Rrezik i lartë i përhapjes së etheve ngjitëse të derrave në Zvicër

Rreziku i përhapjes së ethes afrikane të derrave në Zvicër është i lartë, sipas qeverisë zvicerane. Pas viteve të rënies së numrit të rasteve te derrat shtëpiakë në Evropë, një shpërthim ndodhi përsëri për herë të parë në Itali në prill.

Veçanërisht në rajonet me popullata të derrave të egër të prekura nga ethet afrikane të derrave (ASF), transmetimi te derrat shtëpiakë është “i mundur në çdo kohë”, shkroi Zyra Federale e Sigurisë Ushqimore dhe Veterinarisë (FSVO) në buletinin e saj të fundit mbi situatën e sëmundjeve të kafshëve jashtë vendit dhe në Zvicër.

Prandaj, FSVO këshillon fuqimisht kundër importimit të mishit të derrit ose derrit të egër nga zonat e prekura në Zvicër. Pas udhëtimeve të gjuetisë në këto rajone, këpucët, veshjet, pajisjet dhe automjetet duhet të pastrohen dhe dezinfektohen me kujdes para se të kalojnë kufirin.

Në analizën e saj të rrezikut, qeveria vlerësoi rrezikun që njerëzit të futin virusin ASF në Zvicër si të lartë, shkruan swissinfo. Ai është shumë rezistent në mjedis dhe mbetet infektiv në gjak, produkte mishi dhe kufoma për një kohë të gjatë, transmeton albinfo.ch.

Sipas FSVO-së, pronarët që vërejnë simptoma të paqarta te derrat e tyre duhet të kontaktojnë menjëherë veterinerin e tyre.

Si pjesë e një programi kombëtar të zbulimit të hershëm, ekzaminohen derrat e egër të gjetur të ngordhur dhe skartimet e kafshëve të sëmura. Nga 25 derrat e egër të testuar, të gjithë deri më tani kanë rezultuar negativë.

Rënie në Gjermani

Në Evropë, rastet e ASF-së te derrat e egër mbeten në një nivel të lartë. Sipas FSVO-së, duhet të priten edhe raporte shtesë. Sipas qeverisë, zbulimet e reja në Saksoni përfaqësojnë një “rënie prapa në luftën kundër sëmundjes”.

Kohët e fundit, në shkurt, u raportua se ethet afrikane të derrave ishin “zhdukur me sukses” pasi nuk ishte zbuluar asnjë rast i vetëm për një vit. Me shpërthimin e ri, u njoftua në prill se ishin krijuar zona të reja të kufizuara.

Numri i rasteve të zbuluara në Spanjë është rritur gjithashtu pak kohët e fundit. Prandaj, zona e kufizimit do të zgjerohet.

Çmimi i derivateve bie pak në Zvicër

Karburanti është bërë përsëri pak më i lirë në Zvicër, sipas shifrave nga Touring Club Switzerland (TCS). Krahasuar me fundin e prillit, konsumatorët duhet të shpenzojnë pak më pak për naftë në veçanti. Megjithatë, furnizimi me karburant mbetet i shtrenjtë në përgjithësi.

Në mes të javës, TCS raportoi çmime mesatare prej 1.89 CHF (2.40 dollarë) për një litër benzinë ​​pa plumb 95, 2.00 CHF për benzinë ​​pa plumb 98 dhe 2.14 CHF për naftë. Kjo do të thotë që çmimet e benzinës kanë rënë me 0.01 CHF nga nivelet e tyre të fundit.

Çmimi mesatar për një litër naftë ka rënë me 0.03 CHF që nga raporti i fundit i TCS, shkruan swissinfo. Para fillimit të festave të ngjeshura të Pashkëve, çmimi i naftës kishte arritur nivelin e tij më të lartë që nga shpërthimi i luftës në Iran me 2.24 CHF për litër, transmeton albinfo.ch.

Në fund të shkurtit, para fillimit të konfliktit, çmimet ishin ende 1.67 CHF për benzinën pa plumb 95, 1.78 CHF për benzinën pa plumb 98 dhe 1.79 CHF për naftën, sipas TCS. Kjo do të thotë që benzina tani kushton rreth 13% më shumë dhe nafta plot 20% më shumë. Organizata e lëvizshmërisë e shpjegon rritjen më të fortë të çmimeve të naftës me kërkesën më të lartë në industri.

Çmimi i një fuçie nafte të papërpunuar Brent ishte pak më pak se 108 dollarë (85 CHF) të premten në mëngjes, rreth 10 dollarë më pak se në fund të prillit. Pas konfliktit në Lindjen e Mesme dhe bllokadës së Ngushticës së Hormuzit, e cila është e rëndësishme për transportin e energjisë, çmimi ishte rritur përkohësisht nga rreth 70 dollarë në deri në 126 dollarë.

TCS publikon vlerësime të çmimeve aktuale të benzinës dhe naftës në Zvicër në intervale të parregullta. Këto bazohen në informacione nga burime të ndryshme dhe mostra të rastësishme. Çmimet aktuale mund të ndryshojnë në varësi të rajonit dhe stacionit të benzinës.

Maqedoni e veriut: Deri më 20 maj kontrolle në të gjitha zinxhirët e marketeve

Ministri i Ekonomisë dhe Punës në Maqedoni të Veriut, Besar Durmishi ka deklaruar se tani nuk ka sjellje devijante nga tregtarët me rritje të marzheve, ndërsa çmimet e ushqimeve rriten sepse produktet i importojmë.

Ndonëse pas 1 majit duhej të miratoheshin masa për parandalimin e rritjes së çmimeve të produkteve ushqimore, kjo ende nuk ka ndodhur. Gjysmë muaji më vonë, Qeveria në Maqedoni të Veriut ende po kryen kontrolle për të përcaktuar nëse ka sjellje devijante nga tregtarët.

“Nga 10 maji deri më 20 maj është dhënë urdhër të kryhen kontrolle në të gjitha zinxhirët e marketeve. Nga ajo që është jozyrtare, sepse kanë kaluar 4 ditë nga kontrollet që po bëhen, jozyrtarisht jam informuar se ka një ulje të caktuar të çmimeve te pemët dhe perimet këto ditë që po bëhen kontrollet. 30 ekipe janë në terren, në fund të 20 majit do ta përfundojnë kontrollin dhe atë informacion do ta dorëzojnë në Qeveri dhe në Ministrinë e Ekonomisë”, ka deklaruar Durmishi, shkruan ina, transmeton albinfo.ch.

Sipas tij, nëse nuk do të ndodhte lufta në Lindjen e Mesme, inflacioni do të ishte 2 për qind. Ai vlerëson se inflacioni aktual prej 5,7 për qind nuk është i lartë duke pasur parasysh se në Evropë ka vende me inflacion deri në 10 për qind. Megjithatë, nëse ISHT konstaton rritje të marzheve te tregtarët, është e mundur ulja e TVSH-së për ushqimin.

“Nëse rastësisht, si herën e kaluar, shohim se tregtarët janë sjellë në mënyrë devijante, cilido qoftë nga zinxhiri i tregtarëve, si kemi reaguar herën e kaluar, do të reagojmë edhe këtë herë. Kam thënë herën e kaluar se marzhet janë ulur te tregtarët, prodhuesit dhe distributorët. Nuk është shumë ulja, por edhe ata kanë marrë një barrë për t’u dalë në ndihmë qytetarëve”, shtoi ai.

Edhe pse shporta mesatare e konsumit qeveritar ishte paralajmëruar që nga prilli i vitit të kaluar, Durmishi thotë se tani është në përfundim. Afati për miratimin e saj është 30 qershor.

A duhet partitë ta paraqesin nga një emër për president para zgjedhjeve të qershorit?

Moszgjedhja e kreut të ri të shtetit në Kosovë shtoi paqëndrueshmërinë institucionale në vend këtë vit, duke nxitur zgjedhje të reja parlamentare pas një viti të humbur më 2025.

Dhe, ky jostabilitet mund të thellohet në mungesë të kandidatëve të qartë për postin e presidentit, dhe të pagatishmërisë së partive politike për të bërë lëshime.

Pavarësisht se nuk zgjidhet drejtpërdrejt nga qytetarët, a do të mundë të lehtësohej emërimi i një presidenti të ri nëse partitë paraqesin nga një kandidat para zgjedhjeve të parakohshme të 7 qershorit?

Cilat parti kanë paraqitur kandidat për president?

Vetëm Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) në opozitë ka bërë të ditur se bartësja e listës së saj zgjedhore, Vjosa Osmani, në kuadër të një bashkëpunimi parazgjedhor, do të jetë kandidate e saj për presidente.

Osmani kërkon një mandat të dytë në krye të shtetit, pas dështimit për t’u rikandiduar në prill.

Partitë e tjera të mëdha, si Lëvizja Vetëvendosje (LVV) në pushtet dhe partia kryesore opozitare, Partia Demokratike e Kosovës (PDK), nuk kanë paraqitur kandidatë.

Derisa partitë nuk janë të obliguara ta paraqesin ndonjë kandidat për president para zgjedhjeve, ato do të duhej të zotoheshin së paku për karakteristikat e profilit të kandidatit për president, apo për parimet të cilat do t’i udhëhiqnin në arritjen e një konsensusi politik, thotë Agon Maliqi, njohës i çështjeve politike në Kosovë.

“Duhet t’i sqarojnë saktë rrethanat në të cilat ata do të ishin dakord për një president, dhe cilat karakteristika duhet t’i ketë ai president, në mënyrë që të shmangen sërish zgjedhjet. Në bazë të këtij zotimi pastaj mund të kërkohet llogaridhënie prej tyre pas zgjedhjeve”, shprehet Maliqi për Radon Evropa e Lirë (REL).

Në praktikë, kjo do të nënkuptonte më shumë transparencë politike para zgjedhjeve dhe më pak improvizim pas tyre.

Pse LDK po, e partitë e tjera jo?

As partia në pushtet e kryeministrit në detyrë, Albin Kurti, e as PDK-ja nuk iu përgjigjën pyetjeve të REL-it nëse do ta bëjnë të ditur ndonjë kandidat të tyrin për presidentin e ardhshëm të Kosovës.

Maliqi beson se LDK-ja e paraqiti kandidatin për shkak të “rrethanave specifike” të ish-presidentes Osmani, ndërsa partitë e tjera nuk po e bëjnë sepse s’e kanë kandidatin e qartë, e as s’e ndiejnë ngutësinë për ta bërë tani.

“Mendoj se LDK-ja e ka bërë, me gjasë, nga bindja se narracioni i viktimizimit të saj nga ana e Kurtit mund të ngjallë emocione te një lloj votuesi, i cili në dhjetor ka votuar për LVV-në për shkak të binomit Kurti-Osmani, dhe jo vetëm për Kurtin”, shpjegon Maliqi.

Edhe sikur të kishte kandidatura tani, sipas Maliqit, ato do të mundë të dukeshin “artificiale”.

Ai argumenton se veçanërisht kur bëhet fjalë për presidentin – në mos edhe për pozita të tjera – do të ketë nevojë për lëshime mes partive.

Sepse zgjedhja e presidentit në Kosovë rrallëherë është proces që zgjidhet nga rezultati elektoral – ajo zakonisht kërkon marrëveshje politike, kompromis dhe lëshime ndërmjet partive.

Pikërisht këtu qëndron problemi kryesor: partitë po hyjnë në zgjedhje pa asnjë marrëveshje minimale për postin që mund ta përcaktojë stabilitetin institucional të vendit për vitet e ardhshme.

Një proces që kërkon kompromis

Kosova ka vuajtur nga mungesa e kompromiseve mes partive në vitet e fundit dhe zgjedhja e presidentit në këtë kohë duket detyrë jo edhe aq e lehtë.

Vendi e humbi tërë vitin 2025 si pasojë e mosthemelimit të Kuvendit fillimisht, e pastaj të Qeverisë, në mungesë të konsensuseve – dhe zgjedhjet po mbahen sërish brenda një kohe të shkurtër, për shkak të mospajtimeve për presidentin, pa asnjë garanci se çfarë do të ndodhë tutje.

LVV-ja, në pushtet që nga viti 2021, shihet sërish favorite për t’i fituar zgjedhjet, por ajo nuk parashihet t’i marrë vetë 80 vende në Kuvendin me 120 sosh.

Që votimi për presidentin e Kosovës të jetë i vlefshëm, nevojitet prania e 2/3 të të gjithë deputetëve në Kuvend.

Ehat Miftaraj, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi, thotë për Radion Evropa e Lirë se Kosovës po i mungon një debat i mirëfilltë politik ndërmjet pozitës dhe opozitës për tema strategjike shtetërore, përfshirë edhe çështjen e presidentit.

“Në këtë aspekt, zgjedhja e presidentit në Kosovë duhet të shihet si proces që kërkon komunikim politik, kompromis demokratik, dhe transparencë ndaj publikut, e jo si çështje që adresohet përmes listave të dëshirave apo imponimit”, thekson Miftaraj.

Për të gjitha krizat institucionale brenda një viti e gjysmë, partia në pushtet dhe ato në opozitë e kanë fajësuar njëra-tjetrën.

Në fund, presidenti i ardhshëm mund të mos përcaktohet nga emrat që partitë shpallin para zgjedhjeve, por nga gatishmëria e tyre për kompromis kur të përballen me realitetin parlamentar pas 7 qershorit.

Deri në zgjedhjen e presidentit, funksionin do të vazhdojë ta ushtrojë Albulena Haxhiu, detyra gjashtëmujore e së cilës zgjat më së largu deri në tetor./REL

“Pse jemi të ndarë?” – Një thirrje e fuqishme për vetëdijesim

Në një kohë kur ritmi i jetës shpesh na largon nga rrënjët dhe reflektimi i thellë, janë pikërisht fëmijët ata që, me sinqeritetin dhe pastërtinë e tyre, arrijnë të prekin telat më të ndjeshëm të ndërgjegjes sonë kolektive. Kështu ndodhi edhe në manifestimin kombëtar të organizuar në Uster, me datë 3 maj 2026, në takimin me veprimtarin Marin Mema, në një sallë të mbushur plot me të rijë e te reja, me mërgimtarë nga mbarë Zvicra, ku nxënësit e Shkollës Shqipe nuk sollën vetëm një interpretim artistik, por një thirrje të fuqishme për vetëdijesim.

Interpretimi i këngës “Pse jemi të ndarë?” nuk ishte thjesht një paraqitje muzikore. Ishte një akt i vetëdijshëm, një pyetje e drejtpërdrejtë që sfidon secilin prej nesh. Në zërat e këtyre nxënësve nuk kishte vetëm melodi – kishte histori, kishte mall, kishte një kërkesë të heshtur për bashkim. Ata nuk recituan thjesht vargje; ata artikuluan një shqetësim që ka shoqëruar kombin shqiptar ndër dekada.

Nën drejtimin e mësueses Qefsere Sejdiu, kjo paraqitje mori dimension të veçantë artistik dhe edukativ. Ajo çka u pa në skenë ishte fryt i një pune të përkushtuar, por mbi të gjitha, i një misioni të qartë: ruajtja dhe kultivimi i identitetit kombëtar përmes brezit të ri.

Pyetja “Pse jemi të ndarë?” erdhi si një jehonë që nuk mbeti brenda sallës. Ajo u kthye në një moment reflektimi për të gjithë të pranishmit, duke nxitur diskutim të brendshëm mbi përçarjet, sfidat dhe nevojën e domosdoshme për unitet. Në një diasporë ku ruajtja e gjuhës dhe kulturës kërkon përpjekje të vazhdueshme, kjo thirrje merr një peshë edhe më të madhe.

Ky interpretim dëshmoi se shkolla shqipe nuk është vetëm një vend ku mësohet gjuha, por një vatër ku formësohet ndërgjegjja kombëtare. Nxënësit, me zërin e tyre të pastër, u bënë ambasadorë të një mesazhi që shpesh ne të rriturit e harrojmë ta artikulojmë me kaq forcë dhe qartësi. Dhe në fund, ajo që mbeti nuk ishte vetëm duartrokitja, por edhe një pyetje që vazhdon të kumbojë: a do të dimë t’i përgjigjemi kësaj thirrjeje?

Sepse ndonjëherë, përgjigjet më të rëndësishme na vijnë pikërisht nga ata që ende janë duke mësuar të pyesin.

Dhe në përmbyllje, një falënderim i veçantë për të gjithë prindërit, të cilët, të edukuar mirë shpirtërisht dhe kombëtarisht, i mësojnë dhe i këshillojnë fëmijët e tyre ta mësojnë dhe ta ruajnë gjuhën amtare.

Të gjithë flasin për gjuhën shqipe, por vetëm ata që i dërgojnë fëmijët e tyre në shkollat shqipe e përmbushin këtë obligim moral dhe kombëtar. Gjuha ruhet aty ku shkruhet dhe aty ku mësohet rregullisht, nga klasa e parë deri në klasën e tetë apo të nëntë.

Dhe prindër të tillë ka mjaft. Për ta, një FALEMINDERIT e shkruar me shkronja të mëdha është mirënjohja më e lartë.

Shkruan: Vaxhid Sejdiu

Qeveria zvicerane pranon disa pika të propozimit të së djathtës ekstreme për kufizimin e migracionit

Qeveria e Zvicrës ka pranuar se disa elemente të propozimit të së djathtës ekstreme për kufizimin e migracionit kanë “merita”, sipas një raporti të ri të balancuar të publikuar nga Federal Council, përcjell albinfo.ch.

Raporti analizon iniciativën e njohur si “Jo për 10 milionë banorë” dhe nuk fokusohet vetëm te ndikimet negative, por edhe te ato pozitive që mund të sjellë një kufizim i migracionit në vend.

Ndër pasojat negative, Këshilli Federal rikujton se zbatimi i kësaj iniciative mund të shkaktojë mungesë të fuqisë punëtore në disa sektorë, ulje të kontributeve në fondet pensionale, si dhe mund të çojë në përfundimin e marrëveshjes për lëvizjen e lirë të personave mes Switzerland dhe European Union, e cila është një nga shtyllat kryesore të marrëdhënieve ekonomike mes palëve.

Nga ana tjetër, raporti përmend edhe disa efekte pozitive të mundshme, si rritjen e disponueshmërisë së banesave, uljen e presionit mbi resurset mjedisore dhe zvogëlimin e shpenzimeve për ndihma sociale.

Ky vlerësim i ri vjen në një moment kur debati për migracionin në Zvicër mbetet i ndjeshëm dhe me ndikim të madh politik dhe ekonomik./Albinfo.ch

Paralajmërohet rritje e çmimeve të fluturimeve në Evropë

Çmimet e biletave të avionëve në Evropë pritet të rriten në periudhën e ardhshme për shkak të rritjes së kostove të karburantit të aviacionit. Paralajmërimi vjen nga kreu i Shoqatës Ndërkombëtare të Transportit Ajror, Willie Walsh, i cili theksoi se rritja e çmimeve është “e pashmangshme”, përcjell albinfo.ch.

Sipas Walsh, edhe pse disa kompani ajrore në Evropë kanë ulur përkohësisht çmimet e biletave për shkak të kërkesës më të ulët, këto tarifa nuk mund të mbahen për një kohë të gjatë përballë kostove në rritje të karburantit.

Në një intervistë për BBC, ai ka paralajmëruar gjithashtu për shqetësime lidhur me furnizimin me karburant gjatë muajve të verës në Mbretërinë e Bashkuar, megjithëse ka theksuar se aktualisht nuk ka arsye për panik.

Walsh ka nënvizuar se edhe nëse Ngushtica e Hormuzit do të rihapej menjëherë, pasojat e ndërprerjeve të furnizimit të shkaktuara nga tensionet dhe konfliktet në Lindjen e Mesme mund të vazhdojnë të ndikojnë tregun edhe gjatë vitit të ardhshëm.

Ndërkohë, një zëdhënës i qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar ka deklaruar se kompanitë ajrore britanike aktualisht nuk po përballen me mungesë të karburantit për avionë.

Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit për shkak të tensioneve në Iran ka ndikuar ndjeshëm në rritjen e çmimeve të karburantit të aviacionit dhe ka ngritur shqetësime për mungesa të mundshme në muajt e ardhshëm.

Evropa, dhe veçanërisht Mbretëria e Bashkuar, varen në masë të madhe nga importet e karburantit nga ky rajon, duke i detyruar autoritetet dhe kompanitë ajrore të kërkojnë burime alternative furnizimi.

Së fundmi, Bashkimi Evropian ka bërë të ditur se nuk ekziston asnjë pengesë rregullatore për përdorimin e karburantit amerikan për avionë nga linjat ajrore evropiane, për sa kohë që përdorimi i tij menaxhohet me kujdes./Albinfo.ch

Gjeneva forcon masat e sigurisë para samitit të G7 në Evian

Autoritetet në Geneva kanë njoftuar masa të shtuara sigurie në prag të samitit të G7, i cili do të mbahet nga 15 deri më 17 qershor në Evian të Francës, rreth 45 kilometra larg qytetit zviceran, përcjell albinfo.ch.

Sipas autoriteteve lokale, vendimi vjen si pasojë e paralajmërimeve për protesta dhe demonstrata nga aktivistë francezë në Gjenevë gjatë periudhës së samitit.

Masat e sigurisë do të jenë në fuqi nga 12 deri më 18 qershor dhe përfshijnë mbylljen e rreth 30 pikave të vogla kufitare në zonën përreth.

Gjatë kësaj periudhe, kalimet mes Evianit dhe Gjenevës do të kufizohen vetëm në disa pika kryesore si Anières, Moillesulaz, Thônex-Vallard, Bardonnex, Perly, Meyrin dhe Ferney-Voltaire, ku kontrollet e automjeteve do të jenë më të rrepta.

Sipas Carole-Anne Kast, përgjegjëse për sigurinë në Gjenevë, priten “vonesa të konsiderueshme në këto pika kufitare” për shkak të kontrolleve të shtuara dhe fluksit të lëvizjes gjatë samitit./Albinfo.ch

Premierë botërore për filmin “Dua” në Festivalin e Kanës, moment krenarie për kinemanë kosovare

Ambasada e Republikës së Kosovës në Paris e ka cilësuar si një moment krenarie dhe emocionesh të veçanta premierën botërore të filmit “Dua”, e cila u shfaq në kuadër të programit “Java e Kritikës” në Festivalin e Filmit në Kanë, transmeton albinfo.ch.

Sipas një njoftimi të publikuar nga ambasada në rrjetet sociale, në këtë ngjarje të rëndësishme morën pjesë përfaqësues të ambasadës në Francë, të Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit të Kosovës si dhe të Qendrës Kinematografike të Kosovës, duke shprehur mbështetje për promovimin ndërkombëtar të kinemasë kosovare.

Rreth regjisores Blerta Basholli ishte mbledhur i gjithë ekipi i filmit për të shënuar këtë arritje të rëndësishme. Në mesin e producentëve dhe bashkëproducentëve të projektit janë Valon Bajgora, Yll Uka, Agon Uka dhe Jean-Christophe Reymond. Po ashtu, pjesë e ekipit ishin edhe producentët zviceranë Britta Rindelaub dhe Thomas Reichlin nga Alva Film, si dhe bashkëproducenti francez Amaury Ovise nga Kazak Productions.

Pas projekcionit, i cili u mirëprit nga publiku i Kanës, mbrëmja vazhdoi me një gala festive ku morën pjesë artistë, producentë, partnerë institucionalë dhe personalitete të njohura nga bota e filmit.

Sipas ambasadës, përzgjedhja e filmit “Dua” në programin “Java e Kritikës” përbën një vlerësim të madh për kinemanë e Kosovës dhe për brezin e ri të krijuesve që përmes artit prezantojnë historinë, kujtesën dhe kreativitetin e vendit në skenat më të rëndësishme ndërkombëtare.

Në fund të reagimit, ambasada uroi regjisoren Blerta Basholli dhe gjithë ekipin realizues për suksesin e arritur, duke theksuar se Kosova është krenare me këtë arritje./Albinfo.ch

Shqipëria i bashkohet Qendrës së Ekselencës së NATO-s për Mbrojtjen Kibernetike në Tallinn

Shqipëria është bërë zyrtarisht pjesë e NATO Cooperative Cyber Defence Centre of Excellence (CCDCOE), qendra e ekselencës së NATO-s për mbrojtjen kibernetike, me seli në Tallinn të Estonisë, përcjell albinfo.ch.

Anëtarësimi i Shqipërisë u zyrtarizua gjatë ceremonisë së ngritjes së flamurit në selinë e CCDCOE, ku vendi ynë iu bashkua qendrës së bashku me Finlandën dhe Suedinë, duke e çuar në 39 numrin e vendeve anëtare dhe partnere të këtij rrjeti ndërkombëtar të ekspertizës në sigurinë kibernetike.

Ky zhvillim konsiderohet një hap i rëndësishëm për Shqipërinë në forcimin e kapaciteteve kombëtare në fushën e sigurisë dhe mbrojtjes kibernetike, si dhe në thellimin e bashkëpunimit me aleatët dhe partnerët ndërkombëtarë të NATO-s në përballjen me kërcënimet në hapësirën digjitale.

Pjesëmarrja në CCDCOE i hap Shqipërisë mundësi të reja për shkëmbim të ekspertizës, përfshirje në kërkime dhe analiza strategjike, pjesëmarrje në trajnime dhe stërvitje ndërkombëtare, si dhe bashkëpunim të drejtpërdrejtë me institucione dhe ekspertë të specializuar nga vendet aleate dhe partnere.

E themeluar në vitin 2008 dhe e akredituar nga NATO, CCDCOE është një nga qendrat më të rëndësishme ndërkombëtare në fushën e mbrojtjes kibernetike, e fokusuar në kërkimin shkencor, analizën strategjike, trajnimet profesionale dhe zhvillimin e praktikave më të mira për rritjen e qëndrueshmërisë kibernetike.

Qendra organizon gjithashtu “Locked Shields”, e konsideruar si stërvitja më e madhe dhe më komplekse në botë në fushën e mbrojtjes kibernetike.

Ky anëtarësim forcon më tej pozicionin e Shqipërisë në ekosistemin ndërkombëtar të sigurisë kibernetike dhe rrit bashkëpunimin me strukturat dhe ekspertët kryesorë të NATO-s në këtë fushë./Albinfo.ch

Vdes Alush Gashi, një nga themeluesit e LDK-së

Në moshën 75-vjeçare ka ndërruar jetë Alush Gashi, një nga themeluesit e Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe ish-ministër i Shëndetësisë, përcjell albinfo.ch.

Lajmi për vdekjen e tij është bërë i ditur nga familjarët, të cilët kanë njoftuar se detajet dhe ceremonia e varrimit do të bëhen publike me kohë.

Alush Gashi ka lindur më 4 tetor 1950 në fshatin Prigodë të Komunës së Istogut. Ai studioi mjekësi në Universitetin e Prishtinës në vitin 1974, ndërsa doktoratën e përfundoi në Zagreb më 1979.

Në vitin 1989, si dekan i Fakultetit të Mjekësisë në Universitetin e Prishtinës, ai u bë pjesë e themelimit të Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK). Gashi ishte një figurë e rëndësishme politike, anëtar i LDK-së dhe pjesëmarrës në negociatat e kohës me qëllim shmangien e luftës.

Ai gjithashtu shërbeu si këshilltar i lartë dhe bashkëpunëtor i afërt i Presidentit Ibrahim Rugova, si dhe si sekretar për marrëdhëniet me jashtë në LDK.

Për vdekjen e tij ka reaguar edhe kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, i cili ka shprehur dhimbjen e tij për humbjen e një miku dhe mentori.

“Më iku një mik i madh. Një mik i vërtetë. Alush Gashi, bashkëpunëtor i afërt i Presidentit Rugova, njeri i urtë e i mençur i politikës sonë, sot na la. Për mua ishte shumë më shumë se kaq. Ishte mentor. Ishte këshilltar…”, ka shkruar Abdixhiku.

Vdekja e Alush Gashit konsiderohet humbje e madhe për skenën politike dhe akademike në Kosovë, duke lënë pas një trashëgimi të rëndësishme në shërbim të shtetit dhe qytetarëve./Albinfo.ch

Dua Lipa publikon albumin dhe filmin koncertal “Live From Mexico”

Këngëtarja me famë botërore Dua Lipa ka njoftuar publikimin e albumit live dhe filmit koncertal me titull “Dua Lipa (Live From Mexico)”, të regjistruar gjatë tre netëve të saj të performancave në stadiumin Estadio GNP Seguros në Mexico City, transmeton albinfo.ch.

Filmi koncertal do të ketë premierën më 21 maj në kanalin zyrtar të artistes në YouTube, ndërsa albumi live do të publikohet një ditë më vonë, më 22 maj, në platformat kryesore të streamingut. Ndërkohë, kopjet fizike të albumit janë tashmë në paraporosi dhe do të fillojnë të shpërndahen më 5 qershor.

Në trailerin promovues, Dua Lipa shfaqet emocionale duke falënderuar publikun për mbështetjen gjatë turneut të saj botëror.

“Ky turne ka qenë eksperienca më e bukur dhe më përmbushëse e karrierës sime deri më tani. Ju keni ndërtuar diçka më të madhe se një koncert. Keni ndërtuar një familje dhe unë e ndjej këtë çdo natë”, shprehet artistja.

Albumi dhe filmi janë pjesë e turneut “Radical Optimism”, i cili përfundoi me koncertet në Mexico City në dhjetor të vitit 2025. Gjatë këtij turneu, Dua Lipa interpretoi edhe këngën “Oye Mi Amor” së bashku me Fher Olvera nga grupi legjendar meksikan Maná.

Turneu përfshiu gjithsej 92 koncerte në pesë kontinente, duke shitur mbi 1.75 milionë bileta dhe duke u renditur ndër sukseset më të mëdha të karrierës së artistes.

Në albumin “Dua Lipa (Live From Mexico)” përfshihen disa nga hitet e saj më të njohura, përfshirë “Levitating”, “Physical”, “Houdini”, “Training Season”, “Don’t Start Now” dhe “New Rules”./Albinfo.ch

Pas votave të diasporës, Kurti, Vjosa dhe Abdixhiku nisin turin e takimeve në Zvicër

Në prag të zgjedhjeve të reja në Kosovë, të cilat pritet të mbahen më 7 qershor, partitë politike po intensifikojnë aktivitetet e tyre edhe në diasporë, duke organizuar tubime me bashkëatdhetarët në vende të ndryshme të Evropës, shkruan albinfo.ch.

Në Cyrih të Zvicrës është paralajmëruar një tubim me mërgatën shqiptare ku do të marrë pjesë kryeministri i Kosovës dhe lideri i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti. Takimi do të mbahet më 23 maj në orën 18:00 në sallën “The Hall” në Dübendorf dhe pritet të mbledhë një numër të madh bashkatdhetarësh.

Ndërkohë, një ditë më vonë, më 24 maj, edhe Lidhja Demokratike e Kosovës do të organizojë një takim me diasporën në Winterthur. Në këtë aktivitet do të marrin pjesë kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, dhe ish presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani.

Takimi do të mbahet në ambientet “Royal Palace”, në adresën Holzwingerstrasse 42, duke filluar nga ora 14:00. Organizatorët kanë ftuar bashkatdhetarët që të marrin pjesë në këtë aktivitet, duke theksuar rëndësinë e unitetit dhe bashkëpunimit me diasporën për një Kosovë më të fortë dhe më të dinjitetshme.

Tubimet në Zvicër konsiderohen pjesë e përpjekjeve të partive politike për të mobilizuar votuesit në diasporë, të cilët tradicionalisht kanë një rol të rëndësishëm në proceset zgjedhore në Kosovë./Albinfo.ch

albinfo.ch
albinfo.ch

Kurti: Kosova e rreshtuar me BE-në, kërkon avancim meritor në procesin e zgjerimit

Kryeministri Albin Kurti ka deklaruar se Kosova ndan vlera të përbashkëta me Bashkimin Evropian dhe mbetet plotësisht e rreshtuar me politikën e jashtme dhe të sigurisë të tij, përcjell albinfo.ch.

Pas takimit me komisioneren e BE-së për Zgjerim Marta Kos, Kurti theksoi se gjetja e unitetit brenda BE-së për vendimmarrje ndaj Kosovës është përgjegjësi e përbashkët. Ai shtoi se vonesat në funksionimin e Kuvendit kanë ndikuar në procesin e reformave dhe se tashmë, sipas tij, po rrezikohet edhe afati i qershorit.

Kurti ngriti gjithashtu çështjen e statusit kandidat dhe hapjen e negociatave, duke kujtuar se kanë kaluar mbi 40 muaj që nga aplikimi i Kosovës. Ai tha se Kosova meriton avancim në procesin e zgjerimit, sidomos duke marrë parasysh mbështetjen e lartë të qytetarëve për anëtarësim në BE, që sipas tij arrin rreth 90 për qind.

“Nuk po kërkojmë as rrugë të shkurtra, as derë të pasme, vetëm proces meritor”, u shpreh ai, duke theksuar se zgjerimi mbetet një nga mjetet më të suksesshme të politikës së jashtme të BE-së.

Ai paralajmëroi se vakumi i krijuar nga mungesa e progresit evropian mund të shfrytëzohet nga aktorë të tretë që, sipas tij, cenojnë vlerat e BE-së dhe sigurinë e përbashkët.

Duke folur për bashkëpunimin rajonal, Kurti përmendi edhe sfidat me fqinjët, duke thënë se Bosnia and Herzegovina ende nuk i ka hequr vizat për qytetarët e Kosovës, ndërsa Serbia, sipas tij, po pengon marrëveshjen për njohjen e diplomave.

Kurti gjithashtu përmendi sulmet ndaj Kosovës në vitet e fundit, duke i cilësuar ato si rrezik serioz për sigurinë dhe duke kërkuar llogaridhënie të plotë, pasi pa të, sipas tij, mbetet i lartë rreziku për stabilitetin në rajon. /Albinfo.ch

Finalja e madhe e Eurovision: Alis performon i pesti, publikohet renditja e plotë e shteteve

 

Finalja e madhe e Eurovision po afrohet me shumë emocion, ndërsa është publikuar edhe renditja zyrtare e performancave për natën finale. Shqipëria, e përfaqësuar nga artisti Alis, do të ngjitet në skenë i pesti, ku do të interpretojë këngën “Nân”, transmeton albinfo.ch.

Me një interpretim të fuqishëm vokal dhe emocional, Alis arriti të elektrizojë arenën Wiener Stadthalle gjatë natës së dytë gjysmëfinale, duke siguruar kualifikimin e Shqipërisë për finalen e shumëpritur të së shtunës.

Finalja do të hapet nga Danimarka, e ndjekur nga Gjermania dhe Izraeli, ndërsa Shqipëria do të ketë një pozicion të favorshëm në fillim të spektaklit.

Për publikun shqiptar, finalja e Eurovision do të transmetohet drejtpërdrejt në RTK, RTSH.

Renditja e performancave në finalen e Eurovision:

1. Danimarkë: Søren Torpegaard Lund – Før Vi Går Hjem
2. Gjermani: Sarah Engels – Fire
3. Izrael: Noam Bettan – Michelle
4. Belgjikë: ESSYLA – Dancing on the Ice
5. Shqipëri: Alis – Nân
6. Greqi: Akylas – Ferto
7. Ukrainë: LELÉKA – Ridnym
8. Australi: Delta Goodrem – Eclipse
9. Serbi: LAVINA – Kraj Mene
10. Maltë: AIDAN – Bella
11. Çeki: Daniel Zizka – CROSSROADS
12. Bullgari: DARA – Bangaranga
13. Kroaci: LELEK – Andromeda
14. Mbretëria e Bashkuar: LOOK MUM NO COMPUTER – Eins, Zwei, Drei
15. Francë: Monroe – Regarde !
16. Moldavi: Satoshi – Viva, Moldova!
17. Finlandë: Linda Lampenius x Pete Parkkonen – Liekinheitin
18. Poloni: ALICJA – Pray
19. Lituani: Lion Ceccah – Sólo Quiero Más
20. Suedi: FELICIA – My System
21. Qipro: Antigoni – JALLA
22. Itali: Sal Da Vinci – Per Sempre Sì
23. Norvegji: JONAS LOVV – YA YA YA
24. Rumani: Alexandra Căpitănescu – Choke Me
25. Austri: COSMÓ – Tanzschein

Si do të zhvillohet votimi?

Në finalen e madhe, votimi do të hapet pak para interpretimit të këngës së parë dhe do të qëndrojë i hapur gjatë gjithë performancave, si dhe edhe 40 minuta pas këngës së fundit. Për këngën e preferuar mund të votohet deri në 10 herë.

Ndërkohë, për vendet që nuk marrin pjesë në Eurovision, votimi online në esc.vote hapet në mesnatë dhe mbyllet kur fillon shfaqja live, për t’u rihapur sërish pak para performancës së parë dhe për të vazhduar deri në fund të spektaklit.

Presidenti i Baselit flet për të ardhmen e Shaqirit: “Nuk mendoj se do të largohet”

Baseli nuk do të jetë pjesë e garave evropiane në edicionin e ardhshëm, ndërsa te klubi zviceran priten ndryshime të shumta në përbërjen e skuadrës.

Megjithatë, një nga pyetjet kryesore që po qarkullon në mediat zvicerane lidhet me të ardhmen e kapitenit Xherdan Shaqiri, dhe mundësinë e largimit të tij nga klubi.

Presidenti i Baselit, David Degen, është pyetur për raportimet që flasin për një largim të mundshëm të Shaqirit dhe të mbrojtësit Flavius Daniliuc.

“Do të shohim çka do të ndodhë, por nuk mendoj se do të largohen”, ka deklaruar Degen për mediumin bluewin.ch.

Ai ka theksuar se skuadra këtë sezon ka qenë më e vjetër sesa duhej, por ka nënvizuar rëndësinë e figurave me përvojë.

“Për mendimin tim, ekipi ishte më i vjetër se që duhej këtë edicion. Por na duhen liderë të stabilizuar që mund të shfaqen dhe ta udhëheqin ekipin”, ka shtuar ai.

Xherdan Shaqiri, 34 vjeç, ka pasur një sezon të mirë me Baselin, duke shënuar 11 gola dhe duke regjistruar 10 asistime në 33 paraqitje kampionale. Ai ka kontratë me klubin zviceran edhe për një vit.

Mërgata shqiptare në Austri nderon viktimat e nazizmit në Mauthausen

Mërgata shqiptare në Austri, së bashku me përfaqësues të Ambasadës së Republikës së Kosovës, mori pjesë në ceremoninë përkujtimore në kampin historik të përqendrimit Mauthausen Memorial, në kuadër të 81-vjetorit të çlirimit të tij, transmeton albinfo.ch.

Në këtë aktivitet me karakter të thellë historik dhe human, shqiptarët nga diaspora u bashkuan për të nderuar viktimat e nazizmit, duke vendosur kurora lulesh dhe duke bërë homazhe pranë memorialeve përkatëse, përfshirë edhe pllakat përkujtimore të Shqipërisë, Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Republikës së Kosovës.

Pjesëmarrja e mërgatës shqiptare i dha ceremonisë një dimension të veçantë kombëtar, duke reflektuar lidhjen e fortë të diasporës me historinë, kujtesën dhe vlerat e lirisë. Në këtë kontekst, pjesëmarrësit theksuan rëndësinë e ruajtjes së kujtesës historike si një detyrim ndaj brezave të kaluar dhe të ardhshëm.

Ambasada e Kosovës në Austri vlerësoi pjesëmarrjen e bashkatdhetarëve dhe përfaqësuesve të shoqatave shqiptare, duke i falënderuar për respektin dhe angazhimin në këtë ditë përkujtimore.

Ceremonia në Mauthausen mbetet një simbol i fuqishëm i kujtesës kolektive dhe një thirrje për paqe, liri dhe dinjitet njerëzor, ndërsa pjesëmarrja e mërgatës shqiptare dëshmoi edhe një herë unitetin dhe ndërgjegjen kombëtare në ruajtjen e historisë./Albinfo.ch

 

Pas presidences, Kos shkon në kryeministri

Komisionerja e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, ka përmbyllur takimin e saj me ushtruesen e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, transmeton albinfo.ch.

Menjëherë pas këtij takimi, ajo është drejtuar drejt objektit të Qeverisë së Kosovës, ku është pritur nga kryeministri në detyrë, Albin Kurti.

Takimi mes palëve është zhvilluar në një atmosferë miqësore dhe është pjesë e agjendës zyrtare të vizitës së komisioneres evropiane në Prishtinë.

Pas përfundimit të takimit me kryeministrin Kurti, është paralajmëruar edhe një konferencë e përbashkët për media, ku pritet të bëhen publike detaje nga diskutimet dhe mesazhet e vizitës./Albinfo.ch

Rinor Ajeti, doktori shqiptar i ORL që po spikat në kongreset më të mëdha shkencore në Evropë

Mjeku shqiptar Rinor Ajeti, specialist në fushën e Otorinolaringologjisë (ORL), po shënon sukses të vazhdueshëm në skenën ndërkombëtare shkencore, duke u bërë pjesë e kongreseve më prestigjioze në Evropë dhe duke përfaqësuar denjësisht profesionistët shqiptarë në mjekësi, transmeton albinfo.ch.

Në Kongresin e 97-të të Shoqatës Gjermane për Otorinolaringologji, Kirurgji të Kokës dhe Qafës, i mbajtur në Ulm të Gjermanisë, Ajeti ishte i vetmi shqiptar mes shumë autorëve dhe studiuesve gjermanë që prezantoi një punim shkencor.

Pjesëmarrja dhe prezantimi i tij në një nga ngjarjet më të rëndësishme mjekësore në Gjermani konsiderohet një arritje e veçantë, duke dëshmuar nivelin profesional dhe kontributin e tij në fushën e ORL-së.

Përveç kësaj, Rinor Ajeti ka qenë pjesë edhe e kongresit evropian CEORL-HNS (European Federation of Otorhinolaryngology – Head & Neck Surgery) në vitin 2026, i mbajtur në Gothenburg të Suedisë, një nga platformat më të rëndësishme për shkëmbimin e përvojave dhe risive në këtë fushë.

Ajeti njihet gjithashtu si autor i një numri të madh publikimesh shkencore, të botuara në revista të njohura ndërkombëtare të shëndetësisë, duke kontribuar në avancimin e njohurive dhe praktikave moderne në mjekësi.

Suksesi i tij po shihet si një shembull frymëzues për profesionistët e rinj shqiptarë dhe një dëshmi e përfaqësimit të denjë të mjekëve shqiptarë në arenën ndërkombëtare. /Albinfo.ch

Rinor Ajeti
Rinor Ajeti

Marta Kos në Prishtinë, takon Albulena Haxhiun

Ushtruesja e detyrës së presidentes, Albulena Haxhiu, dhe kryeministri në detyrë Albin Kurti, do të presin sot në Prishtinë komisioneren e Bashkimit Evropian për Zgjerim, Marta Kos, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit të Zyrës së Kryeministrit, pas takimit me Kurtin është paraparë edhe një konferencë e përbashkët për media, e cila do të mbahet në orën 10:45.

Vizita e sotme shënon herën e parë që Marta Kos vjen në Kosovë që nga marrja e detyrës në vitin 2024. Agjenda e saj nuk parasheh takime në vende të tjera të rajonit, as para dhe as pas qëndrimit në Prishtinë.

Fillimisht, vizita e komisioneres ishte planifikuar të realizohej më 12 mars, por ishte anuluar pas zhvillimeve politike në vend dhe dekretit të atëhershëm për shpërndarjen e Kuvendit.

Vizita e saj në Prishtinë shihet si një moment i rëndësishëm në kuadër të dialogut dhe marrëdhënieve mes Kosovës dhe Bashkimit Evropian./Albinfo.ch

Gonxhe Halimi nga Gjilani diplomon si studentja më e dalluar në SHBA në Shkenca Kompjuterike

Një tjetër histori suksesi nga Kosova vjen nga Gjilani. Studentja Gonxhe Halimi ka përfunduar me sukses studimet në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, ku është diplomuar si studentja më e dalluar e gjeneratës në drejtimin Inxhinieri Kompjuterike (Software Engineering), me minor në Rrjeta Kompjuterike (Networking), transmeton albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga nëna e saj përmes një postimi në Facebook, ku shprehu emocionet dhe krenarinë për arritjen e vajzës së saj.

“Një moment krenarie dhe emocionesh të papërshkrueshme. Sot vajza jonë Gonxhe Halimi diplomoi në SHBA si studentja më e dalluar e gjeneratës, duke na bërë jashtëzakonisht krenarë me suksesin, përkushtimin dhe fjalimin e saj frymëzues”, thuhet në postim.

Ajo theksoi se kjo ditë ishte kurorëzim i punës dhe sakrificës së vazhdueshme të Gonxhes, duke e cilësuar diplomimin si një moment të veçantë për familjen.

“E gjithë puna, sakrifica dhe ëndrrat e saj u kurorëzuan në këtë ditë të veçantë. Urime për këtë arritje të madhe, jemi krenarë me ty”, ka shkruar ajo.

Suksesi i Gonxhe Halimit vlerësohet si një shembull frymëzues për të rinjtë në Kosovë, duke dëshmuar se me punë dhe përkushtim është e mundur të arrihen rezultate të larta edhe në universitetet më të avancuara jashtë vendit./Albinfo.ch

Mira Murati dëshmon në gjyqin Musk-Altman: “Sam Altman krijonte kaos në OpenAI”

Gjyqi i shumëpërfolur mes dy figurave të mëdha të teknologjisë, Elon Musk dhe Sam Altman, ka nxjerrë në pah tensionet dhe prapaskenat e ngritjes së kompanisë OpenAI, ndërsa procesi gjyqësor ka hyrë këtë javë në fazën e tretë, transmeton albinfo.ch.

Sipas raportimeve të The Guardian, avokatët e Musk kanë përdorur dëshmi nga ish-drejtues të kompanisë, mesazhe private, shënime dhe email-e të brendshme për ta portretizuar Altmanin si një udhëheqës të pabesueshëm dhe të paqëndrueshëm në vendimmarrje.

Në qendër të kësaj jave ishte dëshmia me video e Mira Muratit, ish-drejtoreshës së teknologjisë në OpenAI, e cila u largua nga kompania në vitin 2024. Murati, e cila dikur konsiderohej një nga bashkëpunëtoret më të afërta të Altmanit, deklaroi në gjykatë se ai kishte krijuar “kaos” brenda kompanisë dhe kishte një mënyrë komunikimi të dyfishtë.

Sipas saj, Altman kishte një model sjelljeje ku “i thoshte një gjë një personi dhe krejt të kundërtën një tjetri”, duke shkaktuar pasiguri dhe tensione në menaxhim.

Gjykata shqyrtoi gjithashtu mesazhe tekstuale të vitit 2023, të dërguara nga Altman drejt Muratit gjatë periudhës kur bordi i OpenAI e kishte shkarkuar përkohësisht nga pozita e CEO-s, duke e akuzuar për mungesë transparence. Në ato mesazhe, Altman i kërkonte Muratit informacion për vendimin e bordit dhe për fatin e tij në kompani.

“A mund të tregosh në mënyrë të përgjithshme nëse është mirë apo keq?” i kishte shkruar Altman, ndërsa Murati i ishte përgjigjur: “Në përgjithësi, shumë keq.”

Dëshmia e Muratit ishte vetëm njëra nga disa deklarata që kanë ngritur dyshime për stilin e udhëheqjes së Altmanit. Ish-anëtarja e bordit, Helen Toner, deklaroi se ekzistonte “një model shqetësues lidhur me ndershmërinë dhe sinqeritetin e tij”, ndërsa ish-anëtarja tjetër, Natasha McCauley, pretendoi se Altman kishte shkaktuar “kriza të përsëritura” në kompani.

Në seancat e fundit është thirrur për të dëshmuar edhe bashkëthemeluesi i OpenAI dhe ish-shefi shkencor, Ilya Sutskever, i cili ka deklaruar se kishte pasur shqetësime serioze për mënyrën se si Altman e drejtonte kompaninë dhe për vërtetësinë e tij.

Ndërkohë, Altman i mohon akuzat e Musk dhe pritet të dëshmojë në ditët në vijim. Procesi gjyqësor lidhet me pretendimet e Musk se OpenAI ka shkelur marrëveshjet themeluese, duke u larguar nga misioni jofitimprurës dhe duke u kthyer në një strukturë fitimprurëse./Albinfo.ch