Trumpi e fton Osmanin të jetë pjesë e Bordit të Paqes për Gazën

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, ka njoftuar se ka marrë një ftesë zyrtare nga presidenti i Shteteve të Bashkuara të Amerikës, Donald Trump, për të përfaqësuar Kosovën në Bordin e Paqes për Gazën, si anëtare themeluese e kësaj iniciative ndërkombëtare, përcjell albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga vetë Presidentja Osmani përmes një postimi në rrjetin social Facebook, ku ajo ka publikuar edhe letrën e dërguar nga Presidenti Trump.

Në reagimin e saj, Osmani është shprehur e nderuar për këtë ftesë, duke theksuar rëndësinë e rolit të Kosovës në përpjekjet globale për paqe.

Jam thellësisht e nderuar nga ftesa personale e Presidentit Trump për të përfaqësuar Republikën e Kosovës në Bordin e Paqes, si anëtare themeluese, krah për krah me SHBA-të në misionin për një botë më të sigurt”, ka shkruar ajo.

Presidentja ka vlerësuar iniciativën e Trumpit si një hap historik drejt ndërtimit të paqes, duke shtuar se lidershipi i vërtetë nuk mjaftohet me fjalë, por vepron konkretisht. Ajo ka rikujtuar gjithashtu rolin vendimtar të SHBA-së në sjelljen e paqes në Kosovë.

Ashtu si Amerika që solli paqe në Kosovë, sot Kosova qëndron si aleat i palëkundur i saj për ta çuar paqen më tej. Historia i mban mend ata që bëjnë hapa të guximshëm në ndërtimin e paqes dhe ne jemi gati”, ka theksuar Osmani.

Ftesa për përfshirjen e Kosovës në këtë Bord të Paqes shihet si një njohje e rolit të Kosovës si partnere e besueshme ndërkombëtare dhe si një dëshmi e marrëdhënieve të ngushta mes Prishtinës dhe Uashingtonit./Albinfo.ch

Air Force One pëson defekt, Trump mbërrin me vonesë në Zvicër për WEF

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka mbërritur me vonesë në Zvicër për të marrë pjesë në Forumin Ekonomik Botëror në Davos, pasi avioni presidencial Air Force One u detyrua të kthehej për shkak të një problemi teknik, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Shtëpisë së Bardhë, Boeing 747 u rikthye në bazën ajrore Joint Base Andrews pas konstatimit të një defekti elektronik. Trump dhe ekipi i tij më pas vazhduan udhëtimin me një avion zëvendësues, Boeing 757, i cili gjithashtu mban emërtimin Air Force One.

Fluturimi u bë një nga më të ndjekurit në botë në platformat online, ndërsa fjalimi i Trumpit në Davos pritet me interes të madh, veçanërisht në kontekstin e zhvillimeve të fundit ndërkombëtare./Albinfo.ch

Për më shumë detaje – https://www.20min.ch/story/wef-2026-air-force-one-musste-umdrehen-ersatzflugzeug-gestartet-103490263

Lara Kolturi renditet e 20-ta në sllallomin gjigand në Kronplatz

Gara e radhës e Kupës së Botës për femra në ski alpine u zhvillua në pistën italiane të Kronplatz, ku pjesë e konkurrimit ishte edhe skiatorja shqiptare Lara Kolturi, transmeton albinfo.ch.

Në disiplinën e sllallomit gjigand, Kolturi u rendit në vendin e 20-të, një rezultat nën pritshmëritë krahasuar me paraqitjet e saj këtë sezon, gjatë të cilit ajo ka arritur të ngjitet katër herë në podium.

Në zbritjen e parë, skiatorja kuqezi regjistroi kohën 1’16”42, duke u pozicionuar në vendin e 22-të. Ndërkohë, në zbritjen e dytë, ajo përmirësoi ndjeshëm performancën, duke ndalur kronometrin në 1’07”54, çka i mundësoi rikuperimin e dy pozicioneve në renditjen përfundimtare.

Pas dy zbritjeve, me kohën totale 2’23”96, Lara Kolturi e mbylli garën në vendin e 20-të.

Megjithëse ky konsiderohet rezultati më modest i saj në këtë sezon, 19-vjeçarja vijon të zhvillojë një sezon shumë pozitiv, duke konfirmuar potencialin, pjekurinë garuese dhe qëndrueshmërinë e saj në elitën e skive botërore./Albinfo.ch

Humb jetën në aksident mergimtarja shqiptare nga Gjermania

18-vjeçarja V. G, e cila humbi jetën ditë më parë në një aksident tragjik në Urën e Dajlanit, në Durrës, jetonte prej disa vitesh në Gjermani së bashku me familjen e saj, shkruan albinfo.ch.

Referuar burimeve pranë familjes, V.G  ishte kthyer së fundmi në Shqipëri për të vizituar gjyshërit e saj, të cilët jetojnë në fshatin Dyshnik të Beratit. Pas largimit të prindërve drejt Gjermanisë disa vite më parë, viktima dhe vëllai i saj, kishin qëndruar për një periudhë kohe pranë gjyshërve, ku edhe ndoqën arsimin 9-vjeçar, deri në momentin kur prindërit siguruan dokumentacionin e nevojshëm për t’i marrë me vete jashtë vendit.

Burime familjare bëjnë me dije se e reja nuk ishte kthyer prej vitesh në Shqipëri dhe malli për gjyshërite kishte shtyrë të rikthehej në vendlindje, një vizitë që fatkeqësisht u ndërpre në mënyrë tragjike./Albinfo.ch

30 medalje për Kosovën në SHBA, nxënësit shkëlqejnë në NEO Science Olympiad

Nxënësit e Kosovës kanë arritur rezultate të jashtëzakonshme në NEO Science Olympiad 2026, e cila është mbajtur në Orlando, Florida, duke fituar medalje të arta, të argjendta dhe të bronzta në fusha të ndryshme shkencore si Inteligjenca Artificiale (AI), Biologjia, Kimia, Shkenca dhe Matematika, shkruan albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga Kosova Global Talent Center, i cili ka njoftuar për suksesin e madh të nxënësve kosovarë në këtë garë prestigjioze ndërkombëtare, ku morën pjesë talentë nga shumë vende të botës.

Rezultatet kryesore të nxënësve nga Kosova:

AI – NEO Science Olympiad

• Gjin Rrahmani (Klasa 10) – Medalje e Artë

• Molos Gashi (Klasa 5) – Medalje e Artë

• Lum Rrahmani (Klasa 6) – Medalje e Artë

• Amar Halimi (Klasa 8) – Medalje e Bronztë

Biologji

• Adri Vila (Klasa 9) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i parë)

• Gjin Rrahmani (Klasa 10) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i tretë)

• Aulona Demolli (Klasa 10) – Medalje e Argjendtë

Kimi

• Tana Camaj (Klasa 10) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i dytë)

• Aulona Demolli (Klasa 10) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i tretë)

Shkencë

• Jeton Sylejmani (Klasa 7) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i dytë)

• Nil Kelmendi (Klasa 3) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i tretë)

• Harun Hondozi (Klasa 6) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i tretë)

• Qazim Osaj (Klasa 7) – Medalje e Artë

• Molos Gashi (Klasa 5) – Medalje e Artë

Matematikë

• Nil Kelmendi (Klasa 3) – Medalje e Artë (Best of the Best – vendi i parë)

• Harun Hondozi (Klasa 6) – Medalje e Artë

• Qazim Osaj (Klasa 7) – Medalje e Artë

• Jeton Sylejmani (Klasa 7) – Medalje e Argjendtë

• Asija Vitaku (Klasa 8) – Medalje e Argjendtë

• Gjin Rrahmani (Klasa 10) – Medalje e Bronztë

• Tana Camaj (Klasa 10) – Medalje e Bronztë

• Molos Gashi (Klasa 5) – Medalje e Bronztë

• Lum Rrahmani (Klasa 6) – Medalje e Bronztë

• Lum Paçarada (Klasa 9) – Medalje e Bronztë

Ky sukses i nxënësve kosovarë dëshmon për nivelin e lartë të përgatitjes akademike dhe potencialin e madh që kanë të rinjtë e Kosovës në fushat e shkencës dhe teknologjisë, duke e përfaqësuar vendin me dinjitet në arenën ndërkombëtare./Albinfo.ch

 

Gjeniu nga Kosova që ndërton avionë dhe dronë nga materiale të riciklueshme

Bëhet fjalë për Gëzim Morina, 23-vjeçar nga Kamenica, krahas studimeve për mekatronikë, ka zhvilluar një pasion të veçantë dhe mjaft inovativ: ndërtimin e avionëve dhe dronëve ushtarakë me telekomandë, të cilët i krijon kryesisht nga materiale të riciklueshme, transmeton albinfo.ch.

I riu i teston avionët që ndërton në stadiumin e Kamenicës, ndërsa për punën dhe përkushtimin e tij ka folur në një lidhje përmes Skype-it për emisionin “ABC e Mëngjesit”. Morina tregoi se për ndërtimin e avionëve punon me orare të zgjatura dhe se procesi kërkon shumë përkushtim dhe kreativitet.

Sipas tij, avionët që ndërton janë të pajisur me sistem kamerash dhe kanë aftësi të fluturojnë deri në 4.5 kilometra, ndërsa në rastet kur nuk janë të pajisur me kamera, arrijnë distancë fluturimi deri në 800 metra.

“Unë e kam si hobi. Këto janë aeroplanë me telekomandë që i rregulloj vetë dhe mund të përdoren edhe për nevoja ushtarake. I testoj në stadiumin e Kamenicës pasi i kam krijuar. Për avionin e madh kam punuar rreth pesë muaj, ditë e natë, sepse kam dashur të realizoj diçka që nuk është bërë më parë në Kosovë”, ka deklaruar Morina.

Ai theksoi se një pjesë e madhe e avionëve është ndërtuar nga materiale të riciklueshme, përfshirë edhe letrën, gjë që sipas tij e bën projektin edhe më të veçantë.

“Studioj mekatronikë në Prishtinë. Materialet shumicën i siguroj vetë, ndërsa pjesët e tjera i blej. Mundohem t’i gjej dhe t’i përshtas sipas nevojës”, u shpreh studenti.

Puna dhe inovacioni i Gëzim Morinës po shihet si shembull i potencialit që kanë të rinjtë në Kosovë në fushën e teknologjisë dhe inxhinierisë, duke dëshmuar se me kreativitet dhe përkushtim mund të arrihen rezultate mbresëlënëse edhe me mjete të thjeshta./Albinfo.ch

Elon Musk synon mbi 130 miliardë dollarë nga OpenAI dhe Microsoft

Elon Musk ka depozituar një padi në një gjykatë federale, duke kërkuar deri në 134 miliardë dollarë dëmshpërblim nga OpenAI dhe Microsoft. Ai pretendon se këto kompani kanë përfituar padrejtësisht nga kontributet e tij në fazat e hershme të krijimit të OpenAI.

Dokumentet gjyqësore tregojnë se përfitimet nga roli i Muskut në OpenAI vlerësohen nga 65.5 deri në 109.4 miliardë dollarë, ndërsa Microsoft thuhet se ka përfituar 13.3 deri në 25.1 miliardë dollarë.

Musku ishte bashkëthemelues i OpenAI në vitin 2015, kur kompania sapo kishte filluar. Avokati i tij, Steven Molo, theksoi se “Pa Elon Muskun, OpenAI nuk do të ekzistonte. Ai siguroi shumicën e financimit fillestar, reputacionin dhe njohuritë e tij për zhvillimin e biznesit”.

OpenAI e ka cilësuar padinë si “jo serioze”, ndërsa Microsoft nuk ka bërë komente mbi shumën e kërkuar. Të dyja kompanitë kanë paraqitur gjithashtu kundërpadi, duke kundërshtuar vlerën e dëmeve të pretenduara nga Musku.

Shkatërrohet rrjeti shqiptar i trafikut të drogës në Itali, 8 të arrestuar

Një operacion ndërkombëtar i policisë italiane ka çuar në arrestimin e nëntë personave, tetë shqiptarë dhe një italian, të dyshuar për pjesëmarrje në një rrjet kriminal që trafikonte droga ndërkombëtarisht.

Operacioni, i quajtur “STURL ONE”, u koordinua nga Policia e Reggio Emilias dhe Prokuroria e Bolonjës, dhe përfshiu ekzekutimin e urdhrit për “arrest me burg” në provincat Reggio Emilia, Bergamo, Brescia dhe Savona, si dhe në Francë, Spanjë dhe Shqipëri, falë bashkëpunimit me autoritetet lokale dhe Policinë Shqiptare.

Hetimet vijojnë pas operacioneve të mëparshme “TREXIT 2019” dhe “BLACK MAMBA”, të cilat kishin çuar në arrestimin e 35 personave më parë. Rrjeti dyshohet se importonte dhe shpërndante sasi të mëdha kokaine, hashashi dhe marijuane nga Amerika e Jugut, Europa Veriore dhe Spanja, duke përdorur kamionë me ngarkesa perimesh për transport. Vetëm në gjashtë muaj, grupi thuhet se ka shpërndarë mbi 200 kg kokainë dhe rreth 1 ton hashash e marijuanë, me fitime milionëshe.

Anëtarët komunikonin përmes platformës së koduar “SkyECC”, e cila u çkodua nga autoritetet franceze në vitin 2020, duke mundësuar zbardhjen e aktivitetit të tyre.

Gjatë kontrolleve, u sekuestruan drogë, para dhe mjete komunikimi. Një shtetas maroken u arrestua në Brescia me mbi 3 kg drogë dhe 5.800 euro. Autoritetet italiane e cilësojnë operacionin si një goditje të rëndësishme ndaj rrjetit kriminal

Britania paralajmëron veprime për të mbrojtur fëmijët nga rrjetet sociale

Kryeministri britanik Keir Starmer tha se qeveria duhet të marrë masa shtesë për të mbrojtur të rinjtë në platformat online, pas polemikave të fundit me Grok AI të Elon Musk, që krijonte imazhe me përmbajtje seksuale pa lejen e individëve.

“Është e nevojshme të veprojmë më shumë për sigurinë e fëmijëve, ndaj po shqyrtojmë të gjitha mundësitë,” deklaroi Starmer, duke theksuar se asnjë opsion nuk është i përjashtuar.

Kompania xAI e Musk njoftoi se kishte bërë ndryshime në Grok për të penguar krijimin e imazheve të njerëzve me veshje të tilla si bikini, si dhe për të bllokuar përdorues në vende ku ligjet e vendosin këtë të ndaluar, pa specifikuar se cilat janë ato juridiksione.

Sipas ligjit të ri britanik, krijimi i imazheve me përmbajtje seksuale pa pëlqimin e personave të tjerë do të jetë i paligjshëm, përveç rasteve kur ato ndahen me leje.

Gjeneva drejt lejes prindërore 24-javore

Kantoni i Gjenevës po afrohet drejt zbatimit të lejes prindërore prej 24 javësh. E miratuar në vitin 2023 nga 58% e banorëve të kantonit, kjo leje ishte bllokuar për arsye ligjore. Qeveria Federale ka hequr tashmë këtë pengesë duke ndryshuar ligjin mbi kompensimin për humbjen e të ardhurave, duke hapur rrugën për zbatimin e saj të pritur që në vitin 2027 dhe duke bërë Gjenevën një kanton pionier.

Ligji, i cili kishte propozuar shtimin e 8 javëve për prindin tjetër në shtesë të 16 javëve të lejes së lindjes për nënën, për një total prej 24 javësh, u miratua nga shumica e banorëve.

Pas votës “po”, Konfederata Zvicerane pezulloi menjëherë ndryshimin në Kushtetutën e Gjenevës për arsye ligjore: Berni duhej të autorizonte kantonet që të financonin zgjerimin e dy javëve të lejes për të atin që tashmë ekzistonte në nivel federal. Ky hap është realizuar tani me amendamentin në ligjin mbi kompensimin për humbjen e të ardhurave.

Gjeneva, kanton pionier

Pothuajse tre vjet pas votës, Aurélien Barakat, president i Partisë Liberale të Gjelbër të Gjenevës, i cili iniciativën, e përshëndet këtë përparim, megjithëse do të kishte preferuar që procesi të mos zgjasë kaq gjatë për shkak të “elementeve tipikisht burokratike zvicerane”.

“Është prapa nesh, kështu që jemi të lumtur që mund të ecim përpara,” tha ai

“Disa njerëz na thanë se ishte rrezik të nisnim diçka juridikisht të pasigurt. Pra po, është e vërtetë, po marrim rreziqe, po provojmë gjëra të reja. Dhe jemi të lumtur që mund të themi se Gjeneva do të jetë kantoni i parë zviceran që implementon lejen prindërore.”

Ai shpreson që zbatimi të nisë në janar 2027 në më të hershëm. Ende mbetet një rrugë e gjatë: projektligji duhet të miratohet nga Berni dhe më pas të votohet nga Këshilli i Madh i Gjenevës, transmeton albinfo.ch.

Me këtë ndryshim në ligj, edhe kantonet e tjera tani kanë mundësinë të ndjekin shembullin e Gjenevës.

Kosova dhe Bahamas nënshkruajnë marrëveshje për heqjen e vizave

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, ka njoftuar se sot në Uashington D.C. është finalizuar marrëveshja për heqjen reciproke të vizave për qytetarët e Kosovës dhe Bahamas. Ky hap vjen pas takimit dhe marrëveshjes me Kryeministrin e Bahamas, Philip E. Davis, pas vendosjes së marrëdhënieve diplomatike në dhjetor.

Osmani ka theksuar se kjo marrëveshje do të forcojë partneritetin midis dy vendeve dhe do t’i afrojnë qytetarët e tyre. Marrëveshja u nënshkrua nga ambasadorët përkatës të dy shteteve në Uashington D.C.

Davos, WEF 2026: Aktiviteti në platformën e takimeve intime rritet me 4000%

Gjatë Forumit Ekonomik Botëror (WEF) në Davos, platforma zvicerane Titt4Tat, e cila lidh punonjës seksualë me klientë potencialë, regjistroi një rritje të jashtëzakonshme të aktivitetit – mbi 4000 për qind, sipas një njoftimi për media.

Platforma, që ofron shërbime nga individë jo-profesionistë si studentë, mësues apo udhëtarë ndërkombëtarë që kërkojnë të ardhura shtesë, tregon se gjatë javës së WEF, kërkesa është rritur dukshëm, veçanërisht nga përdorues nga SHBA, Rusia dhe Ukraina.

Një rezervim rekord u regjistrua me një tarifë prej 96,000 frangash zvicerane për katër ditë me pesë persona. Platforma nuk përfshin në çmim shpenzime shtesë si hotele, dhurata ose shërbime shoferësh, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të brendshme, ka pasur një rritje të kërkesës për grupe specifike dhe ofertat ekskluzive përfshinin udhëtime me avion privat, shopping jashtë vendit dhe takime në ambiente luksoze.

Forumet si WEF nuk janë vetëm për diskutime mbi ekonominë dhe politikën – ato gjithashtu reflektojnë jetën private dhe kërkesat e pjesëmarrësve të pasur dhe të fuqishëm. Njoftimi i Titt4Tat ka nxjerrë në pah një aspekt të papritur të jetës në Davos, duke treguar se pas pasurisë dhe pushtetit, ekzistojnë edhe nevoja njerëzore që mund të përballohen ekonomikisht.

Autobusët e rinj elektrikë në Bernë dhe Schaffhausen mbeten të ftohtë, ankohen pasagjerët dhe shoferët

Shoferët dhe pasagjerët e autobusëve elektrikë të rinj që operojnë në Bernë dhe Schaffhausen po ankohen për temperaturat e ulëta brenda automjeteve. Autobusët, të prodhuar nga kompania spanjolle Irizar, përdorin pompë ngrohjeje që nxjerr nxehtësi nga ajri dhe e shpërndan në kabinë.

Problemi lind kur jashtë temperaturat janë zero gradë ose më të ulëta: sistemi i ngrohjes nuk arrin shpesh temperaturën minimale prej 15°C, për shkak se përdor më shumë energji dhe kjo ul autonominë e baterisë. Për pasojë, ngrohja është e kufizuar, veçanërisht për të kursyer energjinë.

Kompanitë e transportit në Bernë dhe Schaffhausen punojnë për përmirësime përmes azhurnimeve të softuerit dhe rregullimeve të parametrave, duke synuar të rikthejnë temperaturat e pranueshme për shoferët dhe pasagjerët pa komprometuar distancën që mund të udhëtojnë autobusët elektrikë.

Kurti nga Davosi: Serbia po e kupton se Kosova është shtet edhe pse e refuzon njohjen

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka theksuar se Serbia tani më shumë se kurrë më parë e kupton se Kosova është një shtet i pavarur, edhe pse ende nuk e njeh zyrtarisht.

Gjatë pjesëmarrjes në Forumin Ekonomik Botëror në Davos të Zvicrës, Kurti gjithashtu ka nënvizuar ndikimin e Rusisë në rajon përmes Serbisë.

“Nga katër fqinjët tanë, tre e njohin Kosovën. Vetëm Serbia mbetet pa njohje, por nuk do të zgjasë shumë. Ata tashmë e kuptojnë më qartë se kurrë që jemi shtet. Realiteti ka ndryshuar. Çfarë duhet të ndodhë është që ëndrra e tyre për kthim të mbetet e paarritshme. Po ashtu, ëndrra për një Perandori Ruse, e cila sot është Federata Ruse, nuk është e realizueshme. Perandoria Ruse nuk dëshiron fqinj të pavarur, por kjo është e pamundur,” tha Kurti në bisedën me ish-diplomatin britanik Rory Stewart.

Duke folur për situatën në veri të Kosovës, Kurti ka kujtuar se 5-10 vjet më parë nuk ka pasur liri për të folur shqip apo për të lëvizur lirshëm.

Ai shtoi se kjo është arsyeja për të forcuar solidaritetin brenda Bashkimit Evropian dhe NATO-s. Sipas tij, “Rusia synon t’i dobësojë të dyja, ndërsa Kina aspiron fuqinë e Shteteve të Bashkuara”.

Kurti gjithashtu nënvizoi se “çdo akt që destabilizon fqinjët tanë, ka ndikim negativ edhe mbi ne”.

“Kërcënimi kryesor për ne mbetet Rusia,” tha ai.

Duke komentuar mbi ndryshimet gjeopolitike, Kurti vuri në dukje se situata është e paqëndrueshme dhe e paparashikueshme. Ai theksoi nevojën për bashkëpunim më të fortë brenda NATO-s dhe për krijimin e aleancave rajonale.

Aleancë kundër tatimit individual për çiftet e martuara

Një aleancë e gjerë ndërpartiake ka dalë kundër futjes së tatimit individual për çiftet e martuara, duke e cilësuar atë si të ndërlikuar, të kushtueshëm dhe të padrejtë. Çështja do t’i nënshtrohet votimit popullor më 8 mars.

Sipas kundërshtarëve, sistemi i ri do të penalizonte veçanërisht çiftet me një burim të vetëm të ardhurash dhe familjet me të ardhura dytësore të ulëta. Ata paralajmërojnë se shumica e lehtësimeve tatimore do të përfitoheshin nga familjet më të pasura, ndërsa burokracia dhe kostot administrative do të rriteshin ndjeshëm.

Aktualisht, çiftet e martuara paguajnë më shumë taksa sesa çiftet e pamartuara me të njëjtat të ardhura. Një iniciativë për ndryshim u lançua nga gratë e FDP-së, ndërsa Parlamenti miratoi një kundërpropozim që parashikon deklarata tatimore të ndara për bashkëshortët.

Aleanca kundërshtuese përfshin Partinë e Qendrës, UDC, PEV, UDF si dhe organizatat ekonomike USAM dhe USP.

Nismë në Valis për kufizimin e primeve të sigurimit shëndetësor në 10% të të ardhurave

Një nismë kantonale që synon kufizimin e primeve të sigurimit shëndetësor në maksimum 10% të të ardhurave është dorëzuar të martën në Kancelarinë Kantonale të Valis-it, me gjithsej 4.902 nënshkrime të vlefshme.

“Në fillim kemi mbledhur 5.680 nënshkrime. Pas fazës së verifikimit në nivel komunal, janë validuar 4.902 nënshkrime”, deklaroi të martën Clément Borgeaud, president i Partisë Socialiste të Valais-it frankofon.

Nëse Kancelaria Kantonale konfirmon të paktën 4.000 nënshkrime, qytetarët e Valais-it do të thirren në votim për të vendosur mbi këtë çështje, në një datë që do të caktohet nga Këshilli i Shtetit, gjatë vitit 2026 ose 2027.

Nismë politike dhe sindikale

Kjo nismë kantonale është rezultat i bashkëpunimit mes partive të majta (Entremont Autrement, POP, PS, Les Verts dhe organizatat e tyre rinore) si dhe disa sindikatave. Ajo synon që primet e sigurimit shëndetësor të mos tejkalojnë 10% të të ardhurave individuale, transmeton albinfo.ch.

Në qershor të vitit 2024, Zvicra refuzoi vendosjen e një kufiri të tillë në nivel federal. Megjithatë, mbi 52% e votuesve në Valais e mbështetën propozimin. Pas këtij rezultati, forcat politike dhe sindikale iu përgjigjën thirrjes së Partisë Socialiste të Valis-it Romand për të nisur të njëjtën nismë në nivel kantonal më 31 janar 2025.

Sipas Clément Borgeaud, kufiri maksimal prej 10% mund të ulet për kategoritë me të ardhura më të ulëta. Ai thekson gjithashtu se personat për të cilët barra e primeve është tashmë më e ulët se 10% falë subvencioneve nuk duhet të shohin përkeqësim të situatës së tyre.

Gati 15% e të ardhurave shkojnë për siguruesit

“Suksesi i këtij teksti te publiku tregon se nismëtarët po adresojnë një shqetësim madhor të popullsisë së Valis-it”, theksojnë iniciatorët. “Ne duam t’i japim fund shpërthimit të primeve të sigurimit shëndetësor dhe të mbrojmë konkretisht fuqinë blerëse të qytetarëve të Valis-it.”

Që nga viti 2000, primet mesatare të sigurimit shëndetësor në Valis janë rritur nga 6,6% e të ardhurave të disponueshme në pothuajse 15%. Vitet e fundit janë shënuar disa rritje të ndjeshme, përfshirë edhe rritjen e fundit prej +5,9%, e parashikuar për vitin 2026.

Aktualisht, kantoni i Vaud-it është i vetmi që ka zbatuar – që nga viti 2019 – një sistem që kufizon primet në 10% të të ardhurave përmes subvencioneve. Në shtatorin e kaluar, edhe qytetarët e Ticino-s votuan pro një nisme socialiste të ngjashme, me mbi 57% mbështetje. Megjithatë, kjo nismë ende nuk është zbatuar.

Parlamenti Evropian ngrin ratifikimin e marrëveshjes tregtare me SHBA

Parlamenti Evropian ka vendosur të pezullojë procesin e ratifikimit të marrëveshjes tregtare ndërmjet Bashkimit Evropian dhe Shteteve të Bashkuara, pas kërcënimeve të fundit të ish-presidentit amerikan Donald Trump. Vendimi u konfirmua të martën nga grupet kryesore politike në Parlamentin Evropian.

Sipas presidentes së grupit social-demokrat (S&D), Iratxe Garcia Perez, ekziston një “marrëveshje shumice” mes grupeve politike për të ngrirë këtë marrëveshje tregtare, e cila ishte përmbyllur vitin e kaluar midis BE-së dhe SHBA-së, transmeton albinfo.ch.

Edhe Partia Popullore Evropiane (EPP), grupi më i madh në Parlamentin Evropian, konfirmoi pezullimin e diskutimeve mbi marrëveshjen. E arritur gjatë verës, ajo parashikonte tarifa prej 15% për eksportet evropiane drejt SHBA-së, ndërsa eliminimin e tarifave për eksportet amerikane drejt BE-së.

Kreu i grupit EPP, Manfred Weber, deklaroi se ndalimi i aksesit pa tarifa për kompanitë amerikane në tregun evropian është “një mjet shumë i fuqishëm”. Në të njëjtën linjë, presidentja e grupit liberal Renew, Valérie Hayer, theksoi se ky është “një levë jashtëzakonisht e fortë”, duke shtuar se kompanitë nuk janë të gatshme të heqin dorë nga tregu evropian.

Qëndrime të ndara në të djathtën ekstreme

Megjithatë, një pjesë e së djathtës ekstreme është shprehur kundër ngrirjes së marrëveshjes. “Ne mendojmë se është një gabim”, deklaroi Nicola Procaccini, bashkëkryetar i grupit ECR.

Ndërkohë, grupi Patriots, i drejtuar nga eurodeputeti francez Jordan Bardella, ka shprehur mbështetje për pezullimin e marrëveshjes. Bardella u tha eurodeputetëve se tashmë bëhet fjalë për një “balancë forcash” përballë Shteteve të Bashkuara nën drejtimin e Donald Trump.

Pezullimi i diskutimeve në Parlamentin Evropian e bën të pamundur ratifikimin e marrëveshjes dhe, rrjedhimisht, edhe zbatimin e saj.

Parlament më i përçarë për Groenlandën

Grupet politike janë më të ndara sa i përket reagimeve të mundshme ndaj kërcënimeve të Donald Trump për aneksimin e Groenlandës, territor arktik nën sovranitetin e Danimarkës, vend anëtar i BE-së dhe NATO-s.

EPP ka bërë thirrje për “de-përshkallëzim”, duke kundërshtuar aktivizimin e mekanizmit evropian kundër shtrëngimit ekonomik, i cili do të kufizonte, për shembull, aksesin e kompanive amerikane në tenderët publikë evropianë. Edhe grupi ECR ka shprehur kundërshtimin ndaj kësaj mase.

Në të kundërt, përdorimi i asaj që disa e quajnë “bazuka ekonomike” evropiane mbështetet nga familjet e tjera politike në Parlamentin Evropian.

Mbështetje nga Franca

Franca kishte njoftuar më herët mbështetjen e saj për propozimin e pezullimit të marrëveshjes tregtare të nënshkruar në korrik 2025 mes BE-së dhe SHBA-së. Ministri i Jashtëm francez, Jean-Noël Barrot, deklaroi se “nëse shtrëngimi do të materializohej, Evropa do të nxirrte të gjitha përfundimet e nevojshme”, duke shtuar se Komisioni Evropian ka në dispozicion instrumente shumë të fuqishme.

Kërcënimet e Donald Trump

Donald Trump ka kërcënuar disa vende evropiane me tarifa doganore për shkak të kundërshtimit të tyre ndaj planit të tij për të aneksuar Groenlandën. Ai gjithashtu ka paralajmëruar vendosjen e tarifave deri në 200% për verërat dhe shampanjat franceze, me synimin për të ushtruar presion ndaj presidentit francez Emmanuel Macron që t’i bashkohet “Këshillit të Paqes” që Trump synon të krijojë për zgjidhjen e konflikteve ndërkombëtare, duke nisur nga Gaza.

Punëdhënësit po investojnë në AI

Viti 2025 solli një përzierje paradoksale sfidash dhe mundësish për punonjësit dhe punëdhënësit në mbarë botën.

Transformimi dixhital po riformëson vendet e punës dhe mënyrën se si funksionon tregu global i punës, ndërsa inteligjenca artificiale (IA) po ndryshon kërkesën për aftësi në të gjitha nivelet.

Tregu global i punës hyn në vitin 2026 me papunësi historikisht të ulët në shumë ekonomi të zhvilluara, OECD raportoi një normë 4,9% në prill 2025, por me dallime të theksuara rajonale në paga dhe punësim.

Brazili regjistroi paga rekord, Japonia vijoi rënien e pagave reale, Mbretëria e Bashkuar pa ngadalësim të punësimit pavarësisht rritjes së pagave, ndërsa Afrika e Jugut arriti papunësi 32,9%, shkruan shqip.al, transmeton albinfo.ch.

Raporti Future of Jobs 2025 i Forumit Ekonomik Botëror (WEF) tregon një fuqi punëtore në tranzicion: 41% e organizatave presin të reduktojnë role të ekspozuara ndaj automatizimit nga IA, por 70% planifikojnë të punësojnë për aftësi të reja të lidhura me IA-në.

Deri në vitin 2030 parashikohen 78 milionë role të reja neto, edhe pse 22% e vendeve aktuale të punës do të ndryshojnë strukturë.

Shumica e punëdhënësve po investojnë në rikualifikim, trajnim për IA dhe mirëqenie të punonjësve.

Një shqetësim i madh në 2025 ishte tkurrja e vendeve fillestare të punës. Që nga janari 2024, shpalljet për pozicione hyrëse ranë me 29%.

Papunësia e të rinjve u rrit ndjeshëm në SHBA, Indi, Kinë dhe Afrikën e Veriut, ndërsa konkurrenca për pak vende pune u ashpërsua.

Si përgjigje, të rinjtë po diversifikojnë të ardhurat dhe po orientohen drejt praktikave, formimit profesional dhe punëve manuale.

Agjentët e IA po kalojnë nga pilotimi në përdorim real. 82% e drejtuesve planifikojnë t’i adoptojnë brenda 1–3 viteve, duke automatizuar detyra rutinë në menaxhim dhe administratë.

Megjithatë, sfida mbeten qeverisja, siguria dhe besimi.

Paradoksi i aftësive po thellohet: tepricë në role tradicionale dhe mungesa të theksuara në aftësi kritike të IA-së.

94% e drejtuesve raportojnë mungesa të tilla, ndërsa punëtorët po rrisin vetë aftësitë e tyre në IA, analizë të të dhënave dhe kompetenca njerëzore.

Ky tranzicion ofron edhe mundësi për të ngushtuar hendekun midis gjinive në STEM (shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë).

Së fundi, konfliktet, emigracioni dhe fragmentimi gjeoekonomik po ndikojnë fuqishëm në tregun e punës.

Me mbi 122 milionë persona të zhvendosur globalisht dhe shkurtime fondesh në ndihmën humanitare, presionet mbi punësimin dhe modelet e biznesit pritet të vazhdojnë edhe në vitet në vijim.

Zvicër: Shëndeti mendor i të rinjve nën presion të ri

Shëndeti mendor i të rinjve në Zvicër është nën presion gjithnjë e më të madh, dhe zjarri në Crans-Montana e ka intensifikuar këtë presion.

Organizatat mbështetëse raportojnë një rritje të ndjeshme të thirrjeve për ndihmë, transmeton albinfo.ch.

Terapistët thonë se linja e ndihmës 147 mori dhjetëra thirrje dhe mesazhe nga të rinj dhe prindër që kërkonin siguri ose mbështetje psikologjike.

Shumë adoleshentë po përballen me imazhe të shpërndara në mediat sociale, ndërsa të tjerë po përballen me pikëllimin e lidhur drejtpërdrejt me viktimat.

Priten më shumë kërkesa për ndihmë në javët në vijim.

Vrasja e kosovares 71 vjeçare: lirohet nipi, mbeten në burg djali dhe nusja

Një shtetase 71 vjeçare e Kosovës nga qyteti Buchs, Kantoni i Cyrihut, është vrarë – dhe sipas gjetjeve fillestare, familja e saj është përgjegjëse. Pak pas mesnatës në prag të Krishtlindjeve, Policia Kantonale e Cyrihut kishte marrë një raport se një person i pajetë ishte gjetur në një ndërtesë banimi.

Pjesëtarët e ndihmës së shpejtë që u përgjigjën mundën vetëm të konfirmonin vdekjen e gruas, transmeton albinfo.ch. Policia e përshkroi atë si një krim të dhunshëm.

Fillimisht, u arrestuan tre shtetas zviceranë. Sipas hetimit të Blick ata janë: djali i saj (51), nusja e saj (48) dhe nipi i saj (27), shkruan blick.ch.

Sipas Erich Wenzinger, zëdhënës i Prokurorisë Publike të Cyrihut, tani vetëm dy persona prej tyre mbeten në paraburgim. Ai konfirmoi për Blick se ata janë të afërm me të ndjerin. Ndërsa nipi është liruar, prindërit e tij – djali dhe nusja  – mbeten në burg.

Prokuroria Publike nuk ka shpjeguar rrethanat e sakta të vdekjes së 71-vjeçares. Wenzinger përmend me këtë rast se hetimet janë në vazhdim. Lind edhe pyetja: Pse u desh të vdiste gjyshja? Wenzinger shpjegon: “Sekuenca e saktë e ngjarjeve dhe çdo motiv i mundshëm për vrasjen janë objekt i hetimit penal në vazhdim nga Prokuroria Publike e Cyrihut.”

Siç ka mësuar Blick, e gjithë familja është me origjinë nga Kosova. Ndërsa, siç zbulon një postim në Facebook nga një djalë tjetër i të ndjerës, trupi i 71-vjeçares u riatdhesua në vendin e saj të lindjes. Ajo u varros më 30 dhjetor, në Kamenicë.

Postimi i djalit në Facebook nuk thotë se nëna e tij është vrarë. Thjesht thotë se ajo ka ndërruar jetë. Janë shprehur shumë ngushëllim, transmeton albinfo.che. Sipas hulumtimit të Blick, burri i gruas së ndjerë – një ish-shofer i VBZ (Transporti Publik i Cyrihut) – gjithashtu jetonte në të njëjtën familje. Vendndodhja e tij aktuale nuk dihet.

Prezumimi i pafajësisë vlen për të gjithë të përfshirët deri në një përfundim ligjërisht të detyrueshëm të procedurave.

 

Gjysma e autoriteteve lokale zvicerane komunikojnë përmes mediave sociale

Autoritetet në Zvicër po komunikojnë gjithnjë e më shumë nëpërmjet rrjeteve sociale: pothuajse gjysma e autoriteteve lokale përdorin të paktën një kanal. Kjo përfaqëson një rritje prej 13% krahasuar me vitin e kaluar. Tiktok dhe Youtube përfshihen për herë të parë.

Sipas një studimi të publikuar të martën nga agjencia e komunikimit Gromann Partner, pothuajse 50% e komunave zvicerane kanë të paktën një kanal në mediat sociale. Sondazhi i vitit 2026 mbuloi 2,121 qytete dhe komuna në të gjithë vendin, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Vitin e kaluar, shkalla ishte 36.4%, dhe një vit më parë, në vitin 2024, nuk ishte më shumë se 30%. Agjencia e komunikimit arrin në përfundimin se trendi është në rritje: rrjetet sociale nuk janë më përjashtim, por po bëhen gjithnjë e më shumë normë.

Facebook mbetet rrjeti më i përhapur midis autoriteteve. Sipas sondazhit, pothuajse një e treta e autoriteteve lokale kanë një profil në këtë platformë. Instagram dhe platforma profesionale Linkedin vijnë përkatësisht në vendin e dytë dhe të tretë.

Dallimet kulturore

Ndërsa rajoni që flet romanisht ka bërë përparim të veçantë në Facebook dhe Instagram, prania në Linkedin po rritet mbi të gjitha në komunat në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe frëngjishtfolëse, sipas Gromann Partner.

Ekzistojnë gjithashtu dallime midis zonave urbane dhe rurale. Komunat urbane kanë tendencë të jenë më aktive në rrjetet sociale sesa ato në periferi. Nga ana tjetër, komunitetet rurale dhe periferike kanë një numër veçanërisht të lartë abonentësh në raport me popullsinë e tyre.

Sipas studimit, platforma e videove të shkurtra Tiktok, e cila është veçanërisht popullore tek të rinjtë, nuk luan praktikisht asnjë rol në të gjitha rajonet. Vetëm 2% e komunave kanë një llogari. Në përgjithësi, qyteti i Thunit në kantonin e Bernës ka komunitetin më të madh, me mbi 9,000 abonentë.

Çmimet e banesave në Zvicër u rritën ndjeshëm në vitin 2025

Në të gjithë Zvicrën, çmimet për shtëpitë njëfamiljare u rritën me një mesatare prej 6.5% dhe për apartamentet me 5.9% në vitin 2025, siç raportuan të martën ndërmjetësi i hipotekave Moneypark dhe startup-i me seli në Cyrih Pricehubble, i cili specializohet në të dhënat e pasurive të paluajtshme.

Momenti i çmimeve në të dy segmentet u rrit ndjeshëm në tremujorin e katërt të vitit 2025 në veçanti, shkruan Swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Çmimet për shtëpitë njëfamiljare u rritën më fort në Zvicrën gjermanishtfolëse (+7.0%) sesa në Zvicrën frëngjishtfolëse (+5.0%) në vitin 2025. Në gjysmën e dytë të vitit, çmimet u rritën me 3.8% në Zvicrën gjermanishtfolëse dhe me 1.4% në Zvicrën frëngjishtfolëse.

Çmimet për apartamentet u zhvilluan më në përputhje me të në vitin 2025. Këto u rritën me 6% nga viti në vit në Zvicrën frëngjishtfolëse dhe 5.9% në Zvicrën gjermanishtfolëse. Për gjysmën e dytë të vitit, rritja arrin në 3.4% dhe 3.6% përkatësisht.

Tregu i blerësve gjithashtu u rrit ndjeshëm në gjysmën e dytë të vitit 2025. Me 47%, pjesa e financimit të ri arriti nivelin e saj më të lartë që nga rritja e ndjeshme e normave të interesit katër vjet më parë. Një arsye e rëndësishme për këtë është se SNB uli normën bazë të interesit në disa hapa nga 1.75% në zero për qind që nga fillimi i vitit 2024.

Preferenca për hipotekat afatmesme

Kur financonin shtëpitë e tyre, blerësit gjithnjë e më shumë preferonin hipotekat afatmesme sesa ato afatgjata. Përqindja e hipotekave Saron gjithashtu u rrit. (Një hipotekë Saron është një lloj financimi zviceran për shtëpi me normë të ndryshueshme, ku norma e interesit bazohet në Normën Mesatare Zvicerane të Përjetshme)

Shumë prej këtyre huamarrësve hipotekarë spekuluan me normat në rënie të hipotekave dhe pritën për mundësinë e duhur për të kaluar në një hipotekë me normë fikse, shkruan Moneypark.

Blerësit e shtëpive të reja në veçanti ishin në kërkesë për hipoteka të tregut monetar në gjysmën e dytë të vitit. Pothuajse një në tre blerje të reja (29%) u financuan me një hipotekë Saron. Shifra për rifinancim ishte vetëm 14%. Blerësit me të ardhura të larta në veçanti zgjodhën hipotekat Saron.