Mbyllja e Ngushticës së Hormuzit i solli Rusisë miliarda dollarë fitime

Mbyllja de facto e Ngushticës së Hormuzit po i sjell Rusisë të ardhura shtesë prej mbi dhjetë miliardë eurosh në muaj nga eksporti i naftës, gazit dhe plehrave, sipas vlerësimeve të Dhomës Gjermano-Ruse të Tregtisë së Jashtme. “Në këtë mënyrë, Rusia është përfituesja më e madhe e luftës në Lindjen e Mesme”, tha Kryetari i dhomës, Matthias Schepp, për agjencinë e lajmeve DPA.

Rusia po përfiton nga rritja e çmimeve të lëndëve të para në tregun botëror, pasi po eksporton nëpërmjet rrugëve të tjera. E gjithë kjo mund t’i sjellë vendit “të ardhura të mëdha të papritura”, tha Schepp, raporton DW, transmeton albinfo.ch.

Çmimet e naftës po rritet – Rusia po fiton

Ndikimi i çmimeve të larta të naftës është veçanërisht i rëndësishëm. Çmimi i naftës së papërpunuar Brent tejkaloi 111 dollarë për fuçi në fillim të javës. Kjo është pothuajse 40 dollarë më shumë se para luftës.

Kjo është me rëndësi të madhe për buxhetin rus, sepse varet shumë nga të ardhurat nga nafta dhe gazi. Para luftës në Iran, çmim shkoi deri në 59 dollarë për fuçi. Rusia shënoi madje një deficit për shkak të çmimeve më të ulëta të naftës.

Me një çmim prej 100 dollarësh për fuçi, Rusia do të marrë edhe dhjetëra miliarda, parashikon Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme. Vetëm nga nafta dhe gazi, në nivelet aktuale të çmimeve, janë të mundshme të ardhura shtesë prej rreth 50 miliardë dollarësh në vit.

Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme pret të ardhura më të mëdha për Rusinë edhe nga plehrat. Skenari mesatar parashikon deri në 8.9 miliardë euro më shumë.

Financimi i luftës

Shtimi i eksportit ndikon në financimin e luftës në Ukrainë. Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë së Jashtme thekson se me të ardhurat nga lëndët e para, Rusia financon luftën e saj ofensive në Ukrainë. Në Moskë, shpresojnë se çmimet do të shkojnë deri në 200 dollarë për fuçi. Në këtë rast, të ardhurat do të arrinin në 350.4 miliardë dollarë – përkatësisht, 247 miliardë dollarë më shumë se shuma e buxhetuar.

Me sanksionet e vendosura ndaj Rusisë për shkak të luftës në Ukrainë, shumë vende po importojnë ndjeshëm më pak lëndë të para ruse, por tregtia normale vazhdon me shumë të tjera dhe përmes rrugëve të tjera.

Bien çmimet në pikat e karburanteve në Austri

Çmimet e benzinës dhe naftës po lëvizin përsëri. Shkaktari është njoftimi i armëpushimit të fundit në luftën e agresionit SHBA-Izrael kundër Iranit. Situata më parë kishte shkaktuar pasiguri të madhe në tregje – me çmime përkatësisht të larta për karburantin.

Tani tregu i naftës po reagon menjëherë: çmimi i naftës bruto po bie, dhe kjo po vjen edhe në pikat e karburanteve në Austri.

Një krahasim i zhvillimit të çmimeve në një stacion benzine në veri të Vjenës nga “Kronen Zeitung” tani tregon se karburanti po bëhet përsëri më i lirë. Benzina Super ishte pra 8 cent për litër më e lirë të enjten, me naftën ishte 3 cent.

Një rregullore qeveritare kërkon që stacionet e benzinës t’ua kalojnë menjëherë çmimet e reduktuara të blerjes konsumatorëve. Megjithatë, ka një vonesë të dukshme. Edhe pse çmimet e naftës bruto kishin rënë tashmë të mërkurën, rregullimi në stacionin e benzinës nuk ndodhi deri të enjten në mesditë.

Arsyeja: Çmimet e ardhshme të karburantit do të llogariten një natë më parë, midis orës 7 dhe mesnatës. Nëse çmimi bie më vonë gjatë natës, kjo do të merret parasysh vetëm ditën tjetër.

“Rënia e çmimeve të bursës dje po vjen tashmë në pompa sot. Në gjashtë nga nëntë shtetet federale, për shembull, çmimet e naftës në stacionet më të lira të benzinës tani kanë rënë nën 2 euro”, komenton Ministri i Çështjeve Ekonomike dhe Energjisë Wolfgang Hattmannsdorfer mbi zhvillimin. Në të njëjtën kohë, departamenti i tij, në bashkëpunim me E-Control, do të monitorojë nga afër që çdo ulje në tregun botëror t’u kalojë edhe shoferëve vendas, transmeton albinfo.at.

Situata ende e pasigurt

Por kjo nuk është ende një relaksim i vërtetë. Ekspertët paralajmërojnë se situata në Lindjen e Mesme mbetet e brishtë. Nëse konflikti ndizet përsëri, çmimet e karburantit gjithashtu mund të rriten shpejt përsëri.

Studiuesit zviceranë kanë frikë nga ndikimi i ndryshimeve klimatike në Liqenin e Konstancës

Sipas studiuesve zviceranë, ndryshimi i klimës po ka një ndikim negativ në përzierjen e oksigjenit në Liqenin e Konstancës.

Liqeni është mjaftueshëm i oksigjenuar aktualisht, por Komisioni Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Liqenit të Konstancës (IGKB) beson se kjo mund të ndryshojë me ndryshimin e klimës.

Meqenëse temperaturat e ajrit dhe për këtë arsye uji po bëhen gjithnjë e më të ngrohtë, ai nuk qarkullon më mjaftueshëm në dimër. Nga ana tjetër, përzierja e fortë është e rëndësishme për të siguruar që oksigjeni të arrijë edhe në rajonet e thella të liqenit dhe në shtratin e liqenit.

“Edhe këtë dimër, i gjithë liqeni nuk ishte në gjendje të qarkullonte mjaftueshëm në pikën më të thellë”, tha Harald Hetzenauer, kreu i Institutit për Kërkime të Liqeneve në Institutin Shtetëror të Mjedisit të Baden-Württemberg. Instituti monitoron gjendjen e liqenit në emër të IGKB së bashku me agjencitë e specializuara të vendeve të tjera fqinje.

Që uji të jetë në gjendje të qarkullojë në thellësi të mëdha, liqeni duhet të ftohet ndjeshëm në dimër dhe temperatura duhet të jetë afërsisht e njëjtë kudo.

Dritarja kohore me temperaturën e duhur të ujit po bëhet gjithnjë e më e vogël, shton njoftimi për shtyp. Kjo ndodh sepse liqeni ngrohet më herët në pranverë dhe ftohet më vonë në vjeshtë.

Kërcënimi i mungesës së oksigjenit

“Megjithatë, uji i thellë është ende i furnizuar mirë me oksigjen”, deklaroi IGKB. Në mes të liqenit në një thellësi prej 251 metrash, rreth gjashtë miligramë oksigjen për litër mbi tokë u matën në mesin e janarit, transmeton albinfo.ch.

Në fillim të marsit, më pas u rrit në rreth shtatë miligramë për litër. Në të njëjtën kohë, u tregua se përzierja vërtet e mirë e ujit – përveç pjesëve më të cekëta si Gjiri i Bregenz – ndodhi vetëm në fund të dimrit të vitit 2017/2018 pas vitit 2006.

Një mungesë e menjëhershme e oksigjenit në fund të liqenit, e cila është e nevojshme si për peshqit ashtu edhe për shumë mikroorganizma, ishte tashmë një problem në vitet 1970. Në atë kohë, pasurimi i tepërt i liqenit me lëndë ushqyese arriti kulmin, sipas IGKB.

Për shkak se shumë lëndë organike të vdekura u grumbulluan në fund, oksigjeni ishte në rrezik të bëhej i pakët. Shumë më pak lëndë ushqyese po hyjnë tani në liqen.

Baden-Württemberg, Bavaria, Vorarlberg dhe kantonet Thurgau, St Gallen dhe Graubünden kanë punuar së bashku në Komisionin Ndërkombëtar për Mbrojtjen e Liqenit të Konstancës që nga viti 1959.

Dy kantonet e Appenzell mbështesin masat e mbrojtjes së ujit. Qëllimi më i rëndësishëm është mbajtja e liqenit të pastër, si dhe monitorimi i vazhdueshëm dhe zhvillimi i qëndrueshëm i florës dhe faunës së larmishme.

Pse Misioni Artemis II i NASA-s ishte historik

Misioni Artemis II i NASA shënon kthimin e parë me njerëz përtej orbitës së Tokës që nga viti 1972, duke hapur një kapitull të ri në eksplorimin hapësinor dhe duke rikthyer Hënën në qendër të vëmendjes globale.

I nisur më 1 prill, misioni me katër astronautë, tre amerikanë dhe një kanadez, realizoi një fluturim historik rreth Hënës me anijen kozmike Orion, duke testuar sisteme kritike për misionet e ardhshme. Për herë të parë në një mision të tillë përfshihet edhe një grua dhe një astronaut afrikano-amerikan, duke reflektuar një qasje më gjithëpërfshirëse krahasuar me programin Apollo.

Gjatë udhëtimit, ekuipazhi kaloi për rreth 40 minuta në anën e padukshme të Hënës, duke humbur përkohësisht komunikimin me Tokën, një fenomen i njohur që nga epoka e Apollo-s. Në të njëjtën kohë, misioni shënoi një rekord të ri distance për fluturime me njerëz, duke tejkaluar atë të Apollo 13. Një tjetër moment i rrallë ishte vëzhgimi nga hapësira i një eklipsi diellor që zgjati mbi 50 minuta, shkruan TCh, transmeton albinfo.ch.

Sipas ekspertëve, Artemis II konsiderohet një provë vendimtare për uljet e ardhshme në Hënë dhe për krijimin e një pranie afatgjatë njerëzore jashtë Tokës. Astronomi Loukas Zaheilas e cilëson misionin si një “arritje të rëndësishme shkencore” që hap rrugën për studimin sistematik të Hënës.

Ndryshe nga qasja e programit Apollo, strategjia e NASA-s është graduale. Pas misionit robotik Artemis I, ky është hapi i parë me njerëz, ndërsa misionet e ardhshme do të rrisin kompleksitetin. Sipas planit, Artemis III do të testojë teknologjitë për uljen në Hënë në bashkëpunim me kompani private si SpaceX dhe Blue Origin, ndërsa Artemis IV synon rikthimin e astronautëve në sipërfaqen hënore rreth vitit 2028.

Objektivi afatgjatë është krijimi i një pranie të qëndrueshme në Hënë, veçanërisht në Polin e Jugut, ku prania e akullit mund të mbështesë misione të gjata. Kjo do ta kthente Hënën në një bazë strategjike për eksplorime më të largëta, përfshirë planetin Mars.

Megjithatë, rruga mbetet sfiduese. Siç thekson Zaheilas, rreziqet teknike janë të mëdha, sidomos gjatë rihyrjes në atmosferën e Tokës, ku temperaturat ekstreme vënë në provë sistemet mbrojtëse të anijes. Kujtimi i tragjedive të Space Shuttle Challenger disaster dhe Space Shuttle Columbia disaster mbetet një paralajmërim për rreziqet e eksplorimit hapësinor.

Aktualisht, misioni ka hyrë në fazën e kthimit, me kapsulën Orion që pritet të zbresë në brigjet e Kalifornisë. Nëse gjithçka shkon sipas planit, kjo do të shënojë një sukses historik dhe një hap të madh drejt epokës së re të pranisë njerëzore në hapësirë.

Zjarri në Crans-Montana: 38 të lënduar ende duke u trajtuar

38 nga 115 personat e plagosur në katastrofën zvicerane të zjarrit në Crans-Montana ende po trajtohen në Gjermani, Francë, Itali ose Zvicër.

Numri ra me tre midis 25 marsit dhe 8 prillit, dhe me shtatë brenda një muaji.

Rrjeti kombëtar për mjekësinë e fatkeqësive, Katamed, informoi agjencinë e lajmeve Keystone-SDA të enjten se rreth një e treta e të plagosurve ende po trajtoheshin.

Dymbëdhjetë persona të lënduar (-1 që nga 25 marsi) janë ende në spitalet zvicerane. Gjashtë pacientë po trajtohen në Spitalin Universitar Chuv në Lozanë dhe gjashtë të tjerë (-1) në Cyrih.

Shtatë persona me djegie po trajtohen nga Suva. Pesë prej tyre po trajtohen në klinikën e rehabilitimit në Sion në Zvicrën perëndimore dhe dy në klinikën e rehabilitimit Bellikon AG (+1), transmeton albinfo.ch.

11 pacientë po trajtohen jashtë vendit (-3). Këta përfshijnë tre shtetas zviceranë (-3) dhe katër pacientë të huaj që banojnë në Zvicër.

Nga këta pacientë, dhjetë ende po trajtohen në Francë (-1), një në Gjermani (-2) dhe tetë në Itali.

Kushtetuta që nuk lexohet njësoj nga të gjithë

E shkruar 18 vjet më parë, Kushtetuta e Kosovës, si akti më i lartë juridik, synon të përcaktojë rregullat e lojës politike.

Por, në Kosovë, loja shpesh është ndalur për t’u sqaruar në Gjykatë Kushtetuese.

Nga qershori i vitit 2025, deri në janarin e 2026-tës, Kushtetuesja u përgjigj për pesë raste që lidheshin vetëm me çështjen e konstituimit të Kuvendit të Kosovës.

Ndërkaq, shqyrtoi edhe tri raste të tjera për çështje politike gjatë muajit të kaluar.

Gjykata e shfuqizoi dekretin e presidentes Vjosa Osmani për shpërndarje të Kuvendit; e hodhi poshtë kërkesën e kryetares së Kuvendit, Albulena Haxhiu, rreth mospjesëmarrjes së deputetëve në seancën për presidentin dhe, shpalli të papranueshme kërkesën e Osmanit rreth emërimit të anëtarëve të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve.

Pse kaq shumë raste në Kushtetuese?

A është kaq e paqartë Kushtetuta, apo po shfrytëzohet për qëllime politike mundësia për interpretime nga Gjykata?

Në vlerësimin e njohësve të Kushtetutës, kjo nuk është çështje bardh e zi.

Visar Morina, profesor i së Drejtës Kushtetuese në Universitetin e Prishtinës, thotë për Radion Evropa e Lirë se Kushtetuta e Kosovës nuk është e paqartë në tërësinë e saj, por vlerëson se ka disa formulime më të përgjithësuara që prapë nuk janë arsyeja kryesore e numrit të madh të rasteve të dërguara në Kushtetuese.

Ai konsideron se një nga rrethanat që ndikoi në rritjen e rasteve për shqyrtim është fakti se Kushtetuta rregullon çështje fundamentale të shtetit, si formimi i institucioneve, kufizimi i pushtetit, kompetencat, afatet – norma këto që, sipas tij, në disa raste nuk kuptohen njësoj nga të gjithë politikanët.

“Kur mungon dialogu politik dhe kompromisi institucional, atëherë dilemat kushtetuese zhvendosen natyrshëm në Gjykatën Kushtetuese”, thotë Morina, duke e quajtur veprim normal në demokraci kushtetuese.

Saktësia e gjuhës me të cilën shkruhet një kushtetutë vlerësohet se do të linte më pak hapësirë që rregullat e saj të interpretoheshin në mënyra të ndryshme.

“Kur dispozitat kushtetuese nuk janë mjaftueshëm të qarta, ato krijojnë natyrshëm mundësi për lexime të ndryshme nga aktorët politikë dhe institucionalë, duke rritur potencialin për konteste kushtetuese”, shprehet ai.

Por, interpretimeve nga gjykata, sipas profesorit Morina, nuk mund t’i shmangen plotësisht as kushtetutat e hartuara me shumë kujdes.

Në fund të fundit, interpretimi kushtetues është një funksion thelbësor i gjykatave kushtetuese, thotë ai.

Rrëzimi i ligjeve, presidentëve, Qeverisë…

Përveç proceseve politike brenda institucioneve, gjyqtarët e Gjykatës Kushtetuese para vetes patën edhe dhjetëra ligje të Kuvendit për shqyrtim.

Trembëdhjetë prej tyre – ndër të tjera edhe Ligjin për Byronë për verifikimin dhe konfiskimin e pasurisë së pajustifikueshme – që ishin miratuar nga deputetët në dhjetorin e 2024-ës, ata i rrëzuan në fillimin e vitit 2026.

Gjykata tha se ligjet nuk ishin në përputhje me Kushtetutën e vendit, pasi gjeti se ishin shkelur rregullat për qeverisjen, ndarjen e pushtetit, vlerat, ushtrimin e funksionit, rregulloren e punës dhe komisionet kur deputetët i kishin miratuar ato në Kuvend.

Përtej ligjeve, interpretimet kushtetuese në historinë politike të Kosovës kanë rrëzuar edhe presidentë e qeveri.

Më 2010, presidenti i atëhershëm, Fatmir Sejdiu, dha dorëheqje, pasi Gjykata gjeti se ai shkeli Kushtetutën duke mbajtur edhe postin e presidentit, edhe atë të kryetarit të Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Një vit më pas, Gjykata rrëzoi nga posti i presidentit Behgjet Pacollin, pasi forma e zgjedhjes së tij kishte qenë jokushtetuese.

Më 2020 u rrëzua Qeveria e Avdullah Hotit, pasi zgjedhja e saj u vlerësua jokushtetuese.

A duhet të ndryshohet Kushtetuta e Kosovës?

Profesori Morina thotë se ajo ka evoluar vazhdimisht, si përmes amendamenteve të shkruara, ashtu edhe përmes interpretimeve të Gjykatës Kushtetuese, që më pas janë bërë precedent për rrethanat e ngjashme.

Sipas tij, se çfarë duhet ndryshuar varet nga prioritetet e shtetit dhe shoqërisë, si dhe nga faktorë të jashtëm, si procesi i integrimit evropian ose aspiratat për anëtarësim në organizata ndërkombëtare.

Kuvendi i Kosovës miratoi Kushtetutën më 9 prill 2008, ndërsa ajo hyri në fuqi dy muaj më pas.

Ndryshimi i Kushtetutës kërkon votim të dyfishtë: dakordim nga dy të tretat e të gjithë deputetëve, dhe nga dy të tretat e deputetëve të komuniteteve pakicë. Pra, çdo ndryshim kërkon konsensus të gjerë.

Në një realitet ku Kushtetuta nuk lexohet njësoj nga të gjithë, Gjykata Kushtetuese mbetet shpesh vendi ku përfundojnë mosmarrëveshjet politike./REL

Një person në Zvicër ka fituar pothuajse 23 milionë franga në Loto

Pas tërheqjes së Lotos të mërkurën, një person në Zvicër ka fituar një shpërblim pothuajse 23 milionë franga. Sipas Swiss Lotto, fituesi ka rënë në shenjë me të gjitha numrat e saktë dhe numrin shtesë, duke marrë një shumë prej 22’983’116,75 franga, përcjell albinfo.ch.

Numrat e fatit ishin: 2, 9, 21, 22, 26, 35, ndërsa numri shtesë ishte 3.

Edhe fituesi i vendit të dytë ka marrë një shpërblim të konsiderueshëm: 1 milion franga për gjashtë numra të saktë pa numrin shtesë.

Swiss Lotto njoftoi gjithashtu se jackpoti i radhës fillon nga 1,5 milionë franga, duke ofruar mundësi të tjera për të provuar fatin në të ardhmen./Albinfo.ch

Zvicër: 15-vjeçari humb jetën nga goditja me tren

Një adoleshent 15-vjeçar humbi jetën të mërkurën në mbrëmje në stacionin e trenit Allaman në kantonin Vaud. Sipas njoftimit të Policise kantonale, rreth orës 19:50, autoritetet u informuan se një i ri ishte goditur nga një tren, përcjell albinfo.ch.

Policia raporton se i riu, pjesë e një grupi adoleshentësh që ishin mbledhur pranë stacionit, po përpiqej të kalonte shinat kur u godit nga një tren direkt drejt Lozanës. Për shkak të natyrës së aksidentit, ndihma mbërriti shumë vonë dhe adoleshenti ndërroi jetë menjëherë në vendngjarje.

Arsyeja pse ai u përpoq të kalonte shinat është objekt hetimi nga autoritetet, të cilat po përpiqen të zbulojnë rrethanat e sakta të aksidentit.

Ngjarja ka tronditur komunitetin lokal dhe autoritetet e sigurisë këshillojnë të respektohen rregullat e sigurisë pranë hekurudhave, veçanërisht për të rinjtë./Albinfo.ch

Kosharja bashkon krerët shtetërorë e politikë

27-vjetorin e Betejës së Koshares, në vendin ku u zhvillua një nga përballjet më të përgjakshme dhe më heroike të luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, janë mbajtur homazhe në nderim të dëshmorëve dhe luftëtarëve të rënë, përcjell albinfo.ch.

Përveç qytetarëve të shumtë, familjarëve të dëshmorëve dhe bashkëluftëtarëve, homazhe ka bërë edhe ushtruesja e detyrës së Presidentes së Kosovës, Albulena Haxhiu, e shoqëruar nga ministra të kabinetit qeveritar.

Në Kompleksin Memorial në Koshare, homazhe kanë bërë gjithashtu ish-presidentja Vjosa Osmani, kryetari i LDK-së Lumir Abdixhiku, kryetari i AAK-së Ramush Haradinaj, si dhe kryetari i BDI-së Ali Ahmeti.

Në manifestimin qendror “Ditët e Shqipes 2026”, të organizuar nën patronatin e Haxhiut në bashkëpunim me Shoqatën e ish-Brigadës 138 “Agim Ramadani”, u theksua rëndësia historike dhe simbolike e kësaj beteje.

U.D. Presidentja Albulena Haxhiu deklaroi se lufta e UÇK-së ishte e drejtë dhe se Kosharja shënoi një kthesë historike për kombin shqiptar.

Ajo theksoi se 27 vite më parë njësitë e UÇK-së u nisën drejt vijës kufitare dhe arritën të thyejnë kufirin e vendosur padrejtësisht mes Kosovës dhe Shqipërisë.

Haxhiu falënderoi edhe vullnetarët e huaj që morën pjesë në këtë betejë, duke e cilësuar këtë si dëshmi se lufta e Kosovës gëzoi përkrahje ndërkombëtare.

Beteja e Koshares është një ndër betejat më të lavdishme të historisë moderne të Kosovës”, tha ajo.

Ndërkohë, zëvendëskryeministrja dhe ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla, u shpreh se në Koshare nuk u zhvillua vetëm një betejë, por u rrëzua muri ndarës që i kishte ndarë shqiptarët ndër dekada.

Sipas saj, Kosharja përfaqëson një pikë themelore të ndërtimit të shtetit të Kosovës.

Kosharja është themeli i Republikës së Kosovës”, deklaroi Gërvalla.

Edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, rikujtoi se më 9 prill 1999 filluan luftimet me qëllim shembjen e kufirit mes Kosovës dhe Shqipërisë, që për dekada kishte ndarë shqiptarët.

Ai theksoi se luftimet vazhduan për dy muaj rresht, deri më 10 qershor 1999, në një territor të vështirë malor.

Më 9 prill 1999, në mëngjes herët, ushtarët e UÇK-së mësynë mbi pozicionet ushtarake të Serbisë në brezin kufitar, duke sulmuar bazën ‘7 Korriku’, Rrasën e Koshares dhe majen Gllava”, deklaroi Kurti.

Përkujtimi i 27-vjetorit të Betejës së Koshares shërben si rikujtim i sakrificës dhe guximit të luftëtarëve të UÇK-së, të cilët me gjakun e tyre kontribuan në rrugën drejt lirisë dhe shtetformimit të Kosovës./Albinfo.ch

Pranvera në Zvicër, temperaturat deri në 23°C

Sot Zvicra shijon një ditë të bukur pranverore, me temperatura që arrijnë deri në 23 gradë Celsius. Përveç disa reve të lehta në lindje, e enjtja do të karakterizohet nga diell i ndritshëm dhe një mot i këndshëm, ideal për aktivitete jashtë, përcjell albinfo.ch.

Por këtë qetësi do ta ndërpresë fundjava, kur priten rënie të temperaturave deri në 10 gradë Celsius dhe mundësi për shi me ngjyrë të kuqërremtë, i njohur ndryshe si “shiu i përgjakshëm”. Sipas meteorologut Michael Eichmann nga Meteo News, re të dendura pritet të shfaqen gjatë natës së së enjtes, duke bërë që e premtja të jetë me re dhe pjesërisht me shi në Zvicrën gjermanishtfolëse. Temperaturat do të luhaten nga 13 gradë në St. Gallen deri në 17 gradë në Bernë.

E shtuna sjell një rikthim të motit të mirë, me temperatura që arrijnë përsëri deri në 23 gradë Celsius, megjithëse mëngjesi mund të nisë me mjegull. Një fenomen interesant pritet të prekë vendin: pluhuri i Saharasë do të arrijë në veri, duke u transportuar nga era jugperëndimore nga Gadishulli Iberik. Sipas Eichmann, përqendrimi më i lartë i këtij pluhuri pritet në Jura franceze gjatë mbrëmjes së së shtunës.

Ky është lloji i pranverës që shumë zviceranë e presin: diell dhe temperatura të larta përkohësisht, por me ndryshime të shpejta gjatë fundjavës./Albinfo.ch

Chair nis fluturime të reja verore drejt Spanjës

Kompania ajrore zvicerane Chair, e cila nuk është aq e njohur sa SWISS dhe Edelweiss, ofron fluturime drejt disa destinacioneve të njohura turistike në Europë dhe Afrikën e Veriut, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimeve të fundit, gjatë muajve prill dhe maj, si dhe shtator dhe tetor, Chair do të nisë fluturime charter të reja nga Berni drejt qytetit spanjoll të Jerez de la Frontera në rajonin e Andaluzisë.

Këto fluturime synojnë të ofrojnë udhëtime të përshtatshme për turistët zviceranë që kërkojnë destinacione të reja për pushime verore apo vjeshtore, duke zgjeruar ofertën e Chair në tregun e fluturimeve charter./Albinfo.ch

Në Gjermani: Kjo kompani ajrore hyn në grevë nga nesër

Udhëtarët që planifikojnë të fluturojnë të premten duhet të jenë të kujdesshëm, pasi kompania ajrore gjermane Lufthansa pritet të përballet me një grevë të stafit të kabinës gjatë ditës së nesërme, përcjell albinfo.ch.

Sindikata e asistentëve të fluturimit Unabhängige Flugbegleiter Organisation ka bërë thirrje për një grevë njëditore më 10 prill, e cila do të zgjasë nga ora 00:01 deri në 22:00. Kjo grevë pritet të prekë të gjitha nisjet e Lufthansa-s nga dy qendrat kryesore të kompanisë në Gjermani: Frankfurt Airport dhe Munich Airport.

Përveç kësaj, pritet që edhe stafi i kompanisë rajonale Lufthansa CityLine të marrë pjesë në grevë në nëntë aeroporte të tjera në Gjermani, çka mund të shkaktojë ndërprerje të mëdha në trafikun ajror.

Sipas sindikatës, greva vjen pas dështimit të negociatave me kompaninë për përmirësimin e kushteve të punës për rreth 19 mijë punonjës, si dhe për një plan social për rreth 800 punonjës të CityLine, kompani e cila pritet të mbyllë operacionet në vitet e ardhshme.

Autoritetet dhe kompania u kanë bërë thirrje udhëtarëve që të kontrollojnë paraprakisht statusin e fluturimit të tyre, pasi gjatë kësaj dite priten anulime dhe vonesa të shumta në fluturimet që nisen nga Gjermania.

Ndërkohë, sipas rregullave evropiane për të drejtat e pasagjerëve, në rast se një fluturim anulohet ose vonohet për faj të kompanisë ajrore, udhëtarët mund të kenë të drejtë për dëmshpërblim nga 250 deri në 600 euro, varësisht nga distanca dhe kohëzgjatja e vonesës. /Albinfo.ch

Qytetet më të ngarkuara me punë në Zvicër, Cyrih prin renditjen

Sipas një studimi të ri të kryer nga Zyra Federale e Statistikave (FSO), qyteti i Cyrihut është lider absolut në Zvicër për sa i përket numrit të njerëzve që udhëtojnë çdo ditë për në punë. Në kryeqytetin ekonomik të vendit, rreth 148,000 njerëz përdorin transportin e përditshëm për të shkuar në vendet e tyre të punës, përcjell albinfo.ch.

Pas Cyrihut, renditja vazhdon me Bernin, Bazelin, Gjenevën dhe Lozanën, të cilat zënë vendet e dytë deri të pestë.

Megjithatë, kur merret parasysh numri i udhëtarëve në raport me madhësinë e popullsisë, renditja ndryshon. Komunat më të vogla me kompani multinacionale ose institucione të mëdha dalin fituese.

Një shembull i tillë është Visp në kantonin Valais, vendbanimi i kompanisë farmaceutike Lonza, që mban rekordin zviceran për udhëtimet punë-dhome. Pas tij renditen Kloten, ku ndodhet Aeroporti i Cyrihut, dhe Ecublens në kantonin Vaud, ku ndodhet Instituti Federal Politeknik i Lozanës (EPFL).

Ky studim nxjerr në pah se udhëtimi i përditshëm për punë nuk është vetëm një fenomen i qyteteve të mëdha, por edhe i komunave të vogla që kanë qendra të rëndësishme ekonomike dhe institucionale. /Albinfo.ch

Albin Kurti përkujton 27-vjetorin e Betejës së Koshares

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, ka përkujtuar sot 27-vjetorin e fillimit të Betejës së Koshares, një prej përballjeve më të rëndësishme të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) gjatë luftës për çlirimin e vendit, përcjell albinfo.ch. 

Përmes një postimi në Facebook, Kurti ka nderuar luftëtarët e rënë dhe pjesëmarrësit e kësaj beteje, duke e cilësuar si një përpjekje vendimtare për shembjen e kufirit mes Kosovës dhe Shqipërisë dhe për çlirimin e atdheut.

Më 9 prill 1999, në mëngjes herët, ushtarët e UÇK-së mësyen mbi pozicionet e forcave serbe në brezin kufitar mes Shqipërisë dhe Jugosllavisë, duke sulmuar bazën ‘7 Korriku’, Rrasën e Koshares dhe majen Gllava. Për dy muaj të plotë, mijëra pjesëtarë të UÇK-së u përfshinë në luftimet e Betejës së Koshares, në një terren malor e kodrinor,” shkroi kryeministri.

Ai ka theksuar se beteja vazhdoi deri në përfundimin e fushatës ajrore të NATO-s, dhe se humbjet në radhët e forcave serbe ishin të konsiderueshme, megjithëse pala serbe nuk i publikoi kurrë të dhënat e plota.

Çdo pranverë i kujtojmë me mirënjohje dhe nderime të gjithë luftëtarët e UÇK-së që morën pjesë me guxim në Betejën e Koshares, duke dhënë djersë, mund dhe gjak për atdheun tonë dhe lirinë e popullit. Lavdi u qoftë dëshmorëve të rënë në Betejën e Koshares, sot e përmot!” – shkroi Kurti.

Ky përkujtim nënvizon vlerën historike dhe simbolike të Betejës së Koshares për identitetin dhe lirinë e Kosovës./Albinfo.ch 

Vrasja tragjike në Austri: Hapet fondi për donacione – Ish kancelari Kurz thirrje për të ndihmuar familjen e viktimës

Ngjarja tragjike e cila ndodhi të dielën e kaluar në qytetin Sooß, në Austri, ka tronditur opinionin e gjerë austriak dhe komunitetin shqiptar, raporton albinfo.at

Vrasja mizore e gruas (38) nga ish-bashkëshorti (v.j.Të dy nga Kosova), është lajmi kryesor i këtyre ditëve në mediat austriake.

Pas këtij rasti, komuna e qytetit Soß, ka hapur një xhirollogari donacionesh për t’iu dal në ndihmë familjes së prekur, e në veçanti, katër fëmijëve të mitur që humbën nënën e tyre.

“Akti i tmerrshëm i dhunës që ndodhi në Sooß të dielen e Pashkëve na ka tronditur thellësisht të gjithëve. Mendimet tona janë me fëmijët dhe familjet e tyre”, tha në një deklaratë të martën kryebashkiaku Hermann Rauch, transmeton albinfo.at

Më tej thuhet: “E megjithatë: vetëm fjalët për fat të keq nuk janë të mjaftueshme. Nevojitet ndihmë konkrete dhe mbështetje financiare., ka vijuar ai.

“Bashkia e Sooß dëshiron ta mbështesë familjen në këto momente të vështira. Donacionet do të ndihmojnë në mbulimin e kostove të akomodimit për fëmijët, shpenzimeve të funeralit dhe kostove të tjera të papritura. Ne po mbështetemi përsëri në gatishmërinë e qytetarëve tanë për të ndihmuar, të cilën e kanë demonstruar kaq shpesh më parë, dhe po dërgojmë një mesazh se jemi aty për njëri-tjetrin dhe nuk do t’i braktisim fëmijët tanë. Çdo kontribut, sado i vogël, ka rëndësi”, ka nënvizuar, Hermann Rauch.

Tutje, kryebashkiaku Rauch është lutur që të shpërndahet ky apel për donacione në mënyrë që sa më shumë njerëz të kenë mundësinë të ndihmojnë

Përveç qytetarëve të shumtë, në mbështetje të këtij aksioni është solidarizuar edhe ish-kancelari austriak, Sebastian Kurz. Në rrjetet e tij sociale, përpos ngushëllimeve, ai ka shpërndar apelin duke kërkuar donacione për familjen dhe fëmijët jetim.

Apeli për donacione, i cili përfshinë të dhënat bankare, është shkruar në emër të kryetarit të bashkisë së Sooß-it, Hermann Rauch

Hier kann geholfen werden!

Spendenkonto:

Marktgemeinde Sooß
IBAN: AT19 3204 5000 0509 5120
BIC: RLNWATWWBAD
Unterstützung Femizid Sooß

Kryeministri Kurti udhëton për në Londër

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, pritet të marrë pjesë sonte në një diskutim të organizuar nga ODI Global, një institut për kërkime dhe politika zhvillimore me bazë në Londër, përcjell albinfo.ch.

Lajmi u bë i ditur nga Dejona Mihali, koordinatorja e komiteteve në Lëvizjen Vetëvendosje, e cila njoftoi përmes një postimi në Facebook se tema e diskutimit do të jetë: “Shtetformimi ekonomik dhe stabiliteti global”.

Sonte në Londër. ‘Shtetformimi ekonomik dhe stabiliteti global’, diskutim në ODI Global në Londër. Pjesëmarrës në diskutim Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti,” shkroi Mihali.

Diskutimi do të jetë i hapur për pjesëmarrje fizike dhe online, duke mundësuar për publikun e interesuar të marrë pjesë në debat dhe të ndjekë diskutimet mbi zhvillimin ekonomik dhe çështjet e stabilitetit global./Albinfo.ch

Sot shënohet 27-vjetori i Betejës së Koshares

Sot shënohet 27-vjetori i Betejës së Koshares, e konsideruar si një nga betejat më të rëndësishme dhe më të suksesshme të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) gjatë luftës së Kosovës, përcjell albinfo.ch. 

9 prill 1999, në kuadër të operacionit “Shigjeta”, Brigada 138 e UÇK-së, e udhëhequr nga komandanti Agim Ramadani, u përball me ushtrinë serbe në një ofensivë të fuqishme me qëllim thyerjen e kufirit mes Kosovës dhe Shqipërisë.

Përveç marrjes së kontrollit të zonës kufitare, kjo betejë kishte rëndësi të veçantë strategjike, pasi mundësoi krijimin e një korridori të qëndrueshëm për furnizim dhe mbështetje logjistike, duke forcuar kapacitetet e UÇK-së në frontet e luftës.

Beteja e Koshares u zhvillua me intensitet të lartë dhe me humbje të mëdha, por u shënua si një fitore e rëndësishme për UÇK-në, duke dëshmuar vendosmërinë dhe guximin e luftëtarëve për liri.

Pas kësaj beteje, Kosharja u shndërrua në simbol të rezistencës dhe u bë motiv i fuqishëm për rritjen e numrit të vullnetarëve që iu bashkuan radhëve të UÇK-së në luftën për çlirimin e Kosovës./Albinfo.ch

Zgjidhje, zgjedhje apo bllokadë për Presidentin?

Ndonëse kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, këtë javë e kishte cilësuar si javë të takimeve me liderët e partive politike për çështjen e zgjedhjes së Presidentit, deri më tani është zhvilluar vetëm një takim – ai me kryetarin e LDK-së, Lumir Abdixhiku, të hënën. Takime të tjera nuk pritet të ketë, ndërsa LVV-ja dhe PDK-ja nuk kanë konfirmuar nëse do të mbahet apo kur mund të zhvillohet takimi mes Kurtit dhe Bedri Hamzës, përcjell albinfo.ch.

Ish-kryeministri Isa Mustafa ka deklaruar se nëse partitë janë realisht të interesuara për të gjetur një zgjidhje, atëherë duhet të arrijnë marrëveshje për një kandidat konsensual, pa prapavijë partiake. Në të kundërtën, sipas tij, partitë duhet të deklarohen qartë nëse synojnë të shkojnë në zgjedhje të reja.

Ai ka theksuar se zgjedhja e Presidentit kërkon kompromis mes pozitës dhe opozitës, ndërsa hyrja në zgjedhje do të ishte një opsion vetëm nëse partitë kanë interesa politike për të ndryshuar raportet e forcave në Kuvend.

Ndërkohë, analisti politik Lutfi Bilalli beson se negociatat ndërmjet partive mund të sjellin përparim, duke vlerësuar se takimi Kurti–Abdixhiku kishte krijuar pritshmëri për një zgjidhje të shpejtë. Megjithatë, ai thekson se çështja e Presidentit po shndërrohet në një temë të pakuptueshme për opinionin publik dhe se partitë duhet të kenë parasysh interesin e qytetarëve, përballë vështirësive ekonomike dhe rritjes së kostos së jetesës.

Një qëndrim më kritik ka shprehur analisti Blerim Canaj, i cili vlerëson se mungesa e marrëveshjes politike vjen si pasojë e mosbesimit të partive opozitare ndaj Kurtit. Sipas tij, zvarritja është humbje kohe, pasi asnjë parti nuk i ka 80 votat e nevojshme për zgjedhjen e Presidentit, duke e bërë kompromisin të domosdoshëm. Canaj thekson se përgjegjësia kryesore për arritjen e marrëveshjes i takon Lëvizjes Vetëvendosje, si forca më e madhe politike në vend.

Në mungesë të një marrëveshjeje, janë shtuar zërat se zgjedhjet e jashtëzakonshme mund të jenë e vetmja rrugë për tejkalimin e krizës institucionale. Mirëpo, Bilalli shprehet skeptik, duke thënë se zgjedhjet nuk garantojnë zgjidhje dhe mund të prodhojnë kriza të përsëritura. Ndërsa Canaj nuk e përjashton këtë mundësi, duke theksuar se zgjedhjet mund të ndodhin nëse mungon gatishmëria e Kurtit për negociata reale dhe nëse nuk ndërtohet besimi mes palëve.

Aktualisht, LVV-ja vazhdon të insistojë në dy kandidaturat e saj për President: Glauk Konjufca dhe Fatmire Kollçaku, ndërsa partitë opozitare kanë deklaruar se nuk do të votojnë për asnjë kandidat partiak, duke e lënë procesin ende të bllokuar dhe pa një epilog të qartë. /Albinfo.ch 

Leon Myrtaj zgjedh Hungarinë, jo Kosovën e Shqipërinë

Shqipëria pritet të humbasë një nga talentet më premtuese të gjeneratave të reja. Bëhet fjalë për Leon Myrtaj, futbollist me prejardhje nga Kosova dhe pjesë e Tottenham U18, i cili ka vendosur që në arenën ndërkombëtare të përfaqësojë Hungarinë, duke mos zgjedhur as Kosovën dhe as Shqipërinë, përcjell albinfo.ch.

Sipas raportimeve të mediave shqiptare, Myrtaj ka marrë këtë vendim pasi është ndjerë i nënvlerësuar dhe i trajtuar jo në mënyrë të drejtë nga Federata Shqiptare e Futbollit (FSHF) gjatë kohës sa ishte pjesë e përfaqësueseve të moshave.

Futbollisti ka të drejtë të luajë për Hungarinë, pasi nëna e tij është hungareze, çka i mundëson ndryshimin e përfaqësueses në nivel ndërkombëtar.

Myrtaj ka qenë pjesë e Shqipërisë në grupmoshat U-15 deri në U-17, ku ka regjistruar 10 paraqitje dhe 4 gola, duke konfirmuar potencialin e tij si lojtar ofensiv me perspektivë të lartë.

Ky vendim konsiderohet një humbje e rëndësishme për Kombëtaren shqiptare, e cila mbetet pa një talent të ri që shihej si një nga emrat me të ardhme në futbollin europian./Albinfo.ch

Ermona Meshi diplomon në SHBA dhe nderohet me medaljen prestigjioze “US Diplomatic Medal”

Togerja e Forcës së Sigurisë së Kosovës, Ermona Meshi, ka përfunduar me sukses studimet në Adjutant General School të Ushtrisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës, duke shënuar një arritje të rëndësishme në rrugëtimin e saj profesional, transmeton albinfo.ch.

Ajo është nderuar me medaljen prestigjioze “United States Diplomatic Medal”, një vlerësim që u jepet studentëve ndërkombëtarë për rezultate të larta akademike, disiplinë dhe përfaqësim dinjitoz gjatë trajnimeve.

Ky sukses ka një domethënie edhe më të veçantë, pasi Ermona Meshi është mbesa e dëshmorëve Afrim dhe Bashkim Meshi, dy vëllezër që ranë heroikisht në luftë për lirinë e atdheut.

Arritja e saj konsiderohet një dëshmi e përkushtimit dhe profesionalizmit të kuadrove të FSK-së, si dhe një përfaqësim i denjë i Kosovës në institucionet prestigjioze ushtarake ndërkombëtare./Albinfo.ch

 

Shqipëri: Me mbi 41% të totalit të hyrjeve, Kosova vijon të jetë burimi kryesor i turistëve

Të dhënat e 2-mujorit të parë 2026 tregojnë rritje të lehtë nga Kosova dhe Itali, ndërsa tregjet që shënuan bum në 2025 po shfaqin rënie, përcjell albinfo.ch.

Dy muajt e parë të vitit 2026 nuk kanë sjellë një nisje të fortë për turizmin, ku janari u shoqërua me tkurrje prej 1.5% të hyrjeve të të huajve, ndërsa shkurti shënoi vetëm një rritje minimale. Sipas turoperatorëve, ndikim të drejtpërdrejtë në këtë ecuri ka pasur moti i paqëndrueshëm, megjithëse jo të gjitha grupet e vizitorëve janë prekur njësoj.

Të dhënat sipas shteteve tregojnë se Kosova ka vijuar të jetë mbështetësi kryesor i fluksit turistik. Shtetasit nga Kosova përbëjnë 41.4% të totalit të hyrjeve dhe në janar-shkurt kanë shënuar një rritje prej rreth 2.5%, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë.

Në vendin e dytë renditen italianët, të cilët përbëjnë 13.2% të totalit dhe kanë shënuar një nga rritjet më të larta për këtë periudhë, me 11.7% më shumë hyrje në raport me 2-mujorin e vitit 2025. Rritje kanë pasur edhe hyrjet nga Greqia, me 2.5%, treg i cili, njësoj si Italia, ndikohet edhe nga prania e emigrantëve shqiptarë.

Në total, për dy muajt e parë të vitit janë regjistruar mbi 93 mijë hyrje.

Rënie për Gjermaninë dhe Francën, pas rritjes së fortë në 2025

Ndryshe nga tregjet që mbajtën peshën kryesore të turizmit, disa nga vendet europiane që shënuan rritje të ndjeshme gjatë vitit të kaluar po shfaqin rënie.

Në janar-shkurt 2026, në Shqipëri kanë hyrë 16.5 mijë shtetas gjermanë, me një rënie prej 5.5%krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Më e theksuar ka qenë rënia e vizitorëve nga Franca, me 13.9% më pak hyrje.

Gjermanët dhe francezët konsideroheshin “risia” e vitit 2025, pasi shënuan rritje dyshifrore, por kjo tendencë duket se është përmbysur në fillim të këtij viti.

Edhe vende të tjera europiane në rënie

Rënie është shënuar edhe për Poloninë, me 4.8% më pak hyrje sesa e njëjta periudhë e vitit të kaluar. Po ashtu, tkurrje kanë pasur edhe tregje të tjera si Kroacia, Zvicra, Holanda, Suedia, Çekia, Austria, Hungaria dhe Sllovakia.

Turoperatorët presin rikthim të trendit rritës në pranverë

Pavarësisht sinjaleve të zbehta të dy muajve të parë, turoperatorët theksojnë se kjo periudhë nuk përfaqëson domosdoshmërisht ecurinë e plotë të vitit. Sipas tyre, me përmirësimin e kushteve të motit dhe gjallërimin e tureve kulturore, pritet që fluksi i turistëve të rikthehet në trendin rritës.

Pritshmëritë janë që viti 2026 të ndjekë të njëjtën rritje të vitit 2025, kur u regjistruan 12.4 milionë hyrje.

Ndërkohë, turizmi i organizuar pritet të nisë fluturimet e para për sezonin veror në fund të majit për zonën e Golemit, ndërsa për Vlorën në qershor, megjithëse mbetet ende e paqartë data e hapjes së aeroportit./Albinfo.ch

Në Zvicër ekzistojnë mbi 300 mijë bunkerë për mbrojtje civile

Zvicra vazhdon të mbetet një nga shtetet më të përgatitura në botë për situata emergjente dhe kriza të mundshme. Që nga periudha e Luftës së Ftohtë, autoritetet zvicerane kanë ndërtuar një rrjet të gjerë bunkerësh dhe strehimoresh për mbrojtjen civile, duke krijuar një sistem të organizuar që edhe sot konsiderohet model për shumë vende, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave, në Zvicër ekzistojnë mbi 300 mijë bunkerë, të shpërndarë në qytete dhe zona rurale, me kapacitet të mjaftueshëm për të strehuar pothuajse të gjithë popullsinë në rast rreziku. Kjo e bën Zvicrën një nga vendet e rralla ku kapaciteti i strehimoreve tejkalon numrin e banorëve.

Një element i veçantë i këtij sistemi është fakti se shumë bunkerë nuk janë të vendosur vetëm në struktura të veçanta, por janë të integruar edhe në ndërtesa të zakonshme, si shtëpi private, shkolla, spitale dhe parkingje nëntokësore. Kjo vjen si rezultat i legjislacionit zviceran për mbrojtjen civile, i cili kërkon që ndërtesat e reja të pajisen me hapësira të posaçme strehimi, në mënyrë që qytetarët të kenë qasje të menjëhershme në rast krizash, katastrofash natyrore apo konfliktesh.

Pjesa më e madhe e këtyre bunkerëve janë të ndërtuar sipas standardeve të larta të sigurisë, të pajisur me dyer të fortifikuara, sisteme filtrimi të ajrit, rezerva të ujit dhe furnizime ushqimore, duke u mundësuar qytetarëve të qëndrojnë të mbrojtur për një periudhë të caktuar kohe.

Ky sistem i zhvilluar i strehimit emergjent reflekton traditën zvicerane të përgatitjes dhe organizimit, duke e mbajtur mbrojtjen civile si një shtyllë të rëndësishme të politikës së sigurisë kombëtare.