Tragjedi në alpet zvicerane, gjenden trupat e pesë skiatorëve mbi Zermatt

Një helikopter i kompanisë Air Zermatt transportoi ekipin e shpëtimit në vendin e tragjedisë.

Dy skiatorë, të cilët po ngjiteshin në Rimpfischhorn, në rajonin e Zermatt (kantoni Valais), njoftuan shërbimet e emergjencës të shtunën rreth orës 16:30, pasi panë ski të braktisura në këmbët e majës, pa hasur ndonjë person përgjatë itinerarit. Kështu njoftoi policia kantonale, transmeton albinfo.ch.

Pas një fluturimi mbi zonën dhe kontrollit në terren në Akullnajën Adler, në një lartësi prej rreth 4.000 metrash, u zbuluan trupat e pajetë të pesë personave.

Një paramedik, një mjek emergjence dhe dy specialistë të shpëtimit të OCVS hipën menjëherë në një helikopter të Air Zermatt. Trupat u gjetën shumë shpejt.

Identiteti i viktimave është ende në proces konfirmimi, sipas njoftimit për shtyp të Policisë së Valais.

Prokuroria Publike ka hapur një hetim për të zbuluar rrethanat e sakta të këtij aksidenti tragjik.

Flamuri zviceran me histori shekullore, sekretet dhe origjina

Flamuri zviceran është një nga më të dallueshmit në botë, një kryq i bardhë mbi sfond të kuq dhe në formë katrore. Është flamuri i vetëm katror përveç atij të Vatikanit dhe njihet për thjeshtësinë dhe simbolikën e tij të fortë.

Origjina historike
Kryqi i bardhë mbi sfond të kuq u përdor për herë të parë në vitin 1339 gjatë betejës së Laupenit nga trupat e Bernës dhe Konfederatës për t’u dalluar nga armiku. Në shekujt që pasuan, ky simbol u bë i zakonshëm në flamujt e njësive ushtarake zvicerane.

Flamuri modern
Në shekullin XIX, gjeneralët Niklaus von Bachmann dhe Guillaume-Henri Dufour luajtën rol kyç në përcaktimin e formës së flamurit. Ai u bë simbol zyrtar i Konfederatës në vitin 1815 dhe u standardizua në ushtri më 1840. Në vitin 1889, Këshilli Federal përcaktoi përmasat e kryqit, ndërsa vetëm në vitin 2017 u përcaktua ligjërisht që flamuri duhet të jetë katror, transmeton albinfo.ch.

Përjashtime
Pavarësisht formës tradicionale, ekzistojnë dy përjashtime:

Flamuri detar, i përdorur në anije, është drejtkëndësh sipas standardeve ndërkombëtare

Flamuri olimpik zviceran është gjithashtu drejtkëndësh, për të ruajtur njëtrajtshmërinë mes të gjitha delegacioneve në Lojërat Olimpike

Një simbol që qëndron
Përveç përmasave të tij të pazakonta, flamuri zviceran përfaqëson unitetin, historinë dhe neutralitetin e vendit. Minimalist dhe i fuqishëm, ai është bërë një nga simbolet më të njohura globalisht, një ikonë kombëtare që ka qëndruar e pandryshuar për shekuj me radhë.

 

Spitali i Bazelit rikthehet në rrugën e qëndrueshmërisë financiare

Pas vitesh lajmesh negative, ka më në fund një zhvillim inkurajues: Spitali Universitar i Bazelit (USB) ka përmbyllur vitin 2024 me një fitim modest prej rreth 200,000 frangash zvicerane. “Spitali është rikthyer në rrugën e duhur financiarisht,” deklaroi kryetari i bordit drejtues, Robert-Jan Bumbacher. Kjo është një situatë e rrallë për një spital të madh universitar në Zvicër. Edhe pse disa spitale kanë treguar shifra pak më të mira për vitin 2024, shumica ende funksionojnë me humbje, transmeton albinfo.ch.

Gjendja mbetet sfiduese

Gjendja e spitaleve universitare mbetet e tensionuar. Spitali Universitar i Cyrihut raportoi një humbje prej rreth 30 milionë frangash vitin e kaluar  më pak se humbja prej 49 milionësh në vitin paraprak. Spitali i Bernës gjithashtu ka përmirësuar rezultatin e tij, me një humbje prej rreth 24 milionësh,  tre herë më pak se një vit më parë. Madje, sipas drejtuesit të bordit, Bernhard Pulver, në dhjetë muajt e fundit ka kaluar në një bilanc pozitiv.

Në krahasim me spitalet më të vogla rajonale, spitalet universitare kanë më pak mundësi për të ulur shërbime ose mbyllur departamente.

Reformat po japin rezultat

Sipas redaktores së parlamentit federal në SRF, Christine Wanner, “Spitalet nuk kanë qëndruar duarkryq”. Ato kanë riorganizuar modelet e punës, kanë përmirësuar efikasitetin e stafit dhe kanë mbyllur përkohësisht ose përfundimisht disa departamente. Si rezultat, disa bilance financiare janë përmirësuar.

Shembull është Spitali Universitar i Bazelit, i cili ka planifikuar më mirë ngarkesën dhe ka hequr dorë nga përdorimi i stafit të përkohshëm. “Që nga viti i kaluar, nuk kemi më nevojë për infermierë të jashtëm  kjo është një përparësi financiare,” deklaroi drejtori Rakesh Padiyath për SRF.

Është ende herët për të folur për një kthesë

Megjithëse këto zhvillime janë pozitive, “është ende herët për të folur për një kthesë të vërtetë,” thekson Wanner. Një fitim modest nuk mjafton për të përballuar investime në ndërtesa të reja apo teknologji të reja mjekësore. Për këtë, spitaleve u duhet një fitim rreth 10 përqind  një nivel që shumica nuk e arrijnë.

Gjendja e fitimeve në spitale

Edhe me rezultat pozitiv, Spitali Universitar i Bazelit arrin një marzh prej vetëm 6%. “Marzhi prej 10% është një objektiv i lartë. Asnjë spital universitar nuk e ka arritur ende. Por ne kemi motivimin për të financuar investimet tona në të ardhmen vetë,” u shpreh Padiyath.

Që prej më shumë se një dekade, spitaleve u kërkohet të përballojnë vetë investimet. Megjithatë, shumë kantone i ndihmojnë financiarisht, duke përmirësuar përkohësisht bilancin, por kjo nuk është zgjidhje e qëndrueshme, sipas Wanner.

E ardhmja e kujdesit spitalor në Zvicër

Presioni financiar dhe interesi politik për ta përshtatur sistemin shëndetësor me të ardhmen do të çojnë në ndryshime. “Kantonet duhet të planifikojnë më shumë në nivel ndërrajonal,” thekson Wanner. Kur ka tepri kapacitetesh, ato duhet të reduktohen dhe të transformohen për të përmbushur nevojat e një popullsie që po plaket  për shembull, me qendra ambulatore shëndetësore.

Austri: Innsbruck kërkon të sfidojë Vjenën për organizimin e Eurovision 2026

Ndërsa Vjena konsiderohet favorite për të pritur Eurovision 2026, qyteti i Tirolit, Innsbruck, po tenton të gjejë rrugën e tij duke ofruar një alternativë unike: peizazhe malore spektakolare, një ambient unik dhe një koncept me buxhet më modest, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Kryeqyteti i Tirolit e di që nuk ka mundësi financiare të krahasueshme me Vjenën apo Grazin, por kjo nuk e pengon që të provojë të dallojë ofertën e tij me një qasje më kreative dhe tërheqëse. Johannes Anzengruber, kryetari i bashkisë së Innsbruck, tha për APA se “nuk mendoj se gjithçka duhet të zhvillohet në Vjenë”, duke treguar ambicien për të sjellë Eurovisionin në Alpe.

Sipas mediave austriake, Innsbruck mund të investojë vetëm rreth 4 milionë euro në organizim, shumë larg buxhetit prej 60 milionë eurosh të Eurovisionit 2025 në Bazel. Megjithatë, transmetuesi publik ORF do të mbulojë një pjesë të kostove, ndërsa mbështetja financiare nga sektori i turizmit i Tirolit pritet të luajë një rol kyç.

Eurovision do të zhvillohej në periudhën midis sezonit të skive dhe pushimeve verore, një periudhë më të qetë për turizmin lokal, duke sjellë mundësi për rritje të dukshme në numrin e vizitorëve dhe rezervimeve në hotele.

Olympiaworld, arena e zgjedhur

Olympiaworld, me kapacitet 12,000 vende, është arena kryesore e Innsbruck dhe një nga pikat kyçe të ofertës. Kjo arenë, e cila ka mikpritur Lojërat Olimpike Rinore të vitit 2012, do të ofrojë një sfond unik malor që mund të përcaktojë identitetin e Eurovisionit në një mënyrë krejtësisht të veçantë.

Përveç bukurive natyrore, Innsbruck ka edhe infrastrukturën e duhur: aeroport dhe lidhje hekurudhore të mira, si dhe një ekip lokal të përkushtuar që dëshiron të nxjerrë në pah pjesën perëndimore të Austrisë, transmeton albinfo.ch.

A do të mundë Innsbruck të mposhtë Vjenën?

Pavarësisht ambicies, sfida është e madhe. Vjena ka një infrastrukturë më të madhe, përvojë më të gjatë në organizimin e ngjarjeve të mëdha dhe mbështetje më të madhe nga autoritetet. Kryetari i bashkisë së Vjenës, Michael Ludwig, është duke negociuar me ORF dhe qeverinë federale për të siguruar organizimin e Eurovision 2026 në kryeqytet.

Por nëse ORF dhe Unioni Evropian i Transmetimeve janë të hapura ndaj një ideje më të freskët dhe origjinale, Eurovisioni mund të jetë mundësia e përshtatshme për Innsbruckun që të vendoset në skenën ndërkombëtare me një kombinim bukurie natyrore dhe efikasiteti financiar.

Qytetet kandidate presin udhëzime zyrtare nga ORF dhe EBU, me inspektime në terren dhe dorëzimin e propozimeve të detajuara që priten më vonë gjatë vitit. Vendimi përfundimtar pritet të shpallet në vjeshtë të këtij viti, transmeton albinfo.ch.

Shqipëri: Lëvizja “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” kërkon sqarime urgjente nga KQZ për parregullsitë në votimin e diasporës

Lëvizja “Diaspora për Shqipërinë e Lirë” (DPSHL) ka depozituar një kërkesë zyrtare pranë Komisionerit Shtetëror të Zgjedhjeve, Ilirjan Celibashi, ku ngre një sërë shqetësimesh serioze lidhur me procesin e votimit të diasporës dhe zbatimin e kontratës me kompaninë DHL, raporton albinfo.ch.

Në dokumentin zyrtar, DPSHL thekson se procesi i votimit jashtë vendit, i zhvilluar për herë të parë pas vendimit të Gjykatës Kushtetuese, ka shënuar pjesëmarrje të lartë me mbi 200.000 shtetas që votuan nga jashtë. Megjithatë, organizata nënvizon se ky zhvillim pozitiv është rrezikuar nga një sërë parregullsish të konstatuara në terren, veçanërisht në Greqi, një nga vendet me numrin më të lartë të votuesve.

DPSHL ngre pyetje konkrete mbi mënyrën e zbatimit të kontratës me DHL, përfshirjen e nënkontraktorëve të paautorizuar, shpërndarjen selektive të zarfeve, mungesën e verifikimeve bazë, si dhe mosrespektimin e procedurave standarde. Sipas lëvizjes, rreth 12.000 qytetarë të regjistruar nuk kanë marrë fare zarfin e votimit, ndërsa janë identifikuar edhe raste ku zarfi i një qarku është përfshirë gabimisht në qarkun e një tjetri.

“Transparenca është themeli i besimit publik ndaj procesit zgjedhor,” thuhet në njoftimin e DPSHL, e cila kërkon nga KQZ publikimin e menjëhershëm të të dhënave zyrtare mbi zbatimin e kontratës me DHL, numrin e zarfeve të dërguara dhe të pakthyera, si dhe raportet e mundshme të auditimit të procesit, raporton albinfo.ch.

Organizata kërkon nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) që të ofrojë shpjegime të dokumentuara dhe transparencë të plotë mbi:

Procedurat e ndjekura nga DHL dhe nënkontraktorët e saj

Monitorimin e shpërndarjes dhe kthimit të zarfeve të votimit

Raste të raportuara me parregullsi, përfshirë zarfe të padërguara ose të gjetura në qarqe të gabuara

Masat e marra për zbatimin korrekt të kontratës dhe auditimin e saj

Letra është dërguar për dijeni edhe përfaqësisë së OSBE-së në Shqipëri dhe SPAK, ndërsa DPSHL thekson se do të vijojë të ndjekë nga afër çdo hap të mëtejshëm në funksion të mbrojtjes së votës së qytetarëve jashtë vendit, raporton albinfo.ch.

Gjeneva zgjeron ofertën e fluturimeve ndërkombëtare për verën 2025

Ndërsa aeroporti i Cyrihut mbetet pika kryesore për fluturimet ndërkombëtare në Zvicër, Aeroporti i Gjenevës po zgjerohet me më shumë destinacione të largëta dhe disa të reja në Evropë për sezonin veror të vitit 2025.

Përveç katër fluturimeve direkte tashmë ekzistuese nga Gjeneva drejt SHBA-së – nga SWISS dhe Delta për në New York JFK, si dhe nga United për në Newark dhe Washington DC – aeroporti po shton destinacione të tjera të largëta në Lindjen e Mesme, Azinë dhe Afrikën, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Destinacionet e largëta

Lindja e Mesme
Flynas, linja ajrore saudite e renditur e katërta në botë si linjë me kosto të ulët nga Skytrax në 2024, do të ofrojë fluturime sezonale drejt Riadit çdo të martë, të enjte dhe të shtunë, nga 24 qershori deri më 6 shtator. Gjithashtu, Gulf Air do të vazhdojë ofrimin e dy fluturimeve javore midis Bahreinit dhe Gjenevës, me ndalesë në Milano Malpensa, çdo të martë dhe të premte nga 3 qershori deri më 12 shtator 2025.

Azia
Air China do të rrisë frekuencën e fluturimeve drejt Pekinit duke shtuar një fluturim shtesë, duke ofruar kështu gjashtë fluturime në javë nga 22 korriku deri më 26 gusht, nga e hëna deri të shtunën. Nga ana tjetër, China Eastern do të nisë fluturimet direkte nga Gjeneva për në Shangai, me nisje nga 16 qershori dhe fluturime çdo të hënë, të mërkurë, të premte dhe të shtunë.

Afrika
Ethiopian Airlines do të vazhdojë fluturimet direkte midis Gjenevës dhe Addis Ababës, duke operuar aktualisht pesë fluturime në javë deri në fund të qershorit, me rritje në gjashtë fluturime javore nga korriku, çdo të martë deri të shtunë.

Fluturimet e shkurtra dhe të mesme

Në lindje të Evropës janë planifikuar linja të reja. Air Serbia do të lidhë Gjenevën me Beogradin me fluturime tri herë në javë (e hënë, e mërkurë dhe e premte), duke nisur më 23 qershor.

Air Albania do të operojë një linjë direkte midis Gjenevës dhe Tiranës nga 2 korriku deri më 24 tetor, gjithashtu tri herë në javë (e hënë, e mërkurë dhe e premte).

EasyJet do të nisë fluturime nga Gjeneva për në Krakow nga 4 shtatori, dy herë në javë (e enjte dhe e diel) deri në mars 2026.

Nga ana tjetër, EasyJet ka inauguruar tashmë fluturimet dy herë në javë nga Gjeneva për në Tbilisi, Gjeorgji, që nga 3 marsi, çdo të hënë dhe të enjte.

Zgjerimi i ofertës së fluturimeve nga Aeroporti i Gjenevës për verën 2025 pritet të sjellë më shumë mundësi udhëtimi dhe lidhje të reja ndërkombëtare për udhëtarët zviceranë dhe jo vetëm, transmeton albinfo.ch.

Zvicra e bllokuar në trafik, dyfishim i orëve të pritjeve për tre vjet

Shoferët zviceranë janë përballur me një rritje dramatike të kohës së kaluar në bllokime trafiku gjatë viteve të fundit. Sipas të dhënave të publikuara nga “Strasse Schweiz”, numri i orëve të regjistruara në bllokime trafiku në rrugët kombëtare është më shumë se dyfishuar nga viti 2020 në vitin 2023, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Vetëm gjatë vitit të kaluar janë regjistruar 48.807 orë bllokime trafiku në rrugët kombëtare të Zvicrës, ekuivalente me mbi 2.000 ditë ose 5.5 vjet kohë të humbur në trafik. Shkaku kryesor i këtyre bllokimeve mbetet mbingarkesa në trafik, ndërsa kantieret e ndërtimit dhe aksidentet kanë kontribuar përkatësisht me 7% dhe 4% të orëve të bllokimeve.

Të dhënat e fundit krahasohen me një raport të Zyrës Federale për Zhvillimin Hapësinor nga viti 2019, i cili tregonte se qytetarët kishin kaluar afërsisht 73 milionë orë në trafik, duke i kushtuar ekonomisë zvicerane rreth tre miliardë franga. Duke pasur parasysh rritjen e ndjeshme të orëve të bllokimeve që nga ajo kohë, kostot pritet të jenë edhe më të larta sot, transmeton albinfo.ch.

Këto shifra shqetësuese kanë ardhur pavarësisht se rrugët kombëtare përbëjnë vetëm një pjesë të vogël të rrjetit rrugor zviceran, gjithsej 5.233 kilometra. Rrjetet komunale dhe kantonale mbulojnë pjesën më të madhe të infrastrukturës rrugore të vendit.

Më 30 shtator 2024, në rrjetin rrugor zviceran ishin regjistruar mbi 6.5 milionë automjete, ku afro 4.8 milionë ishin makina pasagjerësh. Në këtë kategori, automjetet me benzinë dhe naftë vazhdojnë të dominojnë me 4.1 milionë njësi, ndërsa makinat elektrike dhe hibride kanë arritur në mbi 660.000. Automjetet me hidrogjen dhe teknologji të tjera alternative mbeten të pakta, me vetëm 14.000 regjistrime.

Rritja e numrit të automjeteve dhe mbingarkesa në rrugë paraqesin një sfidë të madhe për autoritetet zvicerane, të cilat do të duhet të ndërmarrin masa për të lehtësuar trafikun dhe për të përmirësuar qarkullimin në vitet në vijim, transmeton albinfo.ch.

 

Debat në Zvicër për një model të ri të qendrave të azilit

Zvicra po përballet me një debat të nxehtë për të ardhmen e qendrave federale të azilit. Këshilltarja Kombëtare e Partisë së Gjelbër, Greta Gysin, po kërkon zbatimin e një projekti pilot për një lloj të ri qendre që do të fokusohet më shumë te mikpritja dhe ndërveprimi me shoqërinë civile, duke hequr kufizime të caktuara të lirisë së lëvizjes për azilkërkuesit, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

Sipas Gysin, masat aktuale kufizuese, si kontrollet e rrepta, oraret e detyrueshme dhe prania e gardheve me tela, janë të shtrenjta, joefektive dhe ngrejnë shqetësime etike. “Shumica dërrmuese e azilkërkuesve nuk shkaktojnë probleme,” theksoi ajo, duke shtuar se përvoja ka treguar nevojën për një qasje më humane.

Projekt-piloti do të përfshinte staf të kualifikuar social, trajnime ndërkulturore dhe hapësira për takime me komunitetin si kënde lojërash, biblioteka dhe kafene, masa që synojnë të forcojnë integrimin dhe të reduktojnë tensionet.

Këshilli Federal dhe Ministri i Drejtësisë Beat Jans (SP) mbështesin idenë. Edhe organizatat si Këshilli Zviceran për Refugjatët (SFH) dhe ORS e përkrahin iniciativën, duke argumentuar se pjesëmarrja sociale e refugjatëve kontribuon në stabilitet dhe pranueshmëri, transmeton albinfo.ch.

Por propozimi ka hasur në kundërshtime të forta nga e djathta. Këshilltari Kombëtar i SVP-së, Pascal Schmid, e quajti idenë “të shkëputur nga realiteti”. “Qendrat e azilit nuk janë për integrim, por për përpunim të kërkesave,” tha ai. Schmid paralajmëroi se masat e tilla do të tërhiqnin edhe më shumë azilkërkues në vend, duke kërkuar në vend të kësaj masa më të rrepta, si qendra të mbyllura për individët që shkelin rregullat.

Ndërsa qeveria e majtë kërkon një qasje më të butë dhe integruese, opozita kërkon siguri më të lartë dhe disiplinë më të rreptë, një ndarje politike që reflekton qartë sfidat që Zvicra përballet në trajtimin e azilit dhe integrimit. Projekti pilot mbetet për t’u parë nëse do të ndërtojë ura mes këtyre qëndrimeve apo do të thellojë më tej ndarjen, transmeton albinfo.ch.

 

Dështon për të 21-të herë radhazi konstituimi e Kuvendit të Kosovës

Deputetët e Kuvendit të Kosovës kanë dështuar sërish të dielën ta konstituojnë përbërjen e re parlamentare, për të 21-tën herë me radhë, duke e thelluar më tej krizën politike që ka përfshirë vendin pas zgjedhjeve të mbajtura në muajin shkurt, raporton albinfo.ch.

Kalimi i më shumë se tre muajve pa arritur formimin e institucioneve të reja shtetërore ka lënë vendin jo vetëm pa një Kuvend funksional, por edhe pa një qeveri të re. Ky bllokim institucional po ndodh pavarësisht thirrjeve të vazhdueshme nga faktori vendor dhe ndërkombëtar për të gjetur një zgjidhje dhe për të lëvizur përpara me ndërtimin e institucioneve demokratike.

Në seancën e së dielës, ligjvënësit kanë refuzuar për të trembëdhjetën herë rresht formimin e një komisioni ad hoc që do të mbikëqyrte një votim të fshehtë për zgjedhjen e kryetarit të ri të Kuvendit. Ky hap procedural është kusht i domosdoshëm për konstituimin e Kuvendit dhe për nisjen e procesit të formimit të qeverisë, transmeton albinfo.ch.

Turistët paralajmërohen për kujdes në disa zona të Gjenevës

Gjeneva, qyteti i dytë më i madh i Zvicrës, po tërheq vëmendjen e turistëve amerikanë për shkak të paralajmërimeve mbi krimet e vogla dhe vjedhjet e xhepave në disa zona të veçanta të saj. Megjithatë, autoritetet zvicerane dhe ekspertët e sigurisë theksojnë se rreziku në Gjenevë është relativisht i ulët në krahasim me qytetet e mëdha europiane dhe sidomos me qytetet amerikane, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Qeveria amerikane ka paralajmëruar qytetarët e saj që udhëtojnë në Zvicër të jenë të kujdesshëm, por gjithashtu nënvizon se paralajmërimet për sigurinë nuk janë të krahasueshme me ato që ekzistojnë në SHBA. Në fakt, qyteti i Bazelit dhe Lozana regjistrojnë nivele më të larta krimi se Gjeneva, sipas të dhënave të policisë zvicerane për vitin 2024.

Zonat ku turistët duhet të tregojnë kujdes në Gjenevë:

Shëtitorja e Liqenit të Gjenevës
Edhe pse kjo është një zonë e bukur dhe e frekuentuar, vjedhjet e xhepave janë të mundshme gjatë gjithë ditës. Vizitorët duhet të jenë vigjilentë edhe në zonat që duken të sigurta.

Les Pâquis
Lagjja pranë stacionit kryesor të trenit ka reputacion si “qendra e krimit” në qytet, megjithatë banorët dhe turistët thonë se ky imazh është i ekzagjeruar. Megjithatë, në mbrëmje dhe fundjavë, është e këshillueshme që të ruhet kujdesi.

Jardin Anglais dhe Ura Mont Blanc
Zona turistike pranë orës së famshme me lule është e frekuentuar dhe për këtë arsye është një zonë ku vjedhjet mund të ndodhin, megjithëse nuk konsiderohet shumë e rrezikshme.

Pallati i Thjeshtë
Zona e tregut më të madh të pleshtave dhe fermerëve ku hajdutët e xhepave përzihen mes blerësve.

Stacioni qendror i trenit (Cornavin)
Një nga pikat më të nxehta për vjedhje xhepash, si brenda ashtu edhe jashtë stacionit. Turistët duhet të jenë shumë të kujdesshëm, veçanërisht pasi stacioni është gjithashtu një zonë e njohur për probleme me drogën dhe grindje.

Lagjja Coulouvreunières/Seujet dhe Parc des Acacias/Vernets
Zona ku ndodh prania e shpeshtë e policisë për shkak të zhurmës dhe ngacmimeve. Jo domosdoshmërisht zona turistike, por e rëndësishme të dihet për sigurinë.

Në rast se jeni viktimë e një krimi në Gjenevë, mund të kontaktoni policinë në numrin 117.

Gjeneva nuk figuron në listën e qyteteve më të këqija për vjedhje xhepash në Evropë. Përkundrazi, është shumë më e sigurt se qytete të tjera si Roma apo Parisi. Prandaj, turistët nuk duhet të shqetësohen tepër, por thjesht të tregojnë kujdes të zakonshëm, sidomos në zonat turistike dhe në vende me grumbullim të madh njerëzish, transmeton albinfo.ch.

Swiss forcon masat e sigurisë në kabinën e pilotit

Linja ajrore zvicerane Swiss ka zbatuar një rregull të ri sigurie për të parandaluar qasjen e paautorizuar në kabinën e pilotit gjatë fluturimeve. Që nga fillimi i majit, është bërë e detyrueshme që dy anëtarë të ekuipazhit të jenë të pranishëm sa herë që njëri nga pilotët hyn ose del nga kabina, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

“Ndërsa një anëtar i ekuipazhit hap derën dhe futet në kabinën e pilotit, një tjetër monitoron në mënyrë aktive zonën e pasagjerëve për të siguruar që askush të mos i afrohet pa leje,” konfirmoi një zëdhënës i Swiss për gazetën SonntagsBlick.

Kompania argumenton se masa është vendosur pas përkeqësimit të situatës globale të sigurisë. Sakaq, në Shtetet e Bashkuara, autoritetet po shkojnë edhe më tej, duke kërkuar që të gjithë avionët e rinj të jenë të pajisur me një barrierë të dytë të përhershme përpara kabinës së pilotit. Swiss pret që ky standard të zgjerohet edhe për linjat ajrore ndërkombëtare që fluturojnë drejt SHBA-së.

Masat e sigurisë nuk kufizohen vetëm jashtë kabinës. Vëmendje po i kushtohet gjithashtu edhe sigurisë brenda saj. Një incident i ndodhur në shkurt të vitit të kaluar gjatë një fluturimi të Lufthansa-s nga Frankfurti në Sevilje ka ngritur shqetësime të reja. Gjatë fluturimit, bashkëpiloti pësoi një krizë epileptike, ndërsa kapiteni ndodhej jashtë kabinës. Vetëm falë kodit të emergjencës, kapiteni arriti të hynte sërish në kabinë dhe të merrte kontrollin e avionit, transmeton albinfo.ch.

Në raportin përfundimtar të publikuar në maj, Autoriteti Spanjoll i Hetimit të Aksidenteve Ajrore (CIAIAC) rekomandon që një person i tretë i autorizuar të jetë gjithmonë i pranishëm në kabinën e pilotit kur një nga dy pilotët largohet. Sipas CIAIAC, prania e një personi tjetër do të kishte mundësuar reagim më të shpejtë ndaj gjendjes mjekësore të bashkëpilotit dhe hyrje më të shpejtë të kapitenit në kabinë.

Me këto zhvillime, kompanitë ajrore si Swiss po përpiqen të gjejnë ekuilibrin mes rregullave të sigurisë dhe procedurave operacionale, në mënyrë që të rrisin mbrojtjen e ekuipazhit dhe pasagjerëve pa komprometuar funksionalitetin e fluturimit, transmeton albinfo.ch.

 

Ulqinakët presin që miliarderi arab të tërhiqet zyrtarisht nga marrëveshja për plazhet

Ndërkohë që vera po afrohet, tenderi për dhënien me qira të plazheve në Mal të Zi mbetet i paqartë dhe i mbushur me tension. Ndonëse miliarderi arab Mohamed Alabar ka paralajmëruar tërheqjen nga menaxhimi i nëntë plazheve në Ulqin, të cilat i fitoi përmes kompanisë së tij Eagle Hills, tërheqja e tij ende nuk është zyrtarizuar, transmeton albinfo.ch.

“Nëse Alabar tërhiqet, siç ka paralajmëruar sërish në mes të majit, atëherë presim që të ftohen ofertuesit e renditur të dytët për nënshkrimin e kontratave,” tha për Radion Evropa e Lirë nënkryetari i Komunës së Ulqinit, Petar Deliq.

Eagle Hills u regjistrua vetëm pak ditë para përfundimit të tenderit dhe arriti të renditet e para për menaxhimin e nëntë prej 19 plazheve për të cilat aplikoi. Oferta e saj ishte mesatarisht 5 mijë euro më e lartë se e ofertuesve të dytë, ndërsa garancia bankare e depozituar kap vlerën prej rreth 600 mijë eurosh.

Sipas burimeve nga sektori i turizmit në Ulqin, kompania po negocion me ofertuesit e renditur të dytë për mundësinë e ndarjes së garancisë në rast të tërheqjes. Por përfaqësues të Eagle Hills nuk i janë përgjigjur kërkesave për koment, transmeton albinfo.ch.

Alabar nuk ka sqaruar pse mori pjesë në tender për t’u tërhequr më pas. Disa analistë, përfshirë ekonomistin Mirza Krniq nga lëvizja “Preokret”, e lidhin këtë me plane më të mëdha për ndërtim në prapavijën e Plazhit të Madh, ku është paralajmëruar një projekt prej 30 miliardë eurosh në kuadër të një marrëveshjeje strategjike mes Malit të Zi dhe Emirateve të Bashkuara Arabe.

“Duket se gjithçka ishte përgatitje për një projekt më të madh: dhënie e tokës shtetërore, sigurim i infrastrukturës dhe përshtatje e ligjeve me interesat e investitorit,” u shpreh Krniq.

Marrëveshja për bashkëpunim në turizëm dhe patundshmëri u miratua në Kuvendin e Malit të Zi më 23 prill, por është kundërshtuar nga shoqëria civile dhe autoritetet lokale në Ulqin, që pretendojnë se bie ndesh me Kushtetutën dhe ligjet vendore. Presidenti Jakov Milatoviq e ka kthyer marrëveshjen për rishqyrtim, ndërsa rivotimi pritet më 29 maj.

Tenderi i këtij viti u shoqërua edhe me oferta të pazakonta në rivierën e Budvës, ku për disa plazhe të vogla u paraqitën oferta deri në 6 milionë euro. Morsko Dobro dyshon se disa prej ofertave ishin taktike për të manipuluar renditjen dhe ka kërkuar nga Prokuroria e Posaçme që të nisë hetime. Deri tani nuk ka pasur ndonjë reagim zyrtar nga organet e drejtësisë.

Nëse Mohamed Alabar nuk formalizon tërheqjen deri më 31 maj – afati i fundit për nënshkrimin e kontratave – kompania Eagle Hills do të jetë zyrtarisht përgjegjëse për menaxhimin e nëntë plazheve në Ulqin, ose do t’i nënshtrohet penaliteteve përmes aktivizimit të garancisë bankare.

Për operatorët lokalë dhe qytetarët e Ulqinit, ky është një test vendimtar për të ardhmen e turizmit dhe kontrollin mbi resurset natyrore në rajon, transmeton albinfo.ch.

Të paktën 12 të vrarë nga sulmet ruse me dronë në Ukrainë

Të paktën 12 persona kanë humbur jetën dhe dhjetëra të tjerë janë plagosur në sulmet me dronë dhe raketa që Rusia kreu gjatë natës nëpër zona të ndryshme të Ukrainës, njoftojnë zyrtarët rajonalë dhe shërbimet e emergjencës ukrainase, shkruan BBC, transmeton albinfo.ch.

Tre fëmijë u vranë në Zhytomyr, në perëndim të Kievit, ndërsa një burrë rreth të 70-ave humbi jetën në qytetin jugor të Mykolaivit, sipas shërbimit shtetëror të emergjencave (DSNS).

Këto sulme vijnë vetëm një ditë pas një nga sulmet më të rënda në kryeqytetin ukrainas Kiev, që ka shkaktuar dëme të mëdha dhe viktima. Gjatë natës së së shtunës, në të gjithë Ukrainën u regjistruan sulme në 22 rajone, me rrëzimin e 45 raketave lundrimi dhe neutralizimin e 266 mjeteve ajrore pa pilot nga forcat ajrore ukrainase.

Në rajonin Khmelnytskyi, katër persona humbën jetën dhe pesë u plagosën, ndërsa gjashtë shtëpi private u shkatërruan dhe 20 të tjera u dëmtuan, tha kreu rajonal Serhiy Tyurin.

Në Kiev, ku autoritetet raportuan 11 të plagosur, pati dëme në ndërtesa banimi dhe zjarre të shumta, duke përfshirë edhe një konvikt. Qindra njerëz u strehuan në stacionet nëntokësore të metrosë ndërsa qyteti po përgatitej të festonte Ditën e Kievit, transmeton albinfo.ch.

Në Zhytomyr, tre fëmijë të moshave 8, 12 dhe 17 vjeç u vranë, ndërsa 10 persona të tjerë u plagosën. Në Mykolaiv, trupi i një burri të moshuar u nxor nga rrënojat e një ndërtese të goditur nga një dron, dhe pesë të tjerë u plagosën. Në Kharkiv u raportuan tre të plagosur.

Në anën tjetër, në Rusi, ministria e mbrojtjes njoftoi se njësitë e mbrojtjes ajrore shkatërruan 95 dronë ukrainas, përfshirë 12 që po synonin Moskën. Në rajonin Tula, mbeturinat e një droni shkaktuan dëme në dritaret e një ndërtese, por nuk pati të lënduar.

Sulmet vijnë ndërkohë që Rusia dhe Ukraina vazhdojnë shkëmbimet e të burgosurve, duke dorëzuar secila nga 390 ushtarë dhe civilë në shkëmbimin më të madh që prej fillimit të pushtimit rus në shkurt 2022. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky njoftoi kthimin në shtëpi të 307 të burgosurve të tjerë, ndërsa palët kanë rënë dakord për shkëmbimin e gjithsej 1.000 të burgosurve secila.

Megjithë përpjekjet diplomatike, Rusia nuk ka pranuar thirrjet për armëpushim 30-ditor, edhe pse ka shprehur gatishmëri për të hartuar një “memorandum” për paqe në të ardhmen. Javën e kaluar, presidenti amerikan Donald Trump zhvilloi një telefonatë dyorëshe me Vladimir Putin, ku u diskutua mundësia e një armëpushimi dhe përfundimit të luftës, por pa ndonjë marrëveshje konkrete, transmeton albinfo.ch.

Ministri i Jashtëm zviceran bën thirrje për dërgimin e menjëhershëm të ndihmave në Gaza

Ministri i Jashtëm i Zvicrës, Ignazio Cassis, ka përsëritur thirrjen e qeverisë zvicerane për një armëpushim të menjëhershëm në Rripin e Gazës, shpërndarje pa vonesë të ndihmës humanitare dhe lirimin pa kushte të pengjeve të mbajtura nga Hamasi, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Në një deklaratë të bërë gjatë një vizite në kantonin Ticino dhe të publikuar në platformën X, Cassis theksoi se prioriteti absolut është që ndihma humanitare të arrijë te civilët në Gaza: “Menjëherë, pa vonesë, pa pengesa dhe në sasi të mjaftueshme”. Ai shtoi se kjo ndihmë nuk është një opsion, por një detyrë që i takon edhe Izraelit, sipas Konventave të Gjenevës.

Duke përshkruar situatën humanitare si të padurueshme, Cassis paralajmëroi se dhuna vetëm sa vonon paqen dhe përkeqëson krizën në rajon. “Shenjat e urisë janë të dukshme, shkatërrimi është i madh dhe vuajtjet janë të jashtëzakonshme”, u shpreh ai, transmeton albinfo.ch.

Shefi i diplomacisë zvicerane njoftoi se qeveria po intensifikon përpjekjet diplomatike në nivel ndërkombëtar. “Po flasim me të gjitha palët, po ndërmarrim veprime në Kombet e Bashkuara dhe me partnerët tanë, sepse është urgjente të rihapim një perspektivë politike”, deklaroi ai.

Cassis ritheksoi mbështetjen e Zvicrës për një zgjidhje me dy shtete, duke e cilësuar atë si “të vetmen mënyrë sipas ligjit për të ofruar një të ardhme” për të dy popujt. Ai vuri në dukje se kjo pozitë nuk ka ndryshuar gjatë dy viteve të fundit, pavarësisht kritikave të kohëve të fundit mbi qëndrimin zviceran ndaj konfliktit izraelito-palestinez, transmeton albinfo.ch.

E dyshuara për sulmin me thikë në Hamburg dërgohet në klinikë psikiatrike

E dyshuara për sulmin me thikë që ndodhi të premten në mbrëmje në Stacionin Qendror të Hamburgut është dërguar në një klinikë psikiatrike, me urdhër të një gjyqtari, pasi policia deklaroi se ekzistojnë shenja të qarta të një sëmundjeje mendore, shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, 39-vjeçarja gjermane, e cila vjen nga Saksonia e Poshtme dhe nuk ka vendbanim të përhershëm, përballet me akuza për tentativë vrasjeje dhe 15 raste të lëndimeve të rënda trupore. Policia ka përjashtuar motivet politike, duke theksuar se nuk ka asnjë tregues për përfshirje të alkoolit apo substancave narkotike në momentin e ngjarjes.

Sulmi ndodhi rreth orës 18:00 të së premtes, në platformën 13/14 të stacionit, ku e dyshuara qëlloi me thikë kalimtarë të rastësishëm, duke plagosur 18 persona të moshës 19 deri në 85 vjeç. Katër prej tyre, tre gra të moshës 24, 52 dhe 85 vjeç, si dhe një burrë 24-vjeçar, u shtruan në spital me lëndime kërcënuese për jetën. Shtatë të tjerë u plagosën rëndë dhe shtatë pësuan lëndime të lehta.

Policia vlerësoi si vendimtare ndërhyrjen e dy kalimtarëve të guximshëm, të cilët ndihmuan në ndalimin e mëtejshëm të sulmit. E dyshuara u arrestua pa rezistencë nga forcat e rendit, të cilat e konsiderojnë incidentin si akt të një personi të vetëm. Mjeti i përdorur në sulm, një thikë, është sekuestruar, ndërsa hetuesit kanë nisur marrjen në pyetje të dëshmitarëve okularë, transmeton albinfo.ch.

Kryebashkiaku i Hamburgut, Peter Tschentscher, deklaroi të shtunën se disa nga të plagosurit janë tashmë jashtë rrezikut për jetën dhe janë liruar nga spitali. “Është një lehtësim i madh. Shpresoj që të shërohen mirë dhe u uroj atyre dhe familjeve të tyre shumë forcë”, shkroi ai në platformën X.

Ndër viktimat janë edhe katër persona nga qyteti i Bremenit. Kryebashkiaku i këtij qyteti, Andreas Bovenschulte, tha se ishte “thellësisht i tronditur” nga ngjarja, duke shtuar se “për fat të mirë, të gjithë të plagosurit janë tani jashtë rrezikut”.

Stacioni Qendror i Hamburgut rifilloi funksionimin normal të shtunën në mëngjes, sipas një zëdhënëseje të kompanisë hekurudhore Deutsche Bahn. Autoritetet vijojnë hetimet për të sqaruar plotësisht rrethanat e sulmit, transmeton albinfo.ch.

Përpjekja e 21-të për konstituimin e Kuvendit të Kosovës

Deputetët e Kuvendit të Kosovës do të mblidhen sot, më 25 maj, në përpjekjen e 21-të për konstituimin e Legjislaturës së nëntë, pas më shumë se një muaji bllokadë institucionale, raporton albinfo.ch.

Seanca është thirrur të nisë në orën 11:00, nën drejtimin e kryesuesit Avni Dehari, me synimin për të formuar komisionin për votim të fshehtë për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit. Përpjekja e 20-të, e mbajtur të premten, dështoi sërish për shkak të mungesës së kuorumit, pasi vetëm Lëvizja Vetëvendosje e mbështet votimin e fshehtë.

Ndërsa kriza vazhdon, partitë politike po akuzojnë njëra-tjetrën për bllokimin e procesit. PDK dhe LDK e kanë fajësuar Vetëvendosjen dhe liderin e saj, Albin Kurti, për mungesën e konsensusit dhe e kanë akuzuar për thellimin e izolimit politik të vendit.

Nga ana tjetër, deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Ilir Kërçeli, ka deklaruar se Kurti po zhvillon bisedime me kreun e Nismës Socialdemokrate, Fatmir Limaj, për të gjetur një zgjidhje. Ai tha se bisedimet kanë vazhduar edhe gjatë 48 orëve të fundit dhe se ka shpresë për arritjen e një marrëveshjeje në ditët në vijim.

Vetë Limaj është shprehur ditë më parë optimist për krijimin e një shumice parlamentare së shpejti, ndonëse ende nuk ka një marrëveshje konkrete publike.

Pesë të vërteta të vështira që duhet të dinë punëkërkuesit e huaj në Gjermani

Politikat e qeverisë në Gjermani dhe mungesat e mirëpublikuara të fuqisë punëtore, pikturojnë tablonë e një vendi të gatshëm dhe të gatshëm për të mirëpritur punëtorë të kualifikuar. Realiteti për shumë punëkërkues të huaj që mbërrijnë në vend mund të jetë krejtësisht i ndryshëm.

Vlerësimet sugjerojnë se numri i vendeve të punës të paplotësuara në Gjermani shkon në qindra mijëra, dhe kjo është veçanërisht e mprehtë në fusha të tilla si teknologjia, ndërtimi, kujdesi shëndetësor dhe arsimi.

Këto mungesa të fuqisë punëtore të mirëpublikuara, si dhe politikat e qeverisë të dizajnuara për të tërhequr punëtorë të kualifikuar (shpesh të shoqëruara nga fushata promovuese të financuara mirë), japin një pamje të Gjermanisë si një vend i gatshëm dhe i gatshëm për të mirëpritur migrantët e aftë me krahë hapur.

Realiteti për shumë punëkërkues të huaj që mbërrijnë në Gjermani mund të jetë krejtësisht i ndryshëm, transmeton albinfo.ch.

Këtu janë pesë të vërteta të vështira për punëkërkuesit që sapo kanë mbërritur në vend  ose po planifikojnë të vijnë së shpejti.

1) Aplikimi nga jashtë nuk ka gjasa të funksionojë

Faqja e internetit Make it in Germany ofron një pasqyrë të shkëlqyer për punëkërkuesit e huaj, duke mbuluar gjithçka nga njohja e kualifikimit te opsionet e vizave, kërkesat për të ardhura, mbështetja e disponueshme dhe sektorët që kanë nevojë më urgjente për punëtorë të rinj.

Ndërsa është teknikisht e mundur të aplikoni për punë në Gjermani nga jashtë, siç tregon faqja e internetit, në praktikë shanset tuaja për të gjetur një punë të mirë rriten në mënyrë eksponenciale nëse jeni në të vërtetë në vend.

Pjesërisht, kjo është për shkak se kultura gjermane e punës ende vë shumë theks në takimet ballë për ballë (aplikantët që mund të marrin pjesë personalisht në intervista kanë një avantazh të qartë ndaj aplikantëve që intervistojnë online).

Por kryesisht, kjo është për shkak se punëdhënësit ka të ngjarë të ndjekin rrugën e rezistencës më të vogël.

Përballë dy kandidatëve për një pozicion me aftësi dhe kualifikime të ngjashme, shumica do të zgjedhin kandidatin që është tashmë afër dhe tashmë ka leje për të punuar në Gjermani.

Nëse po aplikoni nga jashtë  dhe keni nevojë për një ofertë të fortë punësimi përpara se të mund të aplikoni për vizë,  sigurohuni që të jeni paraprakisht për këtë gjatë procesit të aplikimit.

Në mënyrë tipike, do t’ju duhet një përshkrim i punës nga punëdhënësi juaj i ardhshëm, si dhe një kontratë.

Pasi të keni këto dokumente, sigurimi i një vize pune zgjat rreth dy deri në katër javë në shumicën e rasteve.

2) Bëni detyrat e shtëpisë tuaj  dhe përpiquni t’i mbani pritshmëritë tuaja nën kontroll

Çfarëdo që mund të keni dëgjuar ose lexuar në internet, njerëzit që mbërrijnë në Gjermani dhe thjesht hyjnë në punën e tyre të ëndrrave janë po aq të rrallë sa dhëmbët e pulës.

Ka pozicione të hapura në Gjermani, të cilat ofrojnë paga të mira dhe siguri afatgjatë, por ato nuk vijnë më si standard, dhe gjetja e një të tillë është më shpesh rezultat i përgatitjes së mirë sesa fatit të mirë.

Bëni kërkimin tuaj.

Ndërsa ka mungesa të konsiderueshme të fuqisë punëtore në Gjermani, shumë kompani dhe organizata  duke përfshirë sektorët që përjetojnë mungesa  aktualisht po pushojnë nga puna dhe po vendosin një ngrirje të punësimit, shkruan thelocal.

Në rolet e arsimit dhe kujdesit shëndetësor në sektorin publik, për shembull, buxhetet janë tepër të shtrënguara. Në industrinë e rëndë dhe në prodhimin e automjeteve, konkurrenca nga jashtë po detyron shumë kompani udhëheqëse të zvogëlojnë në vend se të rrisin fuqinë e tyre punëtore.

Menaxhoni pritjet tuaja.

Pranimi i një pozicioni të nivelit fillestar apo edhe një stazh mund të jetë i nevojshëm si një mënyrë për të futur këmbën në derë.

3) Do të jeni shumë më mirë nëse flisni gjermanisht

Pavarësisht nga ajo që mijëra njerëz pretendojnë në internet, shumica e vendeve të punës në Gjermani ende kërkojnë një zotërim të fortë të gjuhës.

Ju mund të jeni në gjendje të largoheni pa folur gjermanisht në disa role teknologjike ose në një startup me bazë në Berlin – ose nëse keni një grup aftësish shumë specifike.

Megjithatë, këto punë janë të rralla dhe konkurrenca për to është e ashpër.

Mbani në mend se do të konkurroni edhe kundër gjermanëve dygjuhësh, si dhe të ardhurve në vend.

Shikoni listën e profesioneve në kërkesë.

Shumica e këtyre punëve kërkojnë ndërveprim të vazhdueshëm dhe aftësi për të komunikuar qartë – dhe shumica e punëdhënësve do të kërkojnë të paktën gjermanisht të nivelit B1 ose B2.

4) Diskriminimi dhe paragjykimi ekzistojnë

Gjermania ka ligje relativisht të forta kundër diskriminimit.

Fatkeqësisht, jo çdo punëdhënës në vend e ka marrë memorandumin.

Në përgjithësi, punësimi i stafit në kompanitë gjermane ende presin të shohin një fotografi, D.O.B-në tuaj dhe statusin tuaj martesor në një C.V.

Natyrisht, askush nuk do të pranojë se e ka përdorur këtë informacion për të kontrolluar racën, moshën ose gjininë – është “ashtu siç janë bërë gjithmonë gjërat këtu”  por dëshmitë anekdotike sugjerojnë se qëllimi i një “skuadre harmonike” interpretohet ende shumë ngushtë, mjaft shpesh.

Fatkeqësisht, punëkërkuesit e huaj kanë mundësi të kufizuara kur CV-të e tyre anashkalohen në mënyrë të përsëritur ose kur u bëhen pyetje të papërshtatshme gjatë intervistave.

Megjithatë, “Forewarned” është i armatosur dhe do të ishte marrëzi të pretendonim se diskriminimi nuk ekziston në Gjermani.

5) Dokumentet janë të pafundme

Gjermania, në mënyrë të famshme, i pëlqen shkresat.

Pasi të keni një ofertë pune në vend, përgatituni për një stuhi plotësimi formulari dhe udhëtime të shumta në ministri dhe institucione të ndryshme.

Punëdhënësi juaj i ri do të presë që ju të jepni: një vizë pune të vlefshme gjermane, një numër identifikimi tatimor gjerman (Steueridentifikationsnummer), sigurimin shëndetësor gjerman (Krankenversicherung), një numër gjerman të sigurimeve shoqërore (Sozialversicherungsnummer) dhe një numër llogarie bankare gjermane.

Fillimi i punës në çdo vend të ri paraqet sfida të rëndësishme shtesë, nga zotërimi i gjuhës deri te përshtatja me kulturën  dhe një rrezik në rritje të keqkuptimeve.

Stafi i burimeve njerëzore është i disponueshëm nëse keni nevojë për mbështetje, por në fund të fundit përfaqësojnë interesat e punëdhënësit dhe jo të punonjësit.

Shumica e kompanive gjermane kanë gjithashtu një Këshill të Punëtorëve (Betriebsrat), megjithatë, i ngarkuar për të përfaqësuar interesat e punëtorëve dhe për të ofruar mbështetje dhe këshilla kur është e nevojshme.

Sa herë që filloni një punë të re në Gjermani, është gjithmonë një ide e mirë të gjeni përfaqësuesin tuaj të Betriebsrat dhe të prezantoni veten.

Ajo që ne i besojmë inteligjencës artificiale nuk mbetet sekret

Ata duken empatikë dhe neutralë  por chatbot-et e AI ruajnë, analizojnë dhe përdorin gjithçka që shkruajmë.

“I dashur ChatGPT, ndihem i pamotivuar dhe i trishtuar dhe po e lë pas dore punën time. Çfarë duhet të bëj?”

Një pyetje që ndoshta është bërë në një formë ose në një tjetër nga shumë chatbot të AI. Në fund të fundit, AI vepron si një mik dhe ndihmës empatik, i paanshëm. Përdoruesit zbulojnë shumë informacione: emra, vendndodhje, mendime intime ose sekrete biznesi. Për disa, AI madje shërben si një zëvendësim për terapinë.

Edhe nëse sisteme të tilla AI duken të besueshme, ato nuk janë të matura. Shumica e chatbot-eve ruajnë të gjitha të dhënat tona dhe ua transmetojnë zhvilluesve të tyre për analizë, shpesh në serverë jashtë vendit.

Angela Müller, drejtoreshë menaxhuese e OJQ-së Algorithm Watch CH, e cila mbron AI për të mirën e përbashkët, thotë: “Kompanitë e AI kanë nevojë për këto të dhëna për të trajnuar sistemet e tyre. Me kontributin tonë, ne po kontribuojmë vullnetarisht në zhvillimin e vazhdueshëm të sistemeve.”

Për të marrë të dhëna, zhvilluesit shpesh përdorin truket psikologjike, thotë Angela Müller: “Chatbotet e AI u japin përdoruesve ndjenjën e ndërveprimit me një njeri. Kjo i lejon përdoruesit të zhvillojnë një lidhje të fortë me një sistem të caktuar, tërësisht në interes të kompanisë.” Kjo gjithashtu ul pragun e frenimit për ndarjen e përmbajtjes intime ose të ndjeshme, transmeton albinfo.ch.

Përmbajtje që mund të përdoret për të krijuar profile të detajuara të personalitetit  për shembull, për të shfaqur reklama të personalizuara për përdoruesit. Por këto të dhëna, të cilat mund t’i caktohen qartë një personi, mund të jenë gjithashtu me interes për hakerat ose shtetet autoritare, shkruan SRF.

Veçanërisht kritike është se shumë njerëz nuk janë as të vetëdijshëm se të dhënat e tyre po ruhen dhe analizohen. Shumica e kompanive të AI mbështeten në politikat e privatësisë “opt-out” sesa “opt-in”: Ata që nuk duan të grumbullohen të dhëna duhet ta specifikojnë këtë në cilësimet e tyre.

Transparenca në vend të shkronjave të vogla

Në fillim të majit, Komisioneri Federal për Mbrojtjen e të Dhënave dhe Informacionit (FDPIC) deklaroi se Akti Zviceran për Mbrojtjen e të Dhënave është gjithashtu i zbatueshëm drejtpërdrejt për AI. Eksperti i mbrojtjes së të dhënave David Rosenthal komentoi: “Përdoruesit e një shërbimi chatbot duhet të jenë në gjendje të shohin se si do të përdoret dhe ruhet ajo që ata futin nga ofruesi.”

Kjo mund të bëhet, për shembull, me një njoftim në politikën e privatësisë. Megjithatë, vështirë se dikush i lexon këto tekste. Do të ishte më mirë nëse ofruesit do të paralajmëronin gjithashtu audiencën drejtpërdrejt në chatbot,  për shembull, me një paralajmërim kur futen të dhëna veçanërisht të ndjeshme.

Jo një mik, por një mbledhës i të dhënave

Por David Rosenthal nuk mendon se chatbot-et e AI-së kërkojnë një ndryshim në ligjin zviceran për mbrojtjen e të dhënave: “Ligji është formuluar në një mënyrë neutrale ndaj teknologjisë dhe kjo na ka shërbyer mirë.” Më e rëndësishmja, ai beson se aftësitë e AI vazhdojnë të zhvillohen. “Ne e dimë këtë nga fusha të tjera: brenda pak vitesh, vështirë se do të kujtojmë problemet me të cilat po luftojmë sot, sepse gjithçka do të ketë evoluar.”

Përdoruesit kanë gjithashtu një përgjegjësi: në vend që t’i besojnë AI sekretet e tyre më të thella, ata duhet të jenë të vetëdijshëm se një chatbot nuk është një mik i besueshëm   por një sistem teknik që mbledh të dhëna në emër të një kompanie.

Migrosi i bën të lumtur edhe hajdutët

Një bllokues supozohet të ofrojë siguri të besueshme. Megjithatë, një model ka defekte të rëndësishme. Ky nuk ka gjasa të jetë një rast i izoluar.

Hapësi i kanaçeve është krijuar për të hapur kanaçe. Një zjarrfikës ka për qëllim shuarjen e zjarreve. Dhe një dorezë ka për qëllim të kyçet, dhe ta bëjë këtë në një mënyrë të tillë që askush tjetër nuk mund ta hapë atë. Disa objekte kanë qëllimin e tyre në emrin e tyre, aq i qartë është funksioni i tyre. Nëse ata nuk arrijnë të përmbushin detyrën e tyre të thjeshtë, lind pyetja ekzistenciale: Për çfarë shërben kjo gjë?

Pikërisht një gjë e tillë varet në raftet e Migros. Quhet dryni me cilindra C-Line 222 25. Një emër që tingëllon si siguri e lartë. Por pamja e jashtme mund të mashtrojë. Blick testoi disa shembuj të këtij modeli. Një çelës në fakt duhet të hapë vetëm bllokimin përkatës. Por ja dhe ja: Në disa raste, një çelës i vetëm mund të hapë dry krejtësisht të panjohur. Dhe jo me forcë. Jo me hile. Vetëm me një klikim të butë, sikur të ishte krejtësisht normale. Në fakt, ky nuk është një incident i izoluar; sipas ekspertëve, është një problem i përgjithshëm me dry të lirë.

Trup i ngurtë prej bronzi, defekte masive?

Prodhuesi, kompania gjermane Burg-Wächter, e quan bllokimin “të fortë” në faqen e saj të internetit. I disponueshëm në dizajne të ndryshme, ai “siguron në mënyrë optimale dyert dhe portat, si dhe sendet”. Paketimi Migros reklamon dry me dy atribute: “Trup bronzi i ngurtë” dhe “cilësi solide”. Fakti që kyçi herë pas here i dorëzohet çelësave të paautorizuar mbetet i papërmendur.

Në përgjigje të një pyetjeje, Migros shkroi se bllokimi ishte një produkt i markës që ishte gjithashtu i disponueshëm nga shitës të tjerë me pakicë në të gjithë Evropën. Prodhuesi mban përgjegjësi për faktin se është “praktikisht e pamundur” hapja e një bllokimi tjetër me të njëjtin çelës. Me fjalë të tjera: Lajmë duart nga çdo faj, transmeton albinfo.ch.

Burg-Wächter do të marrë postë. “Ne kemi paraqitur tashmë një hetim,” shkruan Migros. Nëse rezulton se është dorëzuar një grumbull me cilindra dhe çelësa identikë, “ne do të kërkojmë menjëherë sqarim dhe korrigjim të situatës nga furnizuesi”. Migros do të bëjë masa të mëtejshme në varësi të përgjigjes së prodhuesit.

Vetë Burg-Wächter mbetet e paqartë kur pyetet për produktin. Flokët e tij ndryshojnë për sa i përket “qëllimit, madhësisë, veçorive, çmimit dhe cilësisë”. Modeli në fjalë i përket kategorisë “Basic”, thuhet aty. Dhe: “Vetëm në raste shumë të rralla gjendet i njëjti mekanizëm mbylljeje në dy produkte të blera”. Por a është e vërtetë kjo?

Nëse do të kishte një titull pune “ekspert i bllokimit”, ai do të zbatohej për Ronny Zaugg (45), Drejtor Menaxhues i Zaugg Schliesstechnik AG. Ai thotë: “Ky dry ofron siguri të thellë, nëse jo inekzistente.” Arsyeja: i ashtuquajturi “çelës i prerë”. Sa më i thjeshtë të jetë profili i tij, aq më pak është numri i opsioneve të mundshme të mbylljes. Në prodhimin masiv industrial, kjo rezulton në dhjetëra mijëra çelësa që janë në mënyrë konfuze të ngjashme – dhe për këtë arsye mund të hapin drynj të tjerë.

“Kjo nuk vlen vetëm për dry të tillë,” paralajmëron Zaugg. Zbatohet gjithashtu për çelësat e lirë me dhëmbëzim të thjeshtë në përgjithësi, duke përfshirë edhe drynjët e biçikletave. Me pak fjalë, ajo që duket si siguri është shpesh vetëm një placebo prej bronzi. Një mashtrues nuk ka nevojë për prerëse bulonash për këtë. Me pak fat, mjafton një çelës i marrë nga një shitës me pakicë.

Me nderime nga Baseli, pensionohet Taulant Xhaka

Taulant Xhaka ka zhvilluar sot ndeshjen e fundit të karrierës.

Xhaka u pensionua me nderimet që Baseli ia bëri para ndeshjes së fundit, transmeton albinfo.ch.

Në ngjarje ishte i pranishëm edhe vëllai i Taulantit, Granit Xhaka.

Ndeshja mes Baselit dhe Lucernit përfundoi me fitoren e ekipit të Xhakës, me rezultat 4:0.

 

Dy presidente, dy shtete të zemrës

Nën shkëlqimin e fustaneve dhe elegancën e kostumeve, tavolina të shtruara me shumë shije, mbrëmja kishte hijen e një balloje aristokrate. Ngjante pak a shumë me takimet e heshtura të zotërinjeve evropianë në shtëpitë e mëdha angleze, para Luftës së Dytë Botërore, ku merreshin vendime që ndryshonin fatet, si ato që përshkruan Kazuo Ishiguro në The Remains of the Day.

Por kjo darkë tashti nuk ishte për nder të zotërinjve, as për të diskutuar për luftë fatbardhësisht. Kjo bëhej në nder të dy zonjave krytetare shtetesh, që flisnin për bashkëpunim dhe ngrinin dolli për marrëdhënie miqësore ndërshtetërore dhe për arritjet e shqiptarëve në Zvicër. Dyshja me gjithë bukurinë dhe elegancën dëshmoi faktin se fuqia e vërtetë rrallë qëndron vetëm  ajo pasqyrohet, rezonon dhe evoluon. Siç ishte rasti këtë natë me dy Presidentet e zemrës, atë të Kosovës dhe Zvicrës.

Zvicra, një nga vendet e para që njohu pavarësinë e Kosovës më 2008, i kishte dërguar Presidentes së Kosovës ftesën e parë për një vizitë shtetërore një vizitë e organizuar nga Presidentja Karin Keller-Sutter dhe Këshilli Federal Zviceran. Kjo darkë presidenciale, e mbajtur më 21 maj 2025, u kthye në një moment që dukej sikur një kapitull i ri.

Presidentja Vjosa Osmani mbajti një fjalim emocional, me theks në përpjekjet dhe sakrificat e qytetarëve të Kosovës. Të ulur përreth saj, me sy të mbushur me shpresë dhe pothuajse të përlotur, dëgjonim pëshpërima miratimi nga ata që kishin kaluar vite të tëra në Zvicër: “Ashtu është… E dini more si e kemi nisur jetën këtu?”

Po aq prekës ishte dhe fjalimi i ngrohtë i Presidentes së Konfederatës, Karin Keller-Sutter, e cila vlerësoi kontributin e diasporës shqiptare të Kosovës në shoqërinë zvicerane. Ajo vazhdoi me një sens humori që na bëri të qeshnim më shumë se një herë  posaçërisht kur përmendi obsesionin tone me çokollatat zvicerane, që konsumohen më shumë nga shqiptarët e Kosovës sesa nga vetë zviceranët. Të gjithë tundëm kokën në shenjë dakordësie, duke e ditur mirë se gjysma e valixhes është gjithmonë e mbushur me prodhime zvicerane sa herë kthehemi në Kosovë.

Rreth tyre, ne të tjerët, të mbushur me admirim, vazhduam bisedat tona në gjermanisht, anglisht, frëngjisht dhe, sigurisht, shqip, aty, në Bundeshaus (Ndërtesa e Parlamentit), në zemër të qytetit të Bernit. Një ngjarje që vetëm disa vite më parë do të ishte e paimagjinueshme, kur shëtisnim përreth asaj ndërtese e atij sheshi si refugjatë, të shpërngulur e të persekutuar, gjetëm strehë në Zvicër. Sot, përfaqësoheshim si njerëz të suksesshëm në fusha të ndryshme, duke nisur nga politika, shëndetësia, biznesi, sporti, arsimi etj.

Kjo vizitë, përveç peshës politike, e bëri diasporën të ndihej e përfshirë  si qytetarë të respektuar, që kontribuojnë si për Zvicrën, ashtu edhe për Kosovën. Qytetarë që kanë pasur mundësi dhe privilegj të formohen me tiparet më të mira të të dy kulturave.

Unë, në ligjëratat e mia, ku shpesh flas për Kosovën, u mësoj studentëve se si të shprehen në mbledhje të rëndësishme: çfarë të pyesin, si ta thonë shkurt e bukur, gjithnjë duke theksuar rëndësinë e kohës. Madje, fjalimet e tyre i mas me kohë, për t’u treguar sa thelbësore që është ajo.

Por këtë herë, kur shtrëngova duart me të dy presidentet, u emocionova aq shumë, sa tejkalova kohën time. Me shumë mirësjellje, dikush i veshur me një kostum më të shtrenjtë se gjithë garderoba ime, më kërkoi të tërhiqem. Koha ime kishte përfunduar. U largova. Por ecja me një buzëqeshje të madhe në fytyrë  sepse vetëm trupi im ishte larguar nga ajo bisedë; mendja ime mbeti aty.

Cilat vende të Evropës mendojnë se është afër Lufta e Tretë Botërore?

Duke pasur paraysh se stabiliteti gjeopolitik po vazhdon të cenohet, perspektiva e një konflikti tjetër global është shqetësim i madh për shumë evropianë.

Sipas një sondazhi të ri nga “YouGov” ka zbuluar se midis 41 për qind dhe 55 për qind të të anketuarve në Britani, Francë, Gjermani, Itali dhe Spanjë mendojnë se një tjetër luftë botërore ka gjasa të ndodhë brenda pesë deri në dhjetë vitet e ardhshme.

Shumica dërrmuese e të anketuarve presin që një konflikt i tillë do të përfshijë përdorimin e armëve bërthamore, raporton euronews.

Kërkimi përfshiu intervistimin e 7095 personave në pesë vendet evropiane gjatë dy javëve të para të prillit.

Nëse do të shpërthente një tjetër luftë botërore, të anketuarit presin që vendi i tyre të përfshihej në konflikt, duke filluar nga 66 për qind në Itali deri në 89 për qind në Britaninë e Madhe.

Megjithatë, ekziston gjithashtu një ndjenjë e qartë se ushtritë evropiane nuk janë të përgatitura për një konflikt global.

Vetëm Franca beson se forcat e saj të armatosura do të mund të mbronin në mënyrë efektive vendin në rast të Luftës së Tretë Botërore, me 44 për qind, transmeton albinfo.ch.

Katër vendet e tjera nuk kanë besim në aftësinë e forcave të tyre të armatosura për të mbrojtur vendin, veçanërisht Gjermania, ku vetëm 16 për qind kanë besim, dhe Italia me 20 për qind.

Megjithatë, të anketuarit në sondazh shprehën një gatishmëri të madhe për të marrë pjesë ushtarakisht nëse do të shpërthente një tjetër luftë botërore.

Britania kishte përqindjen më të lartë të pjesëmarrësve, me 89 për qind, ndërsa Italia kishte përqindjen më të ulët, me 66 për qind.

Nga mund të vijë kërcënimi i ardhshëm për vendet evropiane?

Rusia renditet e para si pengesa më e madhe për paqen në Evropë, me deri në 82 për qind të evropianëve perëndimorë që e shohin atë si një kërcënim të madh ose të moderuar për kontinentin.

Terrorizmi islamik është kërcënimi i dytë më i madh, me Gjermaninë si vendin evropian që shpreh shqetësimin më të madh për këtë çështje, me 78 për qind.

Ndërsa presidenti amerikan, Donald Trump vazhdon të ndërmarrë veprime të diskutueshme në politikën e jashtme, më shumë se gjysma e personave të anketuar në Spanjë, Gjermani dhe Francë i shohin tensionet midis Evropës dhe SHBA-së si një kërcënim të madh ose të moderuar për paqen në kontinent.

Që nga fillimi i mandatit të tij të dytë, Trump ka bërë kërcënime ndaj Grenlandës dhe ka shkaktuar konfuzion me qëndrimin e tij të ndryshueshëm ndaj luftës në Ukrainë.

Grenlanda është shtëpia e rreth 40 prej 50 mineraleve kritike që SHBA i konsideron thelbësore për sigurinë kombëtare.

Këto minerale,  që përfshijnë uraniumin dhe grafitin, janë thelbësore për prodhimin dhe zinxhirët globalë të furnizimit, megjithëse burimet e Grenlandës mbeten ende kryesisht të paeksploruara.