Të pasurit nga Gjiri po tregojnë interes në rritje për Zvicrën

Personat shumë të pasur nga vendet e Gjirit po shfaqin një interes gjithnjë e më të madh për Zvicrën, veçanërisht në kohë pasigurie globale dhe tensioneve gjeopolitike.

Sipas raportimeve, konfliktet në Lindjen e Mesme kanë shtyrë shumë individë me pasuri të lartë të kërkojnë vende më të sigurta për kapitalin e tyre, dhe Zvicra mbetet një nga destinacionet kryesore për këtë qëllim, transmeton albinfo.ch.

Zvicra shihet si një “strehë e sigurt” për investime falë stabilitetit politik, sistemit të fortë ligjor dhe reputacionit të saj në menaxhimin e pasurisë. Këto faktorë, të njohur shpesh si “Swissness”, janë shumë të vlerësuar nga investitorët ndërkombëtarë.

Të dhënat tregojnë se interesimi nuk është vetëm teorik. Kapitalet nga rajoni i Gjirit – veçanërisht nga Emiratet e Bashkuara Arabe – janë rritur ndjeshëm në vitet e fundit, me një rritje rreth 40% në tre vitet e fundit.

Ekspertët presin që kjo tendencë të vazhdojë, me mundësi që në Zvicër të hyjnë miliarda dollarë nga rajoni, në varësi të zhvillimeve të mëtejshme gjeopolitike. Fillimisht këto lëvizje zakonisht bëhen në formë depozitash cash, për t’u shndërruar më pas në investime më të gjera si aksione apo obligacione.

Megjithatë, edhe pse interesi është në rritje, ekspertët theksojnë se konkurrenca nga qendrat financiare në Lindjen e Mesme dhe Azi mbetet e fortë, duke e bërë këtë garë më dinamike se më parë.

Ishte nisur për Kosovë, mërgimtari humb jetën në aksident në Kroaci

Një i ri nga Kosova ka humbur jetën në një aksident në Kroaci, derisa po kthehej për në vendlindje.

R.S nga fshati Jasiq në komunën e Junikut, ishte nisur për Kosovë teksa detaje të tjera lidhur me aksidentin nuk janë bërë të ditura.

“Me dhimbje të thellë njoftojmë se gjatë rrugës për në vendlindje, në një aksident tragjik në Kroaci, ka ndërruar jetë bashkatdhetari ynë. Detaje për ceremoninë e varrimit, do të bëhen të ditura ndërkohë”, thuhet në njoftim, transmeton albinfo.ch.

SHBA po përgatitet për operacione tokësore në Iran

Duke cituar zyrtarët amerikanë, Washington Post ka raportuar se Pentagoni po përgatitet për javë të tëra operacionesh tokësore në Iran.

Bëhet e ditur se planet mund të përfshijnë bastisje nga Operacionet Speciale dhe trupat konvencionale të këmbësorisë, ka raportuar Washington Post.

Mediat iraniane, përfshirë agjencinë zyrtare të lajmeve IRNA, kanë publikuar një mesazh nga kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, për të shënuar 30 ditë që nga fillimi i luftës.

Në mesazh, Ghalibaf thotë se “armiku sinjalizon negociata publikisht, ndërsa në fshehtësi komploton një sulm tokësor” teksa shtoi se SHBA-ja, “me një listë me 15 pika, po paraqet dëshirat e saj dhe po ndjekë atë që nuk po e arrin në luftë”.

Ghalibaf ka thënë gjithashtu se forcat iraniane po “presin që ushtarët amerikanë të hyjnë në tokë në mënyrë që të mund të qëllojnë me zjarr mbi ta”.

Në anën tjetër, sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, ka deklaruar të premten se SHBA-ja mund të arrijë qëllimet e saj në Iran “pa trupa tokësore”, transmeton albinfo.ch.

Raportohet se diplomatë të lartë nga fuqitë kryesore rajonale janë mbledhur në Pakistan sot për të diskutuar mënyrat për t’i dhënë fund luftimeve në Lindjen e Mesme.

Bllokada në Hormuz: A rrezikon Zvicra furnizimin me gaz?

Tensionet në Ngushticën e Hormuzit po rrisin shqetësimet për furnizimin me energji në Evropë, ndërsa dërgesat e fundit të gazit pritet të arrijnë së shpejti. Pyetja kryesore mbetet: sa e varur është Zvicra nga këto furnizime?

Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët më të rëndësishme detare për transportin e naftës dhe gazit në botë. Çdo bllokadë në këtë zonë mund të shkaktojë pasoja të mëdha në tregjet globale të energjisë,

Ekspertët theksojnë se, megjithëse Zvicra nuk ka dalje në det dhe nuk importon drejtpërdrejt gaz përmes kësaj rruge, ajo mbetet e lidhur me tregun evropian të energjisë. Kjo do të thotë se çdo krizë ndërkombëtare reflektohet edhe në furnizimin dhe çmimet brenda vendit, transmeton albinfo.ch.

Në rast të përshkallëzimit të situatës, mund të ketë rritje të çmimeve dhe presion mbi rezervat energjetike, veçanërisht gjatë periudhave me kërkesë të lartë.

Autoritetet zvicerane janë duke monitoruar situatën nga afër, ndërsa theksojnë rëndësinë e diversifikimit të burimeve të energjisë dhe rritjes së rezervave strategjike për të shmangur krizë të mundshme.

Nga 1 prilli: Zvicra ndalon fishekzjarrët pas tragjedisë në Crans-Montana

Pasojat e zjarrit shkatërrues në Crans-Montana vazhdojnë të ndikojnë në mbarë vendin: duke filluar nga 1 prilli, në të gjithë Zvicrën do të hyjë në fuqi ndalimi i përdorimit të fishekzjarrëve në hapësirat publike.

Vendimi është marrë nga organi i marrëveshjes ndërkantonale të drejtorëve të ndërtimit nga të 26 kantonet, transmeton albinfo.ch.

Ky ndalim konsiderohet masë e menjëhershme pas zjarrit në Crans-Montana dhe do të mbetet në fuqi deri në hyrjen në fuqi të rishikimit të plotë të rregulloreve për sigurinë nga zjarri.

Zvicra rrezikon të bëhet “qendra e pakove” të Evropës

Zvicra mund të përballet me një rol të ri në logjistikën evropiane: atë të një qendre kryesore për shpërndarjen e pakove, nëse nuk ndërmerr masa të shpejta.

Sipas organizatës së tregtisë Swiss Retail Federation, vendi duhet të ndjekë shembullin e Bashkimit Evropian dhe të vendosë një tarifë për pakot e vogla të importuara nga jashtë, përndryshe rrezikon të shndërrohet në një “hub” të madh për shpërndarjen e tyre në gjithë kontinentin, transmeton albinfo.ch.

Bashkimi Evropian ka paralajmëruar se deri në fund të vitit do të vendosë një tarifë administrative për këto dërgesa, si përgjigje ndaj rritjes së madhe të blerjeve online dhe volumit të pakove që vijnë kryesisht nga Azia.

Ekspertët paralajmërojnë se nëse Zvicra nuk vepron njësoj, kompanitë e mëdha të e-commerce mund të zhvendosin operacionet e tyre logjistike në territorin zviceran, duke e përdorur atë si pikë hyrëse për tregun evropian.

Kjo do të sillte sfida të mëdha për autoritetet, përfshirë kontrollin e produkteve, menaxhimin e mbetjeve dhe sigurinë e mallrave që hyjnë në treg.

Ndërkohë, në parlamentin zviceran tashmë janë në diskutim disa propozime për të rregulluar këtë çështje dhe për të shmangur një skenar të tillë.

Prishtina, e kërkuar sa Dubai: Ja ku udhëtuan zviceranët në vitin 2025

Aeroportet zvicerane kanë vendosur një rekord të ri vitin e kaluar – me 60 milionë pasagjerë, përfshirë 25 milionë pasagjerë tranzit që vazhduan udhëtimet e tyre jashtë vendit.

Transmetuesi publik i Zvicës, SRF i bën një analizë zhvillimeve më të reja të numrit të pasagjerëve të aeroporteve ndërkombëtare të Zvicrës, ku një “befasi” paraqitet numri i atyre që kanë fluturuar për në Kosovë, gjegjësisht në Aeroportin “Adem Jshari” të Prishtinës, shkruan albinfo.ch.

“Aeroportet e njohura evropiane si Heathrow, Schiphol ose Berlin-Brandenburg – ishin caqet kryesore të zviceranëve, ndër destinacionet më të njohura. Por midis këtyre qendrave të mëdha evropiane, ka një surprizë të vogël: Aeroporti i Prishtinës.

Kryeqyteti i Kosovës mirëpriti pothuajse 800,000 udhëtarë nga Zvicra. Më shumë se Lisbona, Madridi ose Parisi. Tirana e Shqipërisë gjithashtu pa një rritje: ndërsa kishte 5,500 udhëtarë në vitin 2005, njëzet vjet më vonë numri është rritur në mbi 100,000”, raporton srf.ch.

Në vitin 2025, shumica e ndalesave u zhvilluan në aeroportet zvicerane dhe ato të vendeve fqinje, veçanërisht Gjermanisë. Emiratet e Bashkuara Arabe janë bërë gjithashtu një qendër e rëndësishme tranziti për qytetarët zviceranë. Dubai është tani destinacioni më i frekuentuar jo-evropian për udhëtarët nga Zvicra, përcjell albinfo.ch. Vitin e kaluar, mbi 700,000 njerëz zbarkuan atje me fluturime direkte nga Zvicra – megjithëse për më shumë se gjysmën e tyre, ishte vetëm një ndalesë.

Quelle: SRF

Aeroporti i Gjenevës raporton më pak pasagjerë

Aeroporti i Gjenevës ka raportuar një vit me rritje të ngadaltë, pasi presionet e jashtme kanë ndikuar në performancë.

Aeroporti njofton se numri i pasagjerëve është rritur vetëm për 0.3%, shumë më pak se pritshmëritë, me rreth 17.8 milionë udhëtarë në vitin 2025, transmeton albinfo.ch.

Fitimet kanë rënë lehtë në 52 milionë franga zvicerane (CHF), ndërsa rritja e të ardhurave ka mbetur minimale.

Aeroporti është prekur nga ulja e udhëtimeve të lidhura me organizatat ndërkombëtare, me udhëtimet zyrtare që kanë rënë për 13%.

Të ardhurat nga parkimi gjithashtu kanë rënë, pjesërisht për shkak të ndryshimeve në transport dhe punimeve ndërtimore.

Qarkullimi i trafikut ka qenë i përzier gjatë vitit, me një rritje në fund të dhjetorit.

Megjithatë, tensionet e vazhdueshme në Lindjen e Mesme kanë bërë që linja ajrore si Emirates, Etihad dhe Qatar të reduktojnë fluturimet, duke kontribuar në qindra anulime.

Qytetet që t’i vizitoni në pranverë

Pranvera konsiderohet koha ideale për të vizituar disa nga qytetet më ikonike të Evropës, pasi ofron një kombinim të rrallë mes motit të këndshëm, më pak turmave dhe një përvoje më autentike udhëtimi.

Edhe pse shumë udhëtarë kërkojnë destinacione më pak të njohura, disa qytete të mëdha evropiane mbeten të pazëvendësueshme, veçanërisht në këtë periudhë kur shmanget mbingarkesa e sezonit veror, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Amsterdami: Më pak turma, më shumë ngjyra

Në pranverë, Amsterdami shfaqet më i qetë dhe vizualisht më i gjallë. Ndryshe nga vera, kur radhët në atraksione si Rijksmuseum apo Shtëpia e Anne Frank janë të gjata, kjo periudhë ofron një eksperiencë më të lehtë dhe më të këndshme për vizitorët.

Fushat me tulipanë, që lulëzojnë nga fundi i marsit deri në fillim të majit, krijojnë një spektakël unik ngjyrash, veçanërisht në Kopshtet Keukenhof. Gjithashtu, shëtitjet nëpër kanale janë më të qeta dhe shpesh më të lira.

Parisi: Ritmik, por më i përballueshëm

Parisi mbetet një nga qytetet më të vizituara në botë, por pranvera ofron një balancë më të mirë mes fluksit turistik dhe përvojës urbane.

Edhe pse qyteti është gjithmonë i mbushur, kjo stinë e bën më të menaxhueshëm. Vizitorët mund të eksplorojnë monumentet kryesore si Notre Dame dhe Versaja, por edhe të zbulojnë vende më pak të njohura si La Madeleine.

Kafenetë buzë rrugës dhe atmosfera e gjallë e qytetit krijojnë një eksperiencë tipike pariziane, më të shijueshme në këtë periudhë.

Venecia: Arratisje nga vapa dhe mbingarkesa e verës

Venecia është një nga qytetet më të prekura nga turizmi masiv, sidomos gjatë verës kur temperaturat e larta dhe turmat e mëdha e bëjnë vizitën më sfiduese.

Në pranverë, qyteti ofron kushte më të favorshme, me mot më të freskët dhe më pak vizitorë. Kjo e bën më të lehtë eksplorimin e kanaleve dhe atraksioneve si Bazilika e Shën Markut.

Për më tepër, çmimet e hoteleve janë shpesh më të ulëta dhe nuk kërkohet planifikim i hershëm për të shmangur turmat.

Në tërësi, pranvera po bëhet gjithnjë e më shumë një sezon i preferuar për udhëtime në Evropë, duke ofruar një alternativë më të qetë, më ekonomike dhe më autentike krahasuar me verën.

Rritja e çmimit të biletave po i ‘rrezikon’ edhe pushimet

Udhëtarët që shpresojnë për rikthimin e çmimeve më të moderuara për fluturimet e gjata këtë verë do të përballen me një zhgënjim të fortë.

Çmimet e biletave në linjat kryesore ajrore që lidhin Azinë me Evropën janë rritur deri në 560% këtë muaj dhe pritet të mbeten të larta gjatë verës dhe vjeshtës, ndërsa ndërprerjet e shkaktuara nga lufta përhapen në Gjirin Persik, një nga korridoret më të ngarkuara të tranzitit në botë, sipas Alton Aviation Consultancy.

Për udhëtimet në qershor, tarifat në shtatë linja të njohura nga Azia-Paqësori drejt Europës janë mesatarisht rreth 70% më të larta se një vit më parë, bazuar në analizën e Alton mbi të dhënat nga firma analitike Cirium dhe agjencitë online të udhëtimit. Një biletë Sydney-Londër tani kushton mesatarisht mbi 1,500 dollarë, afërsisht dyfish krahasuar me vitin e kaluar. Tarifat përfshijnë fluturime direkte dhe me një ndalesë, si dhe tranzite përmes aeroporteve të Gjirit Persik, raporton Bloomerant, shkruan Shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Nuk ka shumë shenja lehtësimi. Çmimet pritet të mbeten rreth 30% mbi nivelet e vitit të kaluar edhe deri në tetor.

Presioni është po aq i dukshëm edhe në drejtimin e kundërt. Tarifat nga Europa drejt Azisë janë rritur ndjeshëm, me çmimet e qershorit që janë rritur deri në 79% krahasuar me një vit më parë dhe disa fluturime të gjata që tani kushtojnë pothuajse trefishin e vitit të kaluar.

Ndërprerjet, të cilat nisën më 28 shkurt kur SHBA dhe Izraeli sulmuan Iranin, kanë shkaktuar rreth 70,000 anulime fluturimesh dhe kanë ekspozuar brishtësinë e rrjeteve globale të aviacionit. Mbyllja e hapësirave ajrore, kapacitetet e reduktuara në nyjet e Gjirit dhe rritja e kostove të karburantit janë kombinuar për të rritur çmimet, dhe pritet t’i mbajnë ato të larta për muaj të tërë.

Kërkesa ka nisur tashmë të dobësohet për shkak të pasigurisë së udhëtimit dhe çmimeve më të larta. Rezervimet verore nga Europa drejt SHBA-së janë ulur me 15% krahasuar me një vit më parë, ndërsa trafiku në drejtimin e kundërt ka rënë me 11%, sipas Cirium. Rezervimet nga Azia drejt Europës kanë rënë gjithashtu, me një ulje prej 4.4%, përfshirë linjat që kalojnë përmes Lindjes së Mesme.

Edhe nëse konflikti përfundon së shpejti, presioni mbi çmimet e fluturimeve do të vazhdojë, tha Bryan Terry, drejtor menaxhues në Alton.

“Do të duhen deri në tre muaj që uljet e çmimeve të reflektohen në zinxhirin e furnizimit me karburant për avionë,” tha ai. “Ajo që po shohim nuk është thjesht një tronditje afatshkurtër e çmimeve. Edhe pasi ndërprerjet e menjëhershme të zbuten, itineraret më të gjata, kapacitetet më të kufizuara dhe kostot më të larta të karburantit do të mbajnë presionin mbi çmimet për një periudhë të zgjatur.”

Rritje 560%

Më të goditurat janë fluturimet që lidhin Azinë me Europën, shumë prej të cilave kalojnë përmes vendeve të Lindjes së Mesme si Dubai, Abu Dhabi dhe Doha, një korridor që zakonisht përpunon rreth një të tretën e trafikut vjetor midis këtyre rajoneve, sipas të dhënave të Roland Berger.

Ndërprerja e këtij korridori po shton presionin mbi çmimet. Biletat nga Hong Kong drejt Heathrow të Londrës arrijnë mesatarisht në 3,318 dollarë më 23 mars, një rritje 560% krahasuar me muajin e mëparshëm, sipas Alton Aviation. Çmimet për fluturimet Bangkok-Frankfurt u rritën me 505% në 2,870 dollarë. Edhe “Rruga Kangur” klasike midis Australisë dhe Mbretërisë së Bashkuar është goditur rëndë, me tarifat nga Sydney në Londër që janë rritur me 429% gjatë kësaj periudhe.

Që nga fillimi i luftës, si kërkesa ashtu edhe çmimet në këto linja janë rritur, edhe pse kompanitë ajrore evropiane dhe aziatike po përpiqen të shtojnë kapacitetin. Gati një muaj pas nisjes së konfliktit, rrjetet e aviacionit ende po luftojnë të përshtaten, ndërsa kostot në rritje të karburantit, të nxitura pjesërisht nga kufizimet në transportet përmes Ngushticës së Hormuzit, po shtojnë presionin.

Kompanitë ajrore kanë nisur t’i kalojnë këto kosto te konsumatorët. Karburanti për avionë, që përbën rreth një të tretën e shpenzimeve operative, është rritur paralelisht me çmimet e naftës, duke rritur frikën për mungesa. Linja ajrore si Air France-KLM, Cathay Pacific Airways Ltd. dhe Air New Zealand Ltd. kanë rritur tarifat shtesë për karburantin këtë muaj.

“Situata është shumë e pasigurt për momentin, me kaq shumë kaos në udhëtime,” tha Hanming Li, një analist i pavarur i turizmit. “Nëse udhëtarët shohin se fluturimet po anulohen, vonohen dhe ndërpriten, ata do të mendojnë me kujdes nëse duhet të udhëtojnë dhe si të udhëtojnë.”

Edhe “The Guardian” me reportazh të veçantë për Dardanët

Arritjet e Kosovës në futboll po vazhdojnë të tërheqin vëmendjen ndërkombëtare.

Prestigjiozja britanike “The Guardian” e ka cilësuar historinë e “Dardanëve” si një “përrallë”, duke e krahasuar me fenomenin e “Hirushes” në sport.

Në një reportazh të detajuar, ku “udhërrëfyes” shërben sulmuesi Elbasan Rashani, vlerësohet paraqitja e Kosovës në Bratislavë, si dhe karakteri luftarak i skuadrës, transmeton albinfo.ch.

Sipas gazetës, sukseset e Kosovës marrin edhe më shumë peshë kur merret parasysh popullsia e vogël e vendit.

“Kosova e vogël është vetëm një ndeshje larg pjesëmarrjes së parë në finalet e një Botërori. Nëse kalon Turqinë, do të jetë pjesë e Grupit D së bashku me Australinë, Paraguain dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, shkruan artikulli.

Pjesë e analizës është edhe konteksti historik i vendit. NATO dhe ndërhyrja e saj gjatë luftës së viteve 1998–99 përmenden si një element që tregon sfidat e kaluara, ndërsa theksohet se tensionet në veri të Kosovës mbeten ende të pranishme.

Për Kosovën, futbolli shihet si shumë më tepër se një lojë. “Ne jemi bërë simbol i shprehjes se gjithçka është e mundur”, ka deklaruar Rashani për “The Guardian”.

“Kemi treguar se ekzistojnë mënyra të tjera që bota të na njohë si shtet”. Sulmuesi, aktualisht pjesë e Melbourne City FC, rikujton fillimet e vështira të përfaqësueses. Ai përmend ish-përzgjedhësin Albert Bunjaki, i cili sipas tij udhëtoi nëpër Evropë për të bindur lojtarët t’i bashkoheshin projektit.

“E mbaj mend kur ai vinte personalisht për të na takuar dhe për të na bindur. Që atëherë ndihej se po ndërtohej diçka e veçantë”, u shpreh Rashani.

I lindur në Suedi dhe i rritur në Norvegji, Rashani është një nga shembujt e diasporës që ka kontribuar në ndërtimin e përfaqësueses së Kosovës, që nga themelimi i saj në vitet e fundit.

Muriqi: Ndeshje me shumë emocione, Turqia është favorite

Sulmuesi Vedat Muriqi ka thënë se Turqia është favorite përballë Kosovës në ndeshjen finale të play-offit për Botërorin 2026 të martën mbrëma në Prishtinë.

Muriqi ka luajtur për disa skuadra në Turqi, ndërsa ka lënë gjurmë me shumë gola e asistime.

Ai e ka vlerësuar Turqinë favorite dhe ka përmendur disa lojtarë të përfaqësueses turke.

“Për faktin se Turqia nuk është kualifikuar në Kupën e Botës për 24 vjet, mendoj se do të jetë ndeshje e vështirë. Padyshim se Turqia është favorite. Avantazhi jonë është që luajmë në shtëpi. Ata kanë Kenanin, Ardan, me të cilin jam përballur edhe ndaj Real Madridit. Këta janë asete të futbollit turk, evropian dhe botëror. Ne duam ta bëjmë më të mirën dhe ta luajmë futbollin ekipor, për ta arritur synimin që kemi”, ka deklaruar Muriqi të shtunën në një intervistë dhënë për “HT Spor”, transmeton albinfo.ch.

Sulmuesi i Mallorcas ka thënë se është zhvilluar në Turqi si futbollist dhe ato skuadra e kanë bërë Vedatin që është sot.

“Përballja me Turqinë më jep emocione të përziera personalisht. Në karrierën time, u bëra Vedati në Turqi. Tetë vjet, natyrisht te Giresunspori, Gençlerbirligi, Rizespori, Fenerbahçe. Këto skuadra më kanë bërë mua Vedatin që jam. Për familjen time, Turqia e ka një vend të veçantë. Po përjetoj emocione të përziera”, ka theksuar Muriqi.

Dardanët përgatiten për duelin ndaj Turqisë

Kosova ka vazhduar përgatitjet të shtunën për duelin ndaj Turqisë, që është sfida më e rëndësishme e futbollit kosovar.

Kosova të martën mbrëma luan në “Fadil Vokrri” në Prishtinë, ndërsa nuk pritet të ketë mungesa, transmeton albinfo.ch.

I gjithë grupi ka stërvitur të shtunën, ka njoftuar Federata e Futbollit e Kosovës.

“Pavarësisht temperaturave të ulëta, reshjeve të shiut dhe fjollave të borës, Dardanët kanë treguar përkushtim maksimal dhe vullnet të lartë në stërvitjen e radhës. Atmosfera në ekipin kombëtar është shumë pozitive, teksa gëzon fakti se të gjithë futbollistët janë në gjendje të mirë fizike dhe plotësisht të gatshëm për sfidën më të rëndësishme në historinë e futbollit tonë”, ka shkruar FFK-ja.

Lidhja e Mjekëve Shqiptarë në Zvicër zgjedh kryetarin e ri dhe mbyll me sukses simpoziumin shkencor

Në një atmosferë të ngrohët e profesionale në hotelin Marriott në Cyrih, Lidhja e Mjekëve Shqiptarë në Zvicër mbajti kuvendin e saj, ku u zgjodh kryetari i ri i organizatës.

Me votat e kuvendit, në krye të Lidhjes u zgjodh: MSc. med. dent. Gazmend Haliti – kryetar

Ndërsa përbërja e re e kryesisë është si vijon:

  • Prof. Dr. med. Alban Neziri – nënkryetar
  • Dr. med. Flutura Ajvazi – sekretare
  • med. dent. Alban Zeqiri – arkatar
  • Dr. med. Elda Rama – anëtare
  • Prof. Dr. med. Perparim Limani – anëtar
  • Dr. med. Naim Mehmeti – anëtar

Kuvendi u zhvillua në kuadër të një simpoziumi shkencor, i cili u përmbyll me sukses dhe interes të madh nga mjekët pjesëmarrës. Tema kryesore e simpoziumit ishte:

“Mjeku mes Klinikës, Ekonomisë dhe së Drejtës”

Kjo temë trajtoi realitetin kompleks të profesionit mjekësor në ditët e sotme, duke theksuar sfidat ndërdisiplinore me të cilat përballen profesionistët shëndetësorë; nga praktika klinike, te aspektet ekonomike dhe ato ligjore, shkruan albinfo.ch.

Ngjarja shërbeu si një platformë e rëndësishme për shkëmbim përvojash, diskutime profesionale dhe forcimin e bashkëpunimit mes mjekëve shqiptarë në Zvicër.

Kush është kryetari i ri i LMSHZ-së

MSc. med. dent. Gazmend Haliti është stomatolog me përvojë të gjatë profesionale në Zvicër, me ordinancë në St. Gallen. Ai është i specializuar në implantologji orale (M.Sc.) dhe ka avancuar në parodontologji dhe ortodonci. Pas marrjes së ordinancës në vitin 2009, ai e ka modernizuar plotësisht atë me teknologji të avancuar dhe një ekip profesional.

 Përveç trajtimit, ai i kushton rëndësi të madhe edukimit të pacientëve, sidomos komunitetit shqiptar, për higjienën orale dhe parandalimin. Angazhimi i tij profesional dhe menaxherial e pozicionon si një figurë të respektuar në fushën e stomatologjisë në Zvicër.

Haliti është në kryesi të LMSHZ-së që nga themelimi dhe kontributi i tij në organizimin e simpoziumeve dhe ngjarjeve brenda lidhjes ka qenë i lartë. 

Autor Bekim Dalipi

Foto/Video: Leart Haliti

Shqiptarët më inteligjentët në Ballkan

Shqipëria në bazë të një renditjeje të bërë sipas vendeve për 2026 nga IQ Test, me një nivel IQ prej 101.00, renditet e para në Ballkan si populli më inteligjent.

Për Kosovën nuk ka të dhëna, teksa Shqipëria renditet e 22 në rang botëror për nga inteligjenca, pasi vendin e parë e zë Hong Kong-u me një vlerësim prej 107.73, e dyta Korea e Jugut me 106.97 dhe e treta Kina me 106.48.

Sa i përket matjes për Ballkanin, në vendin e dytë është Serbia me 99.83, në vend të tretë është Greqia me 99.55, më pas Kroacia me 99.32. Nivel të lartë inteligjence shënojnë Maqedonia e Veriut dhe Rumania me 98.88 secila, të cilat pasohen nga Mali i Zi me 98.43.

Nivel më të “ulët” inteligjence në Ballkan shënojnë Bosnja dhe Hercegovina me 97.13 dhe së fundmi Bullgaria me 96.54.

Shumë e rrallë por ndodhi në Austri: Parashikimi, shumë i gabuar

Pjesërisht, meteorologët kishin parashikuar reshje të mëdha shiu që nga e enjtja. Flitej për një rrotull të freskët dëbore deri në 2.5 metra të lartë.

Megjithatë, tani të shtunën po shfaqet një pamje krejtësisht e ndryshme. Sipas meteorologut të ORF-së, Manuel Oberhuber, bilanci i reshjeve të 3 ditëve të fundit është “modest”.

“Në pjesën më të madhe të Austrisë, ka rënë dukshëm më pak shi/borë sesa është llogaritur. Dhe jo vetëm [në modelin ECMWF], por edhe në të gjitha të tjerat”, jep ai një pasqyrë të të dhënave themelore të parashikimit të tij. Pas sepsës: “E rrallë, por prapëseprapë një gjë e tillë ndodh.”

Por dëbora nuk qëndroi plotësisht jashtë. Pjesë të Pyjeve të Vjenës u bënë Mrekullitë e Dimrit të enjten në mbrëmje. Eksperti i UWZ-së, Nikolas Zimmermann, mund të priste me padurim një fustan dimëror piktoresk gjatë ecjeve në St. Corona në Schöpfl dhe në Ebenwaldhöhe, transmeton albinfo.at.

Parashikimi në detaje

E shtuna filloi në malet lindore me disa reshje dëbore ose nën 300 deri në 500 m me shi, i cili qetësohet shpejt gjatë ditës. Përveç kësaj, dita do të jetë e thatë dhe veçanërisht nga Vorarlberg në Carinthia fillimisht me diell.

Nga pasditja do të shfaqen re në perëndim dhe natën në reshje ekstreme dëbore në perëndim ose në të ulëta me reshje dëbore. Në skajin lindor të Alpeve, era veriperëndimore fryn edhe më e fortë, fillimisht me erë pjesërisht të stuhishme veriperëndimore, e cila qetësohet ndjeshëm gjatë ditës.

Të dielën, sipas parashikimit të www.ubimet.at, do të bjerë pak shi në anën veriore të Alpeve dhe në lindje dhe fillimisht borë deri në rreth 400 m. Gjatë ditës, kufiri i reshjeve të dëborës rritet në 800 m. Mbetet kryesisht i thatë në jug. Dielli është më i mundshëm nga pellgu i Lienz deri në Karawanken dhe në mbrëmje edhe herë pas here në Luginën e Rinit.

Në skajin lindor të Alpeve dhe në luginat e Föhn në anën jugore të Alpeve, fryn përsëri një erë e fortë veriperëndimore, pjesërisht e stuhishme me erëra, në veriperëndim. Vlerat maksimale janë midis 2 gradë në Außerfern dhe 11 gradë në jug.

E hëna fillon kryesisht e thatë, por në anën veriore të Alpeve shirat janë të shpejtë dhe reshjet e borës mbi rreth 800 m fillojnë. Në orët e mbrëmjes bie borë vazhdimisht në malet perëndimore dhe kufiri i reshjeve të borës bie në rreth 500 m.

Në lindje dhe jug, kalojnë shira të shkurtër të rastit, zakonisht mbetet e thatë dhe përkohësisht me diell. Sidomos në rajonin e Danubit dhe në fushat lindore, fryjnë erëra të forta perëndimore. Nga veriperëndimi në juglindje, temperaturat arrijnë 3 deri në 13 gradë.

Të martën, mbizotërojnë retë, në anën veriore të Alpeve bie borë përsëri e përsëri. Nën 500 deri në 700 m, shiu përzihet, në lindje bien vetëm disa pika dhe në jug mbetet kryesisht i thatë. Dielli gjithashtu ka shumë të ngjarë të shfaqet herë pas here.

Era fryn mesatarisht deri në të fortë, në lindje dhe në luginat veriore të föhn herë pas here edhe fort nga veriperëndimi. Në gjysmën e dytë të ditës era zvogëlohet. Me 1 deri në 11 gradë është ende shumë freskët për stinën.

Çfarë po bëjnë vendet evropiane për të mbajtur kostot e karburantit të ulëta?

Lufta në Lindjen e Mesme ka shkaktuar paqëndrueshmëri të tregut të energjisë në të gjithë globin, duke i detyruar qeveritë në Evropë të ndërhyjnë dhe të mbajnë të ulëta kostot e karburantit për konsumatorët.

Me luftën në Lindjen e Mesme që përmbys gjeopolitikën dhe rrit çmimet e gazit dhe karburantit, konsumatorët po e paguajnë gjithnjë e më shumë çmimin në pompa.

Përballë pasigurisë, komisioneri i energjisë i BE-së, Dan Jorgensen, u ka kërkuar shteteve anëtare të ndihmojnë konsumatorët dhe bizneset duke ulur kostot e energjisë në çdo mënyrë që munden.

“Nëse jeni në gjendje të ulni taksat mbi energjinë, veçanërisht mbi energjinë elektrike, ekziston një potencial i madh” për të ndihmuar në uljen e faturave, tha Jorgensen në një konferencë shtypi në Parlamentin e BE-së në Strasburg kohët e fundit.

Me konsumatorët që paguajnë çmimin për paqëndrueshmërinë e tregut, disa qeveri në të gjithë Evropën kanë ndërhyrë për të provuar të mbajnë të ulëta kostot në mënyra të ndryshme.

Pra, çfarë po bëjnë vendet evropiane për të mbajtur të ulëta kostot e karburantit?

Spanja

Qeveria spanjolle ka qenë ndër më proaktivet në energji në kontinent, jo vetëm me tronditjet e tregut të shkaktuara nga lufta e Iranit, por edhe pas pushtimit të Ukrainës nga Rusia në periudhën pas pandemisë.

Qeveria e majtë e Sánchez ka ndërmarrë një sërë masash, duke përfshirë uljen e TVSH-së për benzinën dhe karburantin, për të ulur çmimet e pompave deri në 0.30 €/litër, që i bie afërsisht 20 € për rezervuar për makinën mesatare.

Janë vënë në dispozicion edhe subvencione shtesë prej 0.2 € për litër karburant për operatorët e transportit, fermerët, blegtorët dhe peshkatarët, së bashku me taksa më të ulëta të energjisë elektrike.

Gjermania

Deputetët gjermanë kanë dhënë dritën jeshile rregullave të reja të çmimeve të karburantit për të zbutur rritjet e çmimeve, si dhe për të sjellë më shumë transparencë dhe parashikueshmëri në çmimet e pompave në vend.

Sipas rregullit të ri, stacionet e benzinës mund të rrisin çmimet vetëm një herë në ditë në një kohë të paracaktuar, raporton thelocal.

Ndryshimet ende kërkojnë miratimin e Bundesratit, por nëse dhoma e lartë i miraton, rregullat e reja do të hyjnë në fuqi deri në prill dhe do të zbatohen për një vit para shqyrtimit, transmeton albinfo.ch.

Qeveria ka njoftuar gjithashtu plane për të liruar pjesë të rezervave strategjike të naftës së Gjermanisë si pjesë e një veprimi të koordinuar me Agjencinë Ndërkombëtare të Energjisë, megjithëse zyrtarët paralajmërojnë se kjo nuk ka gjasa të ketë një efekt të dukshëm në stacionet gjermane të benzinës.

Franca

E përballur me frikën e mungesës së naftës, qeveria franceze ka autorizuar përkohësisht shitjen e karburantit që nuk i plotëson standardet e zakonshme dhe gjithashtu ka dërguar inspektorë tatimorë për të bërë kontrolle në stacionet e karburantit, me dhjetëra të gjobitur për praktika abuzive çmimesh.

Pas një takimi midis qeverisë dhe shpërndarësve të karburantit, gjigandi francez i naftës TotalEnergies ra dakord të ngrijë çmimet në 1.99 € për benzinën dhe 2.09 € për naftën deri në fund të muajit.

Qeveria gjithashtu ka autorizuar disa masa të kufizuara për të lehtësuar presionin mbi shoferët, kryesisht të synuara nga bizneset, por thotë se është “shumë herët” për të diskutuar masa si ulja e taksës mbi karburantin ose ofrimi i ndihmës financiare për familjet me të ardhura të ulëta për t’i ndihmuar ata të përballen me koston në rritje të drejtimit të automjetit.

Transportuesit thonë se masat nuk janë të mjaftueshme dhe kanë njoftuar protesta dhe bllokime rrugësh, duke filluar nga e shtuna.

Norvegjia

Storting (Parlamenti i Norvegjisë) votoi më 26 mars për të hequr taksën e përdorimit të rrugëve (veibruksavgift) për benzinën dhe naftën nga 1 prilli deri më 1 shtator.

Taksa rrugore aktualisht është 3.77 krona për litër për benzinën dhe 2.28 krona për litër për naftën. Meqenëse TVSH-ja prej 25% e Norvegjisë zbatohet përveç taksës rrugore, heqja e saj eliminon edhe TVSH-në e ngarkuar mbi të.

Në praktikë, shoferët e benzinës duhet të shohin uljen e çmimeve me rreth 5 krona për litër, ndërsa shoferët e naftës me rreth 3 krona për litër.

Për benzinën, një ulje e taksës prej 3.77 krona plus një ulje e TVSH-së prej 0.94 krona rezulton në një ulje prej afërsisht 4.71 krona për litër.

Për naftën, një ulje e taksës prej 2.28 krona dhe një ulje e TVSH-së prej 0.57 krona e ulin çmimin me rreth 2.85 krona për litër.

Austria

Qeveria e Austrisë ka rënë dakord për një paketë masash të përkohshme që synojnë kufizimin e rritjeve të mëtejshme të çmimeve të benzinës dhe naftës dhe sigurimin që as shteti dhe as kompanitë e energjisë të mos përfitojnë në mënyrë disproporcionale, ndërsa konsumatorët përballen me çmime shumë më të larta.

Pjesa e parë e paketës është një ulje e taksave. Qeveria tha se taksa e naftës minerale për benzinën dhe naftën fillimisht do të ulet me 5 cent për litër.

Pastaj, ekziston një mekanizëm ligjor që i lejon qeverisë të kufizojë fitimet operative në të gjithë zinxhirin e vlerës kur ekziston një krizë. Të marra së bashku, koalicioni tha se lehtësimi duhet të arrijë në rreth 10 cent për litër. Koalicioni tha se kjo mund të nënkuptojë rreth 5 euro për një mbushje mesatare të rezervuarit.

Italia

Qeveria e Italisë miratoi një dekret emergjence që ul akcizat për karburantin me rreth 25 cent për litër, sipas një njoftimi nga Kryeministrja Giorgia Meloni.

Grupi i konsumatorëve Codacons llogarit se ulja aktuale në pompë, përfshirë TVSH-në, do të jetë më afër 30 centëve – një kursim prej rreth 15 eurosh për një rezervuar 50 litrash, i mjaftueshëm për ta rikthyer naftën në nivelet afërsisht para konfliktit.

Për të siguruar që kompanitë t’ua kalojnë kursimet konsumatorëve, Guardia di Finanza e Italisë ka nisur kontrolle pasi organi mbikëqyrës i çmimeve zbuloi pompa që ende nuk i kishin ulur çmimet.

Kompanitë e naftës duhet gjithashtu të raportojnë çmimet e rekomanduara çdo ditë në ministri ose të përballen me gjoba prej 0.1 përqind të xhiros.

Suedia

Qeveria suedeze dhe Demokratët e Suedisë po propozojnë uljen e taksave mbi benzinën dhe naftën në dritën e rritjes marramendëse të çmimeve të energjisë.

Propozimi është që të ulet përkohësisht taksa mbi benzinën dhe naftën në buxhet, me ndryshimin që hyn në fuqi më 1 maj dhe zgjat deri në fund të shtatorit. Ulja e taksave do të kushtojë 1.5 miliardë korona.

Ata po propozojnë gjithashtu një subvencion të ri për energjinë elektrike dhe gazin, i cili do të kushtojë 2.4 miliardë korona, dhe do të rimbursojë familjet për kostot e larta të shkaktuara në janar dhe shkurt të këtij viti.

Nestlé raporton vjedhjen e 12 tonëve KitKat në Evropë

Një ngarkesë e madhe prej 12 tonësh KitKat – mbi 400,000 çokollata – u vodh javën e kaluar në Evropë, ndërsa po transportohej me kamion midis ambienteve të prodhimit dhe shpërndarjes.

Gjigandi zviceran i ushqimit Nestlé raportoi se 12 tonë çokollata KitKat u vodhën në Evropë, duke paralajmëruar se kjo mund të çojë në mungesa në dyqane pak para Pashkëve.

“Një kamion që transportonte 413,793 njësi të gamës sonë të re të çokollatave u vodh gjatë tranzitit të tij në Evropë”, tha KitKat, një markë e Nestlé, në një deklaratë për AFP.

Ngarkesa, me peshë afërsisht 12 tonë, u zhduk javën e kaluar ndërsa udhëtonte midis ambienteve të prodhimit dhe shpërndarjes, tha kompania.

Një javë para Pashkëve, marka paralajmëroi se “kjo vjedhje mund të çojë në mungesë të KitKat në rafte”, transmeton albinfo.ch.

Përpara se të vidhej, kamioni ishte larguar nga Italia qendrore dhe po shkonte drejt Polonisë, me qëllim shpërndarjen e çokollatave në vendet nga kalonte.
KitKat nuk specifikoi saktësisht se ku ishin zhdukur mallrat, por tha se “automjeti dhe përmbajtja e tij mbeten të pagjurmueshme”. “Hetimet po vazhdojnë në bashkëpunim të ngushtë me autoritetet lokale dhe partnerët e zinxhirit të furnizimit”, tha ajo.

Paralajmëroi se çokollatat e zhdukura “mund të hyjnë në kanalet jozyrtare të shitjes në tregjet evropiane”. Marka tha se ishte e mundur të gjurmoheshin produktet e vjedhura duke skanuar barkodet në secilën copë.

“Në rast të një përputhjeje, skaneri do të marrë udhëzime të qarta se si të njoftojë KitKat, i cili më pas do t’i kalojë këto prova në mënyrë të përshtatshme”, tha ajo.

Prokuroria Speciale për ekspozitën: Do të vlerësohet nëse ka elemente të përgjegjësisë penale

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, Departamenti për Hetimin e Krimeve të Luftës, ka njoftuar se po ndjek me vëmendje zhvillimet rreth ekspozitës “Masakrat në Kosovë 1998-1999”, e vendosur në sheshin “Nënë Tereza” në Prishtinë.
Përmes komunikatës, bëhet e ditur se kjo çështje do t’i nënshtrohet vlerësimit për të përcaktuar nëse përmban elemente të përgjegjësisë penale.
“Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës, Departamenti për Hetimin e Krimeve të Luftës, është duke percjellë me vëmendje informacionet e publikuara lidhur me ekspozitën “Masakrat në Kosovë 1998-1999”, e cila ishte vendosur në sheshin “Nënë Tereza” në Prishtinë. Në përputhje me kompetencat ligjore dhe me mandatin e Prokurorit te Shtetit, kjo çështje do t’i nënshtrohet vlerësimit për të përcaktuar nëse përmban elemente të përgjegjësisë penale”, bëhet e ditur në njoftim.

Zyra zvicerane e migracionit shkurton vendet e punës për shkak të pakësimit të mbërritjeve të azilkërkuesve

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) shkurtoi 83 vende pune në përpunimin e azilit në fillim të vitit për shkak të një rënieje të të ardhurve të rinj në Zvicër.

SEM shkurtoi 60 vende pune të përfshira në përpunimin e aplikimeve për azil dhe 23 që merreshin me përpunimin e rasteve të statusit të mbrojtjes S, konfirmoi agjencia e lajmeve Keystone-SDA të shtunën, pas një raporti të mëparshëm nga Blick.

Pozicionet ishin krijuar përkohësisht për të përpunuar numrin më të lartë të aplikimeve për azil dhe për të zvogëluar numrin e aplikimeve të hapura për azil, tha SEM.

“Burimet e personelit në sektorin e azilit në përgjithësi bazoheshin në numrin e aplikimeve për azil të pranuara, të cilat ishin ulur vitin e kaluar. Vitin e kaluar dhe këtë vit ndoshta do të jenë më të ulëta se vitet 2022 deri në 2024,” tha SEM, transmeton albinfo.ch.

Vitin e kaluar, SEM regjistroi 25,781 aplikime për azil, një rënie prej 7% krahasuar me vitin 2024. Në atë kohë, në Zvicër u morën 27,740 aplikime për azil dhe 30,223 në vitin 2023. Qeveria federale gjithashtu pret më pak aplikime këtë vit.

SEM konfirmoi se kërkesat për azil në pritje janë ulur kohët e fundit me 45%. Aktualisht ka rreth 8,600 të tilla.

Numri i vendeve të punës në SEM është rritur vazhdimisht midis viteve 2021 dhe 2025 nga 525 pozicione me kohë të plotë në 762.

Fondi Humanitar i reagon Shkelzen Gashit: Në Burgun e Dubravës nuk janë vrarë persona të armatosur

Fondi për të Drejtën Humanitare ka reaguar lidhur me ekspozitën në sheshin e Prishtinës rreth masakrave të ndodhura gjatë luftës në Kosovë ku janë hasur informata të pasakta.

Ekspozita ka marrë shumë kritika në lidhje me detajet e ngjarjeve që shënuan masakrat e ndryshme në Kosovë, pasi u aludua se shpërfaq narrativen e Serbisë për luftën e fundit në Kosovë.

Në komunikatën për media të Fondit për të Drejtën Humanitare thuhet se të dhënat në këtë ekspozitë paraqesin pasqyrë të pasaktë duke shtuar se kjo nuk është çështje interpretimi, por mungesë elementare e njohurive mbi të drejtën ndërkombëtare humanitare, faktet e vërtetuara në gjykatë dhe leximin e të dhënave të Fondit për të drejtën Humanitare.

Reagimi thekson se në Masakrën e Dubravës nuk janë vrarë persona të armatosur siç është paraqitur në ekspozitën e Shkëlzen Gashit.

“Në Burgun e Dubravës nuk janë vrarë “persona të armatosur”, siç paraqitet në tabelën e ekspozitës. Të vrarët ishin të burgosur shqiptarë. Disa prej tyre kishin qenë pjesëtarë të UÇK-së paraarrestimit, por në momentin e vrasjes nuk ishin luftëtarë. Ata ishin persona të privuar nga liria dhe nën kontroll të plotë të autoriteteve serbe, pra persona të mbrojtur sipas Konventave të Gjenevës. Statusi i tyre i mëparshëm si pjesëtarë të UÇK-së është i rëndësishëm për njohjen shtetërore pas vdekjes dhe për reparacionet materiale për familjet, por jo për përcaktimin e rrethanave të vdekjes. Është veçanërisht shqetësuese që Shkëlzen Gashi përpiqet të zhvendosë përgjegjësinë për këto gabime te Fondi për të Drejtën Humanitare. Kjo përbën një përpjekje për të diskredituar bazën më të besueshme të të dhënave për viktimat e luftës në Kosovë”, thuhet në reagim, transmeton albinfo.ch.

Pse është kaq e vështirë të blesh biletë për ndeshjet e Kosovës?

Se herë që vjen koha për ndeshjet ndërkombëtare të Kosovës në futboll, të gjithë, bile edhe ata që nuk janë adhurues të këtij sporti, duan patjetër një biletë për ta parë ndeshjen e Kombëtares kur luan në shtëpi.

Kërkesat për bileta për ta parë një ndeshje të Kombëtares në Stadiumin “Fadil Vokrri” në kryeqytetin e Kosovës, Prishtinë janë përherë të mëdha, por, mbase asnjëherë nuk kanë qenë më të mëdha sesa tani për ndeshjen historike të 31 marsit kundër Turqisë.

Kosova e pret Kombëtaren turke në një ndeshje ku synon të kualifikohet për herë të parë në Kupën e Botës dhe shumë kosovarë kanë mbetur të zhgënjyer nga pamundësia për të qenë në stadium për këtë ndeshje.

Rëndësia e ndeshjes dhe kërkesat e mëdha kanë bërë që biletat të shiten në treg të zi me çmime marramendëse.

Më poshtë shpjegojmë pse ka kaq shumë kërkesa për bileta dhe si përfundojnë ato në treg të zi.

Si shiten biletat?

Federata e Futbollit e Kosovës (FFK) i shet online biletat për ndeshjet e Kombëtares. Ajo e publikon njoftimin, zakonisht disa ditë para ndeshjes, në uebfaqen e vet dhe në rrjete sociale, së bashku me linkun ku mund të blihen ato.

Blerësi duhet të regjistrohet në platformën online dhe një përdorues mund t’i blejë më së shumti deri në katër bileta zakonisht, për shkak të kërkesave të mëdha, pavarësisht se ligji thotë se një njeri mund t’i blejë deri në shtatë sosh.

E gjitha që kërkohet në platformën e tanishme online janë një email, emri dhe mbiemri.

Biletat zyrtare kushtojnë nga 10 euro më e lira, deri në 100 euro më e shtrenjta.

Euforia në kulm dhe stadiumi i vogël bëjnë që kërkesat për bileta të jenë shumë më të mëdha sesa kapaciteti prej rreth 12.500 ulësesh i Stadiumit Fadil Vokrri. Në të kaluarën ka pasur deri në 200.000 kërkesa për bileta.

Të gjitha biletat për ndeshjen e së martës mbrëma u shitën sa hap e mbyll sytë në paraditen e 26 marsit.

Çuditërisht ato u shitën shpejt, pavarësisht se kur u nxorën në shitje, askush nuk e dinte nëse Kosova do të luante vërtet në finalen e plajofit për kualifikim në Kupën e Botës që mbahet në verë në Shtetet e Bashkuara, Kanada dhe Meksikë, duke qenë se ajo ende nuk e kishte zhvilluar ndeshjen gjysmëfinale.

Dhe, kur Kosova e mposhti 4:3 Sllovakinë në Bratisllavë mbrëmjen e asaj dite, dhe kaloi në finalen e plajofit, interneti u vërshua si me kërkesa për bileta, ashtu edhe me oferta për shitjen e tyre në treg të zi.

Kryetari i grupit zyrtar të tifozëve të Kosovës, Lulzim Berisha, tha se grupi nuk ka bileta për të ofruar për të tjerët, edhe pse e kupton “interesimin marramendës, me përmasa të paimagjinueshme”.

Taulant Dajaku, ish-futbollist dhe tani analist futbolli, thotë për Radion Evropa e Lirë (REL) se kërkesat e mëdha për këtë ndeshje janë të natyrshme duke ditur se Kosova me një fitore do të siguronte pjesëmarrjen për herë të parë në një kampionat të madh, qoftë botëror apo evropian, qëkurse u pranua si kombëtare para një dekade.

“Kërkesat, në rastin e veçantë, tregojnë dëshirën e madhe për të qenë në një event të rëndësisë historike siç ka kjo ndeshje meqë jemi një hap afër një arritjeje kulminante si kualifikimi në një nga eventet më të mëdha sportive në botë, që për Kosovën si shtet do të ishte jo vetëm arritje sportive, por edhe diplomatike dhe që do e bënte eventin e dytë më të rëndësishëm në historinë shtetërore, pas shpalljes së pavarësisë”, thotë Dajaku.

Tregu i zi

Në ditët pas fitores së Kosovës në Bratisllavë, rrjetet sociale u mbushën me kërkesa për bileta, por edhe me oferta për shitjen e tyre në treg të zi.

Me një kërkim të thjeshtë në rrjete sociale për biletë për ndeshjen Kosovë-Turqi, mund të hasje në shumë oferta me çmime deri në 200 euro për biletë.

Radio Evropa e Lirë bisedoi të premten me një shitës në tregun e zi, i cili kërkoi 200 euro për një biletë që normalisht kushton 10 euro.

I kontaktuar përsëri disa orë më vonë, ky shitës tha se biletat nuk ishin më në shitje, pasi i kishte shitur tri për 800 euro në total.

Një shitës tjetër i tha REL-it se do t’i shiste edhe më shtrenjtë në ditën e ndeshjes.

Gjithashtu, ka thashetheme se biletat në treg të zi po iu shiten edhe turqve. Turqit e përbëjnë mbi 1 për qind të popullsisë së Kosovës, sipas regjistrimit të fundit, ndërsa ka edhe shumë punëtorë turq në kryeqytet.

Berisha u bëri thirrje autoriteteve t’i hetojnë dyshimet për shitjen e biletave në të zezën.

”Jemi të shqetësuar nga zërat që po qarkullojnë se biletat e Kosovës po shiten në tregun e zi dhe po përfundojnë te tifozët mysafirë. Ftojmë Policinë e Kosovës, në bashkëpunim me organet tjera të rendit dhe të drejtësisë, të reagojnë ndaj keqbërësve”, shkroi ai në Facebook.

Pse biletat përfundojnë në treg të zi?

Nuk është habi që biletat e një ndeshjeje të rëndësishme futbolli përfundojnë në treg të zi në Kosovë, apo kudo tjetër.

Në Kosovë ka ndodhur shpesh, posaçërisht kur Kombëtarja ka luajtur ndeshje të rëndësishme.

Ka disa arsye pse ato shiten lehtë në treg të zi dhe kalojnë pa ndonjë ndëshkim.

Platforma e kontraktuar nga FFK-ja për shitjen e biletave nuk kërkon nga blerësi mjet identifikimi, por thjesht një email ku mund ta pranosh biletën dhe emrin e mbiemrin e vendosur në biletë.

Pra, bileta nuk personalizohet dhe, pavarësisht kush e ka blerë, secili mund ta përdorë atë për të hyrë në stadium, edhe pse ka paralajmërime se bileta nuk mund të rishitet dhe se nevojitet mjet identifikimi për të hyrë në stadium.

Kur një tifoz shkon për të hyrë në stadium në ditën e ndeshjes, atij thjesht i skanohet bileta përmes barkodit, por nuk i kërkohet të identifikohet përmes ndonjë dokumenti si mbajtës i asaj bilete.

Në këtë mënyrë, një tifoz që e ka blerë biletën në të zezën mund të futet në stadium pa telashe.

Dajaku thekson se fakti që Federata lejon shitjen e biletave të papersonalizuara, mundëson rishitjen e tyre në treg të zi.

“Në kohën në të cilën jetojmë ne, do të duhej të kishim një platforme siç ka Evropa, kur Federata shet bileta të këtë opsionin e personalizimit të tyre me të dhënat personale me të cilat pastaj futesh në stadium. Por, ne s’e kemi, sepse keqorganizimet nuk janë të rastësishme kur nuk ke transparencë. Këto janë problematika të vazhdueshme tonat”, përfundon ai.

Çfarë thotë ligji?

Ligji për parandalimin dhe sanksionimin e dhunës dhe dukurive negative në ngjarjet sportive, në pikën 8 të nenit 10, thotë se ndalohet rishitja e biletave, por nuk e definon atë dhe as nuk tregon se cilat janë ndëshkimet e mundshme.

Megjithatë, në pikën 1 të këtij neni thuhet se organizatori duhet të mbajë dëshmi për identitetin e njerëzve që ua shet biletat.

Eksperti ligjor dhe arbitri i Gjykatës Evropiane të Arbitrazhit (ECA), Fisnik Salihu, thotë për Radion Evropa e Lirë se i takon FFK-së t’i verifikojë biletat që i shet.

“Organizatori duhet të krijojë mekanizëm të verifikimit të biletave që janë të personalizuara”, thekson Salihu.

Prokuroria Speciale e Kosovës nuk iu përgjigj pyetjes së REL-it nëse po i heton dyshimet për shitjen e biletave në treg të zi për çmime shumëfish më të larta sesa çmimi real.

As Federata e Futbollit nuk iu përgjigj kërkesës për koment, por në një reagim në rrjetet sociale, ajo shprehu keqardhje që shumë tifozë nuk mund të marrin biletë dhe tha se, në bashkëpunim me kryeqytetin, do të vendosë ekrane të mëdha në sheshet e qytetit për t’iu mundësuar adhuruesve ta shikojnë ndeshjen bashkërisht./REL