Aplikacioni për luftimin e depresionit miratohet zyrtarisht dhe rimbursohet në Zvicër nga korriku

Zyra Federale e Shëndetit Publik (FOPH) në Zvicër ka autorizuar përshkrimin dhe rimbursimin përmes sigurimit bazë shëndetësor të një aplikacioni digjital për shëndetin mendor. Aplikacioni gjerman i psikoterapisë digjitale, Deprexis, do të jetë i disponueshëm nga 1 korriku me recetë mjeku dhe do të mbulohet nga sigurimi shëndetësor bazë.

Edhe pse kjo risi është pritur në përgjithësi pozitivisht, ekspertët mbeten të kujdesshëm sa i përket efektivitetit të saj real.

Deprexis është aplikacioni i parë i këtij lloji i autorizuar nga FOPH dhe synon të adresojë një boshllëk të rëndësishëm në shërbimet e shëndetit mendor. Sipas një vlerësimi të Universitetit të Bernës, vetëm rreth gjysma e personave me probleme të shëndetit mendor kërkojnë ndihmë profesionale, ndërsa prej tyre vetëm një pjesë arrin të gjejë terapist të kualifikuar, kryesisht për shkak të listave të gjata të pritjes.

Sipas autoriteteve zvicerane të shëndetit publik, aplikacioni mund të lehtësojë qasjen në trajtim për personat që vuajnë nga çrregullime depresive, duke ofruar metoda të mbështetura në kërkime shkencore. “Janë kryer shumë studime në vende dhe kontekste të ndryshme që tregojnë se ky aplikacion ndihmon në uljen e simptomave të depresionit,” shpjegon profesoresha e psikologjisë në Universitetin e Fribourgut, Chantal Martin Sölch.

Ajo shton se efekti është edhe më i mirë kur përdoret së bashku me psikoterapinë tradicionale, duke përmirësuar rezultatet e trajtimit.

Jo inteligjencë artificiale gjeneruese

Aplikacioni është i dedikuar për të rriturit me depresion të lehtë deri në të moderuar dhe përdoret si mbështetje shtesë krahas terapisë klasike, gjatë pritjes për psikoterapi ose ndërmjet seancave.

Programi ofron udhëzime të bazuara në algoritme, por nuk funksionon si një inteligjencë artificiale biseduese. Ai nuk gjeneron përmbajtje të re, por jep ushtrime të parapërgatitura sipas simptomave të përdoruesit, si teknika për menaxhimin e mendimeve negative apo forcimin e emocioneve pozitive. Gjithashtu, përdoruesit mund të mbajnë një ditar të përditshëm të gjendjes emocionale.

Vlerësime të përziera nga ekspertët

Psikologët në përgjithësi e kanë mirëpritur këtë zhvillim, ndërsa organizata ombrellë FSP vlerëson se Zvicra është ende prapa në fushën e terapive digjitale dhe duhet të investojë më shumë në këtë drejtim.

Megjithatë, ajo thekson se aplikacione të tilla duhet t’i nënshtrohen vlerësimeve shkencore të rrepta, të garantohet siguria e të dhënave dhe të mos përdoren në situata krize, si p.sh. në raste të mendimeve vetëvrasëse.

Disa profesionistë mbeten më kritikë, duke theksuar se suksesi i trajtimit të depresionit varet shumë nga marrëdhënia njerëzore mes terapistit dhe pacientit – diçka që një aplikacion nuk mund ta zëvendësojë.

Sipas doktoreshës Caterina Ilario nga Njësia e Humor-it dhe Ankthit në spitalet universitare të Gjenevës (HUG), ekziston rreziku që pacientët ta braktisin përdorimin e aplikacionit më lehtë sesa terapinë fizike, sidomos për shkak të mungesës së motivimit që shpesh shoqëron depresionin.

Edhe pse ky “psikolog në xhep” nuk mund të zëvendësojë terapistin e vërtetë, ai mund të ndihmojë në mbushjen e boshllëkut për personat që nuk kanë qasje, nuk guxojnë të kërkojnë ndihmë, ose presin gjatë për trajtim profesional.

Si të mbroheni nga poleni?

Me ardhjen e pranverës, përqendrimi i polenit në ajër rritet ndjeshëm. Sipas qendrës zvicerane të alergjisë aha!, pemët e thuprës janë tashmë në lulëzim të plotë, ndërsa barërat pritet të dominojnë nga mesi i prillit. Muajt në vijim pritet të jenë sfidues për personat që vuajnë nga alergjitë.

A keni rrjedhje të hundëve, kruarje të syve apo ndiheni të lodhur pa arsye të qartë? Mund të jeni ndër personat alergjikë ndaj polenit. Shkencëtarët vlerësojnë se të paktën një në tre persona preken nga kjo gjendje.

Sipas mjekut Yannick Muller, hapi i parë është të krijoni një “kalendar të simptomave” për të kuptuar se cilat lloje poleni ju prekin dhe në çfarë periudhe. Kjo ndihmon në marrjen e masave parandaluese të përshtatshme.

Ai thekson gjithashtu se stresi mund t’i përkeqësojë simptomat:

“Nëse jeni të stresuar, bëheni më të ndjeshëm dhe e përballoni më vështirë alergjinë. Prandaj, puna me emocionet mund të ketë efekt pozitiv.”

Masat që mund të ndihmojnë

Disa hapa të thjeshtë mund të zvogëlojnë ndikimin e polenit:

Lani flokët para gjumit

Ajrosni shtëpinë vetëm herët në mëngjes

Shmangni ekspozimin gjatë orëve me përqendrim të lartë poleni

Nëse këto masa nuk janë të mjaftueshme, mund të përdoren trajtime si antihistaminikë, sprej nazalë apo edhe terapi desensibilizuese. Kjo e fundit është një trajtim afatgjatë që zgjat rreth tre vite dhe kushton nga 1,000 deri në 1,500 franga në vit.

Sistemi i ri kufitar i BE-së: Aeroportet të shqetësuara nga vonesat

Aeroportet evropiane në 15 vende kanë raportuar vonesa “shumë të rënda” si rezultat i sistemit të ri elektronik kufitar të BE-së (EES), ndërkohë që sektori është tashmë nën presion për shkak të një mungese të mundshme të karburantit të avionëve, të shkaktuar nga lufta në Lindjen e Mesme.

Pasagjerët në aeroportet rajonale dhe në qendrat më të mëdha, përfshirë në Francë, Gjermani, Belgjikë, Itali, Spanjë dhe Greqi, presin deri në tre orë në kontrollet kufitare, tha Këshilli Ndërkombëtar i Aeroporteve (ACI), raporton Financial Times.

“Kjo situatë, në javët në vijim dhe sigurisht gjatë muajve të pikut të verës, do të jetë thjesht e papërballueshme,” tha Olivier Jankovec, drejtor i divizionit evropian të ACI, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

“Po i shohim këto kohë pritjeje tani, në oraret e pikut, kur trafiku sapo ka filluar të rritet.”

Sipas Sistemit të Hyrje/Daljes i BE-së, i cili hyri plotësisht në fuqi të premten, pasagjerët nga vendet jashtë BE-së, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, duhet të regjistrojnë të dhënat e tyre personale dhe biometrike kur hyjnë për herë të parë në bllok. Sistemi u prezantua gradualisht që nga tetori dhe synon të forcojë sigurinë e kufijve të bllokut, duke mbledhur të dhëna mbi hyrjet dhe daljet nga BE-ja.

Përfaqësues të aeroporteve dhe Komisioni Evropian zhvilluan një takim të martën për të diskutuar problemet me sistemin. ACI kërkoi zgjatjen e përjashtimeve ekzistuese dhe mundësinë për të pezulluar plotësisht kontrollet.

“Na duhet mundësia për të pezulluar plotësisht regjistrimin në EES sa herë që ka kohë pritjeje të tepruara në kontrollin kufitar që janë të papërballueshme,” tha Jankovec.

Kontrollet ishin shtyrë disa herë më parë për shkak të problemeve me sistemin IT, sigurinë kibernetike dhe vonesave të përgjithshme në shtetet anëtare. Sipas Komisionit dhe ACI, shumë aeroporte ende nuk po regjistrojnë të dhëna biometrike, por vetëm informacion personal.

Megjithatë, Jankovec tha se, pavarësisht kësaj fleksibiliteti, mbeten probleme strukturore kritike. Kabinat automatike në aeroporte për regjistrimin e pasagjerëve shpesh nuk funksionojnë, ka “mungesë kronike personeli” mes agjentëve të kontrollit kufitar dhe vazhdojnë ndërprerjet në sistemin qendror IT.

“Na duhet që sistemi qendror IT që mbështet EES të funksionojë plotësisht dhe siç duhet. Ka patur përmirësime, por ende kemi probleme herë pas here,” tha Jankovec.

Problemet me kontrollet kufitare vijnë në një kohë kur ka paralajmërime se karburanti i avionëve mund të mbarojë për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit në kontekstin e luftës në Lindjen e Mesme, ndërsa Komisioni Evropian tha se “mund të shfaqen probleme me furnizimin në të ardhmen e afërt”.

Komisioni Evropian i kundërshtoi paralajmërimet e ACI për EES. “Nga ditët e para të funksionimit të plotë, ajo që shohim është se sistemi po funksionon shumë mirë. Në shumicën dërrmuese të shteteve anëtare nuk ka probleme,” tha një zëdhënës në një deklaratë.

Ndërsa ACI tha se regjistrimi i një pasagjeri në oraret e pikut mund të zgjasë deri në pesë minuta, sipas Komisionit mesatarja është 70 sekonda.

“Ka disa shtete anëtare ku janë konstatuar probleme teknike, siç mund të pritet në ditët e para të funksionimit të plotë të çdo sistemi të ri madhor. Ato po adresohen, u takon shteteve anëtare të sigurojnë zbatimin e duhur të EES në terren,” shtuan ata.

Komisioni gjithashtu tha se që nga prezantimi gradual i EES në tetor, më shumë se 52 milionë persona që kalojnë kufirin janë regjistruar dhe 27,000 personave u është refuzuar hyrja, përfshirë 700 persona që përbënin një rrezik të mundshëm për sigurinë.

Gjeneva në qendër të botës së luksit: panairi i orëve rikthen fuqinë e takimeve reale

Panairi i njohur i orëve në Gjenevë, Watches and Wonders 2026, ka nisur me pritshmëri të larta dhe me një interes të madh nga industria globale, duke theksuar rikthimin e fuqishëm të eventeve fizike pas pandemisë.

Presidenti i fondacionit organizator ka theksuar se ngjarje të tilla janë të pazëvendësueshme, pasi njerëzit kanë një dëshirë gjithnjë e më të madhe për kontakte reale dhe përvoja direkte. Sipas tij, kjo tendencë nuk vlen vetëm për industrinë e orëve, por për gjithë shoqërinë, ku eventet fizike po rikthehen në qendër të vëmendjes, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Në edicionin e këtij viti marrin pjesë rreth 65 marka, një numër rekord që konfirmon rëndësinë e panairit si eventi më i madh i orëve luksoze në botë.

Edhe pse tregtia elektronike ka fituar terren vitet e fundit, ekspertët theksojnë se ajo ende nuk ka arritur të zëvendësojë shitjet në dyqane fizike apo përvojën që ofrojnë panairet dhe ekspozitat.

Ngjarja në Gjenevë zhvillohet për një javë, ku ditët e para janë të rezervuara për profesionistët e industrisë, ndërsa fundjava hapet edhe për publikun e gjerë, duke e bërë atë një pikë takimi të rëndësishme për biznesin, inovacionin dhe entuziastët e orëve.

Pavarësisht sfidave globale dhe pasigurive ekonomike, industria zvicerane e orëve vazhdon të tregojë qëndrueshmëri dhe adaptim, duke përdorur evente të tilla si një platformë kyçe për zhvillim dhe lidhje direkte me klientët.

Zvicër: Mungesë mjekësh për shkak të plakjes së popullsisë

Në Zvicër, një e katërta e mjekëve janë mbi 60 vjeç. Kjo sjell një valë të madhe daljesh në pension, shkruan Shoqata Mjekësore Zvicerane (FMH) në një njoftim për shtyp.

FMH deklaron më tej se, ndërsa numri i mjekëve në Zvicër u rrit me 5 për qind vitin e kaluar krahasuar me vitin paraprak, por numri aktual i mjekëve është i pamjaftueshëm për të mbajtur ritmin me popullsinë në plakje, transmeton albinfo.ch. Prandaj, FMH po përsërit thirrjen e saj për më shumë vende në shkollat ​​e mjekësisë.

Përqindja e mjekëve që kanë përfunduar studimet e tyre mjekësore jashtë vendit është rritur përsëri. Një total prej rreth 75 për qind e mjekëve që hynë në sistemin e kujdesit shëndetësor vitin e kaluar, kanë një diplomë të marrë jashtë vendit, “një shifër që është rritur vazhdimisht vitet e fundit”, tha Shoqata Mjekësore Zvicerane (FMH) për Keystone-SDA.

Shumica i përfunduan studimet e tyre në Gjermani, Itali, Francë ose Austri.

Pjesa e tyre tani është në 43 përqind të profesionit të përgjithshëm mjekësor. Prandaj, Zvicra është ende larg të qenit në gjendje të përmbushë kërkesën e saj për mjekë të rinj vetë.

Në fund të vitit 2025, afërsisht 45,000 mjekë punonin në Zvicër.

Merkur Smajlaj, në listën e ndërmarrësve më të suksesshëm “Forbes 30 Under 30 Europe”

Merkur Smajlaj është përfshirë në listën prestigjioze të revistës Forbes me 30 të rinj nën 30 vjeç që kanë arritur sukses të madh në fusha të ndryshme. Ai është themelues i kompanisë HydroSolid.

Smajlaj u zgjodh për kategorinë “Industri”. Sipas përshkrimit të kësaj liste të njohur, kompania e re austriake Smajlaj përqendrohet në ruajtjen e sigurt të hidrogjenit.

“Sistemi përdor materiale të përparuara që thithin hidrogjenin, të cilat ruajnë hidrogjenin me një presion prej vetëm 30 bar, në vend të 300+ bar-it të zakonshëm. Kompania e përshkruan këtë si një zgjidhje më të sigurt, më kompakte dhe më efektive, si dhe një që zvogëlon emetimet e dioksidit të karbonit”, thuhet në përshkrimin e Smajlajt.

Kompania e tij bashkëpunon me gjigantët e industrisë Stellantis dhe Boeing. Kompania më parë vlerësohej në 3.5 milionë dollarë amerikanë.

Ushtruesja e detyrës së presidentit të Kosovës, zonja Albulena Haxhiu ka përgëzuar Smalajn për këtë sukses: Urime Merkur Smajlaj për emërimin në Forbes 30 Under 30 Europe 2026. Puna e tij në ruajtjen e hidrogjenit dhe inovacionin e energjisë së pastër pasqyron talentin dhe përkushtimin e të rinjve që formësojnë të ardhmen.

Kosova është krenare për arritjen e tij.”

Zbulim i ri për ortekët: Si mund të shkaktojë presioni i borës katastrofa në Alpe

Një studim i fundit mbi strukturën e borës ka sjellë njohuri të reja për mënyrën se si krijohen ortekët, duke treguar se presioni brenda shtresave të borës luan rol kyç në destabilizimin e tyre, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Sipas studiuesve, shtresat e borës nuk janë të njëtrajtshme, por krijojnë struktura të ndryshme që reagojnë ndryshe ndaj presionit. Kur këto shtresa bëhen të paqëndrueshme, një ndërhyrje e vogël – si pesha e një skiatori apo ndryshimet e motit – mund të shkaktojë një ortek.

Hulumtimi ndihmon për të kuptuar më mirë se pse disa zona alpine janë më të rrezikuara se të tjerat, sidomos pas reshjeve të mëdha të borës, kur rreziku i ortekëve rritet ndjeshëm.

Ekspertët theksojnë se këto gjetje mund të përdoren për të përmirësuar modelet e parashikimit dhe për të rritur sigurinë në zonat malore, ku çdo vit raportohen incidente të rrezikshme për skiatorët dhe alpinistët.

Studimi gjithashtu konfirmon se struktura e brendshme e borës është po aq e rëndësishme sa sasia e saj, duke e bërë monitorimin e kushteve në terren një faktor kyç për parandalimin e fatkeqësive natyrore.

Këto zhvillime vijnë në një kohë kur ndryshimet klimatike dhe kushtet ekstreme të motit po ndikojnë gjithnjë e më shumë në sjelljen e borës dhe rreziqet në Alpet zvicerane.

Sa të varura janë Shqipëria dhe Kosova nga remitencat

Remitancat vazhdojnë të jenë një nga burimet më të qëndrueshme të të ardhurave për shumë ekonomi në botë, sidomos për vendet me emigracion të lartë.

Në disa raste, paratë që dërgohen nga emigrantët përbëjnë një pjesë aq të madhe të ekonomisë, sa ndikojnë drejtpërdrejt në stabilitetin financiar të familjeve dhe në funksionimin e ekonomisë kombëtare, shkruan Scan, transmeton albinfo.ch.

Një analizë e publikuar nga Visual Capitalist, bazuar në të dhënat e Bankës Botërore, Shqipëria dhe Kosova vijojnë të mbështeten ndjeshëm tek paratë që emigrantët dërgojnë nga jashtë.

Sipas shifrave remitancat në Shqipëri përbëjnë rreth 8.4% të Prodhimit të Brendshëm Bruto, ndërsa në Kosovë kjo peshë është edhe më e lartë, në 17.3%.

Krahasimi global tregon se, megjithëse Shqipëria dhe Kosova nuk janë ndër vendet më ekstreme, niveli i tyre mbetet dukshëm mbi mesataren botërore, e cila është vetëm rreth 0.82% e PBB-së.

Në nivel global, vendet më të varura nga remitancat dominohen nga ekonomi të vogla ose me mundësi të kufizuara punësimi. Taxhikistani kryeson listën, ku remitancat arrijnë pothuajse në gjysmën e ekonomisë kombëtare, me rreth 47.9% të PBB-së. Pas tij renditen Libani dhe Nikaragua, ndërsa vende si Nepali, Hondurasi dhe Samoa mbështeten në remitanca për rreth një të katërtën e prodhimit të tyre ekonomik. Në këto ekonomi, emigracioni është shpesh alternativa kryesore për sigurimin e të ardhurave, ndërsa paratë e dërguara nga jashtë mbajnë në lëvizje konsumin dhe aktivitetin ekonomik.

Për Shqipërinë dhe Kosovën, remitancat mbeten një element stabilizues, sidomos në periudha pasigurie ekonomike. Ato përdoren kryesisht për shpenzime bazë familjare, duke ndikuar drejtpërdrejt në nivelin e konsumit të brendshëm. Megjithatë, varësia e vazhdueshme nga këto të ardhura mbart edhe rreziqe, pasi ekonomitë bëhen më të ndjeshme ndaj zhvillimeve në vendet ku jetojnë emigrantët, si ndryshimet në tregjet e punës apo politikat e emigracionit.

Ndryshe nga vendet e vogla, ekonomitë e mëdha marrin shuma shumë të mëdha remitancash në vlerë absolute, por varen më pak prej tyre kur maten si përqindje e ekonomisë.

Qeveria zvicerane: Bartja e procedurave të azilit jashtë vendit, punë e ndjeshme

Këshilli Federal i Zvicrës është treguar kritik ndaj dhënies me kontratë të procedurave të azilit jashtë vendit. Ai deklaron se ka pengesa të konsiderueshme në rrugën për të realizuar një synim të tillë, trnsmeton albinfo.ch.

Për shembull, do të ishte e vështirë të sigurohej sundimi i ligjit dhe standardet e të drejtave të njeriut (në vendet ku do të “transportoheshin” azilkërkuesit), edhe nëse kjo do të ishte ligjërisht e mundur.

Këshilli Federal e bazon qëndrimin e tij në një studim të jashtëm. Në të njëjtën kohë, Këshilli Federal nuk e përjashton pjesëmarrjen në projekte të tilla të dhënies me kontratë të azilit nëse ato rezultojnë të suksesshme në vende të tjera.

Disa vende evropiane po diskutojnë dhënien me kontratë të procedurave të azilit jashtë vendit ose deportimin e azilkërkuesve të refuzuar në vende të treta. Italia, për shembull, ka krijuar qendra azili në Shqipëri.

U varros i riu nga Rahoveci që humbi jetën në një aksident trafiku në Austri

Sot është përcjellë për në banesën e fundit, 19 vjeçarit Bylbyl Avdulla Mazreku nga fshati Retijë e Rahovecit. Ai ka humbur jetën pak ditë më parë si pasojë e një aksidenti në Eferding të Austrisë.

Në varrimin e tij ka marrë pjesë edhe kryetari i Komunës së Rahovecit, Smajl Latifi.

“Kjo është një humbje e rëndë për familjen, për bashkëvendësit dhe për të gjithë ata që e njohën. Duke bashkëndier dhimbjen, i shpreh ngushëllimet e mia më të sinqerta familjes Mazreku, miqve dhe të afërmve! Qoftë i përjetshëm kujtimi i tij! I qoftë i lehtë dheu mbi varr!”, ka shkruar Latifi në Facebook.

Burime të albinfo.at, kishin raportuar nga emergjenca e qarkut të Eferdingut se viktima është B.M., teksa bëhet e ditur se është me prejardhje nga fshati Reti, Komuna e Rahovecit.

Sipas raportimeve nga mediat austriake, aksidenti ka ndodhur pasi tashmë viktima, ishte përplasur me një kamion që drejtohej nga një 63-vjeçar, shtetas i Serbisë.

Turqi: Të paktën 9 të vdekur nga të shtënat me armë në një shkollë

Të paktën nëntë persona janë vrarë në një shkollë fillore në Turqi. Të tjerë janë plagosur. Personi i armatosur besohet se ka vrarë veten.

Pas të shtënave në një shkollë në Turqi, numri i të vdekurve është rritur në nëntë. Trembëdhjetë persona u plagosën gjithashtu, njoftoi Ministria e Brendshme të mërkurën, shkrujnë mediat turke, transmeton albinfo.ch.

Sipas autoriteteve, tre nxënës dhe një mësues u vranë. Sulmuesi, afërsisht 14 vjeç, është gjithashtu i vdekur. Njëzet të tjerë u plagosën. Personi i armatosur thuhet se i mori armët babait të tij, një oficer policie në pension.

Të martën, një sulm i ngjashëm ndodhi në një shkollë tjetër në Turqinë juglindore. Një ish-nxënës atje plagosi 16 persona me një armë zjarri përpara se t’i merrte jetën vetes.

Vazhdon greva në Lufthansa

Pasagjerët e kompoanisë ajrore gjermane Lufthansa do të kenë anulime dhe vonesa fluturimesh në ditët në vijim.

Pas grevës së pilotëve të hënën dhe të martën, sindikata e ekuipazhit të kabinës UFO u ka bërë thirrje asistentëve të fluturimit të bëjnë grevë të mërkurën dhe të enjten, transmeton albinfo.ch. Për më tepër, sindikata e pilotëve Vereinigung Cockpit ka njoftuar greva të mëtejshme për të enjten dhe të premten.

Mosmarrëveshja midis Lufthansa dhe sindikatave ka të bëjë me pensionet dhe pagat. Të martën, qindra fluturime të Lufthansa u anuluan përsëri për shkak të grevës, shkruan srf.ch.

Greva disaditore po i kushton Lufthansa-s shumë para. Konsiderohet se ajo është disa milion euro, thotë redaktori i biznesit Klaus Ammann.

Përveç kësaj, sektori i turizmit ka frikë se greva mund të ketë një ndikim negativ në sektor dhe të dëmtojë reputacionin e përgjithshëm të Gjermanisë si një vendndodhje biznesi.

Dega e Lufthansa-s, Swiss, është gjithashtu e prekur indirekt nga greva, përcjell albinfo.ch. Për fluturimet për në Gjermani, ajo po përpiqet të kompensojë anulimet e Lufthansa-s me avionë më të mëdhenj.

Për më tepër, Swiss gjithashtu duhet të lidhë së shpejti një marrëveshje të re kolektive negociatash me pilotët e saj. Megjithatë, të dyja palët ende mbështeten në negociata, sipas Ammann.

Vdes pas sulmit të demit

Një punëtor ferme vdiq në një aksident në punë të martën në mëngjes në Palézieux-Village, Kntoni Vaud. Një dem e sulmoi atë në kafazin e jashtëm të fermës, duke e mbërthyer pas gardhit dhe duke e shkelur, transmeton albinfo.ch.

Aksidenti ka ndodhur rreth orës 8:00 të mëngjesit të së martës në një fermë në Palézieux-Village, Vaud, shkruan bluewin.ch. Një punonjës polak 45-vjeçar po punonte në kafazin e jashtëm kur një dem e sulmoi. Kafsha e mbërtheu atë pas gardhit dhe e shkeli.

Pavarësisht përpjekjeve të menjëhershme për ringjallje, ai vdiq në vendngjarje, sipas policisë kantonale të Vaud.

Prokurori në detyrë ka hapur një hetim penal pas raportit. Pronari e çoi demin në thertore më vonë po atë ditë.

Aeroporti i Cyrihut vazhdon të rritet

Aeroporti i Cyrihut ka shënuar një rritje të numrit të pasagjerëve gjatë muajit mars. Një total prej 2.47 milionë njerëz kanë udhëtuar përmes këtij aeroporti gjatë marsit, që përbën një rritje prej 4.9 për qind krahasuar me të njëjtin muaj të vitit të kaluar, transmeton albinfo.ch.

Megjithatë, rritja është ngadalësuar kohët e fundit. Rritjet ishin edhe më të larta gjatë muajve janar dhe shkurt të këtij viti, shkrun srf.ch. Kjo po ngjet pjesërisht për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme, i cili po ngadalëson zhvillimin.

Nga ana tjetër, rritja është realizuar kryesisht nga fluturimet brenda Evropës. 1.88 milionë pasagjerë udhëtuan në rrugë ajrore nga Aeroporti i Cyrihut (dhe anasjellta) brenda Evropës në muajin mars, duke përfaqësuar një rritje të konsiderueshme krahasuar me vitin e kaluar.

“Ma kthe dritën”, thirrje për drejtësi dhe dinjitet për të mbijetuarit, në Kuvend

Me moton “Ma kthe dritën”, Kuvendi i Kosovës shënoi Ditën Memoriale për të Mbijetuarit e Dhunës Seksuale të Luftës, duke e kthyer hapësirën institucionale në një vend kujtese, reflektimi dhe zotimi për drejtësi. Në qendër të kësaj dite ishte thirrja për të thyer heshtjen dhe për të njohur dinjitetin e të mbijetuarve, një mesazh që u artikulua fuqishëm nga drejtoresha e Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti, e cila theksoi se drejtësia dhe njohja për këtë kategori nuk duhet të kenë afat.

“Sot nderojmë të gjitha gratë dhe vajzat, por edhe burrat dhe djemtë që kanë përjetuar këtë krim dhe që, pa vullnetin e tyre, u bënë pjesë e një prej plagëve më të rënda të luftës… Sepse trauma nuk ka afat. As drejtësia dhe njohja nuk duhet të kenë afat. Kjo nuk është privilegj – është një e drejtë themelore.”

Me këtë mesazh, drejtoresha e Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti, e vendosi në qendër dinjitetin dhe përgjegjësinë institucionale në Ditën Memoriale për të Mbijetuarit e Dhunës Seksuale të Luftës.

Rushiti theksoi se simbolika e qiririt, e punuar nga duart e grave dhe e shoqëruar me lulen e anemonës, nuk është vetëm një akt përkujtimi, por krijon një hapësirë të sigurt ku zërat e të mbijetuarve dëgjohen edhe në institucionet më të larta. Ajo nënvizoi se kjo hapësirë ka ndihmuar në thyerjen e tabuve të kahershme, përfshirë edhe realitetin e heshtur për vite me radhë: dhunën seksuale ndaj burrave dhe djemve gjatë luftës.

Duke sjellë përvojën e drejtpërdrejtë, Rushiti vuri në pah se edhe 27 vjet pas luftës vazhdojnë të paraqiten raste të reja – nga persona në moshë të shtyrë deri te ata që vetëm tani po gjejnë guximin të kërkojnë njohje dhe trajtim. Ajo theksoi se përtej dhimbjes është dëshmuar edhe forca dhe guximi i të mbijetuarve për të kërkuar drejtësi dhe për të ndarë përvojën e tyre.

Qendra Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës ka punuar për më shumë se dy dekada në rehabilitimin, dokumentimin dhe zbardhjen e këtyre krimeve, duke qenë një nga aktorët kyç në ndryshimin e qasjes shoqërore dhe institucionale ndaj kësaj plage.

Ushtruesja e detyrës së Presidentes dhe njëkohësisht kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, theksoi se dhuna seksuale gjatë luftës në Kosovë ishte pjesë e një strategjie të organizuar shtetërore për shkatërrimin e strukturës shoqërore. Ajo bëri të ditur se aktualisht janë në proces 12 aktakuza për raste të dhunës seksuale gjatë luftës, ndërsa vetëm një vendim është i formës së prerë dhe dy të tjera janë në pritje.

Kryeministri Albin Kurti u shpreh se, ndonëse ka rritje të gjykimeve dhe dënimeve për krimet e luftës, ato mbeten të pamjaftueshme në raport me përmasat e krimeve të kryera.

 

Në emër të të mbijetuarve, Vasfije Krasniqi theksoi se për vite të tëra stigma dhe mungesa e mbështetjes kanë mbajtur shumë histori në heshtje, por se sot Kuvendi po shndërrohet në një hapësirë ku kjo heshtje po thyhet dhe solidariteti po merr formë konkrete.

Në këtë ditë, mesazhe mbështetjeje erdhën edhe nga partnerët ndërkombëtarë. Shefja në detyrë e BE-së në Kosovë, Eva Palatova, u shpreh e përulur nga forca e të mbijetuarve dhe e nderuar që qëndroi pranë tyre në Kuvend. “Ndërsa pajtimi është kyç, historia dhe të mbijetuarit nuk duhet të harrohen,” theksoi ajo.

Ndërkaq, ambasadori i Mbretërisë së Bashkuar në Kosovë, Jonathan Hargreaves, riafirmoi solidaritetin e Mbretërisë së Bashkuar me të mbijetuarit e dhunës seksuale të lidhur me konfliktin, duke theksuar mbështetjen për njohjen e statusit dhe qasjen në drejtësi dhe shërbime.
“Trauma nuk ka afat dhe as procesi i shërimit apo i llogaridhënies nuk duhet të ketë kufizim kohor,” u shpreh ai.

14 prilli në Kosovë shënon Ditën Memoriale për të Mbijetuarit e Dhunës Seksuale të Luftës, një kujtesë se drejtësia, njohja dhe dinjiteti i tyre mbeten përgjegjësi e përhershme institucionale dhe shoqërore.

 

 

Tragjedi në Ticino: 50-vjeçari humb jetën në aksident gjatë punës në pyll

Një aksident i rëndë pune ka ndodhur të martën pasdite në Cugnasco, në zonën malore të kantonit Ticino, ku një punëtor pyjor ka humbur jetën gjatë kryerjes së detyrës, përcjell albinfo.ch.

Sipas policisë, 50-vjeçari me origjinë bullgare po kryente punime në pyll kur, për arsye ende të paqarta, fillimisht u godit nga një pemë, ndërsa më pas një tjetër pemë ra mbi të.

Në vendngjarje ndërhynë forcat e policisë kantonale, zjarrfikësit e Locarnos, si dhe ekipet e shpëtimit malor të Swiss Alpine Rescue dhe helikopteri i shpëtimit REGA.

Pavarësisht përpjekjeve për reanimim, autoritetet konfirmuan vdekjen e punëtorit në vendin e ngjarjes. Hetimet për të sqaruar shkaqet e aksidentit janë duke vazhduar./Albinfo.ch

Distria Krasniqi synon medaljen e artë në Tbilisi

Kampionia në fuqi dhe bartësja e parë, Distria Krasniqi, do të garojë të enjten në Tbilisi të Gjeorgjisë, në ditën hapëse të Kampionatit Evropian të xhudos 2026. Ajo hyn në garë si favoritja kryesore në kategorinë deri në 52 kilogramë, një kategori ku Kosova ka dominuar prej më shumë se një dekade, transmeton albinfo.ch.

Distria është xhudistja më e renditur në këtë Evropian dhe ndër më të suksesshmet në Evropë, duke përfshirë edhe statusin e kampiones olimpike. Në kampionatet evropiane, ajo ka fituar medalje të arta në 2021, 2024 dhe 2025, të argjendta në 2018 dhe 2023, si dhe të bronzta në 2020 dhe 2022.

Në kategorinë deri në 52 kilogramë do të garojnë gjithsej 24 xhudiste, ndërsa rivale kryesore për medaljen e artë konsiderohen Reka Pupp dhe Roza Gyertyas nga Hungaria, Odette Giuffrida nga Italia dhe Amandine Buchard nga Franca. Megjithatë, Krasniqi mbetet pretendente kryesore për vendin e parë.

Forma e saj është shumë e mirë, pasi ka fituar medalje në 15 garat e fundit, shpesh duke arritur në finale. Një mungesë në podium do të ishte befasi e madhe.

Në ditën e parë do të zhvillohen edhe kategoritë deri në 48 kilogramë për femra, si dhe deri në 60 dhe 66 kilogramë për meshkuj. Kosovën në kategorinë deri në 48 kilogramë do ta përfaqësojë Erza Muminoviq, e cila është rikthyer pas një pauze dhe synon një paraqitje sa më të mirë.

Në kategorinë deri në 52 kilogramë garon gjithashtu edhe Fatjona Kasapi, e cila po rikthehet pas një lëndimi të gjatë. Paraqitja e saj në Grand Slamin e Parisit, ku zuri vendin e shtatë, ka dhënë sinjale pozitive për formën e saj.

Të premten, Kosova do të përfaqësohet nga Laura Fazliu në kategorinë deri në 63 kilogramë, si dhe nga Akil Gjakova dhe Dardan Cena në kategorinë deri në 73 kilogramë. Fazliu është bartësja e katërt dhe synon medalje, ndërsa konkurrenca te 73 kilogramët pritet të jetë shumë e fortë me 41 garues.

Në këtë Kampionat Evropian marrin pjesë gjithsej 402 xhudistë nga 46 shtete, duke e bërë një nga ngjarjet më të mëdha të xhudos në kontinent./Albinfo.ch

“Mëngjesi i Vëllazërimit” në Samitin e Diasporës, Hoxha: Trashëgimia shpirtërore është themeli i unitetit kombëtar

Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme të Shqipërisë, Ferit Hoxha, ka reaguar përmes një postimi në rrjetin social X, pas organizimit të aktivitetit “Mëngjesi i Vëllazërimit”, në kuadër të Samitit IV të Diasporës, përcjell albinfo.ch.

Në postimin e tij, Hoxha theksoi se bashkëjetesa dhe respekti reciprok ndërmjet komuniteteve fetare përbëjnë një pasuri të rrallë dhe një vlerë të qëndrueshme për kombin shqiptar.

“Bashkëjetesa, harmonia dhe respekti reciprok mes besimeve dhe komuniteteve tona fetare përbëjnë hipotekën shpirtërore të shqiptarëve – një bazë e fortë dhe e qëndrueshme e shqiptarisë”, shkroi ai.

Sipas ministrit, për herë të parë në kuadër të Samitit të Diasporës, ky aktivitet bëri bashkë përfaqësues të komuniteteve fetare nga brenda dhe jashtë vendit, duke u bashkuar në një lutje të përbashkët për Shqipërinë dhe për Flamurin.

Ai e cilësoi këtë si një mesazh të qartë për paqen, harmoninë dhe shpresën, duke theksuar se vlerat dhe trashëgimia shpirtërore shqiptare mbeten themeli i unitetit kombëtar.

“Një moment unik bashkimi, një dëshmi e gjallë e vëllazërimit që e bën Shqipërinë jo vetëm më të fortë, por edhe të veçantë”, përfundoi Hoxha./Albinfo.ch

A duhet Zvicra të ulë taksën e benzinës dhe naftës?

Rritja e çmimeve të benzinës dhe naftës ka bërë që disa vende, si Gjermania, të shqyrtojnë uljen e taksave mbi karburantet për të lehtësuar barrën për qytetarët, përcjell albinfo.ch.

Megjithatë, për Zvicrën, një masë e tillë nuk rekomandohet nga eksperti i KOF ETH Zurich, Hans Gersbach, i cili në një intervistë për SRF News tha se kjo zgjidhje ka disa pasoja negative.

Sipas tij, ulja e taksës do të zvogëlonte të ardhurat shtetërore dhe do të reduktonte nxitjen për kursim të energjisë, pasi çmimet më të ulëta do ta bënin konsumimin më pak të kujdesshëm.

Ai thekson se më efektive do të ishin masat e synuara, si kompensime të drejtpërdrejta për qytetarët ose rishikimi i kthimit të taksës së CO₂, duke ruajtur njëkohësisht nxitjen për përdorim më efikas të energjisë./Albinfo.ch

Hoxha takon Këshillin Koordinues të Diasporës, fokus bashkëpunimi për “Shqipëria 2030”

Në prag të Samitit të IV të Diasporës, më 13 prill 2026, Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, zhvilloi një takim me Këshillin Koordinues të Diasporës, ku u theksua nevoja për një fazë të re bashkëpunimi dhe koordinimi më të strukturuar, përcjell albinfo.ch.

Gjatë takimit u vlerësua roli i diasporës si një partner i rëndësishëm në zhvillimin ekonomik dhe shoqëror të Shqipërisë, si dhe në promovimin e gjuhës dhe kulturës shqiptare jashtë vendit.

Palët ranë dakord për forcimin e bashkërendimit të aktiviteteve dhe për hartimin e një agjende konkrete, që do të shërbejë si udhërrëfyes për realizimin e objektivave kombëtare.

Në qendër të diskutimeve ishte vizioni “Shqipëria 2030”, ku diaspora u cilësua si një faktor kyç për zhvillimin, modernizimin dhe ndërkombëtarizimin e vendit.

Takimi u konsiderua si një hap pozitiv drejt thellimit të bashkëpunimit mes institucioneve shqiptare dhe komuniteteve shqiptare në diasporë./Albinfo.ch

https://www.facebook.com/share/p/18brPymW59/?mibextid=wwXIfr

Konfirmohet rasti i parë i sëmundjes “Lija e Deleve/Dhive” në Kosovë

Ministria e Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, përmes Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV), ka njoftuar se është konfirmuar rasti i parë i sëmundjes Lija e Deleve/Dhive (Sheep Pox/Goat Pox) në Kosovë, përcjell albinfo.ch.

Sipas njoftimit, rasti është evidentuar në një fermë delesh në fshatin Sazli, në Komunën e Ferizajt, pas hulumtimeve diagnostike në terren dhe analizave laboratorike të kryera në Laboratorin e Ushqimit dhe Veterinarisë.

AUV ka vendosur menjëherë masa për kontrollin, parandalimin dhe luftimin e kësaj sëmundjeje, të cilat do të zbatohen në rajonin e Ferizajt dhe Gjilanit, ndërsa sipas situatës masat mund të ndryshojnë.

Në kuadër të masave të përgjithshme, AUV ka ndaluar lëvizjen e deleve dhe dhive nga fermat, si dhe tregtimin në tregje dhe shitblerjen e këtyre kafshëve. Po ashtu, fermat ku konfirmohet prania e sëmundjes do të vendosen në izolim dhe karantinë të plotë, pa lejuar hyrje-dalje.

Fermerët janë obliguar që për çdo ndryshim në gjendjen shëndetësore të kafshëve të njoftojnë menjëherë veterinarin, ndërsa praktikat veterinare duhet të zbatojnë protokollet për parandalimin dhe luftimin e sëmundjes. Gjithashtu, fermerët janë udhëzuar të forcojnë masat e biosigurisë në fermat e tyre.

Komunat do të përcaktojnë lokacionet për groposjen e kafshëve të ngordhura, ndërsa AUV do të vazhdojë me hulumtimet epidemiologjike, marrjen e mostrave dhe testimet laboratorike.

Përjashtimisht nga ndalimi i përgjithshëm, është lejuar lëvizja e kafshëve nga fermat e lira nga kjo sëmundje drejt thertoreve të licencuara, vetëm me pëlqimin paraprak të inspektorit veterinar.

Po ashtu, AUV ka urdhëruar që të gjithë menaxherët e tregjeve të pezullojnë menjëherë tregtimin e deleve dhe dhive, ndërsa Policia e Kosovës dhe organet komunale, në bashkëpunim me AUV-në, do të mbikëqyrin zbatimin e këtyre masave./Albinfo.ch

Pse gjykata në Cyrih anuloi lejen e ndërtimit për McDonald’s?

Një gjykatë administrative në Cyrih ka vendosur të anulojë lejen e ndërtimit për një restorant të ri të rrjetit të njohur të ushqimit të shpejtë McDonald’s në pjesën historike të qytetit, përcjell albinfo.ch.

Vendimi erdhi pasi kundërshtarët e projektit, mes tyre edhe aktorja britanike Emma Thompson, kishin kundërshtuar ndërtimin e restorantit në qytetin e vjetër.

Sipas gjyqtarëve të gjykatës administrative, disa elemente të planifikuara për ndërtesën, përfshirë oxhaqet e dukshme të ventilimit, nuk përputhen me arkitekturën historike të lagjes dhe prishin pamjen karakteristike të zonës.

Pas vendimit të gjykatës, një zëdhënës i kompanisë McDonald’s deklaroi se kompania është “jashtëzakonisht e befasuar” nga ky vendim.

Megjithatë, kompania ka ende mundësi të ankimojë vendimin brenda 30 ditësh, ndërsa mbetet e paqartë nëse projekti do të vazhdojë apo do të anulohet përfundimisht./Albinfo.ch