleme me juve, por me disa të tjerë që nuk kanë më pozita të larta e as ndikim të madh në LDK-në si asokohe”, ka shkruar Kurti.

Ndër të tjera, ai ka thënë se është i bindur se edhe votuesit e të dyja partive preferojnë një koalicion të tillë:

“Jam i bindur që edhe votuesit e LDK-së sot preferojnë më së shumti koalicionin me LVV-në. Edhe votuesit e LVV-së e preferojnë po ashtu më së shumti koalicionin me LDK-në – pse të mos e bëjmë? Ne edhe mund të shkojmë në zgjedhje të reja, ku pak çka mund të ndryshojë për LDK-në, dhe mandej sërish do të na duhet të ulemi bashkë për koalicionin LVV–LDK! Pse ta bëjmë atëherë më vonë, kur mund ta bëjmë tash? Pse edhe një palë zgjedhje për koalicionin e njëjtë? Natyrisht që më së miri do të ishte të takohemi e t’i flasim dhe diskutojmë këto si politikanë të pjekur, që e kanë ardhmërinë e shtetit e përparimin shoqëror prioritet mbi çdo gjë”, ka përfunduar ai.

Zvicër: Rritje alarmante e rasteve të pastrimit të parave në vitin 2024

Në vitin 2024, raportet e dyshimta për pastrim parash në Zvicër u rritën me 30%, duke arritur në 15 414 raste, sipas të dhënave të publikuara nga Zyra për Raportimin e Pastrimit të Parave (MROS), transmeton albinfo.ch.

Sektori bankar ishte burimi kryesor i raportimeve, duke përbërë 92% të totalit. MROS, si autoriteti kombëtar për këtë fushë, shqyrton secilin raport për të vendosur nëse duhet t’i përcillet autoriteteve ligjzbatuese, si Prokuroria e Përgjithshme apo zyrat kantonale të prokurorisë, për veprime të mëtejshme.

Ky zhvillim ngre shqetësime mbi vulnerabilitetin e sistemit financiar zviceran, i cili historikisht ka qenë nën vëzhgim për transparencën dhe përputhshmërinë me standardet ndërkombëtare kundër pastrimit të parave, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Gjermani: Rreth 200 policë nën hetim për ekstremizëm të djathtë ose teori konspirative

Të paktën 193 oficerë policie në Gjermani janë aktualisht nën hetim apo procedura disiplinore për dyshime lidhur me ekstremizmin e djathtë apo ideologji konspirative, sipas një raportimi të përbashkët nga revista Stern dhe transmetuesi RTL. Transmeton albinfo.ch.

Raporti, i bazuar në informacionet e mbledhura nga ministritë e Brendshme të të gjitha 16 landeve federale, tregon se çështjet janë shpërndarë në mënyrë të pabarabartë mes shteteve. Nordrhein-Westfalen dhe Berlini raportojnë secili rreth 80 raste, megjithëse autoritetet nuk kanë qenë gjithmonë në gjendje t’i kategorizojnë qartë si çështje të ekstremizmit të djathtë apo të majtë.

Që nga viti 2020, janë regjistruar mbi 571 procedura disiplinore ndaj oficerëve për dyshime për përfshirje në ideologji ekstreme. Rritja e shqetësimeve për radikalizimin brenda radhëve të forcave të rendit ka nxitur thirrje për kontrolle më të rrepta në rekrutimin, trajnimin dhe mbikëqyrjen e policisë, transmeton albinfo.ch.

Ballkani Perëndimor: Gratë në politikë, pa para dhe pa përkrahje

Klementina Meçi, kandidate për Këshillin Bashkiak në Durrës në zgjedhjet vendore të vitit 2023 nën siglën e Partisë Socialiste, rrëfen se ka zhvilluar fushatën elektorale pa marrë asnjë mbështetje financiare nga partia që e përfaqësonte. Meçi tregon se e mbështeti fushatën e saj vetëm me të ardhurat e familjes, ndërsa zyrën elektorale e mori falas nga një mik, si gjest solidariteti, shkruan albinfo.ch.

Rasti i saj nuk është i vetmi. Sipas një studimi të Rrjetit të Grave “Barazi në Vendimmarrje”, të mbështetur nga NDI dhe FCDO, 68.24% e grave që kandiduan në zgjedhjet parlamentare të vitit 2021 kanë pohuar se kishin vetëfinancuar fushatën. Mbështetja nga partitë, sipas tyre, ishte e kufizuar dhe kryesisht për veprimtari që i shërbenin partisë, jo kandidateve individuale.

Kjo mospërfshirje reale financiare thekson pabarazinë gjinore në politikë. Mungesa e fondeve dhe logjistikës për gratë kandidate ndikon drejtpërdrejt në fushatat e tyre, duke e bërë përfaqësimin e tyre më të dobët dhe ndikimin politik më të kufizuar, transmeton albinfo.ch.

Për të përballuar këtë problematikë, Rrjeti “Barazi në Vendimmarrje” ka propozuar një nismë konkrete: 10% e financimit publik që përfitojnë partitë politike të kalojë drejtpërdrejt në duart e strukturave të grave brenda partive. Ky fond, i menaxhuar vetëm nga gratë, do të shërbejë për trajnime, fushata dhe mbështetje për rritjen e kapaciteteve të kandidateve.

Sipas drejtueses së Rrjetit, Edlira Çepani, kjo nismë është një hap i vogël, por i domosdoshëm drejt një politike më të barabartë. “Pa mbështetje financiare, nuk mund të ketë përfaqësim të vërtetë”, thekson ajo.

Propozimi parashikon gjithashtu që përqindja e kandidateve gra dhe e atyre të zgjedhura të ndikojë drejtpërdrejt në shumën që partitë përfitojnë nga buxheti i shtetit. Sa më shumë gra të kandidojnë dhe zgjidhen, aq më i madh do të jetë financimi për partinë. Ndërsa për partitë që nuk zbatojnë këtë formulë, propozohen sanksione dhe mekanizma monitorimi.

Ndër vendet e rajonit, vetëm Mali i Zi dhe Bosnje e Hercegovina kanë ligje që ndajnë fonde të posaçme për gratë në politikë. Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut dhe Serbia ende nuk kanë dispozita të tilla në fuqi, me përjashtime sporadike si Vetëvendosje apo Partia e Lirisë.

Në një realitet ku gratë si Klementina Meçi vazhdojnë të hyjnë në garën elektorale me mjete të kufizuara dhe pa mbështetje institucionale, duket qartë se barazia gjinore në politikë do të mbetet një sfidë derisa të ketë mekanizma të drejtë dhe funksionalë të financimit.

Der Bund: “Politikani i SVP-së, Korab Rashiti, ndërhyn në politikën e Kosovës”

Korab Rashiti është politikani i parë me rrënjë shqiptare që është zgjedhur deputet në Parlamentin e Kantonit të Bernës. Një e veçantë tjetër e kësaj arritjeje është se ai në këtë post është zgjedhur si kandidat nga SVP/UDC, partia nga e cila shqiptarët dhe të huajt tjerë kanë “kujtime” jo gjithmonë të mira, shkruan albinfo.ch.

Gazeta e Bernës “Der Bund”, që i takon shtëpisë më të madhe mediale zvicerane Tamedia, ka publikuar një portret interesant lidhur me profilin e politikanit të ri, që e përshkruan si “politikan kontrovers”.

Në tekstin në vazhdim albinfo.ch ka shkëputur thekse nga ky artikull i gjerë.

Anëtari i Parlamentit Kantonal nga SVP, përveç që imiton modele autokratike si Elon Musk ose Presidenti argjentinas Javier Milei, gjithashtu ndërhyn në politikën kosovare me deklarata provokuese. Kjo po shkakton kritika në Zvicër – madje edhe brenda partisë së tij.

Rashiti pëlqen ta quajë veten libertarian. Sa më pak qeveri (ndërhyrje të shtetit), aq më mirë. Ai e fiton pagën e tij në SBB-në shtetërore. Dhe kjo nuk është e vetmja kontradiktë në jetën e 38-vjeçarit.

Babai i Rashitit, një aktivist politik, i ndjekur nga shërbimi sekret serb, kishte emigruar në Zvicër në vitet 1980, transmeton albinfo.ch. Gazetari dhe shkrimtari ende gëzon një reputacion të lartë në diasporën shqiptare të Kosovës.

I rritur në Biel, Korabi iu bashkua fillimisht SP-së, si djalë 18 vjeç. Partia e krahut të majtë është popullore në Zvicër midis afërsisht 250,000 njerëzve me prejardhje nga Kosova.

Megjithatë, në vitin 2020, Rashiti kaloi në SVP, partinë që në vitin 2011 kishte bërë fushatë me sloganin “Kosovarët therrin zviceranët” dhe u dënua për diskriminim racor nga Gjykata Supreme Federale në vitin 2017.

Ai është me SVP-në sepse partia përfaqëson më së miri parimet e tij liberale, thotë Korabi, babai i dy fëmijëve. Në vitin 2023, ai më në fund arriti të hynte në parlamentin kantonal.

Elon Musk si model

Ashtu si modelet e tij të ndjekura radikale, Javier Milei dhe Elon Musk, të cilët përdorin “sharrë elektrike”, Rashiti tani dëshiron të marrë përsipër administratën në kantonin e Bernës. Së bashku me kolegun e tij në këshill, Samuel Kullmann (EDU), ai donte të dinte nga qeveria nëse një “Departament i Efikasitetit të Qeverisë (Doge)” mund të futej në kantonin e Bernës. Në fund të fundit, parlamentarët pretendojnë në mocionin e tyre se Doge ka arritur kursime prej mbi 100 miliardë dollarësh në Shtetet e Bashkuara brenda pak javësh.

Ashtu si shumë anëtarë të së Djathtës së Re, Rashiti nuk ngurron të bëjë krahasime të çuditshme me Hitlerin në mediat sociale. Ngjashëm me udhëheqësen e AfD-së, Alice Weidel, ai është i mendimit se Hitleri ishte në fakt një socialist, pra i krahut të majtë.

Në janar, ai postoi një artikull në gjuhën shqipe duke pretenduar se kryeministri i majtë liberal i Kosovës, Albin Kurti, mbështet “politika nacional-socialiste që përbëjnë një kërcënim serioz për Kosovën”. Në një postim tjetër, ai e krahason Kurtin me diktatorin e Koresë së Veriut, Kim Jong-un.

A është serioz? Kur e pyesin, ai jep përgjigje dykuptimëshe: “Kur dikush instrumentalizon ndjenjat kombëtare dhe në të njëjtën kohë zbaton politika socialiste, kjo quhet Nacionalsocializëm”, shkruan ai në WhatsApp. Ai e përdor këtë term sepse përmendet në këtë mënyrë edhe në faqen e Wikipedia-s në frëngjisht për Albin Kurtin.

Rashiti thotë se përdor Facebook-un për të “frenuar ndikimin në rritje të ideve socialiste në Zvicër”. Shumë njerëz me rrënjë familjare në ish-Jugosllavi e dinë nga përvoja e tyre personale ose familjare se si kanë përfunduar ideologji të tilla në të kaluarën, thotë ai.

Prandaj, ai e sheh qëllimin e tij si “t’i japë fund përvetësimit të njëanshëm të shtetasve të dyfishtë me prejardhje kosovare nga socializmi”. Megjithatë, shqiptarët e Kosovës janë aktivë në pothuajse të gjitha partitë. Kryetari i FDP-së në Cyrih, për shembull, ka rrënjë në një familje shqiptare në Maqedoninë e Veriut.

Zëdhënës i opozitës në Kosovë

Koha kur ai i quan politikat e kryeministrit shqiptar të Kosovës “nacional-socialiste”, Kosova ishte në mes të një fushate zgjedhore. Kontributi i Rashitit u prit me mirënjohje nga mediat opozitare atje, të cilat janë të afërta me ish-kryeministrin Hashim Thaçi. Si rezultat, ai u jep atyre intervista të shumta, njëra prej tyre në bashkinë e Bernës.

“Kjo nuk është shumë e përshtatshme për një politikan të SVP-së”, thotë politikani nga Bazelandi, Gzim Hasanaj, i cili është politikani i parë i Gjelbër me origjinë nga Kosova që është zgjedhur në parlamentin kantonal.

Në Kosovë, Rashiti e paraqet veten si një politikan të suksesshëm zviceran që u tregon njerëzve se sa e keqe është qeveria e tyre, thotë Hasanaj. Shifra të tilla janë shumë të mirëpritura për opozitën dhe median e saj. “Megjithatë, në komunitetin zviceran, deklaratat ekstreme të Rashitit nuk priten aspak mirë”.

Fitimi i votave nga shtetasit e dyfishtë

Nga ana tjetër, Rashiti thotë se deklaratat e tij u drejtohen kryesisht shqiptarëve në Zvicër dhe flet për një “luftë kulturore”.

Ai është veçanërisht i shqetësuar nga bashkëpunimi i ngushtë i PS-së me partinë në pushtet në Kosovë, Vetëvendosje.

Familja e futbollistit Granit Xhaka gjithashtu mori pjesë aktive në këtë fushatë zgjedhore, transmeton albinfo.ch. Ragip Xhaka, babai i Granitit dhe Taulantit, kandidoi për zgjedhjet parlamentare në Kosovë dhe mori mbështetje nga djemtë e tij.

Partia në pushtet e Kurtit doli fituese në zgjedhjet e shkurtit, por humbi shumicën absolute.

Ai thjesht “po përpiqet të zvogëlojë ndikimin e Kurtit në Zvicër, thotë Rashiti. “Socialistët nuk do të mbajnë monopolin mbi komunitetin zvicerano-kosovar”.

Ai është i bindur se SVP ka shumë për të ofruar për këtë grup demografik: “Sidomos për ata që janë sipërmarrës, punojnë ose kanë një afinitet për vlerat liberale-konservatore, siç janë ato të përfaqësuara nga SVP.”

Dhe si priten këto aktivitete nga SVP-ja, e cila përndryshe mbështet një politikë të rreptë neutraliteti?

Martin Schlup, President i SVP Biel-Seeland, i pyetur nga gazeta thotë se ai nuk pajtohet në thelb me ndërhyrjen e politikanëve jashtë vendit. Nga ana tjetër, nuk mund ta ndalosh Rashitin të shprehë mendimin e tij.

Austri: Ministrja austriake mbron ndalimin e shamisë për vajzat nën 14 vjeç

Claudia Plakolm, ministre e re për Evropën, Integrimin dhe Familjen nga radhët e ÖVP-së (Partia Popullore Austriake), ka shkaktuar debat të fortë me deklaratat e saj në emisionin Pressestunde të ORF-së, ku denoncoi atë që e quajti “tolerancë e keqkuptuar” ndaj Islamit në shoqërinë austriake, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Plakolm mbrojti fuqishëm planin për ndalimin e mbajtjes së shamisë nga vajzat nën moshën 14 vjeç, duke theksuar se masa nuk është e drejtuar kundër fesë, por synon mbrojtjen e fëmijëve dhe lirinë e tyre për të zhvilluar identitetin personal pa trysni të jashtme. Qeveria po shqyrton mënyra për të rikthyer ndalimin, i cili ishte shpallur jokushtetues nga Gjykata Kushtetuese disa vite më parë.

Ajo gjithashtu mbrojti politikën kufizuese të ribashkimit familjar për disa kategori refugjatësh, duke përmendur sfidat që lidhen me kapacitetet e sistemit arsimor, strehimit dhe shëndetësor në Austri, transmeton albinfo.ch.

Në lidhje me çështjet evropiane, Plakolm kritikoi ashpër burokracinë në BE dhe kundërshtoi heqjen e fuqisë së vetos për shtetet anëtare, duke theksuar nevojën për një qasje më të përqendruar te subsidiariteti – parimi që vendimet të merren sa më afër qytetarëve.

Deklaratat e saj u pritën me kritika nga të dy krahët politikë. Të Gjelbrit e cilësuan qëndrimin e saj si “polarizues dhe përjashtues”, ndërsa partia e ekstremit të djathtë FPÖ e akuzoi ÖVP-në për “hipokrizi dhe oportunizëm politik”, transmeton albinfo.ch.

Gjysma e gjermanëve mbështesin ndalimin e AfD-së pas kategorizimit si ekstremiste

Gati gjysma e qytetarëve gjermanë mbështesin ndalimin e partisë Alternativa për Gjermaninë (AfD), pasi kjo e fundit është shpallur zyrtarisht si një organizatë ekstremiste e krahut të djathtë nga shërbimi gjerman i inteligjencës së brendshme, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas një sondazhi të kryer nga instituti INSA për gazetën Bild am Sonntag, 61% e të anketuarve shprehën pajtim me vendimin e Zyrës Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës (BfV), e cila e cilësoi AfD-në si një “përpjekje të konfirmuar ekstremiste të krahut të djathtë”. Nga të anketuarit, 48% thanë se do të përkrahnin një ndalim të plotë të partisë.

Megjithatë, opinioni publik mbetet i ndarë: 37% e qytetarëve kundërshtojnë një ndalim të AfD-së, ndërsa 15% nuk shprehën një qëndrim të qartë, transmeton albinfo.ch.

Sa i përket ndikimit të mundshëm që një ndalim i AfD-së mund të ketë mbi demokracinë gjermane, 35% e pjesëmarrësve në sondazh besojnë se masa do të forconte sistemin demokratik, ndërsa 39% mendojnë të kundërtën – se ndalimi do ta dëmtonte atë. Një pjesë më e vogël, 16%, thanë se një veprim i tillë nuk do të kishte asnjë ndikim, ndërsa 10% u shprehën të pasigurt.

Debati mbi të ardhmen e AfD-së ka marrë hov pas raportimeve të vazhdueshme për lidhje të figurave të saj me grupe ekstremiste dhe retorikë anti-demokratike. Ndërkohë, mbështetja e qëndrueshme për partinë në disa rajone lindore e ka bërë çështjen e ndalimit të saj një temë të nxehtë në politikën gjermane, me ekspertë kushtetues që paralajmërojnë për pasojat e mundshme ligjore dhe politike, transmeton albinfo.ch.

Shaqiri vazhdon shkëlqimin

Baseli edhe më shumë i afrohet titullit në Zvicër, që po e pret nga viti 2017, shkruan albinfo.ch.

Në ndeshjen e fundit shkëlqyen dy futbollistët shqiptarë, Xherdan Shaqiri dhe Albian Ajeti.

Shaqiri–Ajeti udhëhoqën Baselin drejt fitores së thellë 5:1 në derbi ndaj Servettes.

Shaqiri shënoi golin e parë, me asistim të Ajetit, në minutën e 28-të. Më pas Shaqiri asistoi për Ajetin në minutën e 34-të. Katër minuta më vonë, Ajeti shënoi golin e dytë personal. Me rezultatin 3:0 përfundoi pjesa e parë. Servette shënoi për 3:1 në minutën e 55-të. Për 4:1 realizoi Benie Traore, me asistim të Shaqirit: ishte asistimi i dytë për Shaqirin.

Nicolas Vouilloz realizoi golin e fundit për fitoren e thellë të Baselit, 5:1. Sërish asistues ishte Shaqiri. Shaqiri dhe Leon Avdullahu kompletuan takimin, kurse Ajeti u zëvendësua në minutën e 68-të.

Baseli është lider në krye të tabelës me 64 pikë. Në vendin e dytë është Servette me 55 pikë. Baseli mund të shpallet kampion në Zvicër javën e ardhshme.

Gjermania njofton kontrolle më të rrepta kufitare dhe shtim të forcave policore

Qeveria e re gjermane pritet të ndërmarrë masa të ashpra për forcimin e sigurisë kufitare dhe frenimin e migrimit të paligjshëm, sapo të marrë detyrën javën e ardhshme. Lajmin e bëri të ditur Ministri i Brendshëm i ardhshëm, Alexander Dobrindt, i cili paralajmëroi vendime të menjëhershme në këtë drejtim, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

“Vendimet e para do të merren të mërkurën, përfshirë kontrolle më të rrepta kufitare dhe një numër në rritje të refuzimeve të hyrjes,” deklaroi Dobrindt në një intervistë për Bild am Sonntag. Ai theksoi se objektivi është “ulja e shifrave të migrimit të paligjshëm” dhe se nevojitet një qasje e balancuar që garanton njëkohësisht “njerëzi dhe rend”.

Dobrindt, një figurë e linjës së ashpër brenda Bashkimit Kristian Social (CSU) – partia simotër e Bashkimit Kristian Demokrat (CDU) të Kancelarit të ardhshëm Friedrich Merz – është shprehur se Gjermania do të veprojë në nivel kombëtar dhe evropian për të forcuar kontrollin e kufijve dhe për të siguruar më shumë qartësi në sistemin e migrimit.

Masat e reja përfshijnë edhe shtimin me disa mijëra oficerë të rinj policie. Sipas Dobrindt, kjo është një domosdoshmëri për të përballuar sfidat e sigurisë dhe për të garantuar zbatimin efektiv të ligjit në kufij, transmeton albinfo.ch.

Mbështetje për planin e Ministrit të ri të Brendshëm erdhi edhe nga ministri rajonal i Brendshëm i Baden-Württemberg, Tobias Strobl (CDU), i cili premtoi kontrolle edhe më të forta në kufijtë e shtetit të tij, veçanërisht në vijën kufitare me Zvicrën. Strobl bëri të ditur se tashmë janë duke u përdorur dronë për mbikëqyrje kufitare dhe se do të përforcohet prania policore në terren.

Në marrëveshjen e koalicionit të nënshkruar nga CDU, CSU dhe Social Demokratët (SPD), thuhet se edhe azilkërkuesit duhet të kthehen mbrapsht në kufijtë gjermanë, në bashkëpunim me vendet fqinje. Megjithatë, kjo politikë ka ngjallur shqetësime për mundësinë e përplasjes me ligjin e azilit të Bashkimit Evropian, i cili garanton të drejtën për aplikim të azilit në territorin e BE-së, transmeton albinfo.ch.